仿猪笼草效应的灌注润滑液的光滑多孔表面(SLIPS)是将润滑液如全氟聚醚、硅油、离子液体等灌注到微/纳粗糙结构基材中制备的。SLIPS材料表面可达到分子尺度的光滑,能显著减小液滴滑动角和滞后角,具有全方位疏液、自修复、透明度高、温度和压力稳定性好等诸多优点,能够高效抑制各种基材包括油脂、血液、冰以及生物膜的黏附,在自清洁涂料、海洋防污、生物医用领域具有广阔的应用前景。近年来SLIPS材料因其具有的特殊表面润湿性能而备受研究者的关注,本文详细介绍了SLIPS材料的构建机理和制备方法,包括浸润法和溶胀法等。综述了SLIPS材料在防污、促进滴状冷凝、防霜防覆冰、油水分离等方面的最新进展,并对SLIPS目前存在的问题与发展方向进行了分析和展望。
[1] Samaha M, Gad-El-Hak M. Polymers, 2014, 6(5): 1266.
[2] 阎映弟(Yan Y D), 罗能镇(Luo N Z), 相咸高(Xiang X G),徐义明(Xu M Y), 张庆华(Zhang Q H), 詹晓力(Zhan X L). 化学进展(Progress in Chemistry), 2014, 26(1): 214.
[3] 赵宁(Zhao N), 卢晓英(Lu X Y), 张晓艳(Zhang X Y), 刘海云(Liu H Y), 谭帅霞(Tan S X), 徐坚(Xu J). 化学进展(Progress in Chemistry), 2007, 19(6): 860.
[4] 徐建海(Xu H J), 李梅(Li M), 赵燕(Zhao Y), 路庆华(Lu Q H). 化学进展(Progress in Chemistry), 2006, 18(11): 1425.
[5] Kota A K, Li Y, Mabry J M, Tuteja A. Adv. Mater., 2012, 24(43): 5838.
[6] Tuteja A, Choi W, Mabry J M, Mckinley G H, Cohen R E. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., 2008, 105(47): 18200.
[7] Tuteja A, Choi W, Ma M, Mabry J M, Mazzella S A, Rutledge G C, Mckinley G H, Cohen R E. Science, 2007, 318(5856): 1618.
[8] Zhan X L, Yan Y D, Zhang Q H, Chen F Q. J. Mater. Chem. A, 2014,(2): 9390.
[9] Zhang Q H, Wang Q Y, Jiang J X, Zhan X L, Chen F Q. Langmuir, 2015, 31(16): 4752.
[10] Tang Y Q, Zhang Q H, Zhan X L, Chen F Q. Soft Matter, 2015, 11(22): 4540.
[11] Deng X, Mammen L, Butt H, Vollmer D. Science, 2012, 335: 67.
[12] Pokroy B, Epstein A K, Persson-Gulda M C M, Aizenberg J. Adv. Mater., 2009, 21(4): 463.
[13] Zhou Y N, Li J J, Zhang Q, Luo Z H. AIChE J., 2014, 60(12): 4211.
[14] Zhang T, Wang J M, Chen L, Zhai J, Song Y L, Jiang L. Angew. Chem. Int. Ed., 2011, 50(23): 5311.
[15] Mazumder S, Falkinham J R, Dietrich A M, Puri I K. Biofouling, 2010, 26(3): 333.
[16] Sigal G B, Mrksich M, Whitesides G M. J. Am. Chem. Soc., 1998, 120(14): 3464.
[17] Nhung Nguyen T P, Brunet P, Coffinier Y, Boukherroub R. Langmuir, 2010, 26(23): 18369.
[18] Lu Y, Sathasivam S, Song J L, Crick C R, Carmalt C J, Parkin I P. Science, 2015, 347(6226): 1129.
[19] Liu Y Y, Chen X Q, Xin J H. J. Mater. Chem., 2009, 19(31): 5602.
[20] Vogel N, Belisle R A, Hatton B, Wong T S, Aizenberg J. Nat. Commun., 2013, 4:2176.
[21] Wong T S, Kang S H, Tang S K Y, Smythe E J, Hatton B D, Grinthal A, Aizenberg J. Nature, 2011, 477(7365): 443.
[22] Rykaczewski K, Paxson A T, Staymates M, Walker M L, Sun X D, Anand S, Srinivasan S, Mckinley G H, Chinn J, Scott J H J, Varanasi K K. Sci. Rep., 2014, 4: 4158.
[23] Smith J D, Dhiman R, Anand S, Reza-Garduno E, Cohen R T E, Mckinley G H, Varanasi K K. Soft Mater, 2013,(9): 1772.
[24] Lafuma A, Quére D. Europhys.Lett., 2011, 96: 56001.
