富勒烯及其衍生物因具有多维电荷传输特性和与给体材料形成独特的相分离结构等特点,在有机光伏领域占据主导地位。然而,富勒烯类受体材料本身也有一些难以克服的缺点,如可见光范围内吸收能力弱、修饰困难、成本高等,进而限制了器件性能的提高和规模化使用。非富勒烯类小分子受体材料的研究引起越来越多的重视。研究者可借助丰富的化学手段,设计合成出具有特定聚集态形貌和优异性能的有机小分子及其寡聚物。本文总结了近几年关于苝四甲酰二亚胺类、吡咯并吡咯二酮类、苯并噻二唑类等几类性能相对优异的非富勒烯类有机小分子受体材料的最新研究进展,从分子结构上对其性能进行了剖析,对高性能受体材料的设计合成具有一定的指导意义。最后,讨论了提高非富勒烯类有机小分子受体材料器件性能的主要因素及其研究前景。
[1] Gueymard C A. Solar Energy, 2004, 76: 423.
[2] He Z, Zhong C, Su S, Xu M, Wu H, Cao Y. Nat. Photonics, 2012, 6: 591.
[3] Mazzio K A, Luscombe C K. Chem. Soc. Rev., 2015, 44: 78.
[4] Etxebarria I, Ajuria J, Pacios R. Org. Electron., 2015, 19: 34.
[5] Lin Y, Li Y, Zhan X. Chem. Soc. Rev., 2012, 41: 4245.
[6] Søndergaard R, Hösel M, Angmo D, Larsen-Olsen T T, Krebs F C. Mater. Today, 2012, 15: 36.
[7] Tang C W. Appl. Phys. Lett., 1986, 48: 183.
[8] He Z, Xiao B, Liu F, Wu H, Yang Y, Xiao S, Wang C, Russell T P, Cao Y. Nat. Photonics, 2015, 6: 174.
[9] bin Mohd Yusoff A R, Kim D, Kim H P, Shneider F K, da Silva W J, Jang J. Energy Environ. Sci., 2015, 8: 303.
[10] 杨正龙(Yang Z L), 卜戈龙(Bo G L), 陈秋云(Chen Q X). 化学进展(Progress in Chemistry), 2011, 23(12): 2607.
[11] Mihailetchi V D, Xie H X, de Boer B, L. Koster L J A, Blom P W M. Adv. Funct. Mater., 2006, 16: 699.
[12] Liu T, Troisi A. Adv. Mater., 2013, 25: 1038.
[13] Li C Z, Chang C Y, Zang Y, Ju H X, Chueh C C, Liang P W, Cho M, Giner D S, Jen A K Y. Adv. Mater., 2014, 26: 6262.
[14] Yan H, Chen Z, Zheng Y, Newman C, Quinn J R, Dotz F,Kastler M, Facchetti A. Nature, 2009, 457: 679.
[15] Scharber M C, Mühlbacher S, Koppe M, Denk P, Waldauf C, Heeger A J, Brabec C J. Adv. Mater., 2006, 18: 789.
[16] Lin Y, Zhan X. Mater. Horiz., 2014, 1: 470.
[17] Zhan C, DQ L A. Curr. Org. Chem., 2011, 15: 1314.
[18] Delgado M C R, Kim E G, da Silva D A, Bredas J L. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132: 3375.
[19] Zhao Y, Guo Y, Liu Y. Adv. Mater., 2013, 25: 5372.
[20] Schmidt R, Oh J H, Sun Y S, Deppisch M, Krause A M, Radacki K, Braunschweig H, Könemann M, Erk P, Bao Z N, Würthner F. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131: 6215.
[21] Würthner F. Chem. Commun., 2004, 14: 1564.
[22] 王洪宇(Wang H Y), 彭波(Peng B), 韦玮(Wei W). 化学进展(Progress in Chemistry), 2008, 20 (11): 1751.
[23] Erten S, Meghdadi F, Gunes S, Koeppe R, Sariciftci N S, Icli S. J. Appl. Phys., 2006, 36: 225.
[24] Shivanna R, Shoaee S, Dimitrov S, Kandappa S K, Rajaram S, Durrant J R, Narayan K S. Energy Environ. Sci., 2014, 7: 435.
[25] Wang J, Yao Y, Dai S, Zhang X, Wang W, He Q, Han L, Lin Y, Zhan X. J. Mater. Chem. A, 2015, 3: 13000.
[26] Lin Y, Wang J, Dai S, Li Y, Zhu D, Zhan X. Adv. Energy Mater., 2014, 4: 1400420.
[27] Zhong Y, Trinh M T, Chen R, Wang W, Khlyabich P P, Kumar B, Xu Q, Nam C Y, Sfeir M Y, Black C, Steigerwald M L, Loo Y L, Xiao S, Ng F, Zhu X Y, Nuckolls C. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136: 15215.
[28] Zhao J, Li Y, Lin H, Liu Y, Jiang K, Mu C, Ma T, Lai J Y L, Yan H. Energy Environ. Sci., 2015, 8: 520.
[29] Lin Y, Wang Y, Wang J, Hou J, Li Y, Zhu D, Zhan X. Adv. Mater., 2014, 26: 5137.
[30] Liu S Y, Wu C H, Li C Z, Liu S Q, Wei K H, Chen H Z, Jen A K Y. Adv. Sci., 2015, 1500014.
[31] Liu Y, Mu C, Jiang K, Zhao J, Li Y, Zhang L, Li Z, Lai J Y L, Hu H, Ma T, Hu R, Yu D, Huang X, Tang B Z, Yan H. Adv. Mater., 2015, 27: 1015.
[32] Hartnett P E, Timalsina A, Matte H R, Zhou N, Guo X, Zhao W, Facchetti A, Chang R H, Hersam M C, Wasielewski M R, Marks T J. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136: 16345.
[33] Cai Y, Huo L, Sun X, Wei D, Tang M, Sun Y. Adv. Energy Mater., 2015, 5: 150032.
[34] Zhan X, Facchetti A, Barlow S, Marks T J, Ratner M A, Wasielewski M R, Mader S R. Adv. Mater., 2011, 23: 268.
[35] Anthony J E, Facchetti A, Heeney M, Mader S R, Zhan X. Adv. Mater., 2010, 22: 3876.
[36] Lee J, Han A R, Yu H, Shin T J, Yang C, Oh J H. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135: 9540.
[37] Fu L, Fu W, Cheng P, Xie Z, Fan C, Shi M, Ling J, Hou J, Zhan X, Chen H. J. Mater. Chem. A, 2014, 2: 6589.
[38] Sonar P, Ng G M, Lin T T, Dodabalapur A, Chen Z K. J. Mater. Chem., 2010, 20: 3626.
[39] Lin Y, Cheng P, Li Y, Zhan X. Chem. Commun., 2012, 48: 4773.
[40] Lin Y, Li Y, Zhan X. Adv. Energy Mater., 2013, 3: 724.
[41] Raynor A M, Gupta A, Patil H, Bilic A, Bhosale S V. RSC Adv., 2014, 4: 57635.
[42] Patil H, Zu W X, Gupta A, Chellappan V, Bilic A, Sonar P, Rananaware A, Bhosale S V. Phys. Chem. Chem. Phys., 2014, 16: 23837.
[43] Shi H, Fu W, Shi M, Ling J, Chen H. J. Mater. Chem. A, 2015, 3: 1902.
[44] Woo C H, Holcombe T W, Unruh D A, Sellinger A, Fréchet J M J. Chem. Mater., 2010, 22: 1673.
[45] Bloking J T, Han X, Higgs A T, Kastrop J P, Pandey L, Norton J E, Risko C, Chen C E, Brédas J L, Sellinger A. Chem. Mater., 2011, 23: 5484.
[46] Chen L, Huang L, Yang D, Ma S, Zhou X, Zhang J, Tu G, Li C. J. Mater. Chem. A, 2014, 2: 2657.
[47] Douglas J D, Chen M S, Niskala J R, Lee O P, Yiu A T, Young E P, Fréchet J M. Adv. Mater., 2014, 26: 4313.
[48] Holliday S, Ashraf R S, Nielsen C B, Kirkus M, Röhr J A, Tan C H, Collado-Fregoso E, Knall A C, Durrant J R, Nelson J, McCulloch I. J. Am. Chem. Soc., 2015, 137: 898.
[49] Ebenhoch B, Prasetya N B, Rotello V M, Cooke G, Samuel I D. J. Mater. Chem. A, 2015, 3: 7345.
[50] Mao Z, Senevirathna W, Liao J Y, Gu J, Kesava S V, Guo C, Gomez E D, Sauvé G. Adv. Mater., 2014, 26: 6290.
[51] Li H, Earmme T, Ren G, Saeki A, Yoshikaw S, Murari N M, Subramaniyan S, Crane M J, Shu S, Jenekhe S A. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136: 14589.
[52] Kwon O K, Park J H, Kim D W, Park S K. Adv. Mater., 2015, 27: 1951.
[53] Lin Y, Zhang Z, Bai H, Wang J, Yao Y, Li Y, Zhu D, Zhan X. J. Mater. Chem. A, 2015, 3: 1910.
[54] Lin Y, Wang J, Zhang Z, Bai H, Li Y, Zhu D, Zhan X. Adv. Mater., 2015, 27: 1170.