光控DNA可逆杂交/解链及其应用
Reversible Photoregulation of DNA Hybridization/Dissociation and Potential Applications
通过光敏分子与DNA相互作用,可以实现光控DNA杂交与解链,这种光控DNA有望成为下一代DNA功能构筑材料和纳米机械能量输入模式。本文总结了可逆光控DNA杂交/解链的各种途径及其作用机理,并分析其使用条件和光控效果。已有实验结果的对比和归纳表明,从DNA骨架上楔入含侧链偶氮苯官能团的单元,通过顺反异构实现DNA双链解链与杂交的可逆光控最具应用潜力,并且仍有一定的改进空间。本文介绍了这种骨架楔入偶氮苯光控DNA材料在纳米技术和生物技术方面的应用,并对其进一步的研究方向进行了展望。
With the interaction between photoresponsive molecules and DNA, the reversible switching-modes of DNA hybridization and dissociation were realized by photo irradiation, which would become a new generation of DNA materials for nano-architecture and nano-actuation. We briefly review the recently developed methods to photo-regulate DNA hybridization and dissociation, their switching efficiencies, and their operation/service conditions. Compared with other intercalating and inserting functionalities, inserting wedge type azobenzene by acyclic linker into the DNA backbone is considered as the most favorite approach for potential applications. Interesting application works based on the azobenzene tethered DNA materials in nanotechnology and biotechnology are introduced. In conclusion, an outlook regarding these photo-functional DNA materials and their potential applications is given.
Contents
1 Introduction
2 Reversible photoregulation of DNA hybridization
2.1 Tethering azobenzene by acyclic scaffold
2.2 Additional photoresponsive molecules
2.3 Modification of native bases
2.4 Photoresponsive molecules on the scaffold
3 Comparison of the photoregulation approaches
3.1 Photoregulation efficiency
3.2 Photoregulation power
3.3 Thermal bistability of the photoregulation
3.4 Advices for the photoregulation
4 Azobenzene tethered DNA in nanotechnology
4.1 DNA self-assembly controlled by light-irradiation
4.2 DNA nanomachines powered by light-irradiation
4.3 Other photoresponsive DNA nanomaterials
5 Photoregulation of DNA functions in biotechnology
5.1 Photoregulation of DNAzyme activity
5.2 Photoregulation of DNA translation
5.3 Photoregulation of other DNA functions
6 Conclusion and outlook
azobenzene
[1] Seeman N C. Nature, 2003, 421(6921): 427.
[2] Bath J, Turberfield A J. Nat. Nanotechnol., 2007, 2(5): 275.
[3] Pinheiro A V, Han D, Shih W M, Yan H. Nat. Nanotechnol., 2011, 6: 763.
[4] Stulz E. Chem-Eur. J., 2012, 18(15): 4456.
[5] Leunissen M E, Dreyfus R, Cheong F C, Grier D G, Sha R, Seeman N C, Chaikin P M. Nat. Mater., 2009, 8(7): 590.
[6] Mognetti B M, Leunissen M E, Frenkel D. Soft Matter., 2012, 8(7): 2213.
[7] Yang Y, Liu G, Liu H, Li D, Fan C, Liu D. Nano Lett., 2010, 10(4): 1393.
[8] Liu D, Balasubramanian S. Angew. Chem. Int. Ed., 2003, 42(46): 5734.
[9] Shu W, Liu D, Watari M, Riener C K, Strunz T, Welland M E, Balasubramanian S, Mckendry R A. J. Am. Chem. Soc., 2005, 127(48): 17054.
[10] Mao C, Sun W, Shen Z, Seeman N C. Nature, 1999, 397(6715): 144.
[11] Lu C, Qi X, Orbach R, Yang H, Mironi-Harpaz I, Seliktar D, Willner I. Nano Lett., 2013, 13: 1298.
