端羟基聚丁二烯(HTPB)是一种低分子量的遥爪液体橡胶,因具有玻璃化温度低、透明度好、黏度低、不易挥发、耐油耐老化、低温和加工性能好等优点,在军事和民用领域均具有广泛的应用。HTPB的性能主要受其主链微观结构的影响,不同的制备方法得到不同链结构的HTPB,其性能也有较大的差别。另外,通过对HTPB主链中的双键或末端羟基进行化学修饰可将其转变为不同分子结构或不同官能团的遥爪聚合物,赋予改性后的HTPB不同性能,并拓宽其应用领域。本文主要概述端羟基聚丁二烯的合成方法、化学改性和应用。
[1] 董松(Dong S), 王新(Wang X), 高丽萍(Gao L P), 刘宇辉(Liu Y H), 王海军(Wang H J), 李艳(Li Y), 姜东升(Jiang D S), 蒋剑雄(Jiang J X). 弹性体(China Elastomerics), 2003, 13(3): 53.
[2] 梁滔(Liang T), 魏绪玲(Wei X L), 龚光碧(Gong G B), 吴江(Wu J). 合成橡胶工业(China Synthetic Rubber Industry), 2011, 34(3): 234.
[3] 程倩(Cheng Q), 梁基照(Liang J Z). 特种橡胶制品(Special Purpose Rubber Products), 2013, 34(4): 72.
[4] Krishnan P S G, Ayyaswamy K, Nayak P S K. J. Macromol. Sci., Part A: Pure Appl. Chem., 2013, 50(1): 128.
[5] 沈春晖(Shen C H), 沈景春(Shen J C), 吕锡元(Lv X Y), 丁彩凤(Ding C F), 刑政(Xing Z), 李德和(Li D H). 聚氨酯工业(Polyurethane Industry), 2001, 16(3): 17.
[6] Sadeghi G M M, Morshedian J, Barikani M. React. Funct. Polym., 2006, 66(2): 255.
[7] 赵铭(Zhao M), 胡春圃(Hu C P), 应圣康(Ying S K). 合成橡胶工业(China Synthetic Rubber Industry), 1986, 9(4): 270.
[8] 天虎(Tian H), 金关泰(Jin G T). 合成橡胶工业(China Synthetic Rubber Industry), 1983, 6(6): 451.
[9] 黄义(Huang Y), 鲁建民(Lu J M), 韩丙勇(Han B Y). 合成橡胶工业(China Synthetic Rubber Industry), 2010, 33(5): 353.
[10] Chen J, Lu Z, Pan G, Qi Y, Yi J, Bai H. Chin. J. Polym. Sci., 2010, 28(5): 715.
[11] Hillmyer M A, Grubbs R H. Macromolecules, 1993, 26: 872.
[12] Hillmyer M A, Grubbs R H. Macromolecules, 1996, 28: 8662.
[13] Hillmyer M A, Nguyen S T, Grubbs R H. Macromolecules, 1997, 30: 718.
[14] Bielawski C W, Scherman O A, Grubbs R H. Polymer, 2001, 42: 4939.
[15] Zhou Q, Jie S, Li B G. Ind. Eng. Chem. Res., 2014, 53(46): 17884.
[16] Zhou Q, Jie S, Li B G. Polymer, 2015, 67: 208.
[17] Ajaz A G. Rubber Chem. Technol., 1995, 68(3): 481.
[18] Singha N K, Bhattacharjee S, Sivaram S. Rubber Chem. Technol., 1997, 70: 309.
[19] Podesva J, Holler P. J. Appl. Polym. Sci., 1999, 74(13): 3203.
[20] Podesva J, Spevacek J, Dybal J. J. Appl. Polym. Sci., 1999, 74(13): 3214.
[21] Abata S, Hetflej J. J. Appl. Polym. Sci., 2002, 85(6): 1185.
[22] Lira C H, Nicolini L F, Dolinsky M C B. Ann. Magn. Reson., 2006, 5: 22.
[23] Latha P B, Adhinarayanan K, Ramaswamy R. Int. J. Adhes. Adhes., 1994, 14(1): 57.
[24] Aguiar M, de Menezes S C, Akcelrud L. Macromol. Chem. Phys., 1994, 195: 3937.
[25] Barcia F L, Amaral T P, Soares B G. Polymer, 2003, 44: 5811.
[26] Boutevin G, Ameduri B, Boutevin B, Joubert J P. J. Appl. Polym. Sci., 2000, 75(13): 1655.
[27] Wu W, Zeng X, Li H, Lai X, Yan Z. J. Macromol. Sci., Part A: Pure Appl. Chem., 2014, 51: 229.
[28] Patrick W R, Ronald E T. US 3652520, 1972.
[29] Ronald E T, Patrick W R. US 3733370, 1973.
[30] Kimura T, Yamakawa S. Electron. Lett., 1984, 20: 201.
[31] Hideaki M, Takashi S. J. Macromol. Sci. Chem., 1981, A16(6): 1065.
[32] Geetha J, Prabhakaran G. J. Polym. Mater., 1991, 8: 283.
[33] Boutevin G, Robin J J, Boutevin B, Amduri B. J. Appl. Polym. Sci., 2003, 90: 72.
[34] Benny A C, Thomas T E. J. Appl. Polym. Sci., 2004, 94: 1956.
[35] Nigam V, Setua D K, Mathur G N. J. Appl. Polym. Sci., 1998, 70: 537.
[36] Tyagi A K, Choudhary V, Varma I K. Eur. Polym. J., 1994, 30: 919.
[37] Deuri S A, Bhowmick A K. Mater. Chem. Phys., 1987, 18: 35.
[38] Smith T L, Magnusson A B. J. Polym. Sci., 1960, 42: 391.
