石墨烯作为理想的电极材料,由于其优异的物理和化学性质,在电催化和电分析领域已得到了广泛的关注。由于石墨烯的不可逆团聚现象使其在电化学各领域的应用受到了极大的限制,而氧化石墨烯制备简单、易得,且具有良好的亲水特性,可弥补上述不足,但其结构中富含的各种含氧基团又会导致氧化石墨烯修饰界面的电子传输能力降低,不利于电催化反应和高灵敏传感器的构筑。采用适当的还原方法可减少和控制氧化石墨烯表面的含氧基团的数量,以恢复石墨烯较为完善的平面共轭结构,提高其导电性和调节带隙,达到调控材料电催化性能的目的。基于电化学还原氧化石墨烯(ERGO)得到的本征及各类无机、有机等ERGO类复合材料的电化学传感器具有明显的优势,已被广泛应用于各种电催化及电化学传感领域。本文就基于ERGO类材料的电化学传感器的近期进展作了简要评述,论述了此类电化学传感平台的特点、制备原理和方法、分类以及在各类环境污染物、食品和药物、DNA及生物等领域的电化学传感应用,并就此类电化学传感器的发展方向和应用前景进行了展望。
[1] Walcarius A. Electroanal., 2008, 20(7):711.
[2] 尉艳(Wei Y), 刘中刚(Liu Z G), 高超(Gao C), 王伦(Wang L), 刘锦淮(Liu J H), 黄行九(Huang X J). 化学进展(Progress in Chemistry), 2012, 24(4):616.
[3] Švancara I, Vyt?as K, Kalcher K, Walcarius A, Wang J. Electroanal., 2009, 21(1):7.
[4] Geim A K, Novoselov K S. Nat. Mater., 2007, 6(3):183.
[5] Gan T, Hu S S. Microchim. Acta, 2011, 175(1/2):1.
[6] Ryoo R, Joo S H, Jun S. J. Phys. Chem. B, 1999, 103(37):7743.
[7] Gao H C, Duan H W. Biosens. Bioelectron., 2015, 65:404.
[8] Balandin A A, Ghosh S, Bao W Z, Calizo I, Teweldebrhan D, Miao F, Lau C N. Nano Lett., 2008, 8:902.
[9] Chen J H, Jang C, Xiao S D, Ishigami M, Fuhrer M S. Nat. Nanotech., 2008, 3(4):206.
[10] 傅强(Fu Q), 包信和(Bao X H). 科学通报(Science Bulletin), 2009, 18:2657.
[11] 王珂(Wang K). 湖南大学硕士论文(Master Dissertation of Hunan University), 2012.
[12] Guo S J, Sun S H. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134:2492.
[13] 吴婕(Wu J). 化工进展(Chemical Industry & Engineering Progress), 2013, 06:1352.
[14] 杨旭宇(Yang X Y), 王贤保(Wang X B),李静(Li J), 杨佳(Yang J), 万丽(Wan L), 王敬超(Wang J C). 高等学校化学学报(Chemical Journal of Chinese University), 2012, 09:1902.
[15] Yang Y J, Li W K. Biosens. Bioelectron., 2014, 56:300.
[16] Li C, Yang Y, Zhang B, Chen G, Wang Z, Li G. Part. Part. Syst. Char., 2014, 31(2):201.
[17] Yola M L, Atar N, Ustundag Z, Solak A O. J. Electroanal. Chem., 2013, 698:9.
[18] Liu M L, Wang L P, Meng Y, Chen Q, Li H T, Zhang Y Y, Yao S Z. Electrochim. Acta, 2014, 116:504.
[19] Liu Z N, Ma X M, Zhang H C, Lu W J, Ma H Y, Hou S F. Electroanal., 2012, 24(5):1178.
[20] Veerapandian M, Seo Y T, Yun K, Lee M H. Biosens. Bioelectron., 2014, 58:200.
[21] Wan Y J, Tang L C, Gong L X, Yan D, Li Y B, Wu L B, Jiang J X, Lai G Q. Carbon, 2014, 69:467.
[22] Jiang J J, Du X Z. Nanoscale, 2014, 6(19):11303.
