微流控芯片分析技术可以集成不同的生物化学分析功能单元,广泛应用于生化分析领域,在细菌检测方面具有传统检测方法不可比拟的优越性。近来年,在微流控细菌芯片中引入高荧光强度、低背景荧光干扰和高选择性的纳米荧光探针为实现细菌高效检测分析提供了新的研究途径和技术手段。本文通过对细菌检测中的几类新型荧光标记探针的介绍和比较,分析其荧光效应和应用特点,尤其是在细菌检测中的应用特性,重点综述了新型高效的纳米荧光探针与微流控细菌芯片分析方法和技术结合,实现微尺度空间和荧光检测模式下的细菌高效检测。
[1] Signoretto C, Canepari P. Current Opinion in Biotechnology, 2008, 19(3): 248.
[2] Maukonen J. Mätt? J, Wirtanen G, Raaska L, Mattila-Sandholm T, Saarela M. Journal of Industrial Microbiology and Biotechnology, 2003, 30(6): 327.
[3] Gubala V, Harris L F, Ricco A J, Tan M X, Williams D E. Anal. Chem., 2012, 84: 487.
[4] Delalibera I, Humber R A, Hajek A E. Journal of Microbiology, 2004, 50(8): 579.
[5] 李莉(Li L). 科技情报开发与经济(Sci-Tech Information Development & Economy), 2009, 18(17): 208.
[6] Shang L, Dong S, Nienhaus G U. Nano Today, 2011, 6(4): 401.
[7] Yang L J. Analytical Letters, 2012, 45(2/3): 187.
[8] Bridle H, Miller B, Desmulliez M P Y. Water Research, 2014, 55: 256.
[9] Yoo J H, Woo D H, Chang M S, Chun M S. Sensors and Actuators B: Chemical, 2014, 191: 211.
[10] Madren S M, Hoffman M D, Brown P J B, Kysela D T, Brun Y V, Jacobson S C. Anal. Chem., 2012, 84: 8571.
[11] Neethirajan S, Kobayashi I, Nakajima M, Wu D, Nandagopal S, Lin F. Lab Chip, 2011, 11(9): 1574.
[12] Fritzsch F S O, Rosenthal K, Kampert A, Howitz S, Dusny C, Blank L M, Schmid A. Lab Chip, 2013, 13: 397.
[13] Verbarg J, Plath W D, Shriver-Lake L C, Peter B, Howell P B, Erickson J S, Golden J P, Ligler F S. Anal. Chem., 2013, 85: 4944.
[14] Ren K N, Chen Y, Wu H K. Current Opinion in Biotechnology, 2014, 25: 78.
[15] Ma S, Tang Y, Liu J, Wu J. Talanta, 2014, 120: 135.
[16] Tan H Y, Loke W K, Tan Y T, Nguyen N T. Lab Chip, 2008, 8(6): 885.
[17] Luo C X, Zhu X J, Yu T, Luo X J, Ouyang Q, Ji H, Chen Y. Biotechnol. Bioeng., 2008, 101(1): 190.
[18] Inatomi K I, Izuo S I, Lee S S. Letters in Applied Microbiology, 2006, 43: 296.
[19] Zhang J Y, Do J, Premasiri W R, Ziegler L D, Klapperich C M. Lab Chip, 2011, 10(23): 3265.
[20] Foudeh A M, Didar T F, Veres T, Tabrizian M. Lab Chip, 2012, 12: 3249.
[21] 林秉承(Lin B C). 图解微流控芯片实验室(Graphic Microfluidic Chip Laboratory). 北京:科学出版社(Beijing:Science Press), 2008. 278.
[22] 李永新(Li Y X),黎源倩(Li Y Q),渠凌丽(Qu L L).分析化学(Chinese Journal of Analytical Chemistry), 2008, 26(12): 34.
[23] 霍丹群(Huo D Q),刘振(Liu Z),侯长军(Hou C J),杨军(Yang J),罗小刚(Luo X G),法焕宝(Fa H B),董家乐(Dong J L),张玉婵(Zhang Y C),张国平(Zhang G P), 李俊杰(Li J J).分析化学(Chinese Journal of Analytical Chemistry), 2010, 38(9): 1357.
