咔咯及其金属配合物与DNA相互作用和它们的抗肿瘤活性研究已成为咔咯大环化学前沿课题之一。本文综述了咔咯及其金属配合物与DNA相互作用和关于这类化合物在抗肿瘤方面的研究进展,系统介绍了咔咯及其金属配合物与DNA结合模式、在氧化剂存在或光照条件下的核酸酶活性、与G-四链体DNA相互作用以及这类化合物抗肿瘤活性。
[1] Gross Z, Galili N, Saltsman I. Angew. Chem. Int. Ed., 1999, 38: 1427.
[2] Liu H Y, Yam F, Xie Y T, Li X Y, Chang C K. J.Am.Chem.Soc., 2009, 131: 12890.
[3] Liu H Y, Mahmood M H R, Qiu S X, Chang C K. Coord.Chem.Rev., 2013, 257: 1306.
[4] Liu H Y, Lai T S, Yeung L L, Chang C K. Org.Lett., 2003,5: 617.
[5] Grodkowski J, Neta P, Fujita E, Mahammed A, Simkhovich L, Gross Z. J. Phys.Chem.A, 2002, 106: 4772.
[6] Ethirajan M, Chen Y H, Joshi P, Pandey R K. Chem.Soc.Rev., 2011, 40: 340.
[7] Aviv-Harel I, Gross Z. Coord. Chem.Rev., 2011, 255: 717.
[8] Song Y M, Wu Q, Yang P J, Luan N N, Wang L F, Liu Y M. J. Inorg. Biochem., 2006, 100: 1685.
[9] Zheng X H, Chen H Y, Tong M L, Ji L N, Mao Z W. Chem.Commun., 2012, 48: 7607.
[10] Dong X D, Wang X Y, Lin M X, Sun H, Yang X L, Guo Z J. Inorg. Chem., 2010, 49: 2541.
[11] Joyner J C, Reichfield J, Cowan J A. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133: 15613.
[12] 康永(Kang Y), 艾罡(Ai G). 生物医学工程进展(Journal of Biomedical Engineering), 2011, 31(1): 24.
[13] 陈勇(Chen Y), 李元宗(Li Y Z), 常文宝(Chang W B), 慈云祥(Ci Y X).分析科学学报(Journal of Analytical Science),1994, 10(1): 67.
[14] 张现侠(Zhang X X), 陈灿玉(Chen C Y).化学学报(Acta Chimica Sinica), 2012, 70: 2475.
[15] Gershman Z, Goldberg I, Gross Z. Angew. Chem. Int. Ed., 2007, 46: 4320.
[16] 黄俊腾(Huang J T), 张阳(Zhang Y), 王湘利(Wang X L), 计亮年(Ji L N), 刘海洋(Liu H Y). 无机化学学报(Chinese Journal of Inorganic Chemistry), 2013, 29(8): 1649.
[17] Huang J T, Wang X L, Zhang Y, Mahmood M H R, Huang Y Y, Ying X, Ji L N, Liu H Y. Transition Met. Chem., 2013, 38: 283.
[18] Zhang Y, Wang Q, Wen J Y, Wang X L, Mahmood M H R, Ji L N, Liu H Y. Chin. J. Chem., 2013, 31: 1321.
[19] 张阳(Zhang Y), 陈欢(Chen H), 闻金燕(Wen J Y), 王湘利(Wang X L), 王惠(Wang H), 计亮年(Ji L N), 刘海洋(Liu H Y). 高等学校化学学报(Chemical Journal of Chinese Universities), 2013, 34 (11): 2462.
[20] Zhang Y, Wen J Y, Wang X L, Mahmood M H R, Liu Z Y, Wang H, Ji L N, Liu H Y. Appl. Organometal. Chem., 2014, 28: 559.
[21] Lu J, Liu H Y, Shi L, Wang X L, Ying X, Zhang L, Ji L N, Zang L Q, Chang C K. Chin.Chem.Lett., 2011, 22: 101.
[22] D'Urso A, Nardis S, Pomarico G, Fragala M E, Paolesse R, Purrello R. J.Am.Chem.Soc., 2013, 135: 8632.
[23] Neidle S, Thurston D E. Nat. Rev., 2005, 5: 285.
[24] Noll D M, Mason T M, Miller P S. Chem. Rev., 2006, 106: 277.
[25] 刘海洋 (Liu H Y), 刘兰英 (Liu L Y), 张雷 (Zhang L), 应晓 (Ying X), 王湘利 (Wang X L), 江焕峰 (Jiang H F), 张启光 (Zhang Q G). 高等学校化学学报(Chemical Journal of Chinese Universities), 2007, 28: 1628.
