选择性氧化HMF
Selective Oxidation of HMF
近年来,利用储量丰富且可再生的生物质资源制备高附加值化学品和液体燃料是目前化学研究领域的热点之一,同时契合可持续发展的国家战略。5-羟甲基糠醛(HMF)是关键的生物质平台化合物之一,广泛应用于制备精细平台化合物、药物的中间体、聚合物的合成、液体燃料的前驱体等。因此,HMF的选择性氧化逐渐成为生物质领域的研究热点。本文主要介绍了近五年来关于HMF选择氧化制备DFF、FFCA、FDCA等生物质衍生物的研究,以及以HMF为中间体的生物质转化过程。关于对HMF进行选择性氧化,主要聚焦于以热催化和光催化两种途径。其中,以热催化的途径将HMF选择性氧化为DFF和FDCA研究较多,此途径下的催化体系主要介绍了贵金属和非贵金属两类;而在为数不多的光催化途径下,主要研究的催化体系是g-C3N4催化剂。最后,指出了目前HMF氧化反应研究存在的不足,并提出了可能解决的方法。
In recent years, the use of abundant and renewable biomass resources to prepare high value-added chemicals and liquid fuels is one of the hot spots in the chemical research field, which is in line with the national strategy of sustainable development. 5-hydroxymethylfurfural(HMF)is one of the key biomass platform compounds, widely used in the preparation of fine platform compounds, drug intermediates, polymer synthesis and liquid fuel precursor. Therefore, the selective oxidation of HMF has gradually become a research hotspot in the field of biomass. This paper mainly introduces the research on preparation of biomass derivatives such as DFF, FFCA and FDCA by selective oxidation of HMF in last five years, and the transformation of biomass with HMF as intermediate. The selective oxidation of HMF mainly focuses on two ways:thermalcatalytic and photocatalytic. Among them, the selective oxidation of HMF to DFF and FDCA by thermalcatalytic is widely studied. The catalytic system in this approach mainly includes the noble metals and non-precious metals, which are introduced herein. In the few photocatalytic pathways, the main catalytic system is g-C3N4 catalyst. In addition, the deficiencies in the research on the oxidation of HMF are pointed out and the possible solutions are proposed.
1 Introduction
2 Summary of HMF
2.1 Property of HMF
2.2 The reaction path of HMF catalytic oxidation
3 Selective oxidation of HMF
3.1 Thermalcatalytic selective oxidation of HMF
3.2 Photocatalytic selective oxidation of HMF
4 The biomass oxidation reaction with HMF as intermediate
5 Conclusion and outlook
cellulose / glucose / fructose / selective oxidation / HMF
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
李艳, 魏作君, 陈传杰, 刘迎新. 化学进展. 2010,22(08):1603. |
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
|
| [105] |
|
| [1] | Bozell J J, Petersen G R. Green Chem., 2010, 12:539. |
| [2] | Ma J P, Du Z T, Xu J, Chu Q H, Pang Y. ChemSusChem, 2011, 4:51. |
| [3] | Rose M, Weber D, Lotsch B V, Kremer R K, Goddard R, Palkovits R. Microporous Mesoporous Mater., 2013, 181:217. |