[12] Lund K, Manzo A J, Dabby N, Michelotti N, Johnson-Buck A, Nangreave J, Taylor S, Pei R, Stojanovic M N, Walter N G, Winfree E, Yan H. Nature, 2010, 465(7295): 206.
[13] Wickham S F J, Endo M, Katsuda Y, Hidaka K, Bath J, Sugiyama H, Turberfield A J. Nat. Nanotechnol., 2011, 6(3): 166.
[14] Zhang D Y, Winfree E. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131(47): 17303.
[15] Zhang D Y, Seelig G. Nat. Chem., 2011, 3(2): 103.
[16] Gu H Z, Chao J, Xiao S J, Seeman N C. Nat. Nanotechnol., 2009, 4(4): 245.
[17] Gu H Z, Chao J, Xiao S J, Seeman N C. Nature, 2010, 465(7295): 202.
[18] Probst C E, Zrazhevskiy P, Gao X. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133(43): 17126.
[19] Li B, Ellington A D, Chen X. Nucleic Acids Res., 2011, 39(16): e110.
[20] Szymanski W, Beierle J M, Kistemaker H A V, Velema W A, Feringa B L. Chem. Rev., 2013, 113(8): 6114.
[21] Kamiya Y, Asanuma H. Accounts Chem. Res., 2014, 47(6): 1663.
[22] Asanuma H, Liang X, Nishioka H, Matsunaga D, Liu M, Komiyama M. Nat. Protoc., 2007, 2(1): 203.
[23] Dohno C, Uno S, Nakatani K. J. Am. Chem. Soc., 2007, 129(39): 11898.
[24] Ogasawara S, Maeda M. Angew. Chem., 2008, 120(46): 8971.
[25] Wang Q, Yi L, Liu L, Zhou C, Xi Z. Tetrahedron Lett., 2008, 49(34): 5087.
[26] He L, Yang X, Wang K, Wang Q, Zhao F, Huang J, Liu J. Chem. Commun., 2014, 50(58): 7803.
[27] Asanuma H, Ito T, Komiyama M. Tetrahedron Lett., 1998, 39(49): 9015.
[28] Asanuma H, Ito T, Yoshida T, Liang X G, Komiyama M. Angew. Chem. Int. Ed., 1999, 38(16): 2393.
[29] Liang X G, Asanuma H, Komiyama M. J. Am. Chem. Soc., 2002, 124(9): 1877.
[30] Liang X G, Asanuma H, Kashida H, Takasu A, Sakamoto T, Kawai G, Komiyama M. J. Am. Chem. Soc., 2003, 125(52): 16408.
[31] Asanuma H, Liang X G, Yoshida T, Komiyama M. ChemBioChem., 2001, 2(1): 39.
[32] Asanuma H, Takarada T, Yoshida T, Tamaru D, Liang X G, Komiyama M. Angew. Chem. Int. Ed., 2001, 40(14): 2671.
[33] Asanuma H, Matsunaga D, Komiyama M. Nucleic Acids Symposium Series. Fukuoka, Japan: Oxford Univ Press, 2005. 35.
[34] Nishioka H, Liang X G, Kashida H, Asanuma H. Chem. Commun., 2007, 4354.
[35] Liang X G, Takenaka N,Nishioka H, Asanuma H. Chem-Asian J., 2008, 3(3): 553.
[36] Nishioka H, Liang X G, Asanuma H. Chem-Eur. J., 2010, 16(7): 2054.
[37] Matsunaga D, Asanuma H, Komiyama M. J. Am. Chem. Soc., 2004, 126(37): 11452.
[38] Kou B, Guo X, Xiao S, Liang X. Small, 2013, 9(23): 3939.
[39] Endo M, Yang Y, Suzuki Y, Hidaka K, Sugiyama H. Angew. Chem. Int. Ed., 2012, 51: 10518.
[40] Yan Y, Wang X, Chen J I, Ginger D S. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135: 8382.
[41] Nishioka H, Liang X G, Kato T, Asanuma H. Angew. Chem. Int. Ed., 2012, 51(5): 1165.
