双阳离子液体(DILs)是一类新型离子液体,其结构中包括一个双阳离子和两个单的阴离子,两个阳离子之间通过联接基进行连接。此类离子液体因其具有高的热和化学稳定性、优良的可设计性、高热容等特点而备受关注,并广泛应用于高温有机反应、气相色谱固定相、染料敏化太阳能电池、分离过程和高温润滑油。本文简述了近年来双阳离子液体的研究进展,归纳了不同类型DILs的合成,包括:对称DILs的合成和非对称DILs的合成;并对此类离子液体的性能进行了总结,如物化性能、表界面性能、毒性及生物降解性等;介绍了DILs的结构与分子动力学;概括了DILs在有机合成、材料制备、电化学领域的应用;最后对DILs的应用前景与发展趋势进行了展望。
[1] Rogers R D, Seddon K R. Science, 2003, 302:792.
[2] Rogers R D. Nature, 2007, 447:917.
[3] Welton T. Chem. Rev., 1999, 99:2071.
[4] Sheldon R. Chem. Commun., 2001, (23):2399.
[5] Marsh K N, Boxall J A, Lichtenthaler R. Fluid Phase Equilibria, 2004, 219:93.
[6] Short P L. Chem. Eng. News, 2006, 84:15.
[7] Pitawala J, Matic A, Martinelli A, Jacobsson P, Koch V, Croce F. J. Phys. Chem. B, 2009, 113:10607.
[8] Han X X, Armstrong D W. Org. Lett., 2005, 7:4205.
[9] Namboodiri V V, Varma R S. Org. Lett., 2002, 4(18):3161.
[10] Singh R P, Shreeve J M. Chem. Commun., 2003, 12:1366.
[11] Anderson J L, Ding R, Ellern A, Armstrong D W. J. Am. Chem. Soc., 2005, 127(2):593.
[12] Liu Q, Rantwijk F, Sheldon R A. J. Chem. Technol. Biotechnol., 2006, 81:401.
[13] Bronger R P J, Silva S M, Kamera P C J, van Leeuwen P W N M. Chem. Commun., 2002, 11:3044.
[14] Jin C M, Ye C F, Phillips B S, Zabinski J S, Liu X Q, Liud W, Shreeve J M. J. Mater. Chem., 2006, 16:1529.
[15] 王军(Wang J), 张真真(Zhang Z Z), 杨许召(Yang X Z), 李刚森(Li G S). 化学试剂(Chemical Reagents), 2009, 31:719.
[16] Yang X Z, Wang J, Zhang Z Z, Li G S. J. Chem. Eng. Data, 2009, 54:1385.
[17] Yang X Z, Wang J. J. Chem. Eng. Data, 2010, 55:1708.
[18] Yang X Z, Wang J. J. Chem. Eng. Data, 2010, 55:2322.
[19] Bhatt D R, Maheria K C, Parikh J K. RSC Adv., 2015, 5:12139.
[20] Subramaniam P, Mohamad S, Alias Y. Int. J. Mol. Sci., 2010, 11:3675.
[21] D'Anna F, Gunaratne H Q N, Lazzara G, Noto R, Rizzo C, Seddon K R. Org. Biomol. Chem., 2013, 11:5836.
[22] Xiao J C, Shreeve J M. J. Org. Chem., 2005, 70:3072.
[23] Ding Y S, Zha M, Zhang J, Wang S S. Colloids Surf. A:Physicochem. Eng. Aspects, 2007, 298:201.
[24] Baltazar Q Q, Chandawalla J, Sawyer K, Anderson J L. Colloids Surf. A:Physicochem. Eng. Aspects, 2007, 302:150.
[25] Frizzo C P, Gindri I M, Bender C R, Tier A Z, Villetti M A, Rodrigues D C, Machado G, Martins M A P. Colloids Surf. A:Physicochem. Eng. Aspects, 2015, 468:285.
[26] Nacham O, Martín-Pérez A, Steyer D J, Trujillo-Rodríguez M J, Anderson J L, PinoV, Afonso A M. Colloids Surf. A:Physicochem. Eng. Aspects, 2015, 469:224.
[27] Liu X F, Xiao L F, Wu H, Chen J, Xia C. Helv. Chim. Acta, 2009, 92:1014.
