金纳米棒由于其独特物理性质而在众多的各向异性金纳米颗粒中赢得了关注。目前,金纳米棒在纳米电子学、光学、生物医药等研究领域均具有良好的应用前景。对金纳米棒合成的有效调控直接决定着其形状、尺寸和长径比,而这些又进一步影响着金纳米棒的物理性质。本文梳理了金纳米棒制备方法的发展脉络,以模板法、电化学方法、种子生长法以及近年来出现的无种子生长法为主线,系统综述了金纳米棒制备过程实验参数调控对产物结构、物理性质的影响,详细阐述了关于单晶以及孪晶金纳米棒的生长机理,并介绍了提高产物纯度的分离纯化手段。
[1] Frens G. Nat. Phys. Sci., 1973, 241 (105): 20.
[2] 葛余俊(Ge Y J), 赤骋(Chi C), 伍蓉(Wu R), 郭霞(Guo X), 张巧(Zhang Q), 杨剑(Yang J). 化学进展(Progress in Chemistry), 2012, 24 (05): 776.
[3] Lin G, Lu W, Cui W, Jiang L. Cryst. Growth Des., 2010, 10 (3): 1118.
[4] Ren F, Wang H, Zhai C, Zhu M, Yue R, Du Y, Yang P, Xu J, Lu W. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2014, 6 (5): 3607.
[5] Yang J, Wu J C, Wu Y C, Wang J K, Chen C C. Chem. Phys. Lett., 2005, 416 (4/6): 215.
[6] 陈德皓(Chen D H), 徐常登(Xu C D), 刘子立(Liu Z L), 陈玲(Chen L), 甄春花(Zhen C H), 孙世刚(Sun S G). 化学进展(Progress in Chemistry), 2013, 25 (10): 1667.
[7] Daniel M C, Astruc D. Chem. Rev., 2004, 104 (1): 293.
[8] Murray R W. Chem. Rev., 2008, 108 (7): 2688.
[9] 马占芳(Ma Z F), 田乐(Tian L), 邸静(Di J), 丁腾(Ding T). 化学进展(Progress in Chemistry), 2009, 21 (1): 134.
[10] Shao L, Fang C, Chen H, Man Y C, Wang J, Lin H Q. Nano Lett., 2012, 12 (3): 1424.
[11] Ueno K, Juodkazis S, Mino M, Mizeikis V, Misawa H. J. Phys. Chem. C, 2007, 111 (11): 4180.
[12] Chen H, Shao L, Li Q, Wang J. Chem. Soc. Rev., 2013, 42 (7): 2679.
[13] Vigderman L, Zubarev E R. Chem. Mater., 2013, 25 (8): 1450.
[14] Li N, Zhao P, Astruc D. Angew. Chem. Int. Ed., 2014, 53 (7): 1756.
[15] Xiao J, Li Z, Ye X, Ma Y, Qi L. Nanoscale, 2014, 6 (2): 996.
[16] Banholzer M J, Li S, Ketter J B, Rozkiewicz D I, Schatz G C, Mirkin C A. J. Phys. Chem. C, 2008, 112 (40): 15729.
[17] Cepak V M, Martin C R. J. Phys. Chem. B, 1998, 102 (49): 9985.
[18] Foss C A, Hornyak G L, Stockert J A, Martin C R. J. Phys. Chem., 1994, 98 (11): 2963.
[19] Martin C R. Chem. Mater., 1996, 8 (8): 1739.
[20] Hornyak G L, Patrissi C J, Martin C R. J. Phys. Chem. B, 1997, 101 (9): 1548.
[21] Van der Zande B M I, Böhmer M R, Fokkink L G J, Schönenberger C. J. Phys. Chem. B, 1997, 101 (6): 852.
[22] Van der Zande B M I, Böhmer M R, Fokkink L G J, Schönenberger C. Langmuir, 1999, 16 (2): 451.
[23] Li Z, Kübel C, Pârvulescu V I, Richards R. ACS Nano, 2008, 2 (6): 1205.
[24] Gao C, Zhang Q, Lu Z, Yin Y. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133 (49): 19706.
[25] Yu Y Y, Chang S S, Lee C L, Wang C R C. J. Phys. Chem. B, 1997, 101 (34): 6661.
[26] Chang S S, Shih C W, Chen C D, Lai W C, Wang C R C. Langmuir, 1999, 15 (3): 701.
[27] Jana N R, Gearheart L, Murphy C J. Adv. Mater., 2001, 13 (18): 1389.
[28] Nikoobakht B, El-Sayed M A. Chem. Mater., 2003, 15 (10): 1957.
[29] Liu M Z, Guyot-Sionnest P. J. Phys. Chem. B, 2005, 109 (47): 22192.
[30] Sau T K, Murphy C J. Langmuir, 2004, 20 (15): 6414.
[31] Gao J X, Bender C M, Murphy C J. Langmuir, 2003, 19 (21): 9065.
[32] Gou L, Murphy C J. Chem. Mater., 2005, 17 (14): 3668.
[33] Jiang X C, Brioude A, Pileni M P. Colloids Surf. A, 2006, 277 (1/3): 201.
[34] Ye X, Jin L, Caglayan H, Chen J, Xing G, Zheng C, Doan-Nguyen V, Kang Y, Engheta N, Kagan C R, Murray C B. ACS Nano, 2012, 6 (3): 2804.
[35] Ye X, Zheng C, Chen J, Gao Y, Murray C B. Nano Lett., 2013, 13 (2): 765.
[36] Boleininger J, Kurz A, Reuss V, Sonnichsen C. Phys. Chem. Chem. Phys., 2006, 8 (33): 3824.
