金属配位聚氨酯
Metal Coordination Polyurethanes
金属配位聚氨酯(Metal coordination polyurethanes,MCP)是一维配体聚氨酯(Polyurethanes,PU)阵列通过与零维配位中心金属离子或离子簇的配位作用,形成的一维、二维或三维结构的金属有机组装体。这些金属有机组装体既保留有机高分子PU的特征,又兼备无机金属的性能,因而受到国内外研究人员的广泛关注。由于金属与高分子互动产生的超结构凝聚态,可进一步赋予MCP自修复、记忆、抗菌和荧光等特殊功能,从而成为近年来的研究热点之一,但尚未有关于MCP的专题报道。本文从分子组成结构探究PU与金属(碱土金属、过渡金属、稀土金属和其他金属)相互作用的途径与方法,阐述其微观结构与宏观性能的关联,并对MCP功能材料的发展和应用做出展望。
Metal coordination polyurethanes (MCP) are the aggregates of metal-polyurethane complexes that form between a zero-dimensional metal ion or ionic cluster center with the surrounding array of one-dimension ligand polyurethanes (PU). Those metal-polyurethane complexes exhibit interesting physical characteristics, including thermoplasticity, elasticity, electrical conductivity, fluorescence, etc. The coordination interactions between metal ions and PU lead to formation of supramolecular aggregates, which endow the PU with advanced functionalities at high structural hierarchies across disciplinary boundaries such as self-repair, memory, antibacterial, luminescent, and so on. The orthogonal metal-polymer self-assembly is an ongoing theme in coordination chemistry, and thus brings MCP widely attention from various research areas in recent years. However, there has been not yet a review on this related topic of MCP. Herein, this review summarizes the ways and methods of the interaction between PU and metals from the molecular compositions and structures, and provides a comprehensive discussion on the coordination structures, as well as the related properties and applications. Finally, the prospective on the future development and application of MCP is presented.
Contents
1 Introduction
2 Alkali earth metal coordination polyurethanes
3 Transition metal coordination polyurethanes
4 Rare earth metal coordination polyurethanes
5 Other metal coordination polyurethanes
6 Conclusion and outlook
polyurethanes / coordination / metal ions / dynamically reversible
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
|
| [105] |
|
| [106] |
|
| [107] |
Laxmi, Khan S, Kareem A, Zafar F, Nishat N. Spectrochimica Acta A: Mol. Biomol. Spectrosc., 2018, 188: 400. |
| [108] |
|
| [109] |
|
| [110] |
|
| [111] |
|
| [112] |
|
| [113] |
|
| [114] |
( 罗云婷, 赵爱华, 吴承佩. 稀土, 2001, 22(1): 9.) |
| [115] |
|
| [116] |
|
| [117] |
|
| [118] |
|
| [119] |
|
| [120] |
|
| [121] |
( 史成亮, 陈丽琴, 邱凤仙, 杨冬亚. 化工科技, 2008, 16(5): 9.) |
| [122] |
|
| [123] |
( 邱凤仙, 史成亮, 陈丽琴, 杨冬亚, 化工新型材料, 2008, 36(3): 34.) |
| [124] |
|
| [125] |
( 刘力, 张秀娟, 张立群. 合成橡胶工业, 2002, 25(2): 112.) |
| [126] |
|
| [127] |
( 刘新海, 赵莹, 刘智, 王笃金, 吴瑾光, 徐端夫. 高等学校化学学报, 2008, 29(10): 2096.) |
| [128] |
|
| [1] | KrÓl P. Prog. Mater. Sci., 2007, 52(6): 915. |
| [2] | Senthilkumar N, Luqman M. Materials Science Forum (Eds. Ai-Ahmed H). Switzerland: Trans Tech Publications, 2010, 1. |
| [3] | Jayakumar R, Nanjundan S, Prabaharan M. J. Macromol. Sci. C: Polym. Rev., 2005, 45(3): 231. |
| [4] | Jayakumar R, Nanjundan S, Prabaharan M. React. Funct. Polym., 2006, 66(3): 299. |