[25] Boreyko J B, Polizos G, Datskos P G, Sarles S A, Collier C P. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., 2014, 111(21): 7588.
[26] Khalil K S, Mahmoudi S R, Abu-Dheir N, Varanasi K K. Appl. Phys. Lett., 2014, 105(4): 41604.
[27] Anand S, Rykaczewski K, Subramanyam S B, Beysens D, Varanasi K K. Soft Matter, 2015, 11: 69.
[28] Rykaczewski K, Anand S, Subramanyam S B, Varanasi K K. Langmuir, 2013, 29(17): 5230.
[29] Subramanyam S B, Rykaczewski K, Varanasi K K. Langmuir, 2013, 29(44): 13414.
[30] Li J S, Kleintschek T, Rieder A, Cheng Y, Baumbach T, Obst U, Schwartz T, Levkin P A. ACS Appl. Mat. Interfaces, 2013, 5(14): 6704.
[31] Xiao L L, Li J S, Mieszkin S, Di Fino A, Clare A S, Callow M E, Callow J A, Grunze M, Rosenhahn A, Levkin P A. ACS Appl. Mat. Interfaces, 2013, 5(20): 10074.
[32] Okada I, Shiratori S. ACS Appl. Mat. Interfaces, 2014, 6(3): 1502.
[33] Lalia B S, Anand S, Varanasi K K, Hashaikeh R. Langmuir, 2013, 29(42): 13081.
[34] Miranda D F, Urata C, Masheder B, Dunderdale G J, Yagihashi M, Hozumi A. APL Materials, 2014, 2(5): 56108.
[35] Jacquemin J, Husson P, Padua A A H, Majer V. Green Chem., 2006, 8(2): 172.
[36] Charpentier T V J, Neville A, Baudin S, Smith M J, Euvrard M, Bell A, Wang C, Barker R. J. Colloid Interface Sci., 2015, 444: 81.
[37] Wang P, Lu Z, Zhang D. Corros. Sci., 2015, 93: 159.
[38] Kim P, Wong T S, Alvarenga J, Kreder M J, Adorno-Martinez W E, Aizenberg J. ACS Nano, 2012, 6(8): 6569.
[39] Kim P, Kreder M J, Alvarenga J, Aizenberg J. Nano Lett., 2013: 1082505526.
[40] Tadanaga K, Katata N, Minami T. J. Am. Ceram. Soc., 1997, 4(80): 1040.
[41] Ma W, Higaki Y, Otsuka H, Takahara A. Chem. Commun., 2013, 49: 597.
[42] He M, Zhou X, Zeng X P, Cui D P, Zhang Q L, Chen J, Li H L, Wang J J, Cao Z X, Song Y L, Jiang L. Soft Matter, 2012, 8(25): 6680.
[43] Shillingford C, Maccallum N, Wong T S, Kim P, Aizenberg J. Nanotechnology, 2014, 25(1): 14019.
[44] Sunny S, Vogel N, Howell C, Vu T L, Aizenberg J. Adv. Funct. Mater., 2014, 24(42): 6658.
[45] Huang X Y, Chrisman J D, Zacharia N S. ACS Macro Lett., 2013, 2(9): 826.
[46] Zhang J P, Wu L, Li B C, Li L X, Seeger S, Wang A Q. Langmuir, 2014, 30(47): 14292.
[47] Zhang J P, Wang A Q, Seeger S. Adv. Funct. Mater., 2014, 24(8): 1074.
[48] Howell C, Vu T L, Johnson C P, Hou X, Ahanotu O, Alvarenga J, Leslie D C, Uzun O, Waterhouse A, Kim P, Super M, Aizenberg M, Ingber D E, Aizenberg J. Chem. Mater., 2015, 27(5): 1792.
[49] Mruetusatorn P Y, Boreyko J B, Venkatesan G A, Sarles S A, Hayes D O G, Collier C P. Soft Matter, 2014, 10: 2530.
[50] Zhu L, Xue J, Wang Y Y, Chen Q M, Ding J F, Wang Q J. ACS Appl. Mat. Interfaces, 2013, 5(10): 4763.
[51] Eifert A, Paulssen D, Varanakkottu S N, Baier T, Hardt S. Adv. Mater. Interfaces, 2014, 1(3): 1300138.
[52] Maccallum N, Howell C, Kim P, Sun D, Friedlander R, Ranisau J, Ahanotu O, Lin J J, Vena A, Hatton B, Wong T S, Aizenberg J. ACS Biomater. Sci. Eng., 2015, 1(1): 43.
[53] Yao X, Dunn S S, Kim P, Duffy M, Alvarenga J, Aizenberg J. Angew. Chem. Int. Ed., 2014, 53(17): 4418.