| [4] | Li Y, Wei Z J, Chen C J, Liu Y X. Progress in Chemistry. 2010, 22(08):1603. |
| [4] | 李艳, 魏作君, 陈传杰, 刘迎新. 化学进展. 2010,22(08):1603. |
| [5] | Wei Z J, Liu Y X, Thushara D, Ren Q L. Green Chem., 2012, 14:1220. |
| [6] | Wei Z J, Li Y, Thushara D, Liu Y X, Ren Q L. J. Taiwan Inst. Chem. Eng., 2011, 42:363. |
| [7] | Tong X L, Ma Y, Li Y D. Appl. Catal. A: Gen., 2010, 385:1. |
| [8] | Zhang Z H, Huber G W. Chem. Soc. Rev., 2018, 47:1351. |
| [9] | Pichler C M, Al-Shaal M G, Gu D, Joshi H, Ciptonugroho W, Schüth F. ChemSusChem, 2018, 11:2083. |
| [10] | Antonyraj C A, Huynh N T T, Lee K W, Kim Y J, Shin S, Shin J S, Cho J K. J. Chem. Sci., 2018, 130:156. |
| [11] | Liu H, Cao X J, Wang T, Wei J N, Tang X, Zeng X H, Sun Y, Lei T Z, Liu S J, Lin L. J. Ind. Eng. Chem., 2019, 77:209. |
| [12] | Zheng L F, Zhao J Q, Du Z X, Zong B N, Liu H C. Sci. China Chem., 2017, 60:950. |
| [13] | Wang S G, Zhang Z H, Liu B, Li J L. Ind. Eng. Chem. Res., 2014, 53:5820. |
| [14] | Mosby B M, Díaz A, Clearfield A. Dalton Trans., 2014, 43:10328. |
| [15] | Hajipour A R, Karimi H. Chin. J. Catal., 2014, 35:1529. |
| [16] | Yang F, Yuan Z L, Liu B, Chen S H, Zhang Z H. J. Ind. Eng. Chem., 2016, 38:181. |
| [17] | Mishra D K, Cho J K, Kim Y J. J. Ind. Eng. Chem., 2018, 60:513. |
| [18] | Mishra D K, Lee H J, Kim J, Lee H S, Cho J K, Suh Y W, Yi Y J, Kim Y J. Green Chem., 2017, 19:1619. |
| [19] | Ait Rass H, Essayem N, Besson M. ChemSusChem, 2015, 8:1206. |
| [20] | Chen H, Shen J S, Chen K Q, Qin Y, Lu X Y, Ouyang P K, Fu J. Appl. Catal. A: Gen., 2018, 555:98. |
| [21] | Zhou C M, Shi W R, Wan X Y, Meng Y, Yao Y, Guo Z, Dai Y H, Wang C, Yang Y H. Catal. Today, 2019, 330:92. |
| [22] | Rathod P V, Jadhav V H. ACS Sustainable Chem. Eng., 2018, 6:5766. |
| [23] | Zhang Z H, Zhen J D, Liu B, Lv K, Deng K J. Green Chem., 2015, 17:1308. |
| [24] | Antonyraj C A, Huynh N T T, Park S K, Shin S, Kim Y J, Kim S, Lee K Y, Cho J K. Appl. Catal. A: Gen., 2017, 547:230. |
| [25] | Kim M, Su Y Q, Fukuoka A, Hensen E J M, Nakajima K. Angew. Chem. Int. Ed., 2018, 57:8235. |
| [26] | Yuan Z L, Liu B, Zhou P, Zhang Z H, Chi Q. Catal. Sci. Technol., 2018, 8:4430. |
| [27] | Tong X L, Yu L H, Chen H, Zhuang X L, Liao S Y, Cui H G. Catal. Commun., 2017, 90:91. |
| [28] | Ke Q P, Jin Y X, Ruan F, Ha M N, Li D D, Cui P X, Cao Y L, Wang H, Wang T T, Nguyen V N, Han X Y, Wang X, Cui P. Green Chem., 2019, 21:4313. |
| [29] | Hayashi E, Yamaguchi Y, Kamata K, Tsunoda N, Kumagai Y, Oba F, Hara M. J. Am. Chem. Soc., 2019, 141:890. |