[28] Jadhav A H, Chinnappan A, Patil R H, Kostjuk S V, Kim H. Chem. Eng. J., 2014, 243:92.
[29] Wang Y L, Li Z, Luo J, Liu Z L. J. Chin. Chem. Soc., 2013, 60:1431.
[30] Wang Y H, Lu T T. Chiang Mai J. Sci., 2014, 41:138.
[31] Liu W T, Wang Y F, Li W, Yang Y, Wang N N, Song Z X, Xia X F, Wang H. J. Catal. Lett., 2015, 145:1080.
[32] Zhang Z X, Zhou H Y, Yang L, Tachibana K, Kamijima K, Xu J. Electrochim. Acta, 2008, 53:4833.
[33] Payagala T, Huang J M, Breitbach Z S, Sharma P S, Armstrong D W. Chem. Mater, 2007, 19:5848.
[34] 王军(Wang J), 武金超(Wu J C), 杨许召(Yang X Z), 王满满(Wang M M), 苗进辉(Miao J H). 高校化学工程学报(Journal of Chemical Engineering of Chinese Universities), 2014, 28:944.
[35] Yu G Q, Yan S Q, Zhou F, Liu X Q, Liu W M, Liang Y M. Tribol. Lett., 2007, 25:197.
[36] Chang J C, Ho W Y, Sun I W, Li J P, Ren P B. Tetrahedron, 2010, 66:6150.
[37] Kärnä M K, Lahtinen M K, Valkonen J U. J. Chem. Eng. Data, 2013, 58:1893.
[38] Wang J, Wang M M, Yang X Z, Zou W Y, Chen X. Chin. J. Chem. Eng., 2015, 23(5):816.
[39] Shirota H, Mandai T, Fukazawa H, Kato T. J. Chem. Eng. Data, 2011, 56:2453.
[40] Claros M, Galleguillos H R, Brito I, Graber T A. J. Chem. Eng. Data, 2012, 57:2147.
[41] 杨许召(Yang X Z),王军(Wang J),孙新科(Sun X K).北京化工大学学报(自然科学版)(Journal of Beijing University of Chemical Technology (Natural Science Edition)),2011, 38(2):27.
[42] 杨许召(Yang X Z),王军(Wang J),孙新科(Sun X K). 化学工程(Chemical Engineering (China)), 2011, 39(4):61.
[43] Ge R, Hardacre C, Jacquemin J, Nancarrow P, Rooney D W. J. Chem. Eng. Data, 2008, 53:2148.
[44] Valderrama J O, Toro A, Rojas R E. J. Chem. Thermodyn., 2011, 43:1068.
[45] Gardas R L, Coutinho J A P. Ind. Eng. Chem. Res., 2008, 47:5751.
[46] Mahrova M, Pagano F, Pejakovic V, Valea A, Kalin M, Igartua A, Tojo E. Tribol. Int., 2015, 82:245.
[47] Gai C, Zhang Y H, Chen W T, Zhang P, Dong Y P. Bioresour. Technol., 2013, 150:139.
[48] Vrande D? i Dc' N S, Erceg M, Jaki Dc' M, Klari Dc' L. Thermochim. Acta, 2010, 498:71.
[49] Mustata F St C, Tudorachi N, Mustata A, Mustata F. J. Therm. Anal. Calorim., 2015, 120:1703.
[50] Zhang Z X, Yang L, Luo S H, Tian M, Tachibana K, Kamijima K. J. Power Sources, 2007, 167:217.
[51] Haddad B, Villemin D, Belarbi E, Bar N, Rahmouni M. Arab. J. Chem., 2014, 7:781.
[52] Zafer C, Ocakoglu K, Ozsoy C, Icli S. Electrochim. Acta, 2009, 54:5709.
[53] Casal-Dujat L, Griffiths P C, Rodríguez-Abreu C, Solans C, Rogers S, Pérez-García L. J. Mater. Chem. B, 2013, 1:4963.
[54] Luo Y R, Wang S H, Li X Y, Yun M X, Wang J J, Sun Z J. Ecotoxicol. Environ. Saf., 2010, 73:1046.
[55] Ma J G, Dong X Y, Fang Q, Li X Y, Wang J J. J. Biochem. Mol. Toxicol., 2014, 28:69.
[56] Li X Y, Dong X Y, Bai X, Liu L, Wang J J. Environ. Toxicol., 2014, 29:697.
