中文   |   English   |   Email Alert

石油组分及其模型化合物的超分子化学作用

边颖慧, 董徐静, 朱丽君, 周玉路, 项玉芝, 夏道宏*

化学进展 ›› 2013, Vol. 25 ›› Issue (08) :1260-1271

PDF (1232KB)
化学进展 ›› 2013, Vol. 25 ›› Issue (08) :1260-1271 DOI: 10.7536/PC121239
综述与评论
扫码查看或转发全文

石油组分及其模型化合物的超分子化学作用

    边颖慧, 董徐静, 朱丽君, 周玉路, 项玉芝, 夏道宏*
作者信息 +

Supramolecular Interaction of Petroleum Components and Model Compounds

  • Bian Yinghui, Dong Xujing, Zhu Lijun, Zhou Yulu, Xiang Yuzhi, Xia Daohong*
Author information +
文章历史 +

摘要

原油是最复杂的化学体系之一,人们对原油这种复杂的胶态分散体及其稳定性的研究兴趣与日俱增,尤其是与石油稳定性密切相关的沥青质超分子聚集体。但人们对形成沥青质超分子聚集体的主要作用力长期以来颇有争议。本文重点介绍了石油组分及其模型化合物在溶液中形成超分子聚集体的超分子化学作用研究进展。通过实验方法和理论计算证明沥青质聚集体是沥青质分子间通过氢键、π-π堆积、偶极-偶极相互作用等多种分子间弱相互作用力协同作用形成的热力学稳定结构;合成具有沥青质结构特点的纯化合物,研究它们在溶液中的行为,是提高对沥青质在液态相中自缔合行为认识的有效方法;结合现阶段的研究状况,对石油组分模型化合物的超分子化学作用研究的发展前景进行了展望。

Abstract

Petroleum is commonly described as an extremely complex mixture, the interest on the complex colloidal dispersion and its stability are growing, especially the asphaltene supramolecular aggregate which is closely related to the stability of petroleum. Meanwhile, people have been arguing about the main forces of asphaltene association. Here, the development of the supramolecular interaction in the self-associated process of petroleum components and their model compounds is reviewed. Experimental and theoretical studies have shown that asphaltenes have a strong tendency to form supramolecular aggregates via hydrogen bonding, π-π stacking, polar interactions and other interactions. One method to improve the understanding of liquid-phase association behavior relevant to asphaltenes is to synthesize pure compounds that contain selected chemical structures, and then to examine their behavior in solution. Finally, the prospects are pointed out based on the current development of the system. Contents
1 Introduction
2 Supramolecular interaction of petroleum components
2.1 Interaction type of supramolecular aggregates in petroleum components
2.2 Interaction studies of supramolecular aggregates in petroleum components
3 Interaction of supramolecular aggregates in model compounds of petroleum components
3.1 Intermolecular interaction of supramolecular aggregates in model compounds of petroleum components
3.2 Hydrogen bonding of supramolecular aggregates in model compounds of petroleum components
3.3 Supramolecular interaction of petroporphyrins
3.4 Molecular simulations of supramolecular aggregates of petroleum components model compounds
4 Specific application of supramolecular interaction in petroleum chemistry
5 Conclusion and outlook

关键词

石油组分 / 模型化合物 / 超分子聚集体 / 分子间相互作用

Key words

petroleum components / model compounds / supramolecular aggregates / intermolecular interaction

引用本文

引用格式 ▾
边颖慧, 董徐静, 朱丽君, 周玉路, 项玉芝, 夏道宏. 石油组分及其模型化合物的超分子化学作用[J]. 化学进展, 2013, 25(08): 1260-1271 DOI:10.7536/PC121239
Bian Yinghui, Dong Xujing, Zhu Lijun, Zhou Yulu, Xiang Yuzhi, Xia Daohong. Supramolecular Interaction of Petroleum Components and Model Compounds[J]. Progress in Chemistry, 2013, 25(08): 1260-1271 DOI:10.7536/PC121239

