中文   |   English   |   Email Alert

主客体超分子囊泡及其药物载运性能研究

马明放, 邢鹏遥, 李尚洋, 初晓晓, 王波, 郝爱友*

化学进展 ›› 2014, Vol. 26 ›› Issue (08) :1317-1328

PDF (2484KB)
化学进展 ›› 2014, Vol. 26 ›› Issue (08) :1317-1328 DOI: 10.7536/PC140341
综述与评论
扫码查看或转发全文

主客体超分子囊泡及其药物载运性能研究

    马明放, 邢鹏遥, 李尚洋, 初晓晓, 王波, 郝爱友*
作者信息 +

Advances of Host-Guest Supramolecular Vesicles and Their Properties in Drug Delivery

  • Ma Mingfang, Xing Pengyao, Li Shangyang, Chu Xiaoxiao, Wang Bo, Hao Aiyou*
Author information +
文章历史 +

摘要

伴随着新型主体分子的不断出现,主客体超分子囊泡的研究受到越来越多的关注。环糊精、杯芳烃、葫芦脲和柱芳烃等主体分子均可以和特定结构的客体分子通过主客体识别作用构筑超分子双亲分子,得到的超分子双亲分子可以进一步自组装为主客体超分子囊泡。主客体超分子囊泡是一类具有敏感响应性的囊泡体系,具有制备简单、生物相容性好和易于控制组装等优点。该囊泡体系对外界刺激具有良好的响应性,从而可以实现药物分子的可控运输和释放,使其成为一种性能独特的药物载运系统。本文结合近年来主体分子的发展,首先介绍了环糊精、杯芳烃、葫芦脲和柱芳烃等主客体超分子囊泡的研究进展,然后对该类超分子囊泡的载药途径进行了总结。该囊泡体系不仅可以在囊泡膜层和空腔中载药,还可以在主体分子的空腔中载药。同时,对载药主客体超分子囊泡的不同刺激响应性进行了归纳概括。最后结合该体系现阶段的研究状况,对该类超分子囊泡的发展前景进行了展望。

Abstract

The host-guest supramolecular vesicles are attracting more and more attention with the emergence of new host molecules. Cyclodextrin, calixarene, cucurbituril and pillararene can all form supramolecular amphiphiles with specific guest molecules based on host guest recognition, the obtained supramolecular amphiphiles can further self-assembled into the host-guest supramolecular vesicles under mild condition. The host-guest supramolecular vesicles is a sensitively responsive vesicular system, which possesses the advantages of simple preparation, good biocompatibility and controllable self-assembly. This vesicular system has good responsiveness to external stimuli, which can realize drug molecules controllable delivery and release, making it a unique drug delivery system. According to the development of the host molecules recently, the advances of cyclodextrin, calixarene, cucurbituril and pillararene host-guest supramolecular vesicles are introduced firstly. Then the drug delivery ways of this supramolecular vesicles system are summarized, drug molecules can not only be loaded in the cavities and membranes of the host-guest supramolecular vesicles, but also can be loaded in the cavities of the host molecules. Meanwhile, the stimuli (such as pH, ions, redox potential, enzyme, temperature and competitive guests) responsiveness of this drug loaded host-guest supramolecular vesicles is summed up. Finally, the prospects are pointed out based on the current development of this system.

Contents
1 Introduction
2 Different host-guest supramolecular vesicles
2.1 Host-guest supramolecular vesicles of cyclodextrin
2.2 Host-guest supramolecular vesicles of calixarene
2.3 Host-guest supramolecular vesicles of cucurbituril
2.4 Host-guest supramolecular vesicles of pillararene
3 Drug delivery ways of the host-guest supramolecular vesicles
3.1 Drugs loaded in the cavities of the host-guest supramolecular vesicles
3.2 Drugs loaded in the membranes of the host-guest supramolecular vesicles
4 Different stimuli responsiveness of the drug loaded host-guest supramolecular vesicles
4.1 pH response
4.2 Ion response
4.3 Redox response
4.4 Enzyme response
4.5 Temperature response
4.6 Competitive guests response
5 Summary and prospects