[42] Uno S N, Dohno C, Bittermann H, Malinovskii V L, Häner R, Nakatani K. Angew. Chem., 2009, 121(40): 7498.
[43] Wang C, Pu F, Lin Y, Ren J, Dohn C, Nakatani K, Qu X. Chemistry-Eur.J., 2011, 17(29): 8189.
[44] Maie K, Nakamura M, Yamana K. Nucleos. Nucleot. Nucl., 2006, 25(4/6): 453.
[45] Le Ny A M, Lee C T. J. Am. Chem. Soc. 2006, 128(19): 6400.
[46] Estévez-Torres A, Crozatier C, Diguet A, Hara T, Saito H, Yoshikawa K, Baigl D. Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A., 2009, 106(30): 12219.
[47] Diguet A, Mani N K, Geoffroy M, Sollogoub M, Baigl D. Chem-Eur. J., 2010, 16(39): 11890.
[48] Venancio-Marques A, Bergen A, Rossi-Gendron C, Rudiuk S, Baigl D. ACS Nano., 2014, 8(4): 3654.
[49] Wang X, Huang J, Zhou Y, Yan S, Weng X, Wu X, Deng M, Zhou X. Angew. Chem. Int. Ed., 2010, 49(31): 5305.
[50] Liu H, Xu Y, Li F, Yang Y, Wang W, Song Y, Liu D. Angew. Chem. Int. Ed., 2007, 46(14): 2515.
[51] Eom K, Jung H, Lee G, Park J, Nam K, Lee S W, Yoon D S, Yang J, Kwon T. Chem. Commun., 2012, 48(7): 955.
[52] Ogasawara S, Maeda M. Angew. Chem., 2009, 121(36): 6799.
[53] Singer M, Jäschke A. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132(24): 8372.
[54] Cahová H, Jäschke A. Angew. Chem. Int. Ed., 2013, 52(11): 3186.
[55] Mori S, Morihiro K, Obika S. Molecules, 2014, 19(4): 5109.
[56] Lewis F D, Liu X. J. Am. Chem. Soc., 1999, 121(50): 11928.
[57] Yamana K, Kan K, Nakano H. Bioorgan. Med. Chem., 1999, 7(12): 2977.
[58] Liang X G, Nishioka H, Takenaka N, Asanuma H. ChemBioChem, 2008, 9(5): 702.
[59] Liang X G, Mochizuki T, Asanuma H. Small, 2009, 5(15): 1761.
[60] Liang X G, Nishioka H, Mochizuki T, Asanuma H. J. Mater. Chem., 2010, 20(3): 575.
[61] Liang X G, Mochizuki T, Fujii T, Kashida H, Asanuma H. Nat. Comput., 2012, 11(2SI): 231.
[62] Asanuma H, Shirasuka K, Yoshida T, Takarada T, Liang X G, Komiyama M. Chem. Lett., 2001(2): 108.
[63] Brieke C, Heckel A. Chem-Eur. J., 2013, 19(46): 15726.
[64] Beyer C, Wagenknecht H. Synlett., 2010, 2010(09): 1371.
[65] Beharry A A, Sadovski O, Woolley G A. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133(49): 19684.
[66] Yuan Q, Wu Y, Wang J, Lu D, Zhao Z, Liu T, Zhang X, Tan W. Angew. Chem., 2013, 125(52): 14215.
[67] Seeman N C. J. Theor. Biol., 1982, 99(2): 237.
[68] Winfree E, Liu F, Wenzler L A, Seeman N C. Nature, 1998, 394(6693): 539.
[69] Rothemund P W K. Nature, 2006, 440(7082): 297.
[70] Ogura Y, Nishimura T, Tanida J. Proc. SPIE, 2008, 70390K.
[71] Tanaka F, Mochizuki T, Liang X G, Asanuma H, Tanaka S, Suzuki K, Kitamura S, Nishikawa A, Ui-Tei K, Hagiya M. Nano Lett., 2010, 10(9): 3560.