| [5] | Wang L F. Eur. Polym. J., 2010, 46(12): 2372. |
| [6] | Liu X H, Zhao Y, Liu Z, Wang D J, Wu J G, Xu D F. J. Mol. Struct., 2008, 892(1/3): 200. |
| [7] | Tolstov A L, Zinchenko O V, Matyushov V F. Theor. Exp. Chem., 2015, 51(5): 333. |
| [8] | Leung A C W, MacLachlan M J. J. Inorg. Organomet. Polym. Mater., 2007, 17(1): 57. |
| [9] | Li C H, Zuo J L. Adv. Mater., 2019: 1903762. |
| [10] | Wang Z H, Lu X L, Sun S J, Yu C J, Xia H S. J. Mater. Chem. B, 2019, 7(32): 4876. |
| [11] | Gohy J F. Coord. Chem. Rev., 2009, 253(17/18): 2214. |
| [12] | Matsuda H. J. Polym. Sci. Polym. Chem. Ed., 1974, 12(2): 455. |
| [13] | Matsuda H. J. Polym. Sci. Polym. Chem. Ed., 1974, 12(2): 469. |
| [14] | Matsuda H, Takechi S. J. Polym. Sci. A Polym. Chem., 1991, 29(1): 83. |
| [15] | Nair P A, Parameswaran R. Adv. Polym. Technol., 2016, 35(3): 326. |
| [16] | Nair P A, Ramesh P. Polym. J., 2012, 44(10): 1009. |
| [17] | Nair P A, Ramesh P. J. Appl. Polym. Sci., 2011, 122(3): 1946. |
| [18] | Jayakumar R, Lee Y S, Nanjundan S. J. Appl. Polym. Sci., 2004, 92(2): 710. |
| [19] | Jayakumar R, Lee Y S, Nanjundan S. J. Polym. Sci. A Polym. Chem., 2003, 41(18): 2865. |
| [20] | Prasath R A, Nanjundan S, Pakula T, Klapper M. Eur. Polym. J., 2004, 40(8): 1767. |
| [21] | Arun Prasath R, Nanjundan S, Pakula T, Klapper M. Polym. Degrad. Stab., 2004, 85(2): 911. |
| [22] | Jayakumar R, Lee Y S, Nanjundan S. J. Appl. Polym. Sci., 2003, 90(13): 3488. |
| [23] | Jayakumar R, Nanjundan S. J. Polym. Sci. A Polym. Chem., 2004, 42(8): 1809. |
| [24] | Jayakumar R, Rajkumar M, Nagendran R, Nanjundan S. J. Appl. Polym. Sci., 2002, 85(6): 1194. |
| [25] | Jayakumar R, Lee Y S, Nanjundan S. React. Funct. Polym., 2003, 55(3): 267. |
| [26] | Jayakumar R, Lee Y S, Rajkumar M, Nanjundan S. J. Appl. Polym. Sci., 2004, 91(1): 288. |
| [27] | Arun Prasath R, Nanjundan S. Eur. Polym. J., 1999, 35(11): 1939. |
| [28] | Jayakumar R, Nanjundan S. J. Macromol. Sci. Part A-Pure Appl. Chem., 2006, 43(6): 945. |
| [29] | Arun Prasath R, Vijayanand P, Nanjundan S. Polym. Int., 2000, 49(11): 1464. |
| [30] | Prasath R A, Nanjundan S. J. Macromol. Sci. Part A-Pure Appl. Chem., 1998, 35(5): 821. |
| [31] | Jayakumar R, Nanjundan S, Rajkumar M, Nagendran R. J. Macromol. Sci. A, 2001, 38(9): 869. |
| [32] | Jayakumar R, Nanjundan S. Polym. J., 2003, 35(9): 734. |
| [33] | Jayakumar R, Prasath R A, Radhakrishnan S, Nanjundan S. J. Macromol. Sci. A, 2002, 39(8): 853. |
| [34] | Jayakumar R, Radhakrishnan S, Nanjundan S. React. Funct. Polym., 2003, 57(1): 23. |
| [35] | Prasath R A, Jayakumar R, Nanjundan S. J. Macromol. Sci. A, 2000, 37(5): 469. |
| [36] | Jayakumar R, Nanjundan S. Eur. Polym. J., 2005, 41(7): 1623. |
| [37] | Kothandaraman H, Venkatarao K, Raghavan A, Chandrasekaran V. Polym. Bull., 1985, 13(4): 353. |
| [38] | Rajalingam P, Radhakrishnan G. Polymer, 1992, 33(10): 2214. |
| [39] | Rajalingam P, Radhakrishnan G, Devanathan S B, Selvy K T, Rao K V. Acta Polym., 1990, 41(11): 560. |