[57] Steudte S, Bemowsky S, Mahrova M, Bottin-Weber U, Tojo-Suarez E, Stepnowski P, Stolte S. RSC Adv., 2014, 4:5198.
[58] Gindri I M, Siddiqui D A, Bhardwaj P, Rodriguez L C, Palmer K L, Frizzo C P, Martins M A P, Rodrigues D C. RSC Adv., 2014, 4:62594.
[59] Silva F A e, Siopa F, Figueiredo B F H T, Gonçalves A M M, Pereira J L, Gonçalves F, Coutinho J A P, Afonso C A M, Ventura S P M. Ecotoxicol. Environ. Saf., 2014, 108:302.
[60] Kärnä M, Lahtinen M, Hakkarainen P L, Valkonen J. Aust. J. Chem., 2010, 63:1122.
[61] Sun H, Zhang D J, Liu C B, Zhang C Q. J. Mol. Struct.:THEOCHEM, 2009, 900:37.
[62] Lee M, Niu Z B, Slebodnick C, Gibson H W. J. Phys. Chem. B, 2010, 114:7312.
[63] Farmanzadeh D, Soltanabadi A, Yeganegi S. J. Chin. Chem. Soc., 2013, 60:551.
[64] Bodo E, Chiricotto M, Caminiti R. J. Phys. Chem. B, 2011, 115:14341.
[65] Lopes J N C, Padua A A H. J. Phys. Chem. B, 2004, 108:16893.
[66] Yeganegi S, Soltanabadi A, Farmanzadeh D. J. Phys. Chem. B, 2012, 116:11517.
[67] Bhargava B L, Klein M L. J. Chem. Theory Comput., 2010, 6:873.
[68] Li S, Feng G, Cummings Peter T. J. Phys.:Condens. Matter, 2014, 26:284106.
[69] Priede E, Nakurte I, Zicmanis A. Synth. Commun., 2014, 44:1803.
[70] Khosropour A R, Noei J, Mirjafari A. J. Iran. Chem. Soc., 2010, 7:752.
[71] Bronger R P J, Silva S M, Kamer P C J, Leeuwen P W N M. Dalton Trans., 2004, 10:1590.
[72] Zhang C Y, Shi R B, Chen C Y, Jin C M. Chin. J. Org.Chem., 2013, 33:611.
[73] Wang Y L, Luo J, Liu Z L. Appl. Organometal. Chem., 2013, 27:601.
[74] Huang Q, Qiu J B, Li L M, Xu G H, Zhou Z G. Transition Met. Chem., 2014, 39:661.
[75] Wang Y L, Luo J, Liu Z L. J. Organomet. Chem., 2013, 739:1.
[76] Fang D, Yang J M, Jiao C M. ACS Catal., 2011, 1:42.
[77] Zhao D S, Liu M S, Zhang J, Li J P, Ren P B. Chem. Eng. J., 2013, 221:99.
[78] Jadhav A H, Lee K Y, Koo S H, Seo J G. RSC Adv., 2015, 5:26197.
[79] Jadhav V H, Kim J G, Jeong H J, Kim D W. J. Org. Chem., 2015, 80:7275.
[80] Yavari I, Mahjoub A R, Kowsari E, Movahedi M. J. Nanopart. Res., 2009, 11:861.
[81] Sabbaghann M, Beheshtian J, Mirsaeidi S A M. Ceram. Int., 2014, 40:7769.
[82] Sahiner N, Yasar A O, Aktas N. J. Ind. Eng. Chem., 2015, 23:100.
[83] Kore R, Satpati B, Srivastava R. Chem. Eur. J., 2011, 17:14360.
[84] Li S, Zhang P F, Fulvio P F, Hillesheim P C, Feng G, Dai S, Cummings P T. J. Phys.:Condens. Matter, 2014, 26:284105.
[85] Zhang C, Ingram I C, Hantao L W, Anderson J L. J. Chromatogr. A, 2015, 1386:89.
[86] Rizzo C, D'Anna F, Marullo S, Vitale P, Noto R. Eur. J. Org. Chem., 2014, 2014:1013.
[87] Lim S R, Hwang J, Kim C S, Park H S, Cheong M, Kim H S, Lee H. J. Hazard. Mater., 2015, 289:63.