随着金属空气电池技术的不断发展,氧还原催化剂成为限制其动力化的最主要瓶颈之一。近几年来,石墨烯基氧还原催化剂(GORRC)由于优异的氧还原催化活性而备受关注。本文结合石墨烯基氧还原催化剂的研究现状,将其分为三类:石墨烯作氧还原催化剂载体,氮掺杂石墨烯作为氧还原催化剂,以及氮掺杂石墨烯与其他催化剂形成的复合催化体系,并对这三种石墨烯基氧还原催化剂进行了详细的综述。石墨烯作为一种优良的催化剂载体,能够显著降低活性物质负载量,提高氧还原催化剂的催化活性和长期稳定性。氮掺杂石墨烯显示了优良的氧还原催化性能。氮掺杂石墨烯与其他催化剂复合后,由于两者之间的相互作用,可得到性能更为优异的氧还原催化剂。最后,本文还对石墨烯基氧还原催化剂及其在金属空气电池中的研究前景和发展方向进行了展望,指出了将来的研究重点。
[1] Armand M, Tarascon J M. Nature, 2008, 451: 652.
[2] Cheng F, Chen J. Chem. Soc. Rev., 2012, 41: 2172.
[3] Wang Z L, Xu D, Xu J J, Zhang X B. Chem. Soc. Rev., 2014,43:7746.
[4] Rahman M A, Wang X, Wen C. J. Electrochem. Soc., 2013, 160: A1759.
[5] Li Y, Dai H. Chem. Soc. Rev., 2014, 43: 5257.
[6] Kim H, Jeong G, Kim Y U, Kim J H, Park C M, Sohn H J. Chem. Soc. Rev., DOI: 10.1039/c3cs60177c.
[7] Neburchilov V, Wang H, Martin J J, Qu W. J. Power Sources, 2010, 195: 1271.
[8] Kraytsberg A, Ein-Eli Y. Nano Energy, 2013, 2: 468.
[9] Egan D R, León C P, Wood R J K, Jones R L, Stokes K R, Walsh F C. J. Power Sources, 2013, 236: 293.
[10] Pei P, Wang K, Ma Z. Applied Energy, 2014, 128: 315.
[11] 唐有根(Tang Y G). 功能材料 (J. Functional Materials), 2012, 9: 21.
[12] Goldstein J, Brown I, Koretz B. J. Power Sources, 1999, 80: 171.
[13] 陈天殷(Chen T Y). 汽车电器 (Auto Electric Parts), 2014, 12: 4.
[14] Lim B, Jiang M, Camargo P H C, Cho E C, Tao J, Lu X, Zhu Y, Xia Y N. Science, 2009, 324: 1302.
[15] Bing Y H, Liu H S, Zhang L, Ghosh D, Zhang J J. Chem. Soc. Rev., 2010, 39: 2184.
[16] Stamenkovic V R, Fowler B, Mun B S, Wang G, Ross P N, Lucas C A, Markovic N M. Science, 2007, 315: 493.
[17] Stamenkovic V R, Mun B S, Arenz M, Mayrhofer K J J, Lucas C A, Wang G, Ross P N, Markovic N M. Nat. Mater., 2007, 6: 241.
[18] Greeley J, Stephens I E L, Bondarenko A S, Johansson T P, Hansen H A, Jaramillo T F, Rossmeisl J, Chorkendorff I, Norskov J K. Nat. Chem., 2009, 1: 552.
[19] Wu J, Yang H, Accounts Chem. Res., 2013,46(8):1848.
[20] Suntivich J, Gasteiger H A, Yabuuchi N, Nakanishi H, Goodenough J B, Yang S H. Nat. Chem., 2011, 3: 546.
[21] Li Y G, Hasin P, Wu Y Y. Adv. Mater., 2010, 22: 1926.
[22] Goodenough J B, Manoharan R, Paranthaman M. J. Am. Chem. Soc., 1990, 112: 2076.
[23] Morozan A, Jousselme B, Palacin S. Energy Environ. Sci., 2011, 4: 1238.
[24] Esswein A J, McMurdo M J, Ross P N, Bell A T, Tilley T D. J. Phys. Chem. C, 2009, 113: 15068.
[25] Zhong H, Zhang H, Liu G, Liang Y, Hu J, Yi B. Electrochem. Commun., 2006, 8: 707.