[72] Yang Y, Endo M, Hidaka K, Sugiyama H. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134(51): 20645.
[73] Suzuki Y, Endo M, Yang Y, Sugiyama H. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136(5): 1714.
[74] Han D, Huang J, Zhu Z, Yuan Q A, You M X, Chen Y, Tan W H. Chem. Commun., 2011, 47(16): 4670.
[75] Yan Y, Chen J I L, Ginger D S. Nano Lett., 2012, 12(5): 2530.
[76] Hachikubo Y, Iwai S, Uyeda T Q P. Biotechnol. Bioeng., 2010, 106(1): 1.
[77] Liang X, Takenaka N,Nishioka H, Asanuma H. Nucleic Acids Symposium Series. Oxford Univ. Press, 2008. 697.
[78] Kang H Z, Liu H P, Phillips J A, Cao Z H, Kim Y, Chen Y, Yang Z Y, Li J W, Tan W H. Nano Lett., 2009, 9(7): 2690.
[79] Yuan Q, Zhang Y F, Chen Y, Wang R W, Du C L, Yasun E, Tan W H. Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A., 2011, 108(23): 9331.
[80] Lohmann F, Ackermann D, Famulok M. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134(29): 11884.
[81] You M X, Huang F J, Chen Z, Wang R W, Tan W H. ACS Nano, 2012, 6(9): 7935.
[82] Wen Y, Xu L, Wang W, Wang D, Du H, Zhang X. Nanoscale, 2012, 4(15): 4473.
[83] Yuan Q, Zhang Y F, Chen T, Lu D Q, Zhao Z L, Zhang X B, Li Z X, Yan C H, Tan W H. ACS Nano, 2012, 6(7): 6337.
[84] Kang H Z, Liu H P, Zhang X L, Yan J L, Zhu Z, Peng L, Yang H H, Kim Y M, Tan W H. Langmuir, 2011, 27(1): 399.
[85] Peng L, You M X, Yuan Q, Wu C C, Han D, Chen Y, Zhong Z H, Xue J G, Tan W H. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134(29): 12302.
[86] Liu Y, Sen D. J. Mol. Biol., 2004, 341(4): 887.
[87] Zhou M G, Liang X G, Mochizuki T, Asanuma H. Angew. Chem. Int. Ed., 2010, 49(12): 2167.
[88] Liang X, Zhou M, Kato K, Asanuma H. ACS Synth. Biol., 2013, 2(4): 194.
[89] Zou Y, Chen J, Zhu Z, Lu L, Huang Y, Song Y, Zhang H, Kang H, Yang C J. Chem. Commun., 2013, 49(77): 8716.
[90] Kashida H, Liang X G, Asanuma H. Curr. Org. Chem., 2009, 13(11): 1065.
[91] Liu M Z, Tamaru D, Asanuma H, Komiyama M. Chem. Lett., 2003, 32(12): 1174.
[92] Asanuma H, Tamaru D, Yamazawa A, Liu M Z, Komiyama M. ChemBioChem, 2002, 3(8): 786.
[93] Liu M Z, Asanuma H, Komiyama M. J. Am. Chem. Soc., 2006, 128(3): 1009.
[94] Liang X G, Wakuda R, Fujioka K, Asanuma H. FEBS J., 2010, 277(6): 1551.
[95] Yamazawa A, Liang X G, Asanuma H, Komiyama M. Angew. Chem. Int. Ed., 2000, 39(13): 2356.
[96] Liang X G, Fujioka K, Asanuma H. Chem-Eur. J., 2011, 17(37): 10388.
[97] Kim Y M, Phillips J A, Liu H P, Kang H Z, Tan W H. Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A., 2009, 106(16): 6489.
[98] You M X, Wang R W, Zhang X B, Chen Y, Wang K L, Peng L, Tan W H. ACS Nano, 2011, 5(12): 10090.
/
| 〈 |
|
〉 |