纳滤是介于超滤与反渗透之间的膜分离技术,具有操作压力低,无相变,分离效率高及运行成本低等优点,广泛地应用于饮用水制备、污水处理、化工、制药和食品等领域.近年来,随着分离体系复杂程度的增加及对膜分离性能要求的提高,荷正电纳滤膜越来越受到研究者的关注.聚乙烯亚胺(PEI)是一类重要的多胺类荷正电纳滤膜材料,具有优异的亲水性、高荷电密度及反应活性.开发具有高分离性、高稳定性、耐酸碱性、耐溶剂性、抗菌性和耐污染性的荷正电PEI纳滤膜(P-PEI-NFM)日益成为研究的热点.本文对近年来P-PEI-NFM的制备方法进行归纳,总结了P-PEI-NFM在水软化、重金属脱除、碱性染料的分离及浓缩、抗生素分离和耐溶剂纳滤的应用.探讨了P-PEI-NFM存在的主要问题,并对未来的研究方向进行了展望.
[1] 董航(Dong H), 张林(Zhang L), 陈欢林(Chen H L), 高从堦(Gao C J). 化学进展(Progress in Chemistry), 2014, 26(12): 2007.
[2] 李祥(Li X), 张忠国(Zhang Z G), 任晓晶(Ren X J), 李继定(Li J D). 化工进展(Chemical Industry and Engineering Progress), 2014, 33(5): 1200.
[3] 方彦彦(Fang Y Y), 李倩(Li Q), 王晓琳(Wang X L). 化学进展(Progress in Chemistry), 2012, 24(5): 863.
[4] Ji Y L, An Q F, Zhao Q, Chen H L, Gao C J. J. Membr. Sci., 2011, 376: 254.
[5] Ji Y L, An Q F, Zhao F Y, Gao C J. Desalination, 2015, 357: 8.
[6] 黄瑞华(Huang R H).中国海洋大学博士论文(Doctoral Dissertation of Ocean University of China), 2007.
[7] Mahato M, Kumar P, Sharma A K. Mol. Biosyst., 2013, 9: 780.
[8] Lin Y F, Kan K, W Z Song, Zhang G, Dang L F, Xie Y, Shen P K, Li L, Shi K Y. J. Alloys Compd., 2015, 639: 187.
[9] Li K M, Jiang J G, Yan F, Tian S C, Chen X J. Appl. Energ., 2014, 136: 750.
[10] Chen Z Y, He Y Y, Gao H W. RSC Adv., 2014, 4: 26309.
[11] 袁芳(Yuan F). 天津大学博士论文(Doctoral Dissertation of Tian Jin University), 2012.
[12] Mi Y F, Zhao Q, Ji Y L, An Q F, Gao C J. J. Membr. Sci., 2015, 490: 311.
[13] Li W, Lou L Y, Hai Y Y, Fu C X, Zhang J L. RSC Adv., 2015, 5: 54125.
[14] Chiang Y C, Hsub Y Z, Ruaan R C, Chuang C J, Tung K L. J. Membr. Sci., 2009, 326: 19.
[15] Lee K P, Zheng J M, Bargeman G, Kemperman A J B, Benes N E. J. Membr. Sci., 2015, 478: 75.
[16] Dey T K, Bindal R C, Prabhakar S, Tewari P K. Separ. Sci. Technol., 2011, 46: 933.
[17] Akbari A, Solymani H, Rostami S M M. J. Appl. Polym. Sci., 2015, 132: 41988.
[18] 张林(Zhang L), 林赛赛(Lin S S), 魏平(Wei P), 程丽华(Cheng L H), 陈欢林(Chen H L). 催化学报(Chinese Journal of Catalysis), 2012, 33(10): 1730.
[19] Lau W J, Gray S, Matsuura T, Emadzadeh D, Chen J P, Ismail A F. Water Res., 2015, 80: 306.
[20] 杨皓程(Yang H C), 陈一夫(Chen Y F), 叶辰(Ye C), 万灵书(Wan L S), 徐志康(Xu Z K). 化学进展(Progress in Chemistry), 2015, 27(8): 1014.
[21] Roy S, Ntim S A, Mitra S, Sirkar K K. J. Membr. Sci., 2011, 375: 81.