[37] Lohse S E, Eller J R, Sivapalan S T, Plews M R, Murphy C J. ACS Nano, 2013, 7 (5): 4135.
[38] Jana N R, Gearheart L, Murphy C J. J. Phys. Chem. B, 2001, 105 (19): 4065.
[39] Khanal B P, Zubarev E R. J. Am. Chem. Soc., 2008, 130 (38): 12634.
[40] Jana N R. Small, 2005, 1 (8/9): 875.
[41] Ali M R, Snyder B, El-Sayed M A. Langmuir, 2012, 28 (25): 9807.
[42] Lai J, Zhang L, Niu W, Qi W, Zhao J, Liu Z, Zhang W, Xu G. Nanotechnology, 2014, 25 (12): 125601.
[43] Perez-Juste J, Liz-Marzan L M, Carnie S, Chan D Y C, Mulvaney P. Adv. Funct. Mater., 2004, 14 (6): 571.
[44] Zhang J, Xi C, Feng C, Xia H, Wang D, Tao X. Langmuir, 2014, 30 (9): 2480.
[45] Zijlstra P, Bullen C, Chon J W M, Gu M. J. Phys. Chem. B, 2006, 110 (39): 19315.
[46] Murphy C J, Sau T K, Gole A M, Orendorff C J, Gao J, Gou L, Hunyadi S E, Li T. J. Phys. Chem. B, 2005, 109 (29): 13857.
[47] Koeppl S, Koch F P V, Caseri W, Spolenak R. J. Mater. Chem., 2012, 22 (29): 14594.
[48] Xu X, Zhao Y, Xue X, Huo S, Chen F, Zou G, Liang X J. J. Mater. Chem. A, 2014, 2 (10): 3528.
[49] Zhang L, Xia K, Lu Z, Li G, Chen J, Deng Y, Li S, Zhou F, He N. Chem. Mater., 2014, 26 (5): 1794.
[50] Wang Z L, Gao R P, Nikoobakht B, El-Sayed M A. J. Phys. Chem. B, 2000, 104 (23): 5417.
[51] Wang Z L, Mohamed M B, Link S, El-Sayed M A. Surf. Sci., 1999, 440 (1/2): L809.
[52] Carbó-Argibay E, Rodríguez-González B, Gómez-Graña S, Guerrero-Martínez A, Pastoriza-Santos I, Pérez-Juste J, Liz-Marzán L M. Angew. Chem. Int. Ed., 2010, 49 (49): 9397.
[53] Johnson C J, Dujardin E, Davis S A, Murphy C J, Mann S. J. Mater. Chem., 2002, 12 (6): 1765.
[54] Wu H Y, Huang W L, Huang M H. Cryst. Growth Des., 2007, 7 (4): 831.
[55] Dreaden E C, Alkilany A M, Huang X, Murphy C J, El-Sayed M A. Chem. Soc. Rev., 2012, 41 (7): 2740.
[56] Edgar J A, McDonagh A M, Cortie M B. ACS Nano, 2012, 6 (2): 1116.
[57] Langille M R, Zhang J, Personick M L, Li S, Mirkin C A. Science, 2012, 337 (6097): 954.
[58] Lohse S E, Murphy C J. Chem. Mater., 2013, 25 (8): 1250.
[59] Park K, Drummy L F, Wadams R C, Koerner H, Nepal D, Fabris L, Vaia R A. Chem. Mater., 2013, 25 (4): 555.
[60] Hubert F, Testard F, Spalla O. Langmuir, 2008, 24 (17): 9219.
[61] Langille M R, Personick M L, Zhang J, Mirkin C A. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134 (35): 14542.
[62] Personick M L, Langille M R, Zhang J, Mirkin C A. Nano Lett., 2011, 11 (8): 3394.
[63] Nikoobakht B, El-Sayed M A. Langmuir, 2001, 17 (20): 6368.
[64] Grzelczak M, Perez-Juste J, Mulvaney P, Liz-Marzan L M. Chem. Soc. Rev., 2008, 37 (9): 1783.
[65] Garg N, Scholl C, Mohanty A, Jin R. Langmuir, 2010, 26 (12): 10271.
[66] Sau T K, Murphy C J. Philos. Mag., 2007, 87 (14/15): 2143.
[67] Si S, Leduc C, Delville M H, Lounis B. ChemPhysChem, 2012, 13 (1): 193.
[68] Bullen C, Zijlstra P, Bakker E, Gu M, Raston C. Cryst. Growth Des., 2011, 11 (8): 3375.
[69] Kanicky J R, Shah D O. J. Colloid Interface Sci., 2002, 256 (1): 201.
[70] Wang D, Nap R J, Lagzi I, Kowalczyk B, Han S, Grzybowski B A, Szleifer I. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133 (7): 2192.
[71] Ye X, Gao Y, Chen J, Reifsnyder D C, Zheng C, Murray C B. Nano Lett., 2013, 13 (5): 2163.
[72] Lohse S E, Burrows N D, Scarabelli L, Liz-Marzán L M, Murphy C J. Chem. Mater., 2014, 26 (1): 34.
[73] Zweifel D A, Wei A. Chem. Mater., 2005, 17 (16): 4256.
[74] Sharma V, Park K, Srinivasarao M. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., 2009, 106 (13): 4981.
[75] Wu J, Jia W, Lu W, Jiang L. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2012, 4 (12): 6560.
[76] Guo Z, Fan X, Xu L, Lu X, Gu C, Bian Z, Gu N, Zhang J, Yang D. Chem. Commun., 2011, 47 (14): 4180.