半导体光催化技术不仅可以将太阳能转化为化学能,还可以直接降解和矿化有机污染物,因此其在抑制环境污染和解决能源短缺方面具有广阔的应用前景。类石墨相氮化碳(g-C3N4)具有独特的电子能带结构、优异的热稳定性以及化学稳定性,因此g-C3N4作为一种廉价的无金属光催化剂被广泛应用于光解水制氢产氧、污染物降解、光催化CO2还原、抗菌和有机官能团选择性转换等领域。然而,传统热缩聚法合成的g-C3N4光催化剂比表面积小、禁带宽度大、光生电子-空穴易于复合、光生载流子传输慢,抑制了其光催化活性。为了进一步提高g-C3N4的光催化活性,出现了多种改性方法。本文针对g-C3N4光催化剂的改性研究,综述了近年来国内外在g-C3N4光催化剂改性方面的重要研究进展,如采用模板法优化g-C3N4的纳米结构、元素掺杂及共聚合调控g-C3N4的能带结构、贵金属沉积或半导体复合提高光生载流子分离效率等。最后,本文还展望了g-C3N4光催化剂在改性方面的未来发展趋势。
[1] Bard A J. Science, 1980, 207: 139.
[2] Hoffmann M R, Martin S T, Choi W, Bahnemann D W. Chem. Rev., 1995, 95: 69.
[3] Chen X, Shen S, Guo L, Mao S. Chem. Rev., 2010, 110: 6503.
[4] Fujishima A, Honda K. Nature, 1972, 238: 37.
[5] Daghrir R, Drogui P, Robert D. Ind. Eng. Chem. Res., 2013, 52: 3581.
[6] Wang X, Blechert S, Antonietti M. ACS Catal., 2012, 2: 1596.
[7] Cao S, Yu J. J. Phys. Chem. Lett., 2014, 5: 2101.
[8] Zhao Z, Sun Y, Dong F. Nanoscale, 2015, 7: 15.
[9] Wang X, Maeda K, Thomas A, Takanabe K, Xin G, Carlsson J M, Domen K, Antonietti M. Nat. Mater., 2008, 8: 76.
[10] Niu P, Zhang L, Liu G, Cheng H M. Adv. Funct. Mater., 2012, 22: 4763.
[11] Zhao Y, Zhao F, Wang X, Xu C, Zhang Z, Shi G, Qu L. Angew. Chem. Int. Ed., 2014, 53: 13934.
[12] Martin D J, Qiu K, ShevlinH S A, Handoko A D, Chen X, Guo Z, Tang J. Angew. Chem. Int. Ed., 2014, 53: 9240.
[13] Li X, Chen J, Wang X, Sun J, Antonietti M. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133: 8074.
[14] Kroke E, Schwarz M, Horath-Bordon E, Kroll P, Noll B, Norman A. New J. Chem., 2002, 26: 508.
[15] Shi H, Chen G, Zhang C, Zou Z. ACS Catal., 2014, 4: 3643.
[16] Hu S W, Yang L W, Tian Y, Wei X L, Ding J W, Zhong J X, Chu P K. Appl. Catal. B: Environ., 2015, 163: 611.
[17] Jiang J, Zhu L, Zou J, Ouyang L, Zheng A, Tang H. Carbon, 2015, 87: 193.
[18] Li Y, Zhang H, Liu P, Wang D, Li Y, Zhao H. Small, 2013, 9: 3336.
[19] Chen X, Zhang J, Fu X, Antonietti M, Wang X. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131: 11658.
[20] Dong G, Zhang L. J. Mater. Chem., 2012, 22: 1160.
[21] Sun J, Zhang J, Zhang M, Antonietti M, Fu X, Wang X. Nat. Commun., 2012, 3: 1139.
[22] Hong J, Xia X, Wang Y, Xu R. J. Mater. Chem., 2012, 22: 15006.
[23] Liu J, Liu Y, Liu N, Han Y, Zhang X, Huang H, Lifshitz Y, Lee S, Zhong J, Kang Z. Science, 2015, 347: 970.
[24] 楚增勇(Chu Z Y), 原博(Yuan B), 颜廷楠(Yan T N). 无机材料学报(Journal of Inorganic Materials), 2014, 29(8): 785.
[25] 李敏(Li M), 李海岩(Li H Y), 孙发民(Sun F M), 李洁(Li J), 张凌峰(Zhang L F), 袁忠勇(Yuan Z Y). 石油学报(石油加工)(Acta Petrolei Sinica(Petroleum Processing Section)), 2014, 30(1): 158.