| [40] | Durairaj B, Venkata Rao K. Eur. Polym. J., 1980, 16(10): 941. |
| [41] | O’Connell E M, Yang C Z, Root T W, Cooper S L. Macromolecules, 1996, 29(18): 6002. |
| [42] | Hung K C, Hsu S H. Adv. Healthcare Mater., 2015, 4(15): 2186. |
| [43] | Harrington M J, Masic A, Holten-Andersen N, Waite J H, Fratzl P. Science, 2010, 328(5975): 216. |
| [44] | Xu S B, Sheng D K, Liu X D, Ji F C, Zhou Y, Dong L, Wu H H, Yang Y M. Polym. Int., 2019, 68(6): 1084. |
| [45] | Zafar F, Ashraf S M, Ahmad S. J. Appl. Polym. Sci., 2008, 110(1): 584. |
| [46] | Song X, Li D, Li X, Gong J, Zhao Y. Advanced Materials Research (Eds. Ren N, Che L K, Jin B, Dong R, Su H). Switzerland: Trans Tech Publlications, 2012. 2015. |
| [47] | Wang R, Xiao Y, Lei J X. Chem. Eng. J., 2020, 390: 124586. |
| [48] | Ding Y S, Register R A, Yang C Z, Cooper S L. Polymer, 1989, 30(7): 1204. |
| [49] | Ding Y S, Register R A, Yang C Z, Cooper S L. Polymer, 1989, 30(7): 1213. |
| [50] | Ding Y S, Register R A, Yang C Z, Cooper S L. Polymer, 1989, 30(7): 1221. |
| [51] | Kozak N V, Kosyanchuk L F, Lipatov Y S, Nizel’skii Y N, Antonenko O I. Theor. Exp. Chem., 2000, 36(2): 82. |
| [52] | Diaconu I, Buruiană T, Buruiană E C, Coman P. Die Angewandte Makromolekulare Chemie, 1993, 207(1): 195. |
| [53] | Diaconu I, Coman P, Buruiană T, Buruiană E C. Angew. Makromol. Chemie, 1993, 213(1): 73. |
| [54] | Diaconu I, Coman P, Buruiană T. Angew. Makromol. Chemie, 1994, 221(1): 61. |
| [55] | Francolini I, Ruggeri V, Martinelli A, D’Ilario L, Piozzi A. Macromol. Rapid Commun., 2006, 27(4): 233. |
| [56] | Li X, Li W, Wang X L, Guo H L, Wang R J, Guo X H, Li C H, Jia X. J. Appl. Polym. Sci., 2018, 135(17): 46069. |
| [57] | Wang Y J, Liu Z M, Zhou C L, Yuan Y, Jiang L, Wu B, Lei J X. J. Mater. Chem. A, 2019, 7(8): 3577. |
| [58] | Yang C Z, Zhang X M, O’Connell E M, Goddard R J, Cooper S L. J. Appl. Polym. Sci., 1994, 51(2): 365. |
| [59] | Shen Q D, Yang C Z. J. Polym. Sci. B Polym. Phys., 1998, 36(9): 1539. |
| [60] | Zou F X, Chen H, Chen S J, Zhuo H T. J. Mater. Sci., 2019, 54(6): 5136. |
| [61] | Lee H T, Tsou C H, Jou C H, Huang F C, Wang M L, Suen M C. Polym. Bull., 2014, 71(11): 2749. |
| [62] | Tsou C H, Lee H T, Hung W S, Guzman M, Chen S T, Suen M C, Wicaksono S T. Polym. Bull., 2017, 74(4): 1121. |
| [63] | Wu C L, Tsou C Y, Chiu S H, Suen M C, Kao C H. Eur. J. Mater. Sci. Eng., 2016, 1(1): 39. |
| [64] | Tsou C H, Lee H T, Hung W S, Wang C C, Shu C C, Suen M C, De Guzman M. Polymer, 2016, 85: 96. |
| [65] | Wang Z H, Xie C, Yu C J, Fei G X, Wang Z H, Xia H S. Macromol. Rapid Commun., 2018, 39(6): 1700678. |
| [66] | Sun Guo, Zhang Li, Liu Zhu, Li Wei. Polymers, 2019, 11(8): 1320. |
| [67] | Lin C H, Sheng D K, Liu X D, Xu S B, Ji F C, Dong L, Zhou Y, Yang Y M. J. Polym. Sci. A: Polym. Chem., 2019, 57(22): 2228. |
| [68] | Koohmareh G A, Sharifi M. Des. Monomers Polym., 2010, 13(2): 123. |
| [69] | Zheng Q F, Ma Z Q, Gong S Q. J. Mater. Chem. A, 2016, 4(9): 3324. |