[23] Liu X, Xie L L, Li H L. J. Electroanal. Chem., 2012, 682:158.
[24] Wang C, Zou X C, Wang Q, Shi K Y, Tan J, Zhao X, Chai Y Q, Yuan R. Anal. Methods, 2014, 6(3):758.
[25] Wang C Q, Du J, Wang H W, Zou C E, Jiang F X, Yang P, Du Y K. Sensor. Actuat. B:Chem., 2014, 204:302.
[26] Li S S, Hu Y Y, Wang A J, Weng X, Chen J R, Feng J J. Sensor. Actuat. B:Chem., 2015, 208:468.
[27] Sun W N, Lu X F, Tong Y, Zhang Z, Lei J Y, Nie G D, Wang C. Int. J. Hydrogen. Energ., 2014, 39(17):9080.
[28] Chae I S, Lee J H, Hong J, Kang Y S, Kang S W. Chem. Eng. J., 2014, 251:343.
[29] Khan A, Khan A A P, Asiri A M, Rub M A, Rahman M M, Ghani S A. Microchim. Acta, 2014, 181(9-10):1049.
[30] Zhang K L. Appl. Surf. Sci., 2012, 258(19):7327.
[31] Arza C R, Ishida H, Maurer F H J. Macromolecules, 2014, 47(11):3685.
[32] Galpaya D, Wang M, George G, Motta N, Waclawik E, Yan C. J. Appl. Phys., 2014, 116(5):10.
[33] Hsu Y C, Chen G L, Lee R H. J. Polymer Res., 2014, 21(5):9.
[34] Manivel P, Dhakshnamoorthy M, Balamurugan A, Ponpandian N, Mangalaraj D, Viswanathan C. Rsc Advances, 2013, 3(34):14428.
[35] Qian Y, Lan Y F, Xu J P, Ye F C, Dai S Z. Appl. Surf. Sci., 2014, 314:991.
[36] Yang J T, Wu M J, Chen F, Fei Z D, Zhong M Q. J. Supercrit. Fluid., 2011, 56(2):201.
[37] Zuo P P, Feng H F, Xu Z Z, Zhang L F, Zhang Y L, Xia W, Zhang W Q. Chem. Cent. J., 2013, 7:11.
[38] Dai G P, Lu P, Liang Y, Lei Y T. J. Chin. Chem. Soc., 2013, 60(4):366.
[39] Dong Y L, Zhang H G, Rahman Z U, Su L, Chen X J, Hu J, Chen X G. Nanoscale, 2012, 4(13):3969.
[40] Jiang T S, Liu W P, Mao Y L, Zhang L, Cheng J L, Gong M, Zhao H B, Dai L M, Zhang S, Zhao Q. Chem. Eng. J., 2015, 259:603.
[41] Chunder A, Pal T, Khondaker S I, Zhai L. J. Phys. Chem. C, 2010, 114(35):15129.
[42] Jahan M, Liu Z L, Loh K P. Adv. Funct. Mater., 2013, 23(43):5363.
[43] Wang X, Wang Q X, Wang Q H, Gao F, Gao F, Yang Y Z, Guo H X. Acs Appl. Mater. Interfaces, 2014, 6(14):11573.
[44] Loh K P, Bao Q, Eda G, Chhowalla M. Nat. Chem., 2010, 2(12):1015.
[45] Boukhvalov D W, Katsnelson M I. J. Am. Chem. Soc., 2008, 130:10697.
[46] Jeong H K, Jin M H, So K P, Lim S C, Lee Y H. J. Phys. D:Appl. Phys, 2009, 42(6):065418-1.
[47] 曾兆华(Zeng Z H),杨建文(Yang J W),材料化学第2版(Materials Chemistry, 2nd ed). 北京:化学工业出版社(Beijing:Chemical Industry Press), 2013. 232.
[48] Yang D, Velamakanni A, Bozoklu G, Park S, Stoller M, R. D.Piner, S. Stankovich, I. Jung, D. A. Field, C. A. Ventrice, Jr., R. S.Ruoff, Carbon, 2009, 47:68.