[26] Chen J, Takanabe K, Ohnishi R, Lu D L, Okada S, Hatasawa H, Morioka H, Antonietti M, Kubotaa J, Domen K. Chem. Commun., 2010, 46: 7492.
[27] Chen Z, Higgins D, Yu A, Zhang L, Zhang J. Energy Environ. Sci., 2011, 4: 3167.
[28] Jaouen F, Proietti E, Lefevre M, Chenitz R, Dodelet J P, Wu G, Chung H T, Johnston C M, Zelanay P. Energy Environ. Sci., 2011, 4: 114.
[29] Bezerra C W B, Zhang L, Lee K, Liu H S, Marques A L B, Marques E P, Wang H J, Zhang J J. Electrochim. Acta, 2008, 53: 4937.
[30] Lefèvre M, Proietti E, Jaouen F, Dodelet J P. Science, 2009, 32: 471.
[31] McCreery R L. Chem. Rev., 2008, 108: 2646.
[32] Gong K P, Du F, Xia Z H, Durstock M, Dai L M. Science, 2009, 323: 760.
[33] Zhang W M, Sherrell P, Minett A I, Razal J M, Chen J. Energy Environ. Sci., 2010, 3: 1286.
[34] Xie X, Pasta M, Hu L B, Yang Y, McDonough J, Cha J, Criddle C S, Cui Y. Energy Environ. Sci., 2011, 4: 1293.
[35] Yang W, Fellinger T P, Antonietti M. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133: 206.
[36] Yoo E, Zhou H. ACS Nano, 2011, 5: 3020.
[37] Geim A K, Novoselov K S. Nat. Mater., 2007, 6: 183.
[38] Tung V C, Allen M J, Yang Y, Kaner R B. Nat. Nanotechnol., 2009, 4: 25.
[39] Wu J, Pisula W, Mullen K. Chem. Rev., 2007, 107: 718.
[40] 杨苏东(Yang S D), 南京航空航天大学博士学位论文(Doctoral Dissertation of Nanjing University of Aeronautics and Astronautics), 2012.
[41] Tang S, Sun G, Qi J, Sun S, Guo J, Xin Q, Geir M H. Chin. J. Catal., 2010, 31: 12.
[42] Liu Y, Wang L, Wang G, Deng C, Wu B, Gao Y. J. Phys. Chem. C, 2010, 114: 21417.
[43] Li W Z, Liang C H, Qiu J S, Zhou W J, Han H M, Wei Z B, Sun G Q, Xin Q. Carbon, 2002, 40: 791.
[44] Guo J S, Sun G Q, Wang Q, Wang G X, Zhou Z H, Tang S H, Jiang L H, Zhou B, Xin Q. Carbon, 2006, 44: 152.
[45] Joo S H, Choi S J, Oh I, Kwak J, Liu Z, Terasaki O, Ryoo R. Nature, 2001, 412: 169.
[46] Chen X M, Wu G H, Chen J M, Chen X, Xie Z, Wang X. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133: 3693.
[47] 钟轶良(Zhong Y L), 莫再勇(Mo Z Y), 杨莉君(Yang L J), 廖世军(Liao S J). 化学进展(Progress in Chemistry), 2013, 55: 717.
[48] 傅强(Fu Q), 包信和(Bao X H). 科学通报(Chinese Sci. Bull.), 2009, 54: 2657.
[49] 李志扬(Li Z Y), 王小美(Wang X M), 倪红军(Ni H J), 葛禹锡(Ge Y X), 朱昱(Zhu Y). 现代化工(Modern Chemical Industry), 2013, 33: 46.
[50] Bikkarolla S K, Cumpson P, Joseph P, Papakonstantinou P, Faraday Discuss., 2014, 173: 415.
[51] 李云霞(Li Y X), 魏子栋(Wei Z D), 赵巧玲(Zhao Q L), 丁炜(Ding W), 张骞(Zhang Q), 陈四国(Chen S G). 物理化学学报(Acta Phys. Chim. Sin.), 2011, 27: 858.
[52] Chen H S, Liang Y T, Chen T Y, Tseng Y C, i Liu C W, Chung S R, Hsieh C T, Lee C E, Wang K W. Chem. Commun., 2014, 50: 11165.
[53] Li Y, Li Y, Zhu E, McLouth T, Chiu C Y, Huang X, Huang Y. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134: 12326.