[22] Zhang H Q, Mao H, Wang J T, Ding R, Du Z, Liu J D, Cao S K. J. Membr. Sci., 2014, 470: 70.
[23] Bai X, Zhang Y T, Wang H, Zhang H Q, Liu J D. Desalination, 2013, 313: 57.
[24] Kebria M S, Jahanshahi M. IJE Transactions B: Application, 2014, 27(8): 1173.
[25] Kebria M R S, Jahanshahi M, Rahimpour A. Desalination, 2015, 367: 255.
[26] Pal A, Dey T K, Singhal A, Bindal R C, Tewari P K. RSC Adv., 2015, 5: 34134.
[27] Ji Y L, An Q F, Zhao Q, Sun W D, Lee K R, Chen H L, Gao C J. J. Membr. Sci., 2012, 390/391: 243.
[28] Tan L Y, Zhang H Q, Liu J D. Asian J. Chem., 2010, 22(10): 4319.
[29] 崔月(Cui Y), 许云秋(Xu Y Q), 姚之侃(Yao Z K), 杜世媛(Du S Y), 赵斌(Zhao B), 朱宝库(Zhu B K), 朱利平(Zhu L P). 功能材料(Journal of Functional Materials), 2014, 24(45): 24050.
[30] Feng C C, Xu J, Li M M, Tang Y Y, Gao C J. J. Membr. Sci., 2014, 451: 103.
[31] Xu J, Zhang L L, Gao X L, Bie H Y, Fu Y P, Gao C J. J. Membr. Sci., 2015, 491: 28.
[32] Xu J, Xu L N, Xu H B, Sun F, Gao X L, Gao C J. J. Membr. Sci., 2015, 496: 21.
[33] 向红兵(Xiang H B), 黄忠(Huang Z), 诸静(Zhu J), 陈蕾(Chen L), 于俊荣(Yu J R), 胡祖明(Hu Z M). 高分子材料科学与工程(Polymer Materials Science and Engineering), 2011, 27(10): 117.
[34] Ba C Y, Langer J, Economy J. J. Membr. Sci., 2009, 327: 49.
[35] Gao J, Sun S P, Zhu W P, Chung T S. J. Membr. Sci., 2014, 452: 300.
[36] Gao J, Sun S P, Zhu W P, Chung T S. Water Res., 2014, 63: 252.
[37] 于致源(Yu Z Y), 丁万德(Ding W D), 王志宁(Wang Z N). 化学进展(Progress in Chemistry), 2015, 27(7): 953.
[38] Li X, Wang R, Wicaksana F, Tang C, Torres J, Fane A G. J. Membr. Sci., 2014, 450: 181.
[39] 李希鹏(Li X P), 胡晓宇(Hu X Y), 张宇峰(Zhang Y F), 陈英波(Chen Y B), 崔灿(Cui C). 化工新型材(New Chemical Materials), 2015, 43(7): 227.
[40] Decher G. Science, 1997, 277: 1232.
[41] 计艳丽(Ji Y L), 安全福(An Q F),钱锦文(Qian J W), 陈欢林(Chen H L), 高从堦(Gao C J). 化学进展(Progress in Chemistry), 2010, 22(1): 119.
[42] Rajabzadeh S, Liu C, Shi L, Wang R. Desalination, 2014, 344: 64.
[43] Guo H X, Chen M M, Liu Q, Wang Z M, Cui S P, Zhang G J. Desalination, 2015, 365: 108.
[44] Chen Q, Yu P P, Huang W Q, Yu S C, Liu M H, Gao C J. J. Membr. Sci., 2015, 492: 312.
[45] Wu D H, Huang Y F, Yu S C, Lawless D, Feng X S. J. Membr. Sci., 2014, 472: 141.
[46] Ba C Y, Ladner D A, Economy J. J. Membr. Sci., 2010, 347: 250.
[47] Zhou Y, Yu S C, Gao C J, Feng X S. Sep. Purif. Technol., 2009, 66: 287.
[48] Xu J, Wang Z, Wang J X, Wang S C. Desalination, 2015, 365: 398.
[49] 黄虎彪(Huang H B). 浙江大学硕士论文(Master Dissertation of Zhejiang University), 2014.
