手性作为生命体固有的自然属性广泛存在于从微观到宏观的自然界中,其现象包括具有高度手性偏好的生物小分子(如 L-氨基酸和 D -糖),具有不对称空间构象的生物大分子(如DNA双螺旋链),以及其他所有由手性分子或手性结构参与的生理和生化过程。研究者们成功地把分子手性引入到金团簇的表面诞生了一种新的材料——手性金团簇,这种新型纳米级的手性材料实现了手性信号从分子尺度到纳米尺度的跨越。作为一类集表面手性、特殊光学活性和金团簇独特性质于一体的新型纳米材料,手性金团簇在手性催化、手性识别、分子检测等领域具有广泛的应用前景。本文主要综述了手性金团簇的制备、表征、性质及应用,并对其发展前景及面临的挑战进行了总结与展望。
[1] Zhang M X, Qing G Y, Sun T L. Chem. Soc. Rev., 2012, 41:1972.
[2] Sun T L, Qing G Y, Su B L, Jiang L. Chem. Soc. Rev., 2011, 40:2909.
[3] Murphy C J, Gole A M, Stone J W, Sisco P N, Alkilany A M, Goldsmith E C, Baxter S C. Acc. Chem. Res., 2008, 41:1721.
[4] Haruta M. Cattech, 2002, 6:102.
[5] Kelly K L, Coronado E, Zhao L L, Schatz G C. J. Phys. Chem. B, 2003, 107:668.
[6] Wang H, Wang Y X, Jin J Y, Yang R H. Anal. Chem., 2008, 80:9021.
[7] Ray P C, Fortner A, Darbha G K. J. Phys. Chem. B, 2006, 110:20745.
[8] Zhang M X, Qing G Y, Xiong C L, Cui R, Pang D W, Sun T L. Adv. Mater., 2013, 25:749.
[9] Kumar A, Ma H L, Zhang X, Huang K Y, Jin S B, Liu J, Wei T, Cao W P, Zou G Z, Liang X J. Biomaterials, 2012, 33:1180.
[10] El-Sayed I H, Huang X H, El-Sayed M A. Nano Lett., 2005, 5:829.
[11] Zheng J, Nicovich P R, Dickson R M. Annu. Rev. Phys. Chem., 2007, 58:409.
[12] Liu C R, Pan J, Li S, Zhao Y, Wu L Y, Berkman C E, Whorton A R, Xian M. Angew. Chem. Int. Ed., 2011, 50:10327.
[13] Reilly S M, Krick T, Dass A. J. Phys. Chem. C, 2010, 114:741.
[14] Gautier C, Bürgi T. ChemPhysChem, 2009, 10:483.
[15] Brust M, Walker M, Bethell D, Schiffrin D J, Whyman R. J. Chem. Soc. Chem. Commun., 1994, 7:801.
[16] Hostetler M J, Wingate J E, Zhong C, Harris J E, Vachet R W, Clark M R, Londono J D, Green S J, Stokes J J, Wignall G D, Glish G L, Porter M D, Evans N D, Murray R W. Langmuir, 1998, 14:17.
[17] Levi-Kalisman Y, Jadzinsky P D, Kalisman N, Tsunoyama H, Tsukuda T, Bushnell D A, Kornberg R D. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133:2976.
[18] Shichibu Y, Negishi Y, Tsukuda T, Teranishi T. J. Am. Chem. Soc., 2005, 127:13464.
[19] Zeng C J, Qian H F, Li T, Li G, Rosi N L, Yoon B, Barnett R N, Whetten R L, Landman U, Jin R C. Angew. Chem. Int. Ed., 2012, 51:13114.
[20] Qian H F, Zhu Y, Jin R C. ACS Nano, 2009, 3:3795.
[21] Gautier C, Bürgi T. J. Am. Chem. Soc., 2006, 128:11079.
[22] Qian H F, Jin R C. Chem. Mater., 2011, 23:2209.
[23] Jin S S, Meng X M, Jin S, Zhu M Z. J. Nanosci. Nanotechnol., 2013, 13:1282.
[24] Parker J F, Choi J, Wei W, Murray R W. J. Phys. Chem. C, 2008, 112:13976.
[25] Zhu M Z, Eckenhoff W T, Pintauer T, Jin R C. J. Phys. Chem. C, 2008, 112:14221.
[26] Jadzinsky P D, Calero G, Ackerson C J, Bushnell D A, Kornberg R D. Science, 2007, 318:430.
[27] Das A, Liu C, Byun H Y, Nobusada K, Zhao S, Rosi N, Jin R C. Angew. Chem. Int. Ed., 2015, 54:3183.