[26] 齐跃红(Qi Y H), 刘利(Liu L), 梁英华(Liang Y H), 胡金山(Hu J S),崔文权(Cui W Q). 化学进展(Progress in Chemistry), 2015, 27(1): 38.
[27] Sano T, Tsutsui S, Koike K, Hirakawa T, Teramoto Y, Negishi N, Takeuchi K. J. Mater. Chem. A, 2013, 1: 6489.
[28] Zhang J, Guo F, Wang X. Adv. Funct. Mater., 2013, 23: 3008.
[29] Lin Z, Wang X. Angew. Chem. Int. Ed., 2013, 52: 1735.
[30] Zhang M, Xu J, Zong R, Zhu Y. Appl. Catal. B: Environ., 2014, 147: 229.
[31] Wang X, Maeda K, Chen X, Takanabe K, Domen K, Hou Y, Fu X, Antonietti M. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131: 1680.
[32] Zhang J, Zhang M, Yang C, Wang X. Adv. Mater., 2014, 26: 4121.
[33] Zheng Y, Lin L, Ye X, Guo F, Wang X. Angew. Chem. Int. Ed., 2014, 53: 11926.
[34] Chen X, Jun Y, Takanabe K, Maeda K, Domen K, Fu X, Antonietti M, Wang X. Chem. Mater., 2009, 21: 4093.
[35] Li X, Wang X, Antonietti M. Chem. Sci., 2012, 3: 2170.
[36] Li X, Zhang J, Chen X, Fischer A, Thomas A, Antonietti M, Wang X. Chem. Mater., 2011, 23: 4344.
[37] Zheng D, Huang C, Wang X. Nanoscale, 2015, 7: 465.
[38] Jiang G, Zhou C, Xia X, Yang F, Tong D, Yu W, Liu S. Mater. Lett., 2010, 64: 2718.
[39] 鲍艳(Bao Y), 张永辉(Zhang Y H), 马建中(Ma J Z), 杨永强(Yang Y Q). 材料工程(Journal of Materials Engineering), 2015, 43(2): 103.
[40] Wang Y, Wang X, Antonietti M, Zhang Y. ChemSusChem, 2010, 3: 435.
[41] Yan H. Chem. Commun., 2012, 48: 3430.
[42] Kailasam K, Epping J D, Thomas A, Losse S, Junge H. Energy Environ. Sci., 2011, 4: 4668.
[43] Shi L, Liang L, Wang F, Liu M, Zhong S, Sun J. Catal. Commun., 2015, 59: 131.
[44] 张金水(Zhang J S), 王博(Wang B), 王心晨(Wang X C). 化学进展(Progress in Chemistry), 2014, 26(1): 19.
[45] Xu J, Wang Y, Zhu Y. Langmuir, 2013, 29: 10566.
[46] He F, Chen G, Yu Y, Zhou Y, Zheng Y, Hao S. Chem. Commun., 2015, 51: 425.
[47] Cui Y, Ding Z, Fu X, Wang X. Angew. Chem. Int. Ed., 2012, 51: 11814.
[48] Tahir M, Cao C, Mahmood N, Butt F, Mahmood A, Idrees F, Hussain S, Tanveer M, Ali Z, Aslam I. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2013, 6: 1258.
[49] Bai X, Wang L, Zong R, Zhu Y. J. Phys. Chem. C, 2013, 117: 9952.
[50] Liu G, Niu P, Sun C, Smith S C, Chen Z, Lu G Q, Cheng H. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132: 11642.
[51] Zhang J, Sun J, Maeda K, Domen K, Liu P, Antonietti M, Fu X, Wang X. Energy Environ. Sci., 2011, 4: 675.
[52] Ma X, Lu Y, Xu J, Liu Y, Zhang R, Zhu Y. J. Phys. Chem. C, 2012, 116: 23485.
[53] Stolbov S, Zuluaga S. J. Phys. Condens. Matter., 2013, 25: 85507.
[54] Zhang Y, Mori T, Ye J, Antonietti M. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132: 6294.
[55] Yan S C, Li Z S, Zou Z G. Langmuir, 2010, 26: 3894.
[56] Li J, Shen B, Hong Z, Lin B, Gao B, Chen Y. Chem. Commun., 2012, 48: 12017.
[57] Wang Y, Di Y, Antonietti M, Li H, Chen X, Wang X. Chem. Mater., 2010, 22: 5119.
[58] Zhang G, Zhang M, Ye X, Qiu X, Lin S, Wang X. Adv. Mater., 2014, 26: 805.