[54] Yang J, Tian C, Wang L, Fu H. J. Mater. Chem., 2011, 21: 3384.
[55] Lim E J, Choi S M, Seo M H, Kim Y, Lee S, Kim W B. Electrochem. Commun., 2013, 28: 100.
[56] 夏骥(Xia J), 张全生(Zhang Q S), 郭东莉(Guo D L), 李硕(Li S), 闫凡奇(Yan F Q). 无机化学学报(Chinese J. Inorg. Chem.), 2014, 30: 1305.
[57] 靳琪(Jin Q), 裴龙凯(Pei L K), 胡宇翔(Hu Y X), 杜婧(Du J), 韩晓鹏(Han X P), 程方益(Cheng F Y), 陈军(Chen J). 化学学报(Acta Chimica Sinica), 2014,72: 920.
[58] Sun M, Liu H, Liu Y, Qu J, Li J. Nanoscale, 2015, 7: 1250.
[59] Kim B S, Cho J P, Kon S, Lee J, Lee T M. KR2013010832-A, 2013.
[60] Zhang D, Wu J. CN103240080-A, 2013.
[61] 鲁振江(Lu Z J), 徐茂文(Xu M W), 包淑娟(Bao S J), 柴卉(Chai H). 化学学报(Acta Chim. Sinica), 2013, 71: 957.
[62] Lee J S, Lee T, Song H K, Cho J, Kim B S. Energy Environ. Sci., 2011, 4: 4148.
[63] Cao Y, Wei Z, He J, Zang J, Zhang Q, Zheng M, Dong Q. Energy Environ. Sci., 2012, 5: 9765.
[64] Sun C, Li F, Ma C, Wang Y, Ren Y, Yang W, Ma Z, Li J, Chen Y, Kim Y, Chen L. J. Mater. Chem. A, 2014, 2: 7188.
[65] Guo S, Zhang S, Wu L, Sun S. Angew. Chem. Int. Ed., 2012, 51: 11770.
[66] Cui L, Lv G, Dou Z, He X. Electrochim. Acta, 2013, 106: 272.
[67] Pascone P A, Berk D, Meunier J L. Catal. Today, 2013, 211: 162.
[68] Lee D U, Kim B J, Chen Z. J. Mater. Chem. A, 2013, 1: 4754.
[69] Prabu M, Shanmugam S. International Conference on Advanced Nanomaterials and Emerging Engineering Technologies (ICANMEET), New York: IEEE, 2013, 468.
[70] Prabu M, Ramakrishnan P, Nara H, Momma T, Osaka T, Shanmugam S. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2014, 6: 16545.
[71] Zhang L, Xia Z. J. Phys. Chem. C, 2011, 115: 11170.
[72] Biddinger E J, Deak D V, Ozkan U S. Top. Catal., 2009, 52: 1566.
[73] Liu R L, Wu D Q, Feng X L. Angew. Chem. Int. Ed., 2010, 49: 2565.
[74] Qu L, Liu Y, Baek J B, Dai L. ACS Nano, 2010, 4: 1321.
[75] Wei D, Liu Y, Wang Y, Zhang H L, Huang L P, Yu G. Nano Letters, 2009, 9: 1752.
[76] Shao Y, Zhang S, Engelhard M H, Li G S, Shao G C, Wang Y, Liu J, Aksay I A, Lin Y H. J. Mater. Chem., 2010, 20: 7491.
[77] Wang Y, Shao Y, Matson D W, Li J H, Lin Y H. ACS Nano, 2010, 4: 1790.
[78] Li N, Wang Z, Zhao K, Shi Z J, Gu Z N, Xu S K. Carbon, 2010, 48: 255.
[79] Panchokarla L S, Subrahmanyam K S, Saha S K, Govindaraj A, Krishnamurthy H R, Waghmare U V, Rao C N R. Adv. Mater., 2009, 21: 4726.
[80] 马贵香(Ma G X), 赵江红(Zhao J H), 郑剑锋(Zheng J F), 朱珍平(Zhu Z P). 新型炭材料 (New Carbon Mater.), 2012, 27: 258.
[81] Higgins D, Chen Z, Lee D U, Chen Z. J. Mater. Chem. A, 2013, 1: 2639.
