有序介孔碳基金属复合材料具有较大的比表面积、规整的孔道结构、良好的热稳定性及化学稳定性、活性金属组分分散度高以及粒径尺寸小等特点,广泛应用于非均相催化领域。常用的合成方法包括浸渍法、“一锅”法以及金属组分转移法等。本文综述了近年来有序介孔碳基金属复合材料的制备及其在非均相催化领域中的应用研究进展,重点阐述了介孔碳载体的介观结构调控、表面性质控制及限域效应等对所负载的活性金属组分的分散性、粒径大小,以及对反应物和产物扩散的影响,探讨了其在气相反应、液相反应和光电催化等领域的应用,并对有序介孔碳基复合材料的发展方向和应用前景进行了展望。
[1] Lee J, Kim J, Hyeon T. Adv. Mater., 2006, 18: 2073.
[2] Li W, Zhao D Y. Chem. Commun., 2013, 49: 943.
[3] Liang C D, Li Z J, Dai S. Angew. Chem. Int. Ed., 2008, 47: 3696.
[4] Ryoo R, Joo S H, Jun S. J. Phys. Chem. B, 1999, 103: 7743.
[5] Tan Y, Xu C, Chen G, Fang X, Zheng N, Xie Q. Adv. Funct. Mater., 2012, 22: 4584.
[6] Su F, Zeng J, Bao X, Yu Y, Lee J Y, Zhao X S. Chem. Mater., 2005, 17: 3960.
[7] Goettmann F, Fischer A, Antonietti M, Thomas A. Angew. Chem. Int. Ed., 2006, 45: 4467.
[8] Gupta G, Slanac D A, Kumar P, Wiggins-Camacho J D, Wang X, Swinnea S, More K L, Dai S, Stevenson K J, Johnston K P. Chem. Mater., 2009, 21: 4515.
[9] Hao G P, Li W C, Lu A H. J. Mater. Chem., 2011, 21: 6447.
[10] Yoon H, Ko S, Jang J. Chem. Commun., 2007, 14: 1468.
[11] Li W, Chen D, Li Z, Shi Y, Wan Y, Huang J, Yang J J, Zhao D Y, Jiang Z Y. Electrochem. Commun., 2007, 9: 569.
[12] Zheng Y, Liu J, Liang J, Jaroniec M, Qiao S Z. Energy. Environ. Sci., 2012, 5: 6717.
[13] Mao Y, Duan H, Xu B, Zhang L, Hu Y S, Zhao C C, Wang Z X, Chen L Q, Yang Y S. Energy Environ. Sci., 2012, 5: 7950.
[14] Wei J, Zhou D D, Sun Z K, Deng Y H, Xia Y Y, Zhao D Y. Adv. Funct. Mater., 2013, 23: 2322.
[15] Long D H, Zhang R, Qiao W M, Zhang L, Liang X Y, Ling L C. J. Colloid. Interface Sci., 2009, 331: 40.
[16] Chen Y, Chen H R, Zeng D P, Tian Y B, Chen F, Feng J W, Shi J L. ACS Nano, 2010, 40: 6001.
[17] Zhou M, Ding J, Guo L P, Shang Q K. Anal. Chem., 2007, 79: 5328.
[18] Sevilla M, Sanchís C, Valdés-Solís T, Morallón E, Fuertes A B. J. Phys. Chem. C, 2007, 111: 9749.
[19] Yu J S, Kang S, Yoon S B, Chai G. J. Am. Chem. Soc., 124: 9382.
[20] Dai Z H, Ju H X, Chen H Y. Electroanalysis, 2005, 17: 862.
[21] Su F B, Tian Z Q, Poh C K, Wang Z, Lim S H, Liu Z, Liu Z L, Lin J Y. Chem. Mater., 2010, 22: 832.
[22] Yue Y, Hu G Z, Zheng M B, Guo Y, Cao J M, Shao S J. Carbon, 2012, 50: 107.
[23] Li Z, Liu J H, Huang Z W, Yang Y, Xia C G, Li F W. ACS Catal., 2013, 3: 839.
[24] Liu Z L, Su F B, Zhang X H, Tay S W. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2011, 3: 3824.
[25] Chakravarti R, Mano A, Iwai H, Aldeyab S S, Kumar R P, Kantam M L, Vinu A. Chem. Eur. J., 2011, 17: 6673.