[59] 阮林伟(Ruan L W), 裘灵光(Qiu L G), 朱玉俊(Zhu Y J), 卢运祥(Lu Y X). 物理化学学报(Acta Physico-Chimica Sinica), 2014, 30(1): 43.
[60] Dong G, Zhao K, Zhang L. Chem. Commun., 2012, 48: 6178.
[61] Pan H, Zhang Y, Shenoy V B, Gao H. ACS Catalysis, 2011, 1: 99.
[62] Gao H, Yan S, Wang J, Zou Z. Dalton Trans., 2014, 43: 8178.
[63] Wang X, Chen X, Thomas A, Fu X, Antonietti M. Adv. Mater., 2009, 21: 1609.
[64] Ding Z, Chen X, Antonietti M, Wang X. ChemSusChem, 2011, 4: 274.
[65] 金瑞瑞(Jin R R), 游继光(You J G), 张倩(Zhang Q), 刘丹(Liu D), 胡绍争(Hu S Z), 桂间舟(Gui J Z). 物理化学学报(Acta Physico-Chimica Sinica), 2014, 30(9): 1712.
[66] Yue B, Li Q, Wai H, Kako T, Ye J. Sci. Technol. Adv. Mater., 2011, 12: 34401.
[67] Hu S, Li F, Fan Z, Fan Z, Wang F, Zhao Y, Lv Z. Dalton Trans., 2015, 44: 1084.
[68] 张健(Zhang J), 王彦娟(Wang Y J), 胡绍争(Hu S Z). 物理化学学报(Acta Physico-Chimica Sinica), 2015, 31: 159.
[69] Wu M, Yan J M, Tang X N, Zhao M, Jiang Q. ChemSusChem, 2014, 7: 2654.
[70] Zhang G, Huang C, Wang X. Small, 2015, 11: 1215.
[71] Zhang J, Chen X, Takanbe K, Maeda K, Domen K, Epping J, Fu X, Antonietti M, Wang X. Angew. Chem. Int. Ed., 2010, 49: 441.
[72] Zhang J, Zhang M, Sun R, Wang X. Angew. Chem. Int. Ed., 2012, 124: 10292.
[73] 郑华荣(Zheng H R), 张金水(Zhang J S), 王心晨(Wang X C), 付贤智(Fu X Z). 物理化学学报(Acta Physico-Chimica Sinica), 2012, 28: 2336.
[74] Zhang G, Wang X. J. Catal., 2013, 307: 246.
[75] Zhang J, Zhang M, Lin S, Fu X, Wang X. J. Catal., 2014, 310: 24.
[76] Qin J, Wang S, Ren H, Hou Y, Wang X. Appl. Catal. B: Environ., 2015, 179: 1.
[77] Zhang M, Wang X. Energ. Environ. Sci., 2014, 7: 1902.
[78] Chen Z, Sun P, Fan B, Zhang Z, Fang X. J. Phys. Chem. C, 2014, 118: 7801.
[79] Li C, Wang S, Wang T, Wei Y, Zhang P, Gong J. Small, 2014, 10: 2782.
[80] Chen Y, Huang W, He D, Situ Y, Huang H. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2014, 6: 14405.
[81] Duan J, Chen S, Jaroniec M, Qiao S Z. ACS Nano, 2015, 9: 931.
[82] Xu L, Huang W, Wang L, Tian Z, Hu W, Ma Y, Wang X, Pan A, Huang G. Chem. Mater., 2015, 27: 1612.
[83] Zhang G, Lan Z, Wang X. ChemCatChem, 2015, 7: 1422.
[84] Xiang Q, Yu J. J. Phys. Chem. Lett., 2013, 4: 753.
[85] Xiang Q, Yu J, Jaroniec M. J. Phys. Chem. C, 2011, 115: 7355.
[86] Xiang Q, Yu J, Jaroniec M. Chem. Soc. Rev., 2012, 41: 782.
[87] 张平(Zhang P), 莫尊理(Mo Z L), 张春(Zhang C), 韩立娟(Han L J), 李政(Li Z). 材料工程(Journal of Materials Engineering), 2015, 43(3): 72.
[88] Ong W, Tan L, Chai S, Yong S. Chem. Commun., 2015, 51: 858.
[89] Ge L, Han C. Appl. Catal. B: Environ., 2012, 117: 268.
[90] Zhang J, Zhang M, Lin L, Wang X. Angew. Chem., 2015, 127: 6395.
[91] Chen Y, Li J, Hong Z, Shen B, Lin B, Gao B. Phys. Chem. Chem. Phys., 2014, 16: 8106.