| [70] | Yuan J C, Fang X L, Zhang L X, Hong G N, Lin Y J, Zheng Q F, Xu Y Z, Ruan Y H, Weng W G, Xia H P, Chen G H. J. Mater. Chem., 2012, 22(23): 11515. |
| [71] | Hong G N, Zhang H, Lin Y J, Chen Y J, Xu Y Z, Weng W G, Xia H P. Macromolecules, 2013, 46(21): 8649. |
| [72] | Chen L, Xu H, Zhu Y P, Yang C Z, Shen G. Polym. J., 1996, 28(6): 481. |
| [73] | Chen L, Xu H, Yang C Z, Hu T D, Xue Y N. Polym. Adv. Technol., 1997, 8(6): 335. |
| [74] | Chen L, Xu H, Yu X H, Zhu Y P, Yang C Z. J. Polym. Sci. A Polym. Chem., 1996, 34(5): 721. |
| [75] | Senthilkumar N, Narasimhaswamy T, Kim I J. Mater. Sci. Eng. C-Biomimetic Supramol. Syst., 2012, 32(8): 2258. |
| [76] | Kamacı M, |
| [77] | Senthilkumar N, Raghavan A, Nasar A S. Macromol. Chem. Phys., 2005, 206(24): 2490. |
| [78] | Hasnain S, Zulfequar M, Nishat N. J. Coord. Chem., 2011, 64(6): 952. |
| [79] | Hasnain S, Nishat N. Spectrochimica Acta A: Mol. Biomol. Spectrosc., 2012, 95: 452. |
| [80] | Tong W Y, Archer R D. Inorg. Chem., 1992, 31(15): 3332. |
| [81] | Chantarasiri N, Damrongkosit T, Jangwong W, Sridaeng D, Suebphan S. Eur. Polym. J., 2004, 40(8): 1867. |
| [82] | Khamma N, Krisiri D, Tachaprasertporn P, Chantarasiri N. J. Appl. Polym. Sci., 2008, 108(1): 245. |
| [83] | Zhang L Z, Liu Z H, Wu X L, Guan Q B, Chen S, Sun L J, Guo Y F, Wang S L, Song J C, Jeffries E M, He C L, Qing F L, Bao X G, You Z W. Adv. Mater., 2019, 31(23): 1901402. |
| [84] | Liu Z H, Zhang L Z, Guan Q B, Guo Y F, Lou J M, Lei D, Wang S L, Chen S, Sun L J, Xuan H X, Jeffries E M, He C L, Qing F L, You Z W. Adv. Funct. Mater., 2019, 29(28): 1901058. |
| [85] | Sun P Y, Wang J, Yao X, Peng Y, Tu X X, Du P F, Zheng Z, Wang X L. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2014, 6(15): 12495. |
| [86] | Xia N N, Xiong X M, Wang J H, Rong M Z, Zhang M Q. Chem. Sci., 2016, 7(4): 2736. |
| [87] | HollÓ B B, Ristić I, Budinski-Simendić J, Cakić S, Szilágyi I M, SzÉcsÉnyi K M. J. Therm. Anal. Calorim., 2018, 132(1): 215. |
| [88] | Acharya V, Ratna Prabha C, Narayanamurthy C. Biomaterials, 2004, 25(19): 4555. |
| [89] | Georgoussis G, Kanapitsas A, Pissis P, Savelyev Y V, Veselov V Y, Privalko E G. Eur. Polym. J., 2000, 36(6): 1113. |
| [90] | Kalogeras I M, Roussos M, Vassilikou-Dova A, Spanoudaki A, Pissis P, Savelyev Y V, Shtompel V I, Robota L P. Eur. Phys. J. E, 2005, 18(4): 467. |
| [91] | Ochiai B, Kamiya M, Endo T. J. Polym. Sci. A Polym. Chem., 2012, 50(17): 3493. |
| [92] | Kositsyna O. Technol. Transf.: Fundam. Princ. Innov. Tech. Solut., 2019, 3: 64. |
| [93] | Moroi G, Ciobanu C. J. Anal. Appl. Pyrolysis, 2003, 70(1): 87. |
| [94] | Moroi G. J. Anal. Appl. Pyrolysis, 2004, 71(2): 485. |
| [95] | Moroi G N. J. Polym. Res., 2012, 19(12): 1. |
| [96] | Moroi G N. Macromol. Symp., 2009, 279(1): 29. |
| [97] | Moroi G, Ciobanu C. Polym. Degrad. Stab., 2002, 78(2): 287. |
| [98] | Moroi G N. Polym. Degrad. Stab., 2010, 95(3): 289. |
| [99] | Moroi G. React. Funct. Polym., 2008, 68(1): 268. |
