可见光半导体光催化剂具有高效利用太阳能从而解决能源及环境问题的优势,引起光催化及其他领域人们的关注.铋系光催化剂多属于窄带隙半导体材料,能够吸收太阳光谱中的大量可见光.此外,铋系光催化剂独特的层状晶体结构及较深的价带位置决定了其具有较高的催化活性,成为近年来半导体光催化领域研究的热点.碳基质材料由于具有比表面积大、热和化学稳定性高以及导电能力强等物理化学性质而被人们广泛研究.将碳材料与铋系半导体进行复合,两者之间的协同效应能够增强对反应物的吸附量,拓宽对太阳光的吸收范围,加速电子/空穴对的分离,从而提高催化活性.此外,碳材料修饰的铋光催化剂更易被分离及回收利用,可有效降低应用成本,具有潜在的应用前景.本文对近年来利用碳基质材料修饰铋系光催化剂的类型、制备方法、结构与性能、作用机理及其应用研究进行了综述,提出了目前利用碳材料修饰铋系光催化剂在材料设计、机理研究及应用等方面存在的主要问题,并对其未来发展方向进行了展望.
[1] Osterloh F E. Chem. Mater., 2008, 20: 35.
[2] 龙明策(Long M C), 蔡俊(Cai J), 蔡伟民(Cai W M), 陈恒(Chen H), 柴歆烨(Chai X Y). 化学进展(Progress in Chemistry), 2006, 18(9): 1065.
[3] Sun S M, Wang W Z, Zhang L, Zhou L, Yin W Z, Shang M. Environ. Sci. Technol., 2009, 43(6): 2005.
[4] Yu C L, Cao F F, Li G, Wei R F, Yu G C, Jin R C, Fan Q Z, Wang C Y. Sep. Purif. Technol., 2013, 120: 110.
[5] Wang W Z, Serp P, Kalck P, Luís Faria J. J. Mol. Catal. A: Chemical, 2005, 235: 194.
[6] Saison T, Chemin N, Chanéac C, Durupthy O, Ruaux V, Mariey Maugé F, Beaunier P, Jolivet J P. J. Phys. Chem. C, 2011, 115(13): 5657.
[7] Zhang X, Ai Z H, Jia F L, Zhang L Z. J. Phys. Chem. C, 2008, 112: 747.
[8] Kusainova A M, Zhou W Z, Irvine J T S, Lightfoot P. J. Solid State Chem., 2002, 166: 148.
[9] Zhang K L, Liu C M, Huang F Q, Zheng C, Wang W D. Appl. Catal. B, 2006, 68: 125.
[10] Li J, Yu Y, Zhang L Z. Nanoscale, 2014, 6: 8473.
[11] Cheng H F, Huang B B, Dai Y. Nanoscale, 2014, 6: 2009.
[12] Wang W J, Huang B B, Ma X C, Wang Z Y, Qin X Y, Zhang X Y, Dai Y, Whangbo M H. Chem. Eur. J., 2013, 19: 14777.
[13] Zhang R, Dai Y, Lou Z Z, Li Z J, Wang Z Y, Yang Y M, Qin X Y, Zhang X Y, Huang B B. Cryst. Eng. Comm., 2014, 16: 4631.
[14] Zhang L S, Wang W Z, Yang J O, Chen Z G, Zhang W Q, Zhou L, Liu S W. Appl. Catal. A: Gen., 2006, 308: 105.
[15] Wu S J, Wang C, Cui Y F, Hao W C, Wang T M, Brault P. Mater. Lett., 2011, 65(9): 1344.
[16] Shi R, Lin J, Wang Y J, Xu J, Zhu Y F. J. Phys. Chem. C, 2010, 114(14): 6472.
[17] Rullens F, Laschewsky A, Devillers M. Chem. Mater., 2006, 18(3): 771.
[18] Zhang S C, Zhang C, Man Y, Zhu Y F. J. Solid State Chem., 2006, 179(1): 62.
[19] Zhang Z J, Wang W Z, Shang M, Yin W Z. J. Hazard. Mater., 2010, 177: 1013.
[20] Zhao X, Liu H J, Shen Y L, Qu J H. App. Catal. B: Environ., 2011, 106(1/2): 63.
[21] Guo C S, Xu J, Wang S F, Zhang Y, He Y, Li X C. Catal. Sci. Technol., 2013, 3: 1603.
[22] Pan C S, Zhu Y F. Environ. Sci. Technol., 2010, 44(14): 5570.