[92] Bai X, Wang L, Wang Y, Yao W, Zhu Y. Appl. Catal. B: Environ., 2014, 152: 262.
[93] Zhang J, Wang Y, Jin J, Zhang J, Lin Z, Huang F, Yu J. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2013, 5: 10317.
[94] 孙冠华(Sun G H), 仇实(Qiu S), 郑经堂(Zheng J T). 材料工程(Journal of Materials Engineering), 2014, (4): 89.
[95] Wang S, Wang X. Appl. Catal. B: Environ., 2015, 162: 494.
[96] Yin L, Yuan Y, Cao S, Zhang Z, Xue C. RSC Adv., 2014, 4: 6127.
[97] Hou Y, Laursen A B, Zhang J, Zhang G, Zhu Y, Wang X, Dahl S, Chorkendorff I. Angew. Chem. Int. Ed., 2013, 52: 3621.
[98] Zhao H, Dong Y, Jiang P, Miao H, Wang G, Zhang J. J. Mater. Chem. A, 2015, 3: 7375.
[99] Hong J D, Wang Y S, Wang Y B, Zhang W, Xu R. ChemSusChem, 2013, 6: 263.
[100] Jiang D, Chen L, Xie J, Chen M. Dalton Trans., 2014, 43: 4878.
[101] Ye L, Liu J, Jiang Z, Peng T, Zan L. Appl. Catal. B: Environ., 2013, 142: 1.
[102] Sun Y, Zhang W, Xiong T, Zhao Z, Dong F, Wang R, Ho W. J. Colloid Interf. Sci, 2014, 418: 317.
[103] Jiang D, Chen L, Zhu J, Chen M, Shi W, Xie J. Dalton Trans., 2013, 42: 15726.
[104] Lei L, Jin H, Zhang Q, Xu J, Gao D, Fu Z. Dalton Trans., 2015, 44: 795.
[105] Fan Y, Ma W, Han D, Gan S, Dong X, Niu L. Adv. Meter., 2015, 27: 3767.
[106] Shi H, Li G, Sun H, An T, Zhao H, Wong P. Appl. Catal. B: Environ., 2014, 158: 301.
[107] Lan Y, Qian X, Zhao C, Zhang Z, Chen X, Li Z. J. Colloid Interface Sci., 2013, 395: 75.
[108] Liu L, Qi Y, Yang J, Cui W, Li X, Zhang Z. Appl. Surf. Sci., 2015, doi:10.1016/j.apsusc.2015.07.212.
[109] Xu H, Yan J, Xu Y, Song Y, Li H, Xia J, Huang C, Wan H. Appl. Catal. B: Environ., 2013, 129: 182.
[110] Di Y, Wang X, Thomas A, Antonietti M. ChemCatChem, 2010, 2: 834.
[111] Kamat P V. J. Phys. Chem. Lett., 2012, 3: 663.
[112] Lee K, Hahn R, Alomarf M, Seli E, Schmuki P. Adv. Mater., 2013, 25: 6133.
[113] Mubeen S, Lee J, Singh N, Kramer S, Stucky G D, Moskovits M. Nat. Nanotechnol., 2013, 8(4): 247.
[114] Cheng N, Tian J, Liu Q, Ge C, Qusti A H, Asiri A, Al-Youbi A O, Sun X. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2013, 5: 6815.
[115] Bai X, Zong R, Li C, Liu D, Liu Y, Zhu Y. Appl. Catal. B: Environ., 2014, 147: 82.
[116] Shiraishi Y, Kofuji Y, Kanazawa S, Sakamoto H, Ichikawa S, Tanaka S, Hirai T. Chem. Commun., 2014, 50: 15255.
[117] Gu L, Wang J, Zou Z, Han X. J. Hazard. Mater., 2014, 268: 216.
[118] Leong K H, Monash P, Ibrahim S, Saravanan P. Sol. Energy, 2014, 101: 321.
[119] Zhao S, Chen S, Yu H, Quan X. Sep.Purif. Technol., 2012, 99: 50.
[120] Zhou X, Jin B, Li L, Peng F, Wang H, Yu H, Fang Y. J. Mater. Chem., 2012, 22: 17900.
[121] Yu J, Wang S, Low J, Xiao W. Phys. Chem. Chem. Phys., 2013, 15: 16883.
[122] Zhou J, Zhang M, Zhu Y. Phys. Chem. Chem. Phys., 2015, 17: 3647.
[123] Li Y, Wang J, Yang Y, Zhang Y, He D, An Q, Cao G. J. Hazard. Mater., 2015, 292: 79.