| [30] | Liao X, Hou J, Wang Y, Zhang H, Sun Y, Li X, Tang S. Green Chemistry, 2019, 21(15):4194. |
| [31] | Liu H, Cao X J, Wei J N, Jia W L, Li M Z, Tang X, Zeng X H, Sun Y, Lei T Z, Liu S J, Lin L. ACS Sustainable Chem. Eng., 2019, 7:7812. |
| [32] | Gui Z Y, Saravanamurugan S, Cao W R, Schill L, Chen L F, Qi Z W, Riisager A. ChemistrySelect, 2017, 2:6632. |
| [33] | Ding L, Yang W, Chen L F, Cheng H Y, Qi Z W. Catal. Today, 2020, 347:39. |
| [34] | Rao K T V, Rogers J L, Souzanchi S, Dessbesell L, Ray M B, Xu C. ChemSusChem, 2018, 11(18):3323. |
| [35] | Gao T Y, Yin Y X, Zhu G H, Gao Q, Fang W H. Catal. Today, 2020, 355:252. |
| [36] | Gawade A B, Nakhate A V, Yadav G D. Catal. Today, 2018, 309:119. |
| [37] | Ventura M, Lobefaro F, de Giglio E, Distaso M, Nocito F, Dibenedetto A. ChemSusChem, 2018, 11:1305. |
| [38] | Ventura M, Aresta M, Dibenedetto A. ChemSusChem, 2016, 9:1096. |
| [39] | Han X W, Li C Q, Liu X H, Xia Q N, Wang Y Q. Green Chem., 2017, 19:996. |
| [40] | Hayashi E, Komanoya T, Kamata K, Hara M. ChemSusChem, 2017, 10:654. |
| [41] | Nocito F, Ventura M, Aresta M, Dibenedetto A. ACS Omega, 2018, 3:18724. |
| [42] | Ventura M, Nocito F, de Giglio E, Cometa S, Altomare A, Dibenedetto A. Green Chem., 2018, 20:3921. |
| [43] | Zhao J, Chen X P, Du Y H, Yang Y H, Lee J M. Appl. Catal. A: Gen., 2018, 568:16. |
| [44] | Lai J H, Liu K, Zhou S L, Zhang D, Liu X X, Xu Q, Yin D L. RSC Adv., 2019, 9:14242. |
| [45] | Yan Y B, Li K X, Zhao J, Cai W Z, Yang Y H, Lee J M. Appl. Catal. B: Environ., 2017, 207:358. |
| [46] | Liu L J, Wang Z M, Lyu Y J, Zhang J F, Huang Z, Qi T, Si Z B, Yang H Q, Hu C W. Catal. Sci. Technol., 2020, 10:278. |
| [47] | Gupta D, Pant K K, Saha B. Mol. Catal., 2017, 435:182. |
| [48] | Wei Z J, Xiao S W, Chen M T, Lu M, Liu Y X. New J. Chem., 2019, 43:7600. |
| [49] | Wu Q, He Y M, Zhang H L, Feng Z Y, Wu Y, Wu T H. Mol. Catal., 2017, 436:10. |
| [50] | Zhang H L, Feng Z Y, Zhu Y K, Wu Y, Wu T H. J. Photochem. Photobiol. A: Chem., 2019, 371:1. |
| [51] | Zhu Y K, Zhang Y, Cheng L L, Ismael M, Feng Z Y, Wu Y. Adv. Powder Technol., 2020, 31:1148. |
| [52] | Xu S, Zhou P, Zhang Z H, Yang C J, Zhang B G, Deng K J, Bottle S, Zhu H Y. J. Am. Chem. Soc., 2017, 139:14775. |
| [53] | Xue J J, Huang C J, Zong Y Q, Gu J D, Wang M X, Ma S S. Appl. Organomet. Chem., 2019, 33:e5187. |
| [54] | Zhang H L, Wu Q, Guo C, Wu Y, Wu T H. ACS Sustainable Chem. Eng., 2017, 5:3517. |
