手性超分子组装体广泛存在于自然界中,因其在材料、化学和生物学等领域广阔的应用前景,引起了科学家们极大的兴趣。其中以糖类分子作为手性源,经分子自组装构筑手性超分子组装体的研究已成为超分子化学领域的研究热点之一。本文综述了基于糖类修饰的苝酰亚胺分子、偶氮苯分子、联苯类分子和卟啉类分子等芳香分子化合物经自组装构筑的手性超分子组装体,介绍了其在有机溶剂和水的混合溶剂、水中的凝胶性质,超分子手性特征和功能,糖分子类型与超分子组装体手性间的关系等,并对基于糖类的手性超分子组装体的前景进行了展望。
[1] Mackenzie K R. Chem. Rev., 2006, 106: 1931.
[2] Hannah K, Armitage B A. Acc. Chem. Res., 2004, 37: 845.
[3] Wang Y, Xu J, Wang Y W, Chen H Y. Chem. Soc. Rev., 2013, 42: 2930.
[4] Lim Y B, Moon K S, Lee M. Chem. Soc. Rev., 2009, 38: 925.
[5] 袁菁 (Yuan J), 张莉 (Zhang L), 黄昕 (Huang X), 姜思光(Jiang S G), 刘鸣华 (Liu M H). 化学进展 (Progress in Chemistry), 2005, 17: 780.
[6] 靳清贤 (Jin Q X), 李晶 (Li J), 李孝刚 (Li X G), 张莉(Zhang L), 方少明 (Fang S M), 刘鸣华 (Liu M H). 化学进展 (Progress in Chemistry), 2014, 26: 919.
[7] Kim H J, Kim T, Lee M. Acc. Chem. Res., 2011, 44: 72.
[8] Palmer L C, Stupp S I. Acc. Chem. Res., 2008, 41: 1674.
[9] Ryu J H, Hong D J, Lee M. Chem. Commun., 2008, 9: 1043.
[10] Kim Y, Li W, Shin S, Lee M. Acc. Chem. Res., 2013, 46: 2888.
[11] Dube D H, Bertozzi C R. Nat. Rev. Drug Discov., 2005, 4: 477.
[12] Ohtsubo K, Marth J D. Cell, 2006, 126: 855.
[13] Kim B S, Hong D J, Bae J, Lee M. J. Am. Chem. Soc., 2005, 127: 16333.
[14] Kim B S, Yang W Y, Ryu J H, Yoo Y S, Lee M. Chem. Commun., 2005, 15: 2035.
[15] Lee D W, Kim T, Park II S, Huang Z, Lee M. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134: 14722.
[16] Ryu J H, Lee E, Lim Y B, Lee M. J. Am. Chem. Soc., 2007, 129: 4808.
[17] Kim T, Lee H, Kim Y, Nam J M, Lee M. Chem. Commun., 2013, 49: 3949.
[18] Lim Y B, Lee M. Org. Biomol. Chem., 2007, 5: 401.
[19] John G, Masuda M, Okada Y, Shimizu T. Adv. Mater., 2001, 13: 715.
[20] Jung J H, John G, Yoshida K, Shimizu T. J. Am. Chem. Soc., 2002, 124: 10674.
[21] Jung J H, Do Y, Lee Y A, Shimizu T. Chem. Eur. J., 2005, 11: 5538.
[22] Jung J H, John G, Masuda M, Yoshida K, Shinkai S, Shimizu T. Langmuir, 2001, 17: 7229.
[23] John G, Jung J H, Minamikawa H, Yoshida K, Shimizu T. Chem. Eur. J., 2002, 8: 5494.
[24] Vemula P K, Aslam U, Mallia V A, John G. Chem. Mater., 2007, 19: 138.
[25] Vemula P K, John G. Acc. Chem. Res., 2008, 41: 769.
[26] Shimizu T, Masuda M, Minamikawa H. Chem. Rev., 2005, 105: 1401.
[27] Würthner F. Chem. Commun., 2004, 14: 1564.
[28] Schenning A P H J, Herrikhuyzen J V, Jonkheijm P, Chen Z J, Würthner F, Meijer E W. J. Am. Chem. Soc., 2002, 124: 10252.
[29] Krieg E, Rybtchinski B. Chem. Eur. J., 2011, 17: 9016.
[30] Ho R M, Li M C, Lin S C, Wang H F, Lee Y D, Hasegawa H, Thomas E. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134: 10974.
[31] Kumar M, George S J. Chem. Sci., 2014, 5: 3025.
