利用半导体光催化剂技术可以将环境污染物进行分解、转化和矿化,是解决环境污染问题的一条有效途径.聚合物半导体石墨相氮化碳(g-C3N4)具有独特的电子结构和化学性质,是一种新型的非金属功能性材料,在利用太阳能转化清洁能源和化学合成领域受到广泛关注.近几年,g-C3N4的开发使得利用半导体光催化技术进行环境净化的研究取得了进一步发展.本文围绕g-C3N4作为催化材料在环境净化中的应用,包括对水体有机污染物、细菌、大气污染物、重金属离子、CO2等的分解转化等,综述国内外近年来的一些重要研究进展.并以在降解有机污染物中的应用为例对g-C3N4性能优化的各种改性措施进行了总结.最后,本文对g-C3N4在光催化环境净化反应过程的反应机理进行总结,并对未来发展趋势进行展望.
[1] Chen X, Shen S, Guo L, Mao S S. Chem. Rev., 2010, 110: 6503.
[2] Cates E L, Chinnapongse S L, Kim J, Kim J. Environ. Sci. Technol., 2012, 46: 12316.
[3] Kisch H. Angew. Chem. Int. Ed., 2013, 5: 812.
[4] Wang X, Maeda K, Thomas A, Takanabe K, Calesson J M, Domen K, Antonietti M. Nat. Mater., 2009, 8: 76.
[5] Fina F, Callear S K, Carins G M, Irvine J T S. Chem. Mater., 2015, 27: 2612.
[6] Zhang M, Wang X. Energy Environ. Sci., 2014, 7: 1902.
[7] Zhang G, Zang S, Wang X. ACS Catal., 2015, 5: 941.
[8] Zheng D, Pang C, Liu Y, Wang X. Chem. Commun., 2015, 51: 9706.
[9] Zhang J, Zhang M, Lin L, Wang X. Angew. Chem. Int. Ed., 2015, 54: 6297.
[10] Wang Y, Wang X, Antonietti M. Angew. Chem. Int. Ed., 2012, 51: 68.
[11] Cao S, Low J, Yu J, Jaroniec M. Adv. Mater., 2015, 27: 2150.
[12] Li X, Antonietti M. Chem. Soc. Rev., 2013, 42: 6593.
[13] 张金水(Zhang J S), 王 博(Wang B), 王心晨(Wang X C). 化学进展(Progress in Chemistry), 2014, 26(1): 19.
[14] Zhang J, Chen Y, Wang X. Energy Environ. Sci., 2015, 8: 3092.
[15] Zheng Y, Lin L, Wang B, Wang X. Angew. Chem. Int. Ed., 2015, 54: 12868.
[16] Cui Y, Huang J, Fu X, Wang X. Catal. Sci. Technol., 2012, 2: 1396.
[17] Zhang M, Xu J, Zong R, Zhu R. Appl. Catal. B: Environ., 2014, 147: 229.
[18] Niu P, Yin L, Yang Y, Liu G, Cheng H. Adv. Mater., 2014, 26: 8046.
[19] Fan Q, Liu J, Yu Y, Zuo S. RSC Adv., 2014, 4: 61877.
[20] Chen X, Jun Y, Takanabe K, Maeda K, Domen K, Fu X, Antonietti M, Wang X. Chem. Mater., 2009, 21: 4093.
[21] Sun J, Zhang J, Zhang M, Antonietti M, Fu X, Wang X. Nat. Commun., 2012, 3: 1139.
[22] Zhang J, Zhang M, Yang C, Wang X. Adv. Mater., 2014, 26: 4121.
[23] Zheng Y, Lin L, Ye X, Guo F, Wang X. Angew. Chem. Int. Ed., 2014, 53: 11926.
[24] Cui Y, Ding Z, Fu X, Wang X. Angew. Chem. Int. Ed., 2012, 51: 11814.
[25] Shalom M, Inal S, Fettkenhauer C, Neher D, Antonietti M. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135: 7118.
[26] Jun Y, Lee E Z, Wang X, Hong W H, Stucky G D, Thomas A. Adv. Funct. Mater., 2013, 23: 3661.
[27] Ge L, Han C, Liu J, Li Y. Appl. Catal. A: Gen., 2011, 409/410: 215.
[28] Li X, Wang X, Antonietti M. Chem. Sci., 2012, 3: 2170.
[29] Guo Y, Chu S, Yan S, Wang Y, Zou Z. Chem. Commun.,2010, 46: 7325.
[30] Liu C, Jing L, He L, Luan Y, Li C. Chem.Commun., 2014, 50: 1999.
[31] Lu W, Xu T, Wang Y, Hu H, Li N, Jiang X, Chen W. Appl. Catal. B: Environ., 2016, 180: 20.
[32] Wang X, Chen X, Thomas A, Fu X, Antonietti M. Adv. Mater., 2009, 21: 1609.
[33] Zhang G, Huang C, Wang X. Small, 2015, 11: 1215.
[34] Hu S, Li F, Fan Z, Wang