| [100] | Moroi G, Ciobanu C. Thermochimica Acta, 2002, 3851-2: 153. |
| [101] | Lu H B, Lu C R, Huang W M, Leng J S. Smart Mater. Struct., 2015, 24(3): 035018. |
| [102] | Lu H B, Lu C R, Huang W M, Leng J S. Smart Mater. Struct., 2016, 25(10): 105003. |
| [103] | Wang Z H, Yang Y, Burtovyy R, Luzinov I, Urban M W. J. Mater. Chem. A, 2014, 2(37): 15527. |
| [104] | Kozak N, Nizelskii Y, Mnikh N, Shtompel V, Grischuk O. Macromol. Symp., 2006, 243(1): 247. |
| [105] | Nizelskii Y, Kozak N. J. Macromol. Sci. B, 2007, 46(1): 97. |
| [106] | Khan S, Laxmi L, Zafar F, Nishat N. RSC Adv., 2016, 6(55): 50070. |
| [107] | Laxmi, Khan S, Kareem A, Zafar F, Nishat N. Spectrochimica Acta A: Mol. Biomol. Spectrosc., 2018, 188: 400. |
| [108] | Kanazawa Y, Kamitani M. J. Alloys Compd., 2006, 408-412: 1339. |
| [109] | Xu G X,. Rare Earths. 2nd ed. Beijing:Metallurgical Industry Press, 1995. 29.(徐光宪. 稀土. 第二版. 北京: 冶金工业出版社, 1995. 29.). |
| [110] | Fang S M, Wang C, Hu M, Wang P Y, Zhou L M, Gao L J, Liu C S. J. Appl. Polym. Sci., 2012, 125(5): 3404. |
| [111] | Gao L J, Li C, Wang C Z, Cui J, Zhou L M, Fang S M. J. Lumin., 2019, 212: 328. |
| [112] | Fiedler T, Hilder M, Junk P C, Kynast U H, Lezhnina M M, Warzala M. Eur. J. Inorg. Chem., 2007, 2007(2): 291. |
| [113] | Luo Y T, Zhao A H, Wu C P. Chinese Rare Earth, 2001, 22(1): 9. |
| [113] | ( 罗云婷, 赵爱华, 吴承佩. 稀土, 2001, 22(1): 9.) |
| [114] | Zhou S X, Yin Y J, You B, Wu L M, Chen M. Macromol. Chem. Phys., 2007, 208(24): 2677. |
| [115] | Zhou L M, Gao L J, Fang S M, Sun G H, Hu M, Guo L Q, Han C, Zhang L C. J. Appl. Polym. Sci., 2012, 125(1): 690. |
| [116] | Yang J, Zhang Z H, Yan Y Q, Liu S, Li Z Q, Wang Y G, Li H R. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2020, 12(11): 13239. |
| [117] | Sheng K, Wang J, Li Y, Wang Y, Xu M, Liu A. Advanced Materials Research (Eds. Sung W P, Chen R). Switzerland: Trans Tech Publlications, 2014. 247. |
| [118] | Zhang Q H, Niu S M, Wang L, Lopez J, Chen S C, Cai Y F, Du R C, Liu Y X, Lai J C, Liu L, Li C H, Yan X Z, Liu C G, Tok J B H, Jia X D, Bao Z N. Adv. Mater., 2018, 30(33): 1801435. |
| [119] | Shi C L, Chen L Q, Qiu F X, Yang D Y. Sci. Technol. Chem. Ind., 2008, 16(5): 9. |
| [119] | ( 史成亮, 陈丽琴, 邱凤仙, 杨冬亚. 化工科技, 2008, 16(5): 9.) |
| [120] | Qiu F X, Shi C L, Chen L Q, Yang D Y. New Chemical Materials, 2008, 36(3): 34. |
| [120] | ( 邱凤仙, 史成亮, 陈丽琴, 杨冬亚, 化工新型材料, 2008, 36(3): 34.) |
| [121] | Liu L, Zhang X J, Zhang L Q. China Synthetic Rubber Industry, 2002, 25(2): 112. |
| [121] | ( 刘力, 张秀娟, 张立群. 合成橡胶工业, 2002, 25(2): 112.) |
| [122] | Liu X H, Zhao Y, Liu Z, Wang D J, Wu J G, Xu D F. Chem. J. Chin. Univ., 2008, 29(10): 2096. |
| [122] | ( 刘新海, 赵莹, 刘智, 王笃金, 吴瑾光, 徐端夫. 高等学校化学学报, 2008, 29(10): 2096.) |
| [123] | Ciobanu C, Stoica E, Cascaval C N, Rosu D, Rosu L, State M, Emandi A, Nemes I, Petrescu F. J. Appl. Polym. Sci., 2007, 103(2): 659. |
国家自然科学基金项目(21975211)
中央高校基本科研业务费(20720190035)
厦门大学“南强青年拔尖人才计划”资助
/
| 〈 |
|
〉 |