[54] Howell C, Vu T L, Lin J J, Kolle S, Juthani N, Watson E, Weaver J C, Alvarenga J, Aizenberg J. ACS Appl. Mat. Interfaces, 2014, 6(15): 13299.
[55] Wu W, Deconinck A, Lewis J A. Adv. Mater., 2011, 23(24): H178.
[56] Urata C, Dunderdale G J, England M W, Hozumi A. J. Mater. Chem. A, 2015, 3:12626.
[57] Solomon B R, Khalil K S, Varanasi K K. Langmuir, 2014, 30(36): 10970.
[58] Lee C, Kim H, Nam Y. Langmuir, 2014, 30(28): 8400.
[59] Carlson A, Kim P, Amberg G, Stone H A. Europhys. Lett.,2013, 104: 34008.
[60] Damle V G, Tummala A, Chandrashekar S, Kido C, Roopesh A, Sun X, Doudrick K, Chinn J, Lee J R, Burgin T P, Rykaczewski K. ACS Appl. Mat. Interfaces, 2015, 7(7): 4224.
[61] Manabe K, Kyung K, Shiratori S. ACS Appl. Mat. Interfaces, 2015, 7(8): 4763.
[62] Manna U, Lynn D M. Advanced Materials, 2015,27(19): 3007.
[63] Epstein A K, Hong D, Kim P, Aizenberg J. New J. Phys., 2013(15): 95018.
[64] Epstein A K, Wong T S, Belisle R A, Boggs E M, Aizenberg J. Proc. Natl. Acad. Sci.U.S.A., 2012, 33(109): 13182.
[65] Grinthal A, Aizenberg J. Chem. Mater., 2014, 26(1): 698.
[66] Anand S, Paxson A T, Dhiman R, Smith J D, Varanasi K K. ACS Nano, 2012, 6(11): 10122.
[67] Xiao R, Miljkovic N, Enright R, Wang E N. Sci. Rep., 2013, 3:1998.
[68] Quéré D. Annu. Rev. Mater. Res., 2008, 38(1): 71.
[69] Mishchenko L, Hatton B, Bahadur V, Taylor J A, Krupenkin T, Aizenberg J. ACS Nano, 2010, 4(12): 7699.
[70] Cao L L, Jones A K, Sikka V K, Wu J Z, Gao D. Langmuir, 2009, 25(21): 12444.
[71] Jung S, Dorrestijn M, Raps D, Das A, Megaridis C M, Poulikakos D. Langmuir, 2011, 27(6): 3059.
[72] Wilson P W, Lu W Z, Xu H J, Kim P, Kreder M J, Alvarenga J, Aizenberg J. Phys. Chem. Chem. Phys., 2013, 15(2): 581.
[73] Stone H A. ACS Nano, 2012, 6(8): 6536.
[74] Liu Q, Yang Y, Huang M, Zhou Y X, Liu Y Y, Liang X D. Appl. Surf. Sci., 2015, 346: 68
[75] Lv J, Song Y L, Jiang L, Wang J J. ACS Nano, 2014, 8(4): 3152.
[76] Chen L Q, Geissler A, Bonaccurso E, Zhang K. ACS Appl. Mat. Interfaces, 2014, 6(9): 6969.
[77] Yin X Y, Zhang Y, Wang D A, Liu Z L, Liu Y P, Pei X W, Yu B, Zhou F. Adv. Funct. Mater., 2015, 25(27): 4237.
[78] Chen J, Dou R M, Cui D P, Zhang Q L, Zhang Y F, Xu F J, Zhou X, Wang J J, Song Y L, Jiang L. ACS Appl. Mat. Interfaces, 2013, 5(10): 4026.
[79] Chen J, Luo Z Q, Fan Q R, Lv J Y, Wang J J. Small, 2014, 10(22): 4693.
[80] Dou R, Chen J, Zhang Y F, Wang X P, Cui D P, Song Y L, Jiang L, Wang J J. ACS Appl. Mat. Interfaces, 2014, 6(10): 6998.
[81] Sun X D, Damle V G, Liu S L Z, Rykaczewski K. Adv. Mater. Interfaces, 2015, 2(5):1400479.
[82] Chen P P, Xu Z K. Sci. Rep., 2013, 3: 2776.
[83] Hou X, Hu Y, Grinthal A, Khan M, Aizenberg J. Nature, 2015, 519(7541): 70.
[84] Yao X, Hu Y H, Grinthal A, Wong T S, Mahadevan L, Aizenberg J. Nat. Mater., 2013, 12(6): 529.
[85] You I, Lee T G, Nam Y S, Lee H. ACS Nano, 2014, 8(9): 9016.