Graphical abstract

关键词

主客体识别 / 超分子囊泡 / 主体分子 / 药物载运 / 刺激响应

Key words

host-guest recognition / supramolecular vesicles / host molecules / drug delivery / stimuli responsiveness

引用本文

引用格式 ▾
马明放, 邢鹏遥, 李尚洋, 初晓晓, 王波, 郝爱友. 主客体超分子囊泡及其药物载运性能研究[J]. 化学进展, 2014, 26(08): 1317-1328 DOI:10.7536/PC140341
Ma Mingfang, Xing Pengyao, Li Shangyang, Chu Xiaoxiao, Wang Bo, Hao Aiyou. Advances of Host-Guest Supramolecular Vesicles and Their Properties in Drug Delivery[J]. Progress in Chemistry, 2014, 26(08): 1317-1328 DOI:10.7536/PC140341

登录浏览全文

4963

注册一个新账户 忘记密码

参考文献

[1] Voskuhl J, Ravoo B J. Chem. Soc. Rev., 2009, 38: 495.
[2] 张华承(Zhang H C), 郝爱友(Hao A Y), 李干佐(Li G Z), 孙宏元(Sun H Y). 有机化学(Chinese Journal of Organic Chemistry), 2009, 29(2): 166.
[3] 辛飞飞(Xin F F), 张华承(Zhang H C), 孙涛(Sun T), 孔丽(Kong L), 李月明(Li Y M), 郝爱友(Hao A Y). 化学进展(Progress in Chemistry), 2012, 24(2/3): 414.
[4] Stano P, D'Aguanno E, Bolz J, Fahr A, Luisi P L. Angew. Chem. Int. Ed., 2013, 52: 13397.
[5] Kumar M, Habel J, Shen Y X, Meier W P, Walz T. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134: 18631.
[6] Wang L, Chierico L, Little D, Patikarnmonthon N, Yang Z, Azzouz M, Madsen J, Armes S P, Battaglia G. Angew. Chem. Int. Ed., 2012, 51: 11122.
[7] Chen K J, Liang H F, Chen H L, Wang Y, Cheng P Y, Liu H L, Xia Y, Sung H W. ACS Nano, 2013, 7: 438.
[8] Spulber M, Najer A, Winkelbach K, Glaied O, Waser M, Pieles U, Meier W, Bruns N. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135: 9204.
[9] Zhang S Y, Zhao Y. ACS Nano, 2011, 5: 2637.
[10] Wang M F, Mohebbi A R, Sun Y M, Wudl F. Angew. Chem. Int. Ed., 2012, 51: 6920.
[11] Wang Y P, Han P, Xu H P, Wang Z Q, Zhang X, Kabanov A V. Langmuir, 2010, 26: 709.
[12] Wang C, Yin S C, Chen S L, Xu H P, Wang Z Q, Zhang X. Angew. Chem. Int. Ed., 2008, 47: 9049.
[13] Tao W, Liu Y, Jiang B B, Yu S R, Huang W, Zhou Y F, Yan D Y. J. Am. Chem.Soc., 2012, 134: 762.
[14] Iyer A K, Khaled G, Fang J, Maeda H. Drug Discov. Today, 2006, 11: 812.
[15] Panyam J, Labhasetwar V. Adv. Drug Deliv. Rev., 2012, 64: 61.
[16] Yao Y, Xue M, Chen J Z, Zhang M M, Huang F H. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134: 15712.
[17] Yu G C, Ma Y J, Han C Y, Yao Y, Tang G P, Mao Z W, Gao C Y, Huang F H. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135: 10310.
[18] Wang Y X, Guo D S, Cao Y, Liu Y. RSC Adv., 2013, 3: 8058.
[19] Yang Y, Zhang Y M, Chen Y, Chen J T, Liu Y. J. Med. Chem., 2013, 56: 9725.
[20] 童林荟(Tong L H). 环糊精化学——基础与应用(Cyclodextrin Chemistry——Foundation and Application). 北京: 科学出版社(Beijing: Science Press), 2001. 10.