[82] Sheng Z H, Shao L, Chen J J, Bao W J, Wang F B, Xia X H. ACS Nano, 2011, 5: 4350.
[83] 李静(Li J), 王贤保(Wang X B), 杨佳(Yang J), 杨旭宇(Yang X Y), 万丽(Wan L). 高等学校化学学报 (Chem. J. Chinese Universities), 2013, 34: 800.
[84] Long D H, Li W, Ling L C, Miyawaki J, Mochida I, Yoon S H. Langmuir, 2010, 26: 16096.
[85] Deng H, Pan X L, Yu L, Cui Y, Jiang Y P, Qi J, Li W X, Fu Q A, Ma X C. Chem. Mater., 2011, 23: 1188.
[86] Lai L, Potts J R, Zhan D, Wang L, Poh C K, Tang C, Gong H, Shen Z, Linc J, Ruoff R S. Energy Environ. Sci., 2012, 5: 7936.
[87] Geng D, Chen Y, Chen Y, Li Y, Li R, Sun X, Ye S, Knights S. Energy Environ. Sci., 2011, 4: 760.
[88] Lin Z, Song M, Ding Y, Liu Y, Liu M, Wong C. Phys. Chem. Chem. Phys., 2012, 14: 3381.
[89] Fei H, Ye R, Ye G, Gong Y, Peng Z, Fan X, Samuel E L G, Ajayan P M, Tour J M. ASC Nano, 2014, 8:10837.
[90] Cao H, Zhou X, Qin Z, Liu Z. Carbon, 2013, 56: 218.
[91] Xin Y C, Liu J G, Jie X, Liu W M, Liu F Q, Yin Y, Gu J, Zou Z G. Electrochim. Acta, 2012, 60: 354.
[92] Liu C S, Liu X C, Wang G C, Liang R P, Qiu J D. J. Electroanal. Chem., 2014, 728: 41.
[93] Dhavale V M, Gaikwad S S, Kurungot S. J. Mater. Chem. A, 2014, 2: 1383.
[94] Gracia-Espino E, Jia X, Wågberg T. J. Phys. Chem. C, 2014, 118: 2804.
[95] Liang Y, Li Y, Wang H, Zhou J, Wang J, Regier T, Dai H. Nat. Mater., 2011, 10: 780.
[96] Liang Y Y, Wang H L, Zhou J G, Li Y G, Wang J, Regier T, Dai H J. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134: 3517.
[97] Li S S, Cong H P, Wang P, Yu S H. Nanoscale, 2014, 6: 7534.
[98] He Q, Li Q, Khene S, Ren X, López-Suárez F E. J. Phys. Chem. C, 2013, 117: 8697.
[99] Park H W, Lee D U, Nazar L F, Chen Z. J. Electrochem. Soc., 2013, 160: A344.
[100] Bag S, Roy K, Gopinath C S, Raj C R. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2014, 6: 2692.
[101] Duan J, Chen S, Dai S, Qiao S Z. Adv. Funct. Mater., 2014, 24: 2072.
[102] Bikkarolla S K, Yu F, Zhou W, Joseph P, Cumpson P, Papakonstantinou P. J. Mater. Chem. A, 2014, 2: 14493.
[103] Park H W, Lee D U, Zamani P, Seo M H, Nazar L F, Chen Z. Nano Energy, 2014, 10: 192.
[104] Prabu M, Ramakrishnan P, Shanmugam S. Electrochem. Commun., 2014, 41: 59.
[105] Wu G, Mack N H, Gao W, Ma S, Zhong R, Han J, Baldwin J K, Zelenay P. ACS Nano, 2012, 6: 9764.
[106] Cho C H, Chung M W, Kwon H C, Chung J H, Woo S I. Appl. Catal. B- Environ., 2014, 144: 760.
[107] Tian G L, Zhao M Q, Yu D, Kong X Y, Huang J Q, Zhang Q, Wei F. Small, 2014, 10: 2251.
[108] Ratso S, Kruusenberg I, Vikkisk M, Joost U, Shulga E, Kink I, Kallio T, Tammeveski K. Carbon, 2014, 73: 361.
[109] Higgins D C, Hoque M A, Hassan F, Choi J Y, Kim B, Chen Z. ACS Catal., 2014, 4: 2734.
[110] Gong K, Du F, Xia Z, Durstock M, Dai L. Science, 2009, 323: 760.