[23] Zhang S M, Zhang G K, Yu S J, Chen X G, Zhang X Y. J. Phys. Chem. C, 2009, 113(46): 20029.
[24] Bhat S S M, Sundaram N G. RSC Adv., 2013, 3: 14371.
[25] Lin X P, Huang T, Huang F Q, Wang W D, Shi J L. J. Mater. Chem., 2007, 17: 2145.
[26] Shenawi-Khalil S, Uvarov V, Kritsman Y, Menes E, Popov I, Sasson Y. Catal. Commun., 2011, 12: 1136.
[27] Jin X L, Ye L Q, Wang H, Su Y R, Xie H Q, Zhong Z G, Zhang H. Appl. Catal. B: Environ., 2015, 165: 668.
[28] Wang G Z, Sun Q L, Liu Y Y, Huang B B, Dai Y, Zhang X Y, Qin X Y. Chem. Eur. J., 2015, 21: 2364.
[29] Fan J, Hu X Y, Xie Z G, Zhang K L, Wang J J. Chem. Eng. J., 2012, 179: 44.
[30] Zhang K L, Xie Z G, Fan J, Hu X H, Wang J J. J. Environ. Eng., 2012, 138(3): 259.
[31] Hu X Y, Fan J, Zhang K L, Wang J J. Chemosphere, 2012, 87(10): 1155.
[32] Hu X X, Fan J, Zhang K L, Yu N, Wang J J. Ind. Eng. Chem. Res, 2014, 53: 14623.
[33] Saison T, Gras P, Chemin N, Chaneac C, Durupthy O, Brezova V, Colbeau-Justin C, Jolivet J P. J. Phys. Chem. C, 2013, 117: 22656.
[34] Tian G H, Chen Y J, Zhou W, Pan K, Dong Y Z, Tian C G, Fu H G. J. Mater. Chem., 2011, 21: 887.
[35] 段芳(Duan F), 张琴(Zhang Q),魏取福(Wei Q F),施冬健(Shi D J), 陈明清(Chen M Q). 化学进展(Progress in Chemistry), 2014, 26(1): 30.
[36] Adams L K, Lyon D Y, Alvarez P J J. Water Res., 2006, 40(19): 3527.
[37] Li Y Y, Wang J S, Yao H C, Dang L Y, Li Z J. Catal. Commu., 2011, 12: 660.
[38] Cao J, Xu B, Lin H, Chen S. Chem. Eng. J., 2013, 228: 482.
[39] Elahifard M R, Rahimnejad S, Haghighi S, Gholami M R. J.Am. Chem. Soc., 2007, 129: 9552.
[40] Liu Y Y, Wang Z Y, Huang B B, Zhang X Y, Qin X Y, Dai Y. J.Colloid Interf. Sci., 2010, 348(1): 211.
[41] Shenawi-Khalil S, Uvarov V, Fronton S, Popov I, Sasson Y. J. Phys. Chem. C, 2012, 116 (20): 11004.
[42] Wang P, Huang B B, Dai Y, Whangbo M H. Phys. Chem. Chem. Phys., 2012, 14: 9813.
[43] Pan C S, Zhu Y F. Catal. Sci. Technol., 2015, 5: 3071.
[44] Li Y Q, Wang Z Y, Huang B B, Dai Y, Zhang X Y, Qin X Y. Appl. Surf. Sci., 2015, 347: 258.
[45] Murcia-Lopez S, Navio J A, Hidalgo M C. Appl. Catal. A: Gen., 2013, 466: 51.
[46] Jiang Z Y, Huang B B, Lou Z Z, Wang Z Y, Meng X D, Liu Y Y, Qin X Y, Zhang X Y, Dai Y. Dalton Trans., 2014, 43: 8170.
[47] Moniz S J A, Shevlin S A, Martin D J, Guo Z X, Tang J W. Energy Environ. Sci., 2015, 8: 731.
[48] Germain V, Brioude A, Ingert D, Pileni M P. J. Chem. Phys., 2005, 122: 124707.
[49] Zhang H, Zong R L, Zhao J C, Zhu Y F. Environ. Sci. Technol., 2008, 42(10): 3803.
[50] Liu Y F, Yao W Q, Liu D, Zong R L, Zhang M, Ma X G, Zhu Y F. Appl. Catal. B: Environ., 2015, 163: 547.