[49] S. Stankovich, R. D. Piner, X. Chen, N. Wu, S. T. Nguyen, R. S.Ruoff, J. Mater. Chem., 2006, 16, 155.
[50] Zhou M, Wang Y L, Zhai Y M, Zhai J F, Ren W, Wang F A, Dong S J. Chem. Eur. J., 2009, 15(25):6116.
[51] Stankovich S, Dikin D A, Piner R D, Kohlhaas K A, Kleinhammes A, Jia Y, Wu Y, Nguyen S T, Ruoff R S. Carbon, 2007, 45(7):1558.
[52] 黄海平(Huang H P), 朱俊杰(Zhu J J). 分析化学(Chinese Journal of Analytical Chemistry), 2011, 7:963.
[53] Voylov D N, Agapov A L, Sokolov A P, Shulga Y M, Arbuzov A A. Carbon, 2014, 69:563.
[54] Li S J, Qian C, Wang K, Hua B Y, Wang F B, Sheng Z H, Xia X H. Sensor. Actuat. B:Chem, 2012, 174:441.
[55] 肖鹏(Xiao P), 王大辉(Wang D H), 郎俊伟(Lang J W). 电化学(Journal of Electrochemistry), 2014, 6:553.
[56] Akhavan O, Ghaderi E. J. Phys. Chem. C, 2009, 113(47):20214.
[57] Choobtashani M, Akhavan O. Appl. Surf. Sci., 2013, 276:628.
[58] Mani V, Periasamy A P, Chen S M. Electrochem. Commun., 2012, 17:75.
[59] Yang S, Li G, Wang G, Zhao J, Qiao Z, Qu L. Sensor. Actuat. B:Chem., 2015, 206:126.
[60] Wang Z,Wu S, Zhang J, Chen P, Yang G, Zhou X, Zhang Q, Yan Q, Zhang H. Nanoscale Res. Lett., 2012, 7(1):1.
[61] Yang B B, Wang H W, Du J, Fu Y Z, Yang P, Du Y K. Colloids Surf. A, 2014, 456:146.
[62] Teradal N L, Narayan P S, Jaladappagari S. Anal. Methods, 2013, 5(24):7090.
[63] Yang L, Liu D, Huang J S, You T Y. Sensor. Actuat. B:Chem, 2014, 193:166.
[64] Xie G X, Forslund M, Pan J S. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2014, 6(10):7444.
[65] Goh M S, Bonanni A, Ambrosi A, Sofer Z, Pumera M. Analyst, 2011, 136:4738.
[66] Haque A M J, Park H, Sung D, Jon S, Choi S Y, Kim K. Anal. Chem., 2012, 84:1871.
[67] Guo H L,Wang X F, Qian Q Y, Wang F B, Xia X H. ACS Nano, 2009, 3(9):2653.
[68] Shao Y Y, Wang J, Wu H, Liu J, Aksay I A, Lin Y H. Electroanal., 2010, 22(10):1027.
[69] Peng X Y, Liu X X, Diamond D, Lau K T. Carbon, 2011, 49(11):3488.
[70] 吴玲(Wu L), 曹忠(Cao Z), 宋天铭(Song T M), 宋铖(Song C), 谢晶磊(Xie J L), 何婧琳(He J L), 肖忠良(Xiao Z L). 分析化学(Chinese Journal of Analytical Chemistry), 2014, 11:1656.
[71] Ping J F, Wang Y X, Ying Y B, Wu J. Anal. Chem., 2012, 84:3473.
[72] Du M, Yang T, Li X, Jiao K. Talanta, 2012, 88:439.
[73] Ye X S, Liang B, Fang L, Yang G, Hu Y C, Guo X S. Biosens. Bioelectron., 2013, 43:131.
[74] Wang H W, Ren F F, Wang C Q, Yang B B, Bin D, Zhang K, Du Y K. Rsc Advances, 2014, 4(51):26895.
[75] Li S J, Deng D H, Pang H, Liu L, Xing Y, Liu S R. J. Solid State Electrochem., 2012, 16(9):2883.
[76] Zhang Z P, Yan J, Jin H Z, Yin J G. Electrochim. Acta, 2014, 139:232.
