在超分子主客体作用力中,多点统计作用和多价作用及多配体作用有根本差别,前者对主体的空间形态、尺寸和电子环境没有严格要求,实现起来比较容易。多点统计作用是一种动态几率作用,合理设计主体的电子环境,可以显著增强主客体作用强度;而通过拓扑(几何)环境的设计可以削弱其他分子的统计竞争作用,同样可以显著增强主客体作用,作用常数提高近十万倍。利用多点统计作用可以实现对水中微量和痕量污染物的高效捕捉,包括尺寸较小的重金属离子、染料和那些高度亲油的致癌芳烃;也可用于多肽的分离提取,最低能达到飞摩尔级以下的痕量提取;调控统计作用几率还可以以热力学方式调控客体释放速率。本文就超分子体系中的多点统计作用的应用及特点进行了总结。
[1] Mammen M, Choi S K, Whitesides G M. Angew. Chem. Int. Ed., 1998, 37: 2754.
[2] James T D, Sandanayake K R A S, Shinkai S. Angew. Chem., Int. Ed., 1996, 35: 1910.
[3] van Velzen E U T, Engbersen J F J, Reinhoudt D N. J. Am. Chem. Soc., 1994, 116: 3597.
[4] Huisman B H, Rudkevich D M, van Veggel F C J M, Reinhoudt D N. J. Am. Chem. Soc., 1996, 118: 3523.
[5] Angelova P, Solel E, Parvari G, Turchanin A, Botoshansky M, Golzhauser A, Keinan E. Langmuir, 2013, 29: 2217.
[6] Kelly B C, Ikonomou M G, Blair J D, Morin A E, Gobas F A P C. Science, 2007, 317, 236.
[7] Fisk A T, Norstrom R J, Cymbalisty C D, Muir D. C G. Environ. Toxicol. Chem., 1998, 17: 951.
[8] Connolly J P, Pedersen C J. Environ. Sci. Technol., 1988, 22: 99.
[9] Beyer J, Jonsson G, Porte C, Krahn M M, Ariese F. Environ. Toxicol. Phar., 2010, 30: 224.
[10] Wan D C, Chen F, Geng Q R, Lu H, Willcock H, Liu Q M, Wang F Y K, Zou K D, Jin M, Pu H T, Du J Z. Sci. Rep., 2014, 4: 7296.
[11] Feng X, Fryxell G E, Wang L Q, Kim A Y, Liu J, Kemner K M. Science, 1997, 276: 923.
[12] Mercier L,Pinnavaia T J. Adv. Mater., 1997, 9: 500.
[13] Walcarius A, Mercier L. J. Mater. Chem., 2010, 20: 4478.
[14] Chen F, Wan D C, Jin M, Pu H T. submitted.
[15] Wang Y L, Liu M B, Xie L Q, Fang C Y, Xiong H M, Lu H J. Anal. Chem., 2014, 86: 2057.
[16] Chen F, Wan D C, Chang Z H, Pu H T, Jin M. Langmuir, 2014, 30: 12250.
[17] Balzani V, Ceroni P, Gestermann S, Gorka M, Kauffmann C, Vogtle F. Tetrahedron, 2002, 58: 629.
[18] 万德成 (Wan D C), 金明 (Jin M), 浦鸿汀 (Pu H T). 化学进展 (Progress in Chemistry), 2011, 23: 2095.
[19] Wan D C, Jin M, Pu H T, Pan H Y, Chang Z H. React. Funct. Polym., 2010, 70: 916.
[20] Tian W, Lv A L, Xie Y C, Wei X Y, Liu B W, Lv X Y. RSC Adv., 2012, 2: 11976.
[21] Tian W, Fan X D, Kong J, Liu Y Y, Liu T, Huang Y. Polymer, 2010, 51: 2556.
[22] Zhou Y M, Tian W, Yang G, Fan X D. Beilstein J. Org. Chem. 2014, 10: 2696.
[23] Tian W, Wei X Y, Liu Y Y, Fan X D. Poly. Chem., 2013, 4: 2850.
[24] Wan D C, Pu H T, Jin M, Wang G W, Huang J L. J. Polym. Sci., Part A: Polym. Chem., 2011, 49: 2373.
[25] Zhang P, Yin J, Jiang X S. Langmuir, 2014, 30: 14597.
[26] Deng S J, Xu H J, Jiang X S, Yin J. Macromolecules, 2013, 46: 2399.
[27] Wang R, Yu B, Jiang X S, Yin J. Adv. Funct. Mater. 2012, 12: 2606.
[28] Li B, Jiang X S, Yin J. J. Mater. Chem., 2012, 22: 17976.
[29] Wan D C, Liu H H, Jin M, Pu H T. Eur. Polym. J., 2014, 55: 9.
[30] Newkome G R, Moorefield C N, Baker G R, Johnson A L, Behera R K. Angew. Chem. Int. Ed., 1991, 30: 1176.
[31] Tomalia D A, Naylor A, Goddard W A. Angew. Chem. Int. Ed., 1990, 29: 138.
[32] Jansen J F G A, de Brabander-van den Berg E M M, Meijer E W. Science, 1994, 266: 1226.
[33] Sunder A, Kramer M, Hanselmann R, Mulhaupt, Frey H. Angew. Chem. Int. Ed., 1999, 38: 3552.
[34] Stiriba S E, Kautz H, Frey H. J. Am. Chem. Soc., 2002, 124: 9698.
[35] Chen Y, Shen Z, Pastor-Perez L, Frey H, Stiriba S E. Macromolecules, 2005, 38: 227.
[36] Wan D C, Pu H T, Cai X Y. Macromolecules, 2008, 41: 7787.
[37] Liu H J, Chen Y, Zhu D D, Shen Z, Stiriba S E. React. Funct. Poly., 2007, 67: 383.
[38] Liu H H, Yang P F, Wan D C. J. Polym. Sci., Part B: Polym. Phys., 2015, 53: 566.