[51] Shenawi-Khalil S, Uvarov V, Menesa E, Popov I, Sasson Y. Appl. Catal. A: General., 2012, 413/414: 1.
[52] Liu H, Su Y, Chen Z, Jin Z T, Wang Y. J. Hazard. Mater., 2014, 266: 75.
[53] Sun H Q,Liu S Z,Liu X M, Wang S B. Appl. Catal. B: Environ., 2014, 146: 162.
[54] Ng Y H, Iwase A, Kudo A, Amal R. J. Phys. Chem. Lett., 2010, 1(17): 2607.
[55] Sun Y F, Qu B Y, Liu Q, Gao S, Yan Z X, Yan W S, Pan B C, Wei S Q, Xie Y. Nanoscale, 2012, 4: 3761.
[56] Morawski A W, Janus M, Tryba B, Toyoda M, Tsumura T, Inagaki M. Pol. J. Chem. Technol., 2009, 11(2): 46.
[57] Liu S X, Chen X Y. Chem. Technol. Biotechnol., 2007, 82: 453.
[58] Zhang X, Zhou M, Lei L. Carbon, 2005, 43(8): 1700.
[59] Leary R, Westwood A. Carbon, 2011, 49(3): 741.
[60] Zhao W, Bai Z, Ren A, Guo B, Wu C. Appl. Surf. Sci., 2010, 256: 3493.
[61] Ouzzine M, Romero-Anaya A J, Lillo-Ródenas M A, Linares-Solano A. Carbon, 2014, 67: 104.
[62] Chen S H, Yin Z, Luo S L, Li X J, Yang L H, Deng F. Appl. Surf. Sci., 2012, 259: 7.
[63] Li J L, Chen B B, Zhang W, Wang L J.J. Inorg. Mater., 2014, 29(3): 225.
[64] Tian G H, Chen Y J, Zhou J, Tian C G, Li R, Wang C J, Fu H G. Cryst. Eng. Comm., 2014, 16: 842.
[65] Zhang J, Huang Z H, Xu Y, Kang F Y. J. Am. Ceram. Soc., 2013, 96(5): 1562.
[66] Paricha R, Gupta S, Srivastava A K. Small, 2009, 5: 2253.
[67] Seger B, Kamat P V. J. Phys. Chem. C, 2009, 113: 7990.
[68] Zhang J T, Xiong Z G, Zhao X S. J. Mater. Chem., 2011, 21(11): 3634.
[69] Gao E, Wang W Z, Shang M, Xu J H. Phys. Chem. Chem. Phys., 2011, 13: 2887.
[70] Bai H, Li C, Shi G Q. Adv. Mater., 2011, 23: 1089.
[71] An X Q, Yu J C. RSC Advance, 2011, 1: 1426.
[72] Williams G, Seger B, Kamat P V. ACS Nano, 2008, 2(7): 1487.
[73] Yan Y, Sun S F, Song Y, Yan X, Guan W, Liu X, Shi W. J. Hazard. Mater., 2013, 250: 106.
[74] Fu Y S, Sun X Q, Wang X. Mater. Chem. Phys., 2011, 131: 325.
[75] Ma H W, Shen J F, Shi M, Lu X, Li Z Q, Long Y, Li N, Ye M X. Appl. Catal. B: Environ., 2012, 121: 198.
[76] Xu J J, Ao Y H, Chen M D. Mater. Lett., 2013, 92: 126.
[77] Min Y L, Zhang K, Chen Y C, Zhang Y G. Sep. Purif. Technol., 2012, 86: 98.
[78] Liu X J, Pan L K, Lv T, Sun Z, Sun C Q. J. Colloid Interf. Sci., 2013, 408: 145.
[79] Gao F D, Zeng D W, Huang Q W, Tian S Q, Xie C S. Phys. Chem. Chem. Phys., 2012, 14: 10572.
[80] Ai Z H, Ho W K, Lee S C. J. Phys. Chem. C, 2011, 115: 25330.
[81] Tu X M, Luo S L, Chen G X, Li J H. Chem. Eur. J., 2012, 18: 14359.
[82] Song S Y, Wei G, Wang X, Li X Y, Liu D P, Xing Y, Zhang H J. Dalton Trans., 2012, 41: 10472.
[83] Di Paola A, García-López E, Marcì G, Palmisano L. J. Hazard. Mater., 2012, 211: 3.
[84] Maiti U N, Lee W J, Lee J M, Oh Y, Kim J Y, Kim J E, Shim J, Han T H, Kim S O. Adv. Mater., 2014, 26(1): 40.