[77] Chng E L K, Pumera M. Chem. Asian J., 2011, 6:2899.
[78] Dharuman V, Hahn J H, Jayakumar K, Teng W. Electrochim. Acta, 2013, 114:590.
[79] Zhang Z, Yin J. Electrochim. Acta, 2014, 119:32.
[80] Dogan H O, Ekinci D, Demir U. Surf. Sci., 2013, 611:54.
[81] Aneesh P K, Nambiar S R, Rao T P, Ajayaghosh A. Anal. Methods, 2014, 6(14):5322.
[82] Devadas B, Rajkumar M, Chen S M, Saraswathi R. Int. J. Electrochem. Sci., 2012(7):3339.
[83] Deng P H, Xu Z F, Kuang Y F. J. Electroanal. Chem., 2013, 707:7.
[84] Casero E, Alonso C, Vazquez L, Petit-Dominguez M D, Parra-Alfambra A M, De La Fuente M, Merino P, Alvarez-Garcia S, De Andres A, Pariente F, Lorenzo E. Electroanal., 2013, 25(1):154.
[85] Zhao B, Liu Z R, Fu W Y, Yang H B. Electrochem. Commun., 2013, 27:1.
[86] Wang Z, Zhou X, Zhang J, Boey F, Zhang H J. Phys. Chem. C, 2009, 113(32):14071.
[87] Zhang Y, Xiao X, Sun Y, Shi Y, Dai H, Ni P, Hu J, Li Z, Song Y, Wang L. Electroanal., 2013, 25(4):959.
[88] Deng S Y, Lei J P, Cheng L X, Zhang Y Y, Ju H X. Biosens. Bioelectron., 2011, 26(11):4552.
[89] Raj M A, John S A. J. Phys. Chem. C, 2013, 117(8):4326.
[90] Hossain M F, Park J Y. Rsc Advances, 2013, 3(36):16109.
[91] Zhang Y, Xiao X P, Sun Y J, Shi Y, Dai H C, Ni P J, Hu J T, Li Z, Song Y H, Wang Li. Electroanalysis, 2013, 25:1.
[92] Sun W, Gong S X, Deng Y, Li T T, Cheng Y, Wang W C, Wang L. Thin Solid Films, 2014, 562:653.
[93] Wang W T, Xu G Y, Cui X T, Sheng G, Luo X L. Biosens. Bioelectron., 2014, 58:153.
[94] Shamsipur M, Tabrizi M A, Mahkam M, Aboudi J. Electroanal., 2015, 27(6):1466.
[95] Liu Q, Li Y, Zhang L, Li D, Fan C, Long Y T. Electroanal., 2010, 22(23):2862.
[96] Wu S, Huang F F, Lan X Q, Wang X Y, Wang J M, Meng C G. Sensor. Actuat. B:Chem., 2013, 177:724.
[97] You J M, Kim D, Kim S K, Kim M S, Han H S, Jeon S. Sensor Actuat. B:Chem., 2013, 178:450.
[98] Huang D K, Lu J F, Li S H, Luo Y P, Zhao C, Hu B, Wang M K, Shen Y. Langmuir, 2014, 30:6990.
[99] Li M, Bo X J, Mu Z C, Zhang Y F, Guo L P. Sensor Actuat. B:Chem., 2014, 192:261.
[100] Liu C, Wang K, Luo S, Tang Y, Chen L. Small, 2011, 7(9):1203.
[101] Olejnik P, Swietlikowska A, Gniadek M, Palys B. J. Phys. Chem. C, 2014, 118(51):29731.
[102] Si Y, Samulski E T. Nano Lett., 2008, 8(6):1679.
[103] Chen L, Tang Y, Wang K, Liu C, Luo S. Electrochem. Commun., 2011, 13(2):133.
[104] Xue Z H, Hou H H, Rao H H, Hu C X, Zhou X B, Liu X H, Lu X Q. RSC Advances, 2015, 5(46):36707.
[105] Adhikari B R, Govindhan M, Chen A. Electrochim. Acta, 2015, 162:198.
[106] Hu X, Dou W, Fu L, Zhao G. Anal. Biochem., 2013, 434(2):218.