[39] Sasaki N, Yokoyama T, Tanaka T. J. Polym. Sci.: Polym. Chem. Ed., 1973, 11: 1765.
[40] Dzierza S, Janacek J. J. Rubber Chem. Technol., 1977, 50: 934.
[41] Barcia F L, Abrahao M A. J. Appl. Polym. Sci., 2002, 83: 838.
[42] Reshmi S, Arunan E, Reghunadhan Nair C P. Ind. Eng. Chem. Res., 2014, 53: 16612.
[43] 柏海见(Bai H J), 陈继明(Chen J M), 齐永新(Qi Y X), 潘广勤(Pan G Q), 易建军(Yi J J), 鲁在君(Lu Z J). 弹性体(China Elastomerics), 2011, 21(3): 35.
[44] Sankar M R, Saha S, Meera S K, Jana T. Bull. Mater. Sci., 2009, 32: 507.
[45] Shankar R M, Roy T K, Jana T. J. Appl. Polym. Sci., 2009, 114: 732.
[46] Abdullah M, Gholamian F, Zareiee M R. J. Propul. Power, 2013, 29(6): 1343.
[47] Malkappa K, Jana T. Ind. Eng. Chem. Res., 2013, 52, (36): 12887.
[48] Malkappa K, Jana T. Ind. Eng. Chem. Res., 2015, 54 (30): 7423.
[49] 俞国星(Yu G X), 范晓东(Fan X D), 张翔宇(Zhang X Y), 龚彦(Gong Y). 中国胶粘剂(China Adhesives), 2006, 15(8): 37.
[50] Ninan K N, Krishnan K, Rajeev R, Viswanathan G. Propell. Explos. Pyrotech., 1996, 21: 199.
[51] Ganesh K, Sundarrajan S, Kishore K, Ninan K N, George B, Surianarayanan M. Macromolecules, 2000, 33(2): 326.
[52] Kothandaraman H, Venkatarao K, Chithambara Thanoo B. Polym. J., 1989, 21: 829.
[53] Zafar F, Sharmin E. Polyurethane. InTech, 2012, 11: 229.
[54] Coutinho F M B, Rocha M C G. Eur. Polym. J., 1991, 27: 213.
[55] Kothandaraman H, Nasar A S. J. Appl. Polym. Sci., 1993, 50: 1611.
[56] Kamath P, Srinivasan M, Krishnamurthy V N. Chin. J. Polym. Sci., 1993, 11: 284.
[57] Kamath P, Srinivasan M, Krishnamurthy V N. Chin. J. Polym. Sci., 1994, 12: 91.
[58] Dubois C, Desilets S, Ait-Kadi A, Tanguy P. J. Appl. Polym. Sci., 1995, 58: 827.
[59] Varghese A, Scariah K J, Bera S C, Rama R M, Sastri K S. Eur. Polym. J., 1996, 32: 79.
[60] Kincal D, Ozkar S. J. Appl. Polym. Sci., 1997, 66: 1979.
[61] Sekkar V, Krishnamurthy V N, Jain S R. J. Appl. Polym. Sci., 1997, 66: 1795.
[62] Singh M, Kanungo B K, Bansal T K. J. Appl. Polym. Sci., 2002, 85: 842.
[63] Sekkar V, Venkatachalam S, Ninan K N. Eur. Polym. J., 2002, 38: 169.
[64] Ramis X, Salla J M, Cadenato A, Morancho J M. J. Therm. Anal. Calorim., 2003, 72: 707.
[65] Catherine K B, Kannan K G, Ninan K N. J. Therm. Anal. Calorim., 2004, 78: 53.
[66] Vinnik R M, Roznyatovsky V A. J. Therm. Anal. Calorim., 2004, 75: 753.
[67] Manjari R, Joseph V C, Pandureng L P, Sriram T. J. Appl. Polym. Sci., 1993, 48: 271.
[68] Nazare A N, Deuskar V D, Asthana S N, Shrotri P G. J. Polym. Mater., 1993, 10: 213.
[69] Desai S, Thakore I M, Sarawade B D, Devi S. Eur. Polym. J., 2000, 36: 711.
[70] Sarkar S, Adhikari B. Polym. Degrad. STab., 2001, 73: 169.
[71] Sekkar V, Gopalakrishnan S, Devi K A. Eur. Polym. J., 2003, 39: 1281.
[72] Ghosh U K, Pradhan N C, Adhikari B. Desalination, 2007, 208: 146.
[73] 柴春鹏(Chai C P), 罗运军(Luo Y J), 郭素芳(Guo S F), 李国平(Li G P), 陈鹤(Chen H). 含能材料(Chinese Journal of Energetic Materials), 2008, 16(3): 301.
[74] Meng F L, Zheng S X, Zhang W A, Li H Q, Liang Q. Macromolecules, 2006, 39: 711.
[75] Lemoine M, Brachais C H, Boni G, Brachais L, Couvercelle J P. J. Macromol. Sci. A, 2010, 47: 794.
[76] Pitet L M, Hillmyer M A. Macromolecules, 2009, 42: 3674.
[77] Kim N Y, Yun Y S, Lee J Y, Choochottiros C, Pyo H R, Chin I J, Jin H J. Macromol. Res., 2011, 19(9): 943.
[78] Lee I, Panthani T R, Bates F S. Macromolecules, 2013, 46(18): 7387.
[79] Delgado P A, Hillmyer M A. RSC Adv., 2014, 4(26): 13266.
[80] Vasudevan V, Sundararajan G. Propell. Explos. Pyrot., 1999, 24: 295.
[81] Subramanian K. Eur. Polym. J., 1999, 35: 1403.
[82] Luo Y L, Yang X L, Xu F, Chen Y S, Zhao X. Colloid Polym. Sci., 2014, 292(5): 1061.