登录浏览全文

4963

注册一个新账户 忘记密码

参考文献

[1] Nellensteyn F J. Journal of the Institute of Petroleum Technology, 1924, 10 (43): 311-325
[2] Pfeiffer J P, Seal R N. Phys. Chem., 1940, 44: 139-149
[3] Gould K A. Fuel, 1983, 62 (2): 370-372
[4] Gray M R, Tykwinski R R, Stryker J M, Tan X L. Energy Fuels, 2011, 25 (7): 3125-3134
[5] Yen T F. Fuel Sci. Technol. Int., 1992, 10 (4/6): 723-733
[6] Rogel E. Energy Fuels, 2000, 14 (3): 566-574
[7] Takanohashi T, Sato S, Tanaka R. Pet. Sci. Technol., 2003, 21 (3/4): 491-505
[8] Lian H, Lin J R, Yen T F. Fuel, 1994, 73 (3): 423-428
[9] Leon O, Contreras E, Rogel G, Dambakli G, Espidel J, Acevedo S. Energy Fuels, 2001, 15 (5): 1028-1032
[10] Dickie J P, Yen T F. Anal. Chem., 1967, 39: 1847-1852
[11] Betancourt S S, Ventura G T, Pomerantz A E, Viloria O, Dubost F X, Zuo J, Monson G, Bustamante D, Purcell J M, Nelson R K, Rodgers R P, Reddy C M, Marshall A G, Mullins O C. Energy Fuels, 2009, 23 (3): 1178-1188
[12] Mostow F, Indo K, Mullins O C, McFarlane R. Energy Fuels, 2009, 23 (3): 1194-1200
[13] Andreatta G, Goncalves C C, Bun G, Bostrom N, Quintella C M, Arteaga-Larios F, Perez E, Mullins O C. Energy Fuels, 2005, 19 (4): 1282-1289
[14] Takanohashi T, Sato S, Tanaka R. Prepr. Pap. -Am. Chem. Soc. Div. Fuel Chem., 2001, 46 (2): 357-358
[15] Hu Y F, Yang L Y, Lin X S, Guo T M. Pet. Explor. Dev., 2000, 27 (5): 109-115
[16] Ibrahim H H, Idem R O. Energy Fuels, 2004, 18 (4): 1038-1048
[17] Zhao F L, Yan J N. Oilfield Chem., 2004, 21 (4): 310-312
[18] He X F, Li S L. Nat. Gas Ind., 2003, 23 (2): 78-81
[19] Pu W F. J. Southwest Pet. Inst., 1999, 21 (4): 38-41
[20] Chang C L, Fogler H S. Langmuir, 1994, 10 (6): 1749-1757
[21] Leon O, Rogel E, Urbina A, Audujar A, Lucas A. Langmuir, 1999, 15 (22): 7653-7657
[22] Carbognani L, Espidel J. Vision Tecnol., 1995, 3 (1): 35-42
[23] Ding F C, Wang Y H, Jin G Z, He G X, Gao J B. J. Petrochem. Univ., 2001, 14 (2): 31-34
[24] Rogel E. Colloids Surf. A, 1995, 104 (1): 85-93
[25] Ding F C, Wei J, Wang Y H, He G X, Jin G Z. J. Petrochem. Univ., 2001, l4 (3): 7-9
[26] Murgich J, Rodriguez J M, Aary Y. Energy Fuels, 1996, 10 (1): 68-76
[27] Wargadalam V J, Norinaga K, Lino M. Fuel, 2002, 8l (11/12): 1403-1407
[28] Alboudware J H, Jakher R K, Syreek W Y, Yarranton H W. Pet. Sci. Technol., 2004, 22 (5/6): 647-664
[29] Sun H. J. Phys. Chem. B, 1998, 102 (38): 7338-7364
[30] Dubey S T, Waxman M H. SPE Reservoir Eng., 1991, 6 (3): 389-395
[31] Wang Z J. Pet. Asphalt, 1996, 10 (3): 36-45
[32] Rao B M L, Serrano J E. Fuel Sci. Technol. Int., 1986, 4 (4): 483-510
[33] Painter P C, Sobokowiak M, Youtcheff J. Fuel, 1987, 66 (10): 973-978
[34] Acevedo S, Mendez B, Rojas A, Layrisse I, Rivas H. Fuel, 1985, 64 (12): 1741-1747
[35] Murgich J. Pet. Sci. Technol., 2002, 20: 983-997