[107] Wang D, Yan W, Vijapur S H, Botte G G. Electrochim. Acta, 2013, 89:732.
[108] Zhang H T, Zhang X, Zhang D C, Sun X Z, Lin H, Wang C H, Ma Y W. J. Phys. Chem. B, 2013, 117:1616.
[109] Guo S X, Liu Y P, Bond A M, Zhang J, Karthik P E, Maheshwaran I, Kumarb S S, Phani K L N. Phys. Chem. Chem. Phys., 2014, 16:19035.
[110] Dong X Y, Qiu B J, Yang X W, Jiang D, Wang K. Electrochem., 2014, 82(12):1061.
[111] Felix F S, Ferreira L M C, Vieira F, Trindade G M, Ferreira V, Angnes L. New J. Chem., 2015, 39(1):696.
[112] Liu G, Wang Y M, Sun D M. J. Mater. Sci. Mater. E, 2015, 26(2):943.
[113] Li J H, Wang Y, Li Y M, Tang L H, Lu J. Electrochem. Commun., 2009, 11:889.
[114] Zhang L, Zhang X H, Li X L, Peng Y, Shen H J, Zhang Y D. Anal. Lett., 2013, 46(6):923.
[115] 于小雯(Yu X W), 盛凯旋(Sheng K X), 陈骥(Chen J), 李春(Li C), 石高全(Shi G Q). 化学学报(Acta Chim. Sinica), 2014, 72:319.
[116] Artiles M S, Rout C S, Fisher T S. Adv. Drug Delivery Rev, 2011, 63:1352.
[117] Molina J, Fernandez J, Del Rio A I, Bonastre J, Cases F. Mater. Charact., 2014, 89:56.
[118] You J M, Han H S, Jeon S. J. Nanosci. Nanotechnol., 2015, 15(8):5691.
[119] Gholivand M B, Jalalvand A R, Goicoechea H C. Mater. Sci. Eng. C-Mater. Bio. Appl., 2014, 40:109.
[120] Li Z J, Sun X L, Xia Q F, Li R Y, Fang Y J, Yang S P, Liu J K. Electrochim. Acta, 2012, 85:42.
[121] Eng A Y S, Pumera M. Electrochem. Commun., 2014, 43:87.
[122] Zhu Q, Chai Y Q, Zhuo Y, Yuan R. Biosens. Bioelectron., 2015, 68:42.
[123] Liu Y, Huang Z, Xie Q J, Sun L E, Gu T A, Li Z, Bu L J, Yao S Z, Tu X M, Luo X B, Luo S L. Sensor. Actuat. B:Chem., 2013, 188:894.
[124] Ding L, Liu Y P, Zhai J P, Bond A M, Zhang J. Electroanal., 2014, 26(1):121.
[125] Nagaraju D H, Suresh G S. ECS Electrochem. Lett., 2012, 1(3):F21.
[126] Zhang X F, Zhang B Y, Huang D K, Yuan H L, Wang M K, Shen Y. Carbon, 2014, 80:591.
[127] Yang J C, Zhang W. J. Solid State Electrochem., 2014, 18(10):2863.
[128] Yang T, Chen M J, Kong Q Q, Wang X X, Guo X H, Li W H, Jiao K. Electrochimica Acta, DOI:10.1016/j.electacta.2015.09.158
[129] Li C, Shi G. Electrochim. Acta, 2011, 56:10737.
[130] Bai H, Li C, Shi G. Adv. Mater., 2011, 23:1089.
[131] Huang D K, Zhang B Y, Zhang Y B, Zhan F, Xu X B, Shen Y, Wang M K. J. Mater. Chem. A, 2013, 1(4):1415.
[132] Mazloum-Ardakani M, Sheikh-Mohseni M A, Benvidi A. Electroanal., 2011, 23(12):2822.
[133] Liu X X, Zhu H, Yang X R. Rsc Advances, 2014, 4(8):3706.
[134] Zhu W C, Huang H, Gao X C, Ma H Y. Mater. Sci. Eng. C-Mater. Bio. Appl., 2014, 45:21.