| [55] | Ma B, Wang Y Y, Guo X N, Tong X L, Liu C, Wang Y W, Guo X Y. Appl. Catal. A: Gen., 2018, 552:70. |
| [56] | Giannakoudakis D A, Nair V, Khan A, Deliyanni E A, Colmenares J C, Triantafyllidis K S. Appl. Catal. B: Environ., 2019, 256:117803. |
| [57] | Meng S G, Wu H H, Cui Y J, Zheng X Z, Wang H, Chen S F, Wang Y X, Fu X L. Appl. Catal. B: Environ., 2020, 266:118617. |
| [58] | Ye H F, Shi R, Yang X. Appl. Catal. B:Environ, 2018, 233:70. |
| [59] | Battula V R, Jaryal A, Kailasam K. J. Mater. Chem. A, 2019, 7:5643. |
| [60] | Zhao H, Holladay J E, Brown H, Zhang Z C. Science, 2007, 316:1597. |
| [61] | Antonetti C, Melloni M, Licursi D, Fulignati S, Ribechini E, Rivas S, Parajó J C, Cavani F, Raspolli Galletti A M. Appl. Catal. B: Environ., 2017, 206:364. |
| [62] | Songo M, Moutloali R, Ray S. Catalysts, 2019, 9:126. |
| [63] | Wang J, Qu T, Liang M S, Zhao Z B. RSC Adv., 2015, 5:106053. |
| [64] | Raveendra G, Surendar M, Sai Prasad P S. New J. Chem., 2017, 41:8520. |
| [65] | Yu X, Chu Y Y, Zhang L, Shi H, Xie M J, Peng L M, Guo X F, Li W, Xue N H, Ding W P. J. Energy Chem., 2020, 47:112. |
| [66] | Dibenedetto A, Aresta M, Pastore C, di Bitonto L, Angelini A, Quaranta E. RSC Adv., 2015, 5:26941. |
| [67] | Zhang Q Y, Liu X F, Yang T T, Pu Q L, Yue C Y, Zhang S Y, Zhang Y T. Int. J. Chem. Eng., 2019, 2019:1. |
| [68] | Zhang M L, Su K M, Song H M, Li Z H, Cheng B W. Catal. Commun., 2015, 69:76. |
| [69] | Cao J J, Ma M W, Liu J C, Yang Y Q, Liu H, Xu X L, Huang J H, Yue H J, Tian G, Feng S H. Appl. Catal. A: Gen., 2019, 571:96. |
| [70] | Candu N, El Fergani M, Verziu M, Cojocaru B, Jurca B, Apostol N, Teodorescu C, Parvulescu V I, Coman S M. Catal. Today, 2019, 325:109. |
| [71] | Guo Q, Ren L M, Alhassan S M, Tsapatsis M. Chem. Commun., 2019, 55:14942. |
| [72] | Feng Y C, Zuo M, Wang T, Jia W L, Zhao X Y, Zeng X H, Sun Y, Tang X, Lei T Z, Lin L. J. Taiwan Inst. Chem. Eng., 2019, 96:431. |
| [73] | Zhang Y L, Li B, Wei Y N, Yan C H, Meng M J, Yan Y S. J. Taiwan Inst. Chem. Eng., 2019, 96:93. |
| [74] | Takagaki A. Catalysts, 2019, 9:818. |
| [75] | Wang X, Lv T, Wu M H, Sui J W, Liu Q, Liu H, Huang J J, Jia L S. Appl. Catal. A: Gen., 2019, 574:87. |
| [76] | Zhang Y, Wang J G, Wang J H, Wang Y, Wang M, Cui H Y, Song F, Sun X Y, Xie Y J, Yi W M. ChemistrySelect, 2019, 4:5724. |
| [77] | Li K, Du M M, Ji P J. ACS Sustainable Chem. Eng., 2018, 6:5636. |
| [78] | Yue C C, Li G N, Pidko E A, Wiesfeld J J, Rigutto M, Hensen E J M. ChemSusChem, 2016, 9:2421. |