[124] Zang Y, Li L, Zuo Y, Lin H, Li G, Guan X. RSC Adv., 2013, 3: 13646.
[125] Huag L, Xu H, Li Y, Li H, Cheng X, Xia J, Xu Y, Cai G. Dalton Trans., 2013, 42: 8606.
[126] Aslam I, Cao C, Tanveer M, Khan W, Tahir M, Abid M, Idrees F, Butt F, Ali Z, Mahmood N. New J. Chem., 2014, 38: 5462.
[127] Chen J, Shen S, Guo P, Wang M, Wu P, Wang X, Guo L. Appl. Catal. B: Environ., 2014, 152: 335.
[128] Li F, Zhao Y, Wang Q, Wang X, Hao Y, Liu R, Zhao D. J. Hazard. Mater., 2015, 283: 371.
[129] Kumar S, T S, Kuamr B, Baruah A, Shanker V. J. Phys. Chem. C, 2013, 117: 26135.
[130] Pan C, Xu J, Wang Y, Li D, Zhu Y. Adv. Funct. Mater., 2012, 22: 1518.
[131] Kumar S, Suremdar T, Baruah A, Shanker V. J. Mater. Chem. A, 2013, 1: 5333.
[132] Zhang S, Yang Y, Guo Y, Guo W, Wang M, Guo Y, Huo M. J. Hazard. Mater., 2013, 261: 235.
[133] He Y, Cai J, Li T, Wu Y, Lin H, Zhao L, Luo M. Chem. Eng. J., 2013, 215: 721.
[134] Wang S, Ding Z, Wang X. Chem. Commun., 2015, 8: 1517.
[135] Wang S, Hou Y, Wang X. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2015, 7: 4327.
[136] Ge L, Han C, Liu J. Appl. Catal. B: Environ., 2011, 108: 100.
[137] Wang Y, Bai X, Pan C, He J, Zhu Y. J. Mater. Chem., 2012, 22: 11568.
[138] 桂明生(Gui M S), 王鹏飞(Wang P F), 袁东(Yuan D), 杨易坤(Yang Y K). 无机化学学报(Chinese Journal of Inorganic Chemistry), 2013, 29(10): 2057.
[139] Li M, Zhang L, Fan X, Zhou Y, Wu M, Shi J. J. Mater. Chem. A, 2015, 3: 5189.
[140] Zhang S, Li J, Zeng M, Zhao G, Xu J, Hu W, Wang X. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2013, 5: 12735.
[141] 孙爱武(Sun A W), 陈欢(Chen H), 宋春艳(Song C Y), 江芳(Jiang F), 汪信(Wang X). 环境化学(Environmental Chemistry), 2013, 32: 748.
[142] Modisha P, Nyokong T. J. Mol. Catal. A: Chem., 2014, 381: 132.
[143] Zhu T, Song Y, Ji H, Xu Y, Song Y, Xia J, Yin S, Li Y, Xu H, Zhang Q, Li H. Chem. Eng. J., 2015, 271: 96.
[144] Xing Z, Chen Z, Zong X, Wang L. Chem. Commun., 2014, 50: 6762.
[145] He F, Chen G, Yu Y, Hao S, Zhou Y, Zheng Y. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2014, 6: 7171.
[146] He F, Chen G, Yu Y, Zhou Y, Zheng Y, Hao S. Chem. Commun., 2015, 51: 6824.
[147] 李宪华(Li X H), 张雷刚(Zhang L G), 王雪雪(Wang X X),于清波(Yu Q B). 物理化学学报(Acta Physico-Chimica Sinica), 2015, 31(4): 764.
[148] Cao J, Zhao Y, Lin H, Xu B, Chen S. Mater. Res. Bull., 2013, 48: 3873.
[149] 刘建新(Liu J X), 王韵芳(Wang Y F), 王雅文(Wang Y W),樊彩梅(Fan C M). 物理化学学报(Acta Physico-Chimica Sinica), 2014, 30(4): 729.
[150] Zhang Y, Mao F, Yan H, Liu K, Cao H, Wu J, Xiao D. J. Mater. Chem. A, 2015, 3: 109.
[151] Dai K, Lu L, Liang C, Zhu Q, Liu Q, Geng L, He J. Dalton Trans., 2015, 44: 7903.
[152] Zhang G, Zang S, Wang X. ACS Catal., 2015, 5: 941.
[153] Yu J, Wang S, Cheng B, Lin Z, Huang F. Catal. Sci. Technol., 2013, 3: 1782.
[154] Li Y, Fang L, Jin R, Yang Y, Fang X, Xing Y, Song S. Nanoscale, 2015, 7: 758