[26] Zhai Q Q, Xu L, Ge Y S, Tian T, Wu W D, Yan S Y, Zhou Y Y, Deng M G, Liu Y, Zhou X. Chem. Eur. J., 2011, 17: 8890.
[27] Sankar J, Rath H, Prabhuraja V, Gokulnath S, Chandrashekar T K, Purohit C S, Verma S. Chem. Eur. J., 2007, 13: 105.
[28] Shi L, Liu H Y, Si L P, Peng K M, You L L, Wang H, Zhang L, Ji L N, Chang C K, Jiang H F. Chin.Chem.Lett., 2010, 21: 373.
[29] 游丽莉(You L L), 沈涵(Shen H), 史蕾(Shi L), 张国良(Zhang G L), 刘海洋(Liu H Y), 王惠(Wang H), 计亮年(Ji L N). 中国科学: 化学(Science China:Chemistry), 2010, 40: 224.
[30] Shi L, Liu H Y, Peng K M, Wang X L, You L L, Lu J, Zhang L, Wang H, Ji L N, Jiang H F. Tetrahedron Lett., 2010, 51: 3439.
[31] Shi L, Jiang H F, Yi W, Wang H H, Wang H, Zhang L, Ji L N, Liu H Y. 物理化学学报(Acta Physico-Chimica Sinica), 2012, 28(2): 465.
[32] 田明月(Tian M Y), 张秀凤(Zhang X F), 潘然(Pan R), 赵长琦(Zhao C Q), 唐亚林(Tang Y L). 化学进展(Progress in Chemistry), 2010, 22(5): 983.
[33] Toro M D, Gargallo R, Eritja R, Jaumot J. Anal. Biochem., 2008, 379: 8.
[34] Fu B Q, Huang J, Ren L, Weng X C, Zhou Y Y, Du Y H, Wu X J, Zhou X, Yang G F. Chem. Commun., 2007, 3264
[35] Fu B Q, Zhang D, Weng X C, Zhang M, Ma H, Ma Y Z, Zhou X. Chem. Eur. J., 2008, 14: 9431.
[36] Ma H, Zhang M, Zhang D, Huang R, Zhao Y,Yang H, Liu Y J, Weng X C, Zhou Y Y, Deng M G, Xu L, Zhou X. Chem. Asian. J., 2010, 5: 114.
[37] Aviezer D, Cotton S, David M, Segev A, Khaselev N, Galili N, Gross Z, Yayon A. Cancer Research, 2000, 60: 2973.
[38] Mahammed A, Gray H B, Weaver J J, Sorasaenee K, Gross Z. Bioconjugate Chem., 2004, 15: 738.
[39] Agadjanian H, Weaver J J, Mahammed A, Rentsendorj A, Bass S, Kim J, Dmochowski I J, Margalit R, Gray H B, Gross Z, Medina-Kauwe L K. Pharm.Res., 2006, 23: 367.
[40] Agadjanian H, Ma J, Rentsendorj A, Valluripalli V, Hwang J Y, Mahammed A, Farkas D L, Gray H B, Gross Z, Medina-Kauwe L K. Proc.Natl.Acad.Sci., 2009, 106: 6105.
[41] Hwang J Y, Lubow J, Chu D, Ma J, Agadjanian H, Sims J, Gray H B, Gross Z, Farkas D L, Medina-Kauwe L K. Mol. Pharm., 2011, 8: 2233.
[42] Hwang J Y, Gross Z, Gray H B, Medina-Kauwe L K, Farkas D L. J. Biomed. Opt., 2011, 16: 066007.
[43] Teo R D, Gray H B, Lim P, Termini J, Domeshek E, Gross Z. Chem. Commun., 2014, 50: 13789.
[44] Ventura B, Esposti A D, Koszarna B, Gryko D T, Flamigni L.New J. Chem., 2005, 29: 1559.
[45] Chang C K, Kong P W, Liu H Y, Yeung L L, Koon H K, Mak N K. Proc. SPIE, 2006, 6139: 613915.
[46] Hwang J Y, Lubow D J, Chu D, Gross Z, Gray H B, Farkas D L, Medina-Kauwe L K. Proc. SPIE, 2011, 7886: 78860M.
[47] Hwang J Y, Lubow D J, Chu D, Sims J, Alonso-Valenteen F, Gray H B, Gross Z, Farkas D L, Medina-Kauwe L K. J. Control. Release., 2012, 163: 368.
[48] Barata J F B, Zamarrón A, Neves M G P M S, Faustino M A F, Tomé A C, Cavaleiro J A S, Rder B, Juarranz A, Sanz-Rodriguez F. Eur. J. Med. Chem., 2015, 92: 135.