[85] Luo Y S, Liu J P, Xia X H, Li X Q, Fang T, Li S Q, Ren Q F, Li J L, Jia Z. Mater. Lett., 2007, 61 (11/12): 2467.
[86] Woan K, Pyrgiotakis G, Sigmund W. Adv. Mater., 2009, 21(21): 2233.
[87] Wang W D, Serp P, Kalck P, Faria J L. J. Mol. Catal. A: Chem., 2005, 235(1/2): 194.
[88] Su M H, He C, Zhu L F, Sun Z J, Shan C, Zhang Q, Shu D, Qiu R L, Xiong Y. J. Hazard. Mater., 2012, 229/230: 72.
[89] Zhang Y, Yu J Q, Wang H W, Sun M M, Bu Y Y, Yu D S, Li W B. J. Nanotechnol., 2011, 2011: 702.
[90] Zhou X C, Yu J Q, Zhang Y, Yu D S, Lu W. Rare Metals, 2011, 30: 199.
[91] Zhu S B, Xu T G, Fu H B, Zhao J C, Zhu Y F. Environ. Sci. Technol., 2007, 41(17): 6234.
[92] Zhao X, Liu H J, Shen Y L, Qu J H. Appl. Catal. B: Environ., 2011, 106: 63.
[93] Li G S, Jiang B, Li X, Lian Z C, Xiao S N, Zhu J, Zhang D Q, Li H X. ACS Appl. Mater. Inter., 2013, 5(15): 7190.
[94] 程立强(Cheng L Q), 刘应亮(Liu Y L), 张静娴(Zhang J X), 袁定胜(Yuan D S), 徐常威(Xu C W), 孙广辉(Sun G H). 化学进展(Progress in Chemistry), 2006, 18(10): 1298.
[95] Chen Y L, Cao X X, Kuang J D, Chen Z, Chen J L, Lin B Z. Catal. Commun., 2010, 12(4): 247.
[96] Zhao W R, Wang Y, Yang Y, Tang J, Yang Y Y. Appl. Catal. B: Environ., 2012, 115: 90.
[97] Zhang M Y, Shao C L, Mu J B, Huang X M, Zhang Z Y, Guo Z C, Zhang P, Liu Y C. J. Mater. Chem., 2012, 22(2): 577.
[98] Zhang L, Wang W Z, Shang M, Sun S M, Xu J H. J. Hazard. Mater., 2009, 172(2/3): 1193.
[99] 张俊喜(Zhang J X), 曹小卫(Cao X W), 李雪(Li X), 徐娜(Xu N), 颜立成(Yan L C).上海电力学院学报(Journal of Shanghai University of Electric Power), 2008, 24(2): 172.
[100] Li Y Y, Liu J P, Huang X T, Yu J G. Dalton Trans., 2010, 39: 3420.
[101] Zhang M Y, Shao C L, Li X H, Zhang P, Sun Y Y, Su C Y, Zhang X, Ren J J, Liu Y C. Nanoscale, 2012, 4(23): 7501.
[102] Gawande S B, Thakare S R. Int. Nano. Lett., 2012, 2: 11.
[103] Di Valentin C, Pacchioni G, Selloni A. Chem. Mater., 2005, 17: 6656.
[104] Cui Y M, Li H Q, Hong W S, Fan S H, Zhu L J. Powder Technol., 2013, 247: 151.
[105] Duan F, Zheng Y, Chen M Q. Mater. Lett., 2011, 65(2): 191.
[106] Lee D K, Cho I S, Lee S W, Bae S T, Noh J H, Kim D W, Hong K S. Mater. Chem. Phys., 2010, 119(1/2): 106.
[107] Lu B, Ma X G, Pan C S, Zhu Y F. Appl. Catal. A: Gen., 2012, 435/436: 93.
[108] Yu J H, Wei B, Zhu L, Gao H, Sun W J, Xu L L. Appl. Surf. Sci., 2013, 284: 497.
[109] Dai G P, Liu S Q, Liang Y. J. Alloy Compd., 2014, 608: 44.
[110] Tang D, Zhang H C, Huang H, Liu R H, Han Y Z, Liu Y, Tong C Y, Kang Z H. Dalton Trans., 2013, 42: 6285.
[111] Yin C, Zhu S M, Chen Z X, Zhang W, Gu J J, Zhang D. J. Mater. Chem. A, 2013, 1(29): 8367.