[26] Huwe H, Fröba M. Micropor. Mesopor. Mater., 2003, 60: 151.
[27] Lázaro M J, Calvillo L, Bordejé E G, Moliner R, Juan R, Ruiz C R. Micropor. Mesopor. Mat., 2007, 103: 158.
[28] Gu Z M, Deng B L. Environ. Eng. Sci., 2007, 24: 113.
[29] Zhu S M, Zhou H A, Hibino M, Honma I, Ichihara M. Adv. Funct. Mater., 2005, 15: 381.
[30] Zhu S M, Wang X L, Huang W, Yan D Y, Wang H H, Zhang D. J. Mater. Res., 2006, 21: 2847.
[31] Wikander K, Hungria A B, Midgley P A, Palmqvist A E C, Holmberg K, Thomas J M. J. Colloid. Interface Sci., 2007, 305: 204.
[32] Lee K T, Lytle J C, Ergang N S, Oh S M, Stein A. Adv. Funct. Mater., 2005, 15: 547.
[33] Fan J, Wang T, Yu C Z, Tu B, Jiang Z Y, Zhao D Y. Adv. Mater., 2004, 16: 1432.
[34] Joo S H, Choi S J, Oh I, Kwak J, Liu Z, Terasaki O, Ryoo R. Nature, 2001, 412: 169.
[35] Su F B, Zeng H J, Yu Y J, Lv L, Lee Y J, Zhao X S. Carbon, 2005, 43: 2368.
[36] Joo S H, Pak C, You D J, Lee S A, Lee H I, Kim J M, Chang H, Seung D. Electrochim. Acta, 2006, 52: 1618.
[37] Zeng J H, Su F B, Lee J Y, Zhao X S, Chen J J, Jiang X H. J. Mater. Sci., 2007, 42: 7191.
[38] Zeng J H, Su F B, Lee J Y, Zhou W J, Zhao X S. Carbon, 2006, 44: 1713.
[39] Su F B, Zhao X S, Wang Y, Zeng J H, Zhou Z C, Lee J Y. J. Phys. Chem. B, 2005, 109: 20200.
[40] Kuppan B, Selvam P. Prog. Nat. Sci., 2012, 22: 616.
[41] Schwickardi M, Olejnik S, Salabas E L, Schmidt W, Schueth F. Chem. Commun., 2006, 3987.
[42] Harada T, Ikeda S, Miyazaki M, Sakata T, Mori H, Matsmura M. J. Mol. Catal. A, 2007, 268: 59.
[43] Lu A H, Li W C, Hou Z S, Schueth F. Chem. Commun., 2007, 1038.
[44] Chen A B, Zhang W P, Liu Y, Han X W, Bao X H. Chin. Chem. Lett., 2007, 18: 1017.
[45] Cao Y L, Cao J M, Zheng M B, Liu J S, Ji G B, Ji H M. J. Nanosci. Nanotechnol., 2007, 7: 504.
[46] Cao J M, Cao Y L, Chang X, Zheng M B, Liu J S, Ji H M. Stud. Surf. Sci. Catal., 2005, 156: 423.
[47] Zhou J H, He J P, Ji Y J, Dang W J, Liu X L, Zhao G W, Zhang C X, Zhao J S, Fu Q B, Hu H P. Electrochim. Acta, 2007, 52: 4691.
[48] Park I S, Choi M, Kim T W, Ryoo R. J. Mater. Chem., 2006, 16: 3409.
[49] Lee J, Jin S M, Hwang Y, Park J G, Park H M, Hyeon T. Carbon, 2005, 43: 2536.
[50] Su F, Zhao X S, Wang Y, Lee J Y. Micropor. Mesopor. Mater., 2007, 98: 323.
[51] Wen Z H, Liu J, Li J H. Adv. Mater., 2008, 20: 743.
[52] Liu S H, Lu R F, Huang S J, Lo A Y, Chien S H, Liu S B. Chem. Commun., 2006, 3435.
[53] Gao P, Wang A, Wang X, Zhang T. Chem. Mater., 2008, 20: 1881.
[54] Wu Z X, Hao N, Xiao G K, Liu L Y, Webley P, Zhao D Y. Phys. Chem. Chem. Phys., 2011, 13: 2495.
[55] She L, Li J, Wan Y, Yao X D, Tu B, Zhao D Y. J. Mater. Chem., 2011, 21: 795.