[50] Zhang Y, Zhang S, Chung T S. Environ. Sci. Technol., 2015, 49(16): 10235.
[51] 刘宗光(Liu Z G), 屈树新(Qu S X), 翁杰(Weng J). 化学进展(Progress in Chemistry), 2015, 27(2/3): 212.
[52] 李霞(Li X), 曹义鸣(Cao Y M), 康国栋(Kang G D), 于海军(Yu H J), 刘中楠(Liu Z N). 高等学校化学学报(Chemical Jouranl of Chinese Universities), 2014, 35(9): 2026.
[53] 汪帅(Wang S), 李方(Li F), 李勇(Li Y), 潘婷(Pan T), 杨波(Yang B), 田晴(Tian Q). 膜科学与技术(Membrane Science and Technology), 2015, 35(1): 42.
[54] Lee H, Dellatore S M, Miller W M, Messersmith P B. Sci, 2007, 318: 426.
[55] Zhang R N, Su Y L, Zhao X T, Li Y F, Zhao J J, Jiang Z Y. J. Membr. Sci., 2014, 470: 9.
[56] Li M M, Xu J, Chang C Y, Feng C C, Zhang L L, Tang Y Y, Gao C J. J. Membr. Sci., 2014, 459: 62.
[57] Zhu J Y, Zhang Y T, Tian M M, Liu J D. ACS Sustainable Chem. Eng., 2015, 3: 690.
[58] Lv Y, Yang H C, Liang H Q, Wan L S, Xu Z K. J. Membr. Sci., 2015, 476: 50.
[59] Zhao Q, Ji Y L, Wu J K, Shao L L, An Q F, Gao C J. RSC Adv., 2014, 4: 52808.
[60] 赵凤阳(Zhao F Y), 计艳丽(Ji Y L), 安全福(An Q F), 高从堦(Gao C J). 科技导报(Science & Technology Review), 2015, 33(14): 87.
[61] Zhao F Y, An Q F, Ji Y L, Gao C J. J. Membr. Sci., 2015, 492: 412.
[62] Ouyang L, Malaisamy R, Bruening M L. J. Membr. Sci., 2008, 310: 76.
[63] Low S C, Cheng L P, Hee L S. Desalination, 2008, 221: 168.
[64] Park S J, Cheedrala R K, Diallo M S, Kim C K In S, Goddard Ⅲ W A. J. Nanopart. Res., 2012, 14: 884.
[65] Sun S P, Hatton T A, Chan S Y, Chung T S. J. Membr. Sci., 2012, 401/402: 152.
[66] Fang W X, Shi L, Wang R. J. Membr. Sci., 2013, 430: 129.
[67] Fang W X, Shi L, Wang R. J. Membr. Sci., 2014, 468: 52.
[68] Qin Z P, Geng C L, Guo H X, Du Z A, Zhang G J, Ji S L. J. Mater. Res., 2013, 28(11): 1449.
[69] Thong Z W, Han G, Cui Y, Gao J, Chung T S, Chan S Y, Wei S. Environ. Sci. Technol., 2014, 48(23): 13880.
[70] Wei X Z, Wang S X, Shi Y Y, Xiang H, Chen J Y, Zhu B K. Desalination, 2014, 350: 44.
[71] Wei X Z, Wang S X, Shi Y Y, Xiang H, Chen J Y. Ind. Eng. Chem. Res., 2014, 53: 14036.
[72] Cheng S Y, Oatley D L, Williams P M, Wright C J. Adv. Colloid Interfac., 2011, 164:12.
[73] Cheng S Y, Oatley D L, Williams P M, Wright C J. Water Res., 2012, 46: 33.
[74] Sun S P, Hatton T A, Chung T S. Environ. Sci. Technol., 2011, 45:4003.
[75] 卫旺(Wei W), 相里粉娟(Xiangli F J), 金万勤(Jin W Q), 徐南平(Xu N P). 化学进展(Progress in Chemistry), 2007, 19(10): 1592.
[76] Zhang H Q, Zhang Y J, Li L B, Zhao S, Ni H O, Cao S K, Wang J T. Chem. Eng. Sci., 2014, 106:157.