[36] Shattock T R, Arora K K, Vishweshwar P, Michael J Z. Cryst. Growth Des., 2008, 8 (12): 4533-4545
[37] Venkataramanan B, Ning Z, Vittal J J, Valiyaveettil S. Cryst. Eng. Commun., 2005, 7: 108-112
[38] Mohamed S, Tocher D A, Vickers M, Karamertzanis P G, Price S L. Cryst. Growth Des., 2009, 9 (6): 2881-2889
[39] Kato T, Fukumasa M, Frechet J M. Chem. Mater., 1995, 7 (2): 368-372
[40] Tan X L, Fenniri H, Gray M R. Energy Fuels, 2009, 23 (7): 3687-3693
[41] Stoyanov S R, Yin C X, Gray M R, Stryker J M, Gusarov S, Kovalenko A. J. Phys. Chem. B, 2010, 114 (6): 2180-2188
[42] Hunter C A, Lawson K R, Perkins J, Urch C J. J. Chem. Soc. Perkin Trans. 2, 2001, 5: 651-669
[43] Cockroft S L, Perkins J, Zonta C, Adams H, Spey S E, Low C M R, Vinter J G, Lawson K R, Urch C J, Hunter C A. Org. Biomol. Chem., 2007, 5 (7): 1062-1080
[44] Barbour R V, Petersen J C. Analytical Chemistry, 1974, 46 (2): 273-277
[45] 李生华(Li S H). 石油大学(北京)博士学位论文(Doctoral Dissertation of University of Petroleum(Beijing)), 1991
[46] Speight J G, Moschopedis S E. Petroleum. Chem. ACS, 1979, 24 (4): 910-923
[47] 刘东(Liu D), 王宗贤(Wang Z X), 阙国和(Que G H). 燃料化学学报(Journal of Fuel Chemistry and Technology), 2002, 30 (3): 281-284
[48] Liu D, Kong X, Li M Y, Wang Z X. Energy Fuels, 2010, 24 (5): 3624-3627
[49] Kawashima H, Takanohashi T, Iino M, Matsukawa S. Energy Fuels, 2008, 22 (6): 3989-3993
[50] Tanaka R, Sato E, Hunt J E, Winans R E, Sato S, Takanohashi T. Energy Fuels, 2004, 18 (4): 1118-1125
[51] Espinat D, Rosenberg E, Scarsella M, Barre L, Feinstein D, Broseta D. Structures and Dynamics of Asphaltene (Eds. Mullins O C, Sheu E Y). New York: Plenum Press, 1998, Chapter V
[52] Albina R, Mutina A R, Hurlimann M D. J. Phys. Chem. A, 2008, 112 (15): 3291-3301
[53] Zielinski L, Saha I, Freed D E, Hüurlimann M D. Langmuir, 2010, 26 (7): 5014-5021
[54] Bloembergen N, Purcell E M, Pound R V. Phys. Rev., 1948, 73: 679-712
[55] Kowalewski J, Mäler L. Nuclear Spin Relaxation in Liquids, Theory Experiments, and Applications. New York/London: Taylor & Francis, 2006, 195-197
[56] Kimmich R, Fatkullin N. Adv. Polym. Sci., 2004, 170: 1-113
[57] Zhang S H, Sun L L, Xu J B, Wu H, Wen H. Energy Fuels, 2010, 24(8): 4312-4326
[58] Merdrignac I, Espinat D. Oil Gas Sci. Technol., 2007, 62 (1): 7-32
[59] Kharrat A M, Zacharia J, Cherian V J, Anyatonwu A. Energy Fuels, 2007, 21 (6): 3618-3621
[60] Zhang L, Greeneld M L. Energy Fuels, 2007, 21 (3): 1712-1716
[61] Murgich J, Rodríguez M J, Aray Y. Energy Fuels, 1996, 10 (1): 68-76
[62] Gavezzotti A. Acta Crystallogr., 1990, B46: 275-283
[63] Israelachvili J N. Intermolecular and Surface Forces, 2nd. New York: Academic, 1991, 380-382
[64] Sieffert B, Kuczinski J, Papirer E. J. Colloid Interface Sci., 1990, 135: 107-117
[65] Aray Y, Hernández-Bravo R, Parra J G, Rodríguez J, David S. J. Phys. Chem. A, 2011, 115 (42): 11495-11507