[32] Seki T, Asano A, Seki S, Kikkawa Y, Murayama H, Karatsu T, Kitamura A, Yagai S. Chem. Eur. J., 2011, 17: 3598.
[33] Stepaneko V, Li X Q, Gershberg J, Würthner F. Chem. Eur. J., 2013, 19: 4176.
[34] Dehm V, Chen Z J, Baumeister U, Prins P, Siebbeles L D A, Würthner F. Org. Lett., 2007, 9: 1085.
[35] Ke D M, Tang A L, Zhan C L, Yao J N. Chem. Commun., 2013, 49: 4914.
[36] Kumar J, Nakashima T, Tsumatori H, Mori M, Naito M, Kawai T. Chem. Eur. J., 2013, 19: 14090.
[37] Kumar J, Nakashima T, Kawai T. Langmuir, 2014, 30: 6030.
[38] Huang Y W, Hu J C, Kuang W F, Wei Z X, Faul C F J. Chem. Commun., 2011, 47: 5554.
[39] Huang Y W, Wang J C, Wei Z X. Chem. Commun., 2014, 50: 8343.
[40] Hu J C, Kuang W F, Deng K, Zou W J, Huang Y W, Wei Z X, Faul C F J. Adv. Funct. Mater., 2012, 22: 4149.
[41] Guo Q, Wang J C, Zhu L Y, Wei Z X. Chin. J. Chem., 2015, 33: 95.
[42] Huang Y W, Wang J C, Zhai H Y, Zhu L Y, Wei Z X. Soft Mater., 2014, 10: 7920.
[43] Sun K, Xiao C Y, Liu C M, Fu W X, Wang Z H, Li Z B. Langmuir, 2014, 30: 11040.
[44] Wang K R, An H W, Wu L, Zhang J C, Li X L. Chem. Commun., 2012, 48: 5644.
[45] Wang K R, An H W, Wang Y Q, Zhang J C, Li X L. Org. Biomol. Chem., 2013, 11: 1007.
[46] Wang K R, An H W, Rong R X, Cao Z R, Li X L. Biosens. Bioelectron., 2014, 58: 27.
[47] Wang K R, Han D, Cao G J, Li X L. Chem. Asian J., 2015, 10: 1204.
[48] Samanta A, Stuart M C A, Ravoo B J. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134: 19909.
[49] Srinivas O, Mitra N, Surolia A, Jayaraman N. J. Am. Chem. Soc., 2002, 124: 2124.
[50] Weber T, Chandrasekaran V, Stamer I, Thygesen M B, Terfort A, Lindhorst T K. Angew. Chem. Int. Ed., 2014, 53: 14583.
[51] Kobayashi H, Friggri A, Koumoto K, Amaike M, Shinkai S, Reinhoudt D N. Org. Lett., 2002, 4: 1423.
[52] Kobayashi H, Koumoto K, Jung J H, Shinkai S. J. Chem. Soc. Perkin Trans. 2, 2002, 1930.
[53] Ogawa Y, Yoshiyama C, Kitaoka T. Langmuir, 2012, 28: 4404.
[54] Clemente M J, Tejedor R M, Romero P, Fitremann J, Oriol L. RSC Adv., 2012, 2: 11419.
[55] Rajaganesh R, Gopal A, Das T M, Ajayaghosh A. Org. Lett., 2012, 14: 748.
[56] Cui J, Liu A, Guan Y, Zheng J, Shen Z, Wan X. Langmuir, 2010, 26: 3615.
[57] Cui J, Zheng Y, Shen Z, Wan X. Langmuir, 2010, 26: 15508.
[58] Cui J, Shen Z, Wan X. Langmuir, 2010, 26: 97.
[59] Štěpánek P, Dukh M, Šaman D, Moravcová J, Knie?o L, Monti D, Venanzi M, Mancini G, Drašar P. Org. Biomol. Chem., 2007, 5: 960.
[60] Monti D, Venanzi M, Gatto E, Mancini G, Sorrenti A, Štěpánek P, Drašar P. New J. Chem., 2008, 32: 2127.
[61] Zheng J, Qiao W, Wan X, Gao J P, Wang Z Y. Chem. Mater., 2008, 20: 6163.
[62] Schmid S, Mena-Osteritz E, Kopyshev A, Bäuerle P. Org. Lett., 2009, 11: 5098.
[63] Pescitelli G, Omar O H, Operamolla A, Farinola G M, Bari L D. Macromolecules, 2012, 45: 9626.