[24] Lei K F. Recent Patents on Nanotechnology, 2013, 7(1): 81.
[25] Sierra-Rodero M, Fernández-Romero J M, Gómez-Hens A. Trends in Analytical Chemistry, 2014, 57: 23.
[26] Yoon J Y, Kim B. Sensors, 2012, 12: 10713.
[27] Medina-Sánchez M, Misererea S, Merkoçi A. Lab Chip, 2012, 12: 1932.
[28] Hu C, Yue W Q, Yang M S. Analyst, 2013, 138: 6709.
[29] Yang L L, Zhou Y X, Huang T X, Wu L, Yan X M. Anal. Chem., 2012, 84 (3): 1526.
[30] Sandhu S, Schouten J A, Thompson J, Mark Davis M, Bugg T D H. Analyst, 2012, 137: 1130.
[31] Gey A, Werckenthin C, Poppert S, Straubinger R K. Journal of Veterinary Diagnostic Investigation, 2013, 25(3): 386.
[32] Daniel M, Anna F, Cecile G, Norbert L, Jacques S, John C W, Serge B. Photodiagnosis and Photodynamic Therapy, 2014, 11: 372.
[33] Gao X H, Jiang L, Su X O, Qin J H, Lin B C. Electrophoresis, 2009, 30(14): 2481.
[34] Jiang X R, Shao N, Jing W W, Tao S C, Liu S X, Sui G D. Talanta, 2014, 122: 246.
[35] Yamaguchi N, Torii M, Uebayashi Y, Nasu M. Applied and Environmental Microbiology, 2011, 77 (4): 1536.
[36] 李栋顺(Li D S),徐溢(Xu Y),彭金兰(Peng J L),周帧(Zhou Z),甘俊(Gan J),王尧(Wang Y). 高等学校化学学报(Chemical Journal of Chinese Universities), 2012, 33(1): 49.
[37] Nuchtavorn N, Bek F, Macka M, Suntornsuk W, Suntornsuk L. Electrophoresis, 2012, 33: 1421.
[38] Belgrader P, Benett W, Hadleg D. Science, 1999, 284(5413): 449.
[39] Fronczek C F, Park T S, Harshman D K, Nicolini A M, Yoon J Y. RSC Adv., 2014, 4: 11103.
[40] Menon K, Joy R A, Sood N, Mittal R K. Bio. Nano Sci., 2013, 3: 356.
[41] King M A. J. Immunol. Methods, 2000, 243(1): 155.
[42] Shapiro H M. J. Microbiol. Methods, 2000, 42(1): 3.
[43] Saito S, Massie T L, Maeda T, Nakazumi H, Colyer C L. Anal. Chem., 2012, 84: 2452.
[44] Fei X N, Gu Y C. Progress in Natural Science, 2009, 19 (1): 1.
[45] Smith A M, Ruan G, Rhyner M N, Nie S. Ann. Biomed. Eng., 2006, 34(1): 3.
[46] Li F, Zhao Q, Wang C, Lu X F, Li X F, Le X C. Anal. Chem., 2010, 82: 3399.
[47] Wadhavane P D, Galian E R, Izquierdo M A, Aguilera-Sigalat J. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134: 20554.
[48] Wen C Y, Hu J, Zhang Z L, Tian Z Q, Ou G P, Liao Y L, Li Y, Xie M, Sun Z Y, Pang D W. Anal. Chem., 2013, 85: 1223.
[49] Cao L, Wang X, Meziani M J, Lu F, Wang H, Luo P G, Lin Y, Harryff B A, Veca L M, Murray D, Xie S Y, Sun Y P. J. Am. Chem. Soc., 2007, 129(37): 11318.
[50] Pires N M M, Dong T. Sensors, 2013, 13: 15898.
[51] Ghosh C R, Paria S. Chem. Rev., 2012, 112: 2373.
[52] Zhang H, Zhou Z, Yang B, Gao M. The Journal of Physical Chemistry B, 2003, 107(1): 8.
[53] Mandal T K, Parvin N. J. Biomed. Nanotechnol., 2011, 7(6): 846.