| [79] | Wen Z, Yu L H, Mai F H, Ma Z W, Chen H, Li Y D. Ind. Eng. Chem. Res., 2019, 58:17675. |
| [80] | Li X, Peng K, Xia Q, Liu X, Wang Y. Chemical Engineering Journal, 2018, 332:528. |
| [81] | Fang J, Zheng W W, Liu K, Li H, Li C L. Chem. Eng. J., 2020, 385:123796. |
| [82] | Zhou C M, Zhao J, Sun H L, Song Y, Wan X Y, Lin H F, Yang Y H. ACS Sustainable Chem. Eng., 2019, 7:315. |
| [83] | Zhao J, Jayakumar A, Lee J M. ACS Sustainable Chem. Eng., 2018, 6:2976. |
| [84] | Yang Z Z, Qi W, Su R X, He Z M. ACS Sustainable Chem. Eng., 2017, 5:4179. |
| [85] | Zhao J, Jayakumar A, Hu Z T. Yan Y B, Yang Y H, Lee J M, ACS Sustainable Chem. En., 2018, 6:284. |
| [86] | Zhao J, Anjali J, Yan Y B, Lee J M. ChemCatChem, 2017, 9:1187. |
| [87] | Liu Y, Zhu L F, Tang J Q, Liu M Y, Cheng R D, Hu C W. ChemSusChem, 2014, 7:3541. |
| [88] | Mittal N, Nisola G M, Malihan L B, Seo J G, Kim H, Lee S P, Chung W J. RSC Adv., 2016, 6:25678. |
| [89] | Fang R Q, Luque R, Li Y W. Green Chem., 2017, 19:647. |
| [90] | Chen Z C, Liao S Y, Ge L Y, Amaniampong P N, Min Y G, Wang C H, Li K X, Lee J M. Chem. Eng. J., 2020, 379:122284. |
| [91] | Lv G, Wang H L, Yang Y X, Deng T S, Chen C M, Zhu Y L, Hou X L. Green Chem., 2016, 18:2302. |
| [92] | Zhang W, Meng T S, Tang J J, Zhuang W X, Zhou Y, Wang J. ACS Sustainable Chem. Eng., 2017, 5:10029. |
| [93] | Hou W, Wang Q, Guo Z J, Li J, Zhou Y, Wang J. Catal. Sci. Technol., 2017, 7:1006. |
| [94] | Xu F H, Zhang Z H. ChemCatChem, 2015, 7:1470. |
| [95] | Yan D X, Wang G Y, Gao K, Lu X M, Xin J Y, Zhang S J. Ind. Eng. Chem. Res., 2018, 57:1851. |
| [96] | Motagamwala A H, Won W, Sener C N, Alonso D M, Maravelias C T, Dumesic J A. Sci. Adv., 2018, 4:eaap9722. |
| [97] | Raut A B, Bhanage B M. ChemistrySelect, 2018, 3:11388. |
| [98] | Chen G Y, Wu L B, Fan H, Li B G. Ind. Eng. Chem. Res., 2018, 57:16172. |
| [99] | De S, Dutta S, Saha B. Green Chem., 2011, 13:2859. |
| [100] | Despax S, Estrine B, Hoffmann N, Le Bras J, Marinkovic S, Muzart J. Catal. Commun., 2013, 39:35. |
| [101] | Dijkmans J, Gabri?ls D, Dusselier M, de Clippel F, Vanelderen P, Houthoofd K, Malfliet A, Pontikes Y, Sels B F. Green Chem., 2013, 15:2777. |
| [102] | Zhang S Q, Li W F, Zeng X H, Sun Y, Lin L. BioResources, 2014, 9:4568. |
| [103] | Xiang X, He L, Yang Y, Guo B, Tong D M, Hu C W. Catal. Lett., 2011, 141:735. |
| [104] | Takagaki A, Takahashi M, Nishimura S, Ebitani K. ACS Catal., 2011, 1:1562. |
浙江省自然科学基金项目(LY16B030002)
/
| 〈 |
|
〉 |