[21] Szejtli J. Chem. Rev., 2005, 98: 1743.
[22] Jing B, Chen X, Wang X D, Yang C J, Xie Y Z, Qiu H Y. Chem. Eur. J., 2007, 13: 9137.
[23] Wang Y P, Ma N, Wang Z Q, Zhang X. Angew. Chem. Int. Ed., 2007, 46: 2823.
[24] Zhang H C, Shen J, Liu Z N, Hao A Y, Bai Y, An W. Supramol. Chem., 2010, 22: 297.
[25] Sun L Z, Zhang H C, An W, Hao A Y, Hao J C. J. Incl. Phenom. Macrocycl. Chem., 2010, 68: 277.
[26] Zhang H C, Sun L Z, Liu Z N, An W, Hao A Y, Xin F F, Shen J. Colloids Surf. A, 2010, 358: 115.
[27] Zhang H C, An W, Liu Z N, Hao A Y, Hao J C, Shen J, Zhao X H, Sun H Y, Sun L Z. Carbohydra. Res., 2010, 345: 87.
[28] Zhang H C, Li Y Y, Sun H Y, Xin F F, Liu Z N, Hao A Y, Li J Y, Shen J, Xu S G, An W, Sun L Z, Sun T, Zhao W J, Li Y M, Kong L. J. Disper. Sci. Technol., 2011, 32: 834.
[29] Sun T, Li Y M, Zhang H C, Li J Y, Xin F F, Kong L, Hao A Y. Colloids Surf. A, 2011, 375: 87.
[30] Xin F F, Zhang H C, An W, Sun L Z, Hao A Y, Li Y M. J. Disper. Sci. Technol., 2012, 3: 1.
[31] Li S Y, Sun T, Yang X Z, Wang B, Xing P Y, Hou X H, Su J, Hao A Y. Colloid and Polym. Sci., 2013, 291: 2639.
[32] Li S Y, Xing P Y, Hou Y H, Yang J S, Yang X Z, Wang B, Hao A Y. J. Mol. Liq., 2013, 188: 74.
[33] An W, Zhang H C, Sun L Z, Hao A Y, Hao J C, Xin F F. Carbohydra. Res., 2010, 345: 914.
[34] Sun T, Guo Q, Zhang C, Hao J C, Xing P Y, Li S Y, Hao A Y, Liu G C. Langmuir, 2012, 28: 8625.
[35] Zhang H C, Shen J, Liu Z N, Bai Y, An W, Hao A Y. Carbohydra. Res., 2009, 344: 2028.
[36] Zhang H C, Xin F F, An W, Hao A Y, Wang X, Zhao X H, Liu Z N, Sun L Z. Colloids Surf. A, 2010, 363: 78.
[37] Sun T, Zhang H C, Yan H, Li J Y, Cheng G H, Hao A Y, Qiao H W, Xin F F. Supramol. Chem., 2011, 23: 351.
[38] Sun T, Zhang H C, Kong L, Qiao H W, Li Y M, Xin F F, Hao A Y. Carbohydra. Res., 2011, 346: 285.
[39] Sun T, Shen J, Yan H, Hao J C, Hao A Y. Colloids Surf. A, 2012, 414: 41.
[40] de Namor A F D, Cleverley R M, Zapata-Ormachea M L. Chem. Rev., 1998, 98: 2495.
[41] Guo D S, Liu Y. Chem. Soc. Rev., 2012, 41: 5907.
[42] Wang K, Guo D S, Wang X, Liu Y. ACS Nano, 2011, 5: 2880.
[43] Wang K, Guo D S, Liu Y. Chem. Eur. J., 2012, 18: 8758.
[44] Lee J W, Samal S, Selvapalam N, Kim H J, Kim K. Acc. Chem. Res., 2003, 36: 621.
[45] Day A I, Arnold A P, Blanch R J. WO2000-2000AU4122 0000505, 2000.
[46] Kim J, Jung I S, Kim S Y, Lee E, Kang J K, Sakamoto S, Yamaguchi K, Kim K. J. Am. Chem. Soc., 2000, 122: 540.
[47] Jeon Y J, Bharadwaj P K, Choi S W, Lee J W, Kim K. Angew. Chem., 2002, 114: 4654.