[54] Sun Y P, Zhou B, Lin Y, Wang W, Fernando K S, Pathak P, Xie S Y. J. Am. Chem. Soc., 2006,128( 24) : 7756.
[55] Li H, Kang Z, Liu Y, Lee S T. J. Mater. Chem., 2012, 22: 24230.
[56] Liu R, Wu D, Liu S, Liu S, Koynow K, Knoll W, Li Q. Angew. Chem. Int. Ed., 2009, 48: 4598.
[57] Wang G, Ma Q, Dou W C, Kanwal S, Wang G N, Yuan P F, Su X G. Talanta, 2009, 77: 1358.
[58] Zhou X, Zhou J. Anal. Chem., 2004, 76: 5302.
[59] Yu M, Li F, Chen Z, Hu H, Zhan C, Yang H, Huang C. Anal. Chem., 2009, 81(3): 930.
[60] Wang M, Hou W, Mi C C, Wang W X, Xu Z R, Teng H H, Xu S K. Anal. Chem., 2009, 81: 8783.
[61] Huang C C, Chen C T, Shiang Y C, Lin Z H, Chang H T. Anal. Chem., 2009, 81: 875.
[62] Ikanovic M, Rudzinski W E, Bruno J G, Allman A, Carrillo M P, Dwarakanath S, Bhahdigadi S, Rao P, Kiel J L, Andrews C J. J. Fluoresc., 2007, 17(2): 193.
[63] Carrillo-Carrión C, Simonet B M, Valcárcel M. Biosensors and Bioelectronics, 2011, 26: 4368.
[64] Wang R J, Xu Y, Zhang T, Jiang Y. Anal. Methods, 2015, 7: 1701.
[65] Disney M D, Zheng J, Swager T M. Seeberger P H. J. Am. Chem. Soc., 2004,126: 13343.
[66] Duan N, Wu S, Zhu C, Ma X, Wang Z, Yu Y, Jiang Y. Analytica Chimica Acta, 2012, 723: 1.
[67] Fu X, Huang K, Liu S. Analytical and Bioanalytical Chemistry, 2010, 396(4): 1397.
[68] Wang Z P, Miu T, Xu H A, Duan N, Ding X Y, Li S A. Journal of Microbiological Methods, 2011,83(2): 179.
[69] Mitchell K A, Chua B, Son A. Biosensors and Bioelectronics, 2014, 54: 229.
[70] 徐溢(Xu Y),曹强(Cao Q),曾雪(Zeng X),吴永杰(Wu Y J),张文品(Zhang W P).高等学校化学学报(Chemical Journal of Chinese Universities), 2009, 30(5): 876.
[71] 彭金兰(Peng J L),徐溢(Xu Y),吴永杰(Wu Y J), 传娜(Chuan N),甘俊(Gan J),田鹏(Tian P).分析化学(Chinese Journal of Analytical Chemistry), 2011, 39(9): 1307.
[72] Wang R J, Xu Y, Jiang Y, Chuan N, Su X, Ji J G. Analytical Methods, 2014, 6(17): 6802.
[73] Torres-Chavolla E, Alocilja E C. Biosensors and Bioelectronics, 2009, 24(11): 3175.
[74] Wang Y X, Ye Z Z, Si C Y, Ying Y B. Chinese Journal of Analytical Chemistry, 2012, 40(4): 634.
[75] Zuo P, Li X J, Dominguez D C, Ye B C. Lab Chip, 2013, 13(19): 3921.
[76] Li Y B, Su X L. Journal of Rapid Methods and Automation in Microbiology, 2006, 14(1): 96.
[77] Dharmasiri U, Witek M A, Adams A A, Osiri J K, Hupert M L, Bianchi T S, Roelke D L, Soper S A. Anal. Chem., 2010, 82(7): 2844.
[78] Lim C T, Zhang Y, Biosensors and Bioelectronics, 2007, 22(7): 1197.
[79] Jiang X S, Wang R H, Wang Y, Su X L, Ying Y B, Wang J P, Li Y B. Biosensors and Bioelectronics, 2011, 29(1): 23.