[56] Zhang F Q, Meng Y, Gu D, Yan Y, Chen Z X, Tu B, Zhao D Y. Chem. Mater., 2006, 18: 5279.
[57] Meng Y, Gu D, Zhang F Q, Shi Y F, Cheng L, Feng D, Wu Z X, Chen Z X, Wan Y, Stein A, Zhao D Y. Chem. Mater., 2006, 18: 4447.
[58] Vercaemst C, Ide M, Allaert B, Ledoux N, Verpoort F, van der Voort P. Chem. Commun., 2007, 2261.
[59] Cundy C S, Cox P A. Chem. Rev., 2003, 103: 663.
[60] Liu L, Wang F Y, Shao G S, Yuan Z Y. Carbon, 2010, 48: 2089.
[61] García A, Nieto A, Vila M, Vallet-Regí M. Carbon, 2013, 51: 410.
[62] Wu Z X, Lv Y Y, Xia Y Y, Webley P A, Zhao D Y. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134: 2236.
[63] Zhang F Q, Meng Y, Gu D, Yan Y, Yu C Z, Tu B, Zhao D Y. J. Am. Chem. Soc., 2005, 127: 13508.
[64] Deng Y H, Liu C, Yu T, Liu F, Zhang F Q, Wan Y, Zhang L J, Wang C C, Tu B, Webley P A, Wang H T, Zhao D Y. Chem. Mater., 2007, 19: 3271.
[65] Ma C Y, Xue W J, Li J J, Xing W, Hao Z P. Green Chem., 2013, 15: 1035.
[66] Hong U G, Park H W, Lee J, Hwang S, Yi J, Song I K. Appl. Catal. A, 2012, 415: 141.
[67] Wang S, Zhao Q F, Wei H M, Wang J Q, Cho M Y, Cho H S, Terasaki O, Wan Y. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135: 11849.
[68] Sun Z K, Sun B, Qiao M H, Wei J, Yue Q, Wang C, Deng Y H, Kaliaguine S, Zhao D Y. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134: 17653.
[69] Liu S H, Wu J R. Int. J. Hydrogen Energy, 2012, 37: 16994.
[70] Chang B B, Fu J, Tian Y L, Dong X P. J. Phys. Chem. C, 2013, 117: 6252.
[71] Calvillo L, Gangeri M, Perathoner S, Centi G, Moliner R, Lázaro M J. Int. J. Hydrogen Energy, 2011, 36: 9805.
[72] Wang L F, Zhang J, Su D S, Ji Y Y, Cao X J, Xiao F S. Chem. Mater., 2007, 19: 2894.
[73] Su D S, Delgado J J, Liu X, Wang D, Schlögl R, Wang L F, Zhang Z, Shan Z C, Xiao F S. Chem. Asian J., 2009, 4: 1108.
[74] Liu L, Deng Q F, Agula B, Zhao X, Ren T Z, Yuan Z Y. Chem. Commun., 2011, 47: 8334.
[75] Liu L, Deng Q F, Liu Y P, Ren T Z, Yuan Z Y. Catal. Commun., 2011, 16: 81.
[76] Liu L, Deng Q F, Agula B, Ren T Z, Liu Y P, Zhaorigetu B, Yuan Z Y. Catal. Today, 2012, 186: 35.
[77] Chai S H, Howe J Y, Wang X Q, Kidder M, Schwartz V, Golden M L, Overbury S H, Dai S, Jiang D E. Carbon, 2012, 50: 1574.
[78] Coloma F, Sepúlveda-Escribano A, Rodríguez-Reinoso F. J. Catal., 1995, 154: 299.
[79] Li Q, Xu J, Wu Z X, Feng D, Yang J P, Wei J, Wu Q L, Tu B, Cao Y, Zhao D Y. Phys. Chem. Chem. Phys., 2010, 12: 10996.
[80] Wang H, Wang A Q, Wang X D, Zhang T. Chem. Commun., 2008, 2565.
[81] Zhang Y H, Wang A Q, Zhang T. Chem. Commun., 2010, 46: 862.
[82] Pang J F, Wang A Q, Zheng M Y, Zhang Y H, Huang Y Q, Chen X W, Zhang T. Green Chem., 2012, 14: 614.
[83] Kobayashi H, Komanoya T, Hara K, Fukuoka A. ChemSusChem, 2010, 3: 440.
[84] Zhong L, Chokkalingam A, Cha W S, Lakhi K S, Su X, Lawrence G, Vinu A. Catal. Today, 2015, 243: 195.
[85] Wan Y, Wang H, Zhao Q, Klingstedt M, Terasaki O, Zhao D. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131: 4541.
[86] Duan L, Fu R, Xiao Z, Zhao Q, Wang J Q, Chen S, Wan Y. ACS Catal., 2015, 5: 575.
[87] Chen M H, Jiang Y X, Chen S R, Huang R, Lin J L, Chen S P, Sun S G. J. Phys. Chem. C, 2010, 114: 19055.
[88] Shao Y Y, Sui J H, Yin G P, Gao Y Z. Appl. Catal. B, 2008, 79: 89.
[89] Ewels C P, Glerup M J. J. Nanosci. Nanotechnol., 2005, 5: 1345.
[90] Guo Y X, He J P, Wang T, Xue H R, Hu Y Y, Li G X, Tang J, Sun X. J. Power Sources, 2011, 196: 9299.
[91] Xiang D, Yin L W. J. Mater. Chem., 2012, 22: 9584.
[92] Wei W, Yu C, Zhao Q F, Qian X F, Li G S, Wan Y. Appl. Catal. B, 2014, 146: 151.
[93] Hsieh T L, Chen H W, Kung C W, Wang C C, Vittal R, Ho K C. J. Mater. Chem., 2012, 22: 5550.
[94] Yang X, Yanagida M, Han L. Energy Environ. Sci., 2013, 6: 54.
[95] Imoto K, Takahashi K, Yamaguchi T, Komura T, Nakamura J I, Murata K. Sol. Energy Mat. Sol. Cell., 2003, 79: 459.
[96] Chen J, Li K, Luo Y, Guo X, Li D, Deng M, Huang S, Meng Q. Carbon, 2009, 47: 2704.
[97] Ramasamy E, Lee J. Chem. Commun., 2010, 46: 2136.
[98] Chen M, Shao L L, Qian X, Liu L, Ren T Z, Yuan Z Y. Chem. Eng. J., 2014, 256: 23.
[99] Shao L L, Chen M, Yuan Z Y. J. Power Sources, 2014, 272: 1091.
[100] Jo Y, Cheon J Y, Yu J, Jeong H Y, Han C H, Jun Y, Joo S H. Chem. Commun., 2012, 48: 8057.
[101] Yoon S B, Chai G S, Kang S K, Yu J S, Gierszal K P, Jaroniec M. J. Am. Chem. Soc., 2005, 127: 4188.
[102] Chen M, Shao L L, Qian X, Ren T Z, Yuan Z Y. J. Mater. Chem. C, 2014, 2: 10312.
[103] Huang C H, Doong R A, Gu D, Zhao D. Carbon, 2011, 49: 3055.
[104] Sun H, Qin D, Huang S, Guo X, Li D, Luo Y, Meng Q. Energy Environ. Sci., 2011, 4: 2630.
[105] Li G, Song J, Pan G, Gao X. Energy Environ. Sci., 2011, 4: 1680.
[106] Song J, Li G, Wu C, Gao X. J. Power Sources, 2014, 266: 464.
[107] Wu M, Lin X, Wang Y, Wang L, Guo W, Qu D, Peng X, Hagfeldt A, Gratzel M, Ma T. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134: 3419.
[108] Song J, Li G R, Xiong F Y, Gao X P. J. Mater. Chem., 2012, 22: 20580.
[109] Yue G, Wu J, Xiao Y, Huang M, Lin J, Lin J Y. J. Mater. Chem. A, 2013, 1: 1495.
[110] Ramasamy E, Jo C, Anthonysamy A, Jeong I, Kim J K, Lee J. Chem. Mater., 2012, 24: 1575.
[111] Jia R, Chen J, Zhao J, Zheng J, Song C, Zhu Z. J. Mater. Chem., 2010, 20: 10829.
[112] Chen M, Shao L L, Liu Y P, Ren T Z, Yuan Z Y. J. Power Sources, 2015, 283: 305.
[113] Chen M, Shao L L, Gao Z M, Ren T Z, Yuan Z Y. J. Power Sources, 2015, 286: 82.
[114] Madhu R, Veeramani V, Chen S M, Palanisamy J, Vilian A E. RSC Adv., 2014, 4: 63917.