[48] Ogoshi T, Kanai S, Fujinami S, Yamagishi T, Nakamoto Y. J. Am. Chem. Soc., 2008, 130: 5022.
[49] Ogoshi T, Yamagishi T. Eur. J. Org. Chem., 2013, 15: 2961.
[50] 王凯(Wang K), 杨英威(Yang Y W), 张晓安(Zhang X A). 高等学校化学学报(Chemical Journal of Chinese Universities), 2012, 33(1): 1.
[51] Yang Y W, Sun Y L, Song N. Acc. Chem. Res., 2014, 47:1950.
[52] Li H, Chen D X, Sun Y L, Zheng Y B, Tan L L, Weiss P S, Yang Y W. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135: 1570.
[53] Hou X S, Ke C F, Cheng C Y, Song N, Blackburn A K, Sarjeant A A, Botros Y Y, Yang Y W, Stoddart J F. Chem. Commun., 2014, 50: 6196.
[54] Wang K, Wang C Y, Wang Y, Li H, Bao C Y, Liu J Y, Zhang S X A, Yang Y W. Chem. Commun., 2013, 49: 10528.
[55] Zhou Y, Tan L L, Li Q L, Qiu X L, Qi A D, Tao Y C, Yang Y Y. Chem. Eur. J., 2014, 20: 2998.
[56] Yu G C, Han C Y, Zhang Z B, Chen J Z, Yan X Z, Zheng B, Liu S Y, Huang F H. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134: 8711.
[57] Yu G C, Xue M, Zhang Z B, Li J Y, Han C Y, Huang F H. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134: 13248.
[58] Yu G C, Zhou X Y, Zhang Z B, Han C Y, Mao Z W, Guo C Y, Huang F H. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134: 19489.
[59] Liu G Y, Jin Q, Liu X S, Lv L P, Chen C J, Ji J. Soft Matter, 2011, 7: 662.
[60] Zhang H C, Ma X, Nguyen K T, Zhao Y L. ACS Nano, 2013, 7: 7853.
[61] Zhang H C, Liu Z N, Xin F F, An W, Hao A Y, Li J Y, Li Y Y, Sun L Z, Sun T, Zhao W J, Li Y M, Kong L. Carbohydra. Res., 2011, 346: 294.
[62] Sun T, Yan H, Liu G C, Hao J C, Su J, Li S Y, Xing P Y, Hao A Y. J. Phys. Chem. B, 2012, 116: 14628.
[63] Sun T, Ma M F, Yan H, Shen J, Su J, Hao A Y. Colloids Surf. A, 2013, 424: 105.
[64] Yang X Q, Grailer J J, Rowland I J, Javadi A, Hurley S A, Matson V Z, Steeber D A, Gong S Q. ACS Nano, 2010, 4: 6805.
[65] Duan Q P, Cao Y, Li Y, Hu X Y, Xiao T X, Lin C, Pan Y, Wang L Y. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135: 10542.
[66] Ma M F, Guan Y, Zhang C, Hao J C, Xing P Y, Su J, Li S Y, Chu X X, Hao A Y. Colloids Surf. A, 2014, 454: 38.
[67] Yan Q, Yuan J Y, Cai Z N, Xin Y, Kang Y, Yin Y W. J. Am. Chem. Soc., 2012, 132: 9268.
[68] Guo D S, Wang K, Wang Y X, Liu Y. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134: 10244.
[69] Wang K, Guo D S, Zhao M Y, Liu Y. Chem. Eur. J., 2014, 20: 1.
[70] Wang K, Guo D S, Liu Y. Chem. Eur. J., 2010, 16: 8006.
[71] Jiao D Z, Geng J, Loh X J, Das D, Lee T C, Scherman O A. Angew. Chem. Int. Ed., 2012, 51: 9633.

PDF (2484KB)

4630

访问

0

被引

详细

导航
相关文章

/

〈 〉