[80] Qiu J M, Zhou Y, Chen H, Lin J M. Talanta, 2009, 79: 787.
[81] Nichkova M, Dosev D, Davies A E, Gee S J, Kennedy I M, Hammock B D. Analytical Letters, 2007, 40(7): 1423.
[82] Park T J, Lee S Y, Heo N S, Seo T S. Angew. Chem. Int. Ed., 2010, 49: 7019.
[83] Xiong L H, Cui R, Zhang Z L, Yu X, Xie Z X, Shi Y B, Pang D W. ACS Nano, 2014,8(5): 5116.
[84] Luo P G, Stutzenberger F J. Advances in Applied Microbiology, 2008, 63(2): 145.
[85] Abubakar I, Irvine L, Aldus C F, Wyatt G M, Fordham R, Schelenz S, Shepstone L, Howe A, Peck M, Hunter P R. Health Technology Assessment, 2007,11(36): 1.
[86] Su X L, Li Y. Anal. Chem., 2004, 76(16): 4806.
[87] Kim G, Moon J H, Moh C Y,Lim J G. Biosensors and Bioelctronics, 2015, 67(15): 243.
[88] Sanvicens N, Pascual N, Fernández-Argüelles M T, Adrián J, Costa-Fernández J M, Sánchez-Baeza F, Sanz-Medel A, Marco M P. Anal. Bioanal. Chem., 2011, 399: 2755.
[89] Wang R J, Ni Y N, Xu Y, Jiang Y, Dong C Y, Chuan N. Analytica Chimica Acta, 2015, 853: 710.
[90] Morarka A, Agrawal S, Kale S, Kale A, Ogale S, Paknikar K, Bodas D. Biosensors and Bioelectronics, 2011, 26: 3050.
[91] Agrawal S, Morarka A, Bodas D, Paknikar K M. Appl. Biochem. Biotechnol., 2012, 167: 1668.
[92] Herr J K, Smith J E, Medley C D, Shangguan D, Tan W. Anal. Chem., 2006,78(9): 2918.
[93] Liu J S, Zang L J, Wang Y R, Liu G N. Journal of Luminescence, 2014, 147: 155.
[94] Bagwe R P, Yang C, Hilliard L R, Tan W. Langmuir, 2004, 20: 8336.
[95] Chen Z Z, Cai L, Dong X M, Tang H W, Pang D W. Biosensors and Bioelectronics, 2012, 37(1): 75.
[96] Lee S Y, Lee J, Lee H S, Chang J H. Biosensors and Bioelectronics, 2014, 53: 123.
[97] Chen X X, Gan M, Xu H, Chen F, Ming X, Xu H Y, Xu F, Liu C W. Food Control, 2014, 46: 225.
[98] Vendrell M, Zhai D, Er J C, Chang Y T. Chem. Rev., 2012, 112, 4391.
[99] Wei S Y, Wang Q, Zhu J H, Sun L Y, Lin H F, Guo Z H. Nanoscale, 2011, 3: 4474.
[100] Ruedas-Rama M J, Walters J D, Orte A, Hall E A H. Analytica Chimica Acta, 2012,751: 1.
[101] Rajendran V K, Bakthavathsalam P, Ali B M J. Microchimica Acta, 2014, 181: 1815.
[102] Mechery S J, Zhao X J, Wang L, Hilliard L R, Munteanu A, Tan W H. Chemistry-An Asian Journal, 2006, 1(3): 384.
[103] He X, Hu C, Guo Q, Wang K, Li Y, Shangguan J. Biosensors and Bioelectronics, 2013, 42: 460.
[104] So H M, Park D W, Jeon E K, Kim Y H, Kim B S, Lee C K, Choi S Y, Kim S C, Chang H, Lee J O. Small, 2008, 4(2): 197.
[105] Jung J H, Cheon D S, Liu F, Lee K B, Seo T S. Angew.Chem.Int. Ed., 2010, 49(33): 5708.
[106] Wang G N, Gao Y, Huang H, Su X G. Analytical and Bioanalytical Chemistry, 2010, 398 (2): 805.
[107] Liu G, He Y. Journal of Colloid and Interface Science, 2012, 388(1): 86.