[28] Zeng C J, Liu C, Chen Y X, Rosi N L, Jin R C. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136:11922.
[29] Das A, Li T, Li G, Nobusada K, Zeng C J, Rosi N L, Jin R C. Nanoscale, 2014, 6:6458.
[30] Zhu M Z, Aikens C M, Hollander F J, Schatz G C, Jin R C. J. Am. Chem. Soc., 2008, 130:5883.
[31] Zeng C J, Li T, Das A, Rosi N L, Jin R C. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135:10011.
[32] Qian H F, Eckenhoff W T, Zhu Y, Pintauer T, Jin R C. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132:8280.
[33] Tlahuice-Flores A, Santiago U, Bahena D, Vinogradova E, Conroy C V, Ahuja T, Bach S B H, Ponce A, Wang G L, José-Yacamán M, Whetten R L. J. Phys. Chem. A, 2013, 117:10470.
[34] Chen Y X, Zeng C J, Liu C, Kirschbaum K, Gayathri C, Gil R R, Rosi N L, Jin R C. J. Am. Chem. Soc., 2015, 137:10076.
[35] Zeng C J, Chen Y X, Kirschbaum K, Appavoo K, Sfeir M Y, Jin R C. Sci. Adv., 2015, 1:e1500045.
[36] Song Y B, Wang S X, Zhang J, Kang X, Chen S, Li P, Sheng H T, Zhu M Z. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136:2963.
[37] Schaaff T G, Knight G, Shafigullin M N, Borkman R F, Whetten R L. J. Phys. Chem. B, 1998, 102:10643.
[38] Yao H, Miki K, Nishida N, Sasaki A, Kimura K. J. Am. Chem. Soc., 2005, 127:15536.
[39] Wan X K, Yuan S F, Lin Z W, Wang Q M. Angew. Chem. Int. Ed., 2014, 53:2923.
[40] Yanagimoto Y, Negishi Y, Fujihara H, Tsukuda T. J. Phys. Chem. B, 2006, 110:11611.
[41] Sánchez-Castillo A, Noguez C, Garzón I L. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132:1504.
[42] Zhu M Z, Qian H F, Meng X M, Jin S S, Wu Z K, Jin R C. Nano Lett., 2011, 11:3963.
[43] Wu Z K, Gayathri C, Gil R R, Jin R C. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131:6535.
[44] Gautier C, Bürgi T. J. Am. Chem. Soc., 2008, 130:7077.
[45] Cao T T, Jin S S, Wang S X, Zhang D D, Meng X M, Zhou M Z. Nanoscale, 2013, 5:7589.
[46] Yao H, Fukui T, Kimura K. J. Phys. Chem. C, 2008, 112:16281.
[47] Xu Q, Kumar S, Jin S S, Qian H F, Zhu M Z, Jin R C. Small, 2014, 10:1008.
[48] Dolamic I, Varnholt B, Bürgi T. Nat. Commun., 2015, 6:7117.
[49] Nie X T, Qian H F, Ge Q J, Xu H Y, Jin R C. ACS Nano, 2012, 6:6014.
[50] Zhu Y, Qian H F, Zhu M Z, Jin R C. Adv. Mater., 2010, 22:1915.
[51] Zhu Y, Wu Z K, Gayathri C, Qian H F, Gil R R, Jin R C. J. Catal., 2010, 271:155.
[52] Oila M J, Koskinen A M P. ARKIVOC, 2006, 15:76.
[53] Kang Y, Oh J, Kim Y, Kim J S, Kim H. Chem. Commun., 2010, 46:5665.
[54] Yang Y, Pei X L, Wang Q M. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135:16184.
[55] Tu X J, Chen W B, Guo X Q. Nanotechnology, 2011, 22:95701.
[56] Chen W Y, Lan G Y, Chang H T. Anal. Chem., 2011, 83:9450.
[57] Shiang Y C, Huang C C, Chang H T. Chem. Commun., 2009, 23:3437.
[58] Tian D H, Qian Z S, Xia Y S, Zhu C Q. Langmuir, 2012, 28:3945.
[59] He Y, Wang X, Zhu J J, Zhong S H, Song G W. Analyst, 2012, 137:4005.
[60] Hong R, Han G, Fernández J M, Kim B, Forbes N S, Rotello V M. J. Am. Chem. Soc., 2006, 128:1078.
[61] Wu X, He X X, Wang K M, Xie C, Zhou B, Qing Z H. Nanoscale, 2010, 2:2244.
[62] Li Z T, Zhu Z N, Liu W J, Zhou Y L, Han B, Gao Y, Tang Z Y. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134:3322.