[66] Quintella C M, Arteaga-Larios F, Perez E, Mullins O C. Energy Fuels, 2005, 19 (4): 1282-1289
[67] Castellano O, Gimon R, Canelon C, Aray Y, Soscun H. Energy Fuels, 2012, 26 (5): 2711-2720
[68] Rogel E. Energy Fuels, 2000, 14 (3): 566-574
[69] Ortega-Rodriguez A, Lira-Galeana C, Ruiz-Morales Y, Cruz S A. Pet. Sci. Technol., 2001, 19 (1): 245-256
[70] Freund H, Matturo M G, Olmstead W N, Reynolds R P, Upton T H. Energy Fuels, 1991, 6(5): 840-846
[71] Schabron J F, Speight J G. Pet. Sci. Technol., 1998, 16: 361-375
[72] Akbarzadeh K, Bressler D C, Wang J N, Gawrys K L, Gray M R, Kilpatrick P K. Energy Fuels, 2005, 19 (4): 1268-1271
[73] Watson M D, Fechtenkötter A, Müllen K. Chem. Rev., 2001, 101: 1267-1300
[74] Ito S, Wehmeier M, Brand J D, Kübel C, Epsch R, Rabe J P, Müllen K. Chem. Eur. J., 2000, 6 (23): 4327-4342
[75] Tchebotareva N, Yin X M, Watson M D, Samori P, Rabe J, Müllen K. J. Am. Chem. Soc., 2003, 125 (32): 9734-9739
[76] Rakotondradany F, Fenniri H, Rahimi P, Gawrys K L, Kilpatrick P K, Gray M R. Energy Fuels, 2006, 20(6): 2439-2447
[77] Kastler M, Pisula W, Wasserfallen D, Pakula T, Müllen K. J. Am. Chem. Soc., 2005, 127(12): 4286-4296
[78] Tan X L, Fenniri H, Gray M R. Energy Fuels, 2008, 22 (2): 715-720
[79] Groenzin H, Mullins O C, Eser S, Mathews J, Yang M G, Jones D. Energy Fuels, 2003, 17 (2): 498-503
[80] Ruiz-Morales Y, Mullins O C. Energy Fuels, 2007, 21 (1): 256-265
[81] Hunter C A, Sanders J K M. J. Am. Chem. Soc., 1990, 112: 5525-5534
[82] Murgich J. Mol. Simul., 2003, 29: 451-461
[83] Zhang L Y, Lawrence S, Xu Z, Masliyah J H. J. Colloid Interface Sci., 2003, 264: 128-140
[84] (a)Fossen M, Kallevik H, Knudsen K D, Sjöblom J. Energy Fuels, 2007, 21 (2): 1030-1037. (b) Fossen M, Sjöblom J, Kallevik H, Jakobsson J. J. Dispersion Sci. Technol., 2007, 28 (1): 193-197
[85] Wattana P, Fogler H S, Yen A, Garcìa M D C, Carbognani L. Energy Fuels, 2005, 19 (1): 101-110
[86] Horváth-Szabó G, Masliyah J H, Elliott J A W, Yarranton H W, Czarnecki J. J. Colloid Interface Sci., 2005, 283: 5-17
[87] Fordedal H, Schildberg Y, Sjöblom J, Volle J L. Colloids Surf. A: Phys. Chem. Eng. Aspects, 1996, 106: 33-47
[88] Zhang L Y, Lopetinsky R, Xu Z, Masliyah J H. Energy Fuels, 2005, 19 (4): 1330-1336
[89] Zhang L Y, Lawrence S, Xu Z, Masliyah J H. Ind. Eng. Chem. Res., 2005, 44: 1160-1174
[90] Zhang L Y, Breen P, Xu Z, Masliyah J H. Energy Fuels, 2007, 21 (1): 274-285
[91] Andersen S I, del Rio J M, Khvostitchenko D, Shakir S, Lira-Galeana C. Langmuir, 2001, 17 (10): 307-313
[92] Murgich J, Merino-Garcia D, Andersen S I, del Rio J M, Lira-Galeana C. Langmuir, 2002, 23 (18): 9080-9086
[93] Khvostitchenko D, Andersen S I. Energy Fuels, 2008, 22: 3096-3103
[94] Nordgrd E, Sjöblom J. J. Dispersion Sci. Technol., 2008, 29 (8): 1114-1122
[95] Bellamy L J, Pace R J. Spectrochim. Acta Part A, 1972, 28: 1869-1876
[96] Joseten M D, Schaad I L. Hydrogen Bonding. New York: Marcel Dekker Inc., 1974, 182-183
[97] Samanta U, Chakrabarti P, Chandrasekhar J. J Phys. Chem. A, 1998, 102 (45): 8964-8969
[98] Graton J, Berthelot M, Gal J F, Laurence C, Lebreton J, Le Questel R. J. Org. Chem., 2003, 68 (21): 8208-8221
[99] Tan X L, Fenniri H, Gray M R. Energy Fuels, 2009, 23: 3687-3693
[100] Nordgrd E L, Landsem E, Sjöblom J. Langmuir, 2008, 24 (16): 8742-8751. (b) Nordgrd E L, Srland G, Sjöblom J. Langmiur, 2010, 26 (4): 2352-2360
[101] 刘海洋(Liu H Y), 胡希明(Hu X M), 应晓(Ying X), 刘义(Liu Y), 黄锦汪(Huang J W), 计亮年(Ji L N). 无机化学学报(Chinese Journal of Inorganic Chemistry), 1998, 24: 371-387
[102] 李迪(Li D). 吉林大学博士学位论文(Doctoral Dissertation of Jilin University), 2009
[103] 高颖宁(Gao Y N). 山东大学博士学位论文(Doctoral Dissertation of Shandong University), 2010
[104] Drain C M, Lehn J M. J. Chem. Soc. Chem. Commun., 1994, 2313-2314. (b) Drain C M, Nifiatis F, Vasenko A, Batteas J D. Angew. Chem. Int. Ed., 1998, 37: 2344-2347
[105] Shirakawa M, Fujita N, Shinkai S. J. Am. Chem. Soc., 2005, 127: 4164-4165
[106] Kishida T, Fujita N, Sada K, Shinkai S. J. Am. Chem. Soc., 2005, 127: 7298-7299
[107] Shirakawa M, Fujita N, Shinkai S. J. Am. Chem. Soc., 2003, 125: 9902-9903
[108] Hu J S, Guo Y G, Liang H P, Wan L J, Jiang L. J. Am. Chem. Soc., 2005, 127: 17090-17095
[109] 徐海(Xu H), 于道永(Yu D Y), 王宗贤(Wang Z X), 阙国和(Que G H). 化学研究与应用(Chemical Research and Application), 2001, 13 (4): 347-352
[110] Nguyen S N, Filby R H. Metal Complexes in Fossil Fuels(Eds.Filby R H, Branthaver J F). Washington, D C: ACS, 1987. 384-401
[111] Fish R H, Komlenic J J. Anal. Chem., 1984, 56: 510-517
[112] Fish R H, Komlenic J J, Wines B K. Anal. Chem., 1984, 56: 2452-2460
[113] Yin C X, Tan X L, Müllen K, Stryker J M, Gray M R. Energy Fuels, 2008, 22: 2465-2469
[114] da Costa L M, Stoyanov S R, Gusarov S, Tan X L, Gray M R, Stryker J M, Tykwinski R, Seidl P R, Kovalenko A. Energy Fuels, 2012, 26: 2727-2735
[115] da Costa L M, Hayaki S, Gray M R, Stryker J M, Tykwinski R, Carneiro J W, Sato H, Seidl P R, Kovalenko A. Phys. Chem. Chem. Phys., 2012, 14: 3922-3934
[116] 孙燕(Sun Y), 夏道宏(Xia D H), 项玉芝(Xiang Y Z). 应用化学(Chinese Journal of Applied Chemistry), 2007, 24 (6): 703-706
[117] 孙燕(Sun Y), 夏道宏(Xia D H), 项玉芝(Xiang Y Z). 应用化学(Chinese Journal of Applied Chemistry), 2007, 24 (10): 1201-1204
[118] Sun Y, Xia D H, Xiang Y Z. Petroleum Science & Tech., 2008, 26 (17): 2023-2032
[119] 孙小明(Sun X M), 江胜娟(Jiang S J), 许 艳(Xu Y), 周玉路(Zhou Y L), 项玉芝(Xiang Y Z), 夏道宏(Xia D H). 石油化工(Petrochemical Technology), 2011, 40 (11): 1145-1154
[120] 常运兴(Chang Y X), 张新军(Zhang X J). 油气田地面工程(Oil-Gasfield Surface Engineering), 2006, 25 (4): 8-9
PDF (1232KB)

3888

访问

0

被引

详细

导航
相关文章

/

〈 〉