[135] Alwarappan S, Erdem A, Liu C, Li C Z. J. Phys. Chem. C, 2009, 113:8853.
[136] Zhou M, Zhai Y, Dong S. Anal. Chem., 2009, 81:5603.
[137] Zhou X B, Yuan C X, Qin D D, Xue Z H, Wang Y L, Du J, Ma L L, Ma L, Lu X Q. Electrochim. Acta, 2014, 119:243.
[138] Nia P M, Meng W P, Lorestani F, Mahmoudian M R, Alias Y. Sensor. Actuat. B:Chem., 2015, 209:100.
[139] Li Y, Huangfu C, Du H, Liu W, Li Y, Ye J. J. Electroanal. Chem., 2013, 709:65.
[140] Ping J F, Wang Y X, Wu J, Ying Y B. Food Chem., 2014, 151:65.
[141] Pokpas K, Zbeda S, Jahed N, Mohamed N, Baker P G, Iwuoha E I. Inter. J. Electrochem. Sci., 2014, 9(2):736.
[142] Bikkarolla S K, Cumpson P, Joseph P, Papakonstantinou P. Faraday. Discuss., 2014, 173:415.
[143] Safavi A, Kazemi H, Kazemi S H. J. Power Sources, 2014, 256:354.
[144] Zhou Y G, Chen J J, Wang F B, Sheng Z H, Xia X H. Chem. Commun., 2010, 46(32):5951.
[145] Liu J P, Zhou H H, Huang J T, Huang Z Y, Zeng F Y, Kuang Y F. Int. J. Hydrogen. Energ., 2012, 37(22):16764.
[146] Liu L J, Gou Y Q, Gao X, Zhang P, Chen W X, Feng S L, Hu F D, Li Y D. Mater. Sci. Eng. C-Mater. Bio. Appl., 2014, 42:227.
[147] Unnikrishnan B, Mani V, Chen S M. Sensor. Actuat. B:Chem., 2012, 173:274.
[148] Cheemalapati S, Palanisamy S, Chen S M. Inter. J. Electrochem. Sci., 2013, 8(3):3953.
[149] Lu J S, Cui D M, Li H N, Zhang Y J, Liu S Q. Electrochim. Acta, 2015, 165:36.
[150] Filik H, Cetintas G, Avan A A, Aydar S, Koc S N, Boz I. Talanta, 2013, 116:245.
[151] Kong Y, Ren X L, Huo Z L, Wang G X, Tao Y X, Yao C. Eur. Food Res. Technol., 2013, 236(6):955.
[152] Dong X, Wang X, Wang L, Song H, Zhang H, Huang W, Chen P. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2012, 4:3129.
[153] Narayana P S, Teradal N L, Seetharamappa J, Satpati A K. Anal. Methods, 2015, 7(9):3912.
[154] Filip J, Tkac J. Electrochem. Commun., 2014, 49:70.
[155] Liu G, Ma W, Luo Y, Sun D M, Shao S. J. Anal. Methods Chem., 2014, 984314.
[156] Raj M A, John S A. Anal. Chim. Acta, 2013, 771:14.
[157] Yang T, Guan Q, Ma S Y, Li Q H, Jiao K. Chin. J. Chem., 2012, 30(9):1966.
[158] Dai H, Zhang S P, Lin Y Y, Ma Y, Gong L S, Xu G F, Fu M, Li X H, Chen G N. Anal. Methods, 2014, 6(13):4746.
[159] Jeyapragasam T, Saraswathi R, Chen S M, Lou B S. Inter. J. Electrochem. Sci., 2013, 8(11):12353.
[160] Filik H, Cetintas G, Avan A A, Koc S N, Boz I. Inter. J. Electrochem. Sci., 2013, 8(4):5724.
[161] Wang D, Dou W C, Chen Y, Zhao G Y. Rsc Advances, 2014, 4(101):57733.
[162] Mani V, Devadas B, Chen S M. Biosens. Bioelectron., 2013, 41:309.
[163] Du D X, Guo S, Tang L, Ning Y, Yao Q F, Zhang G J. Sensor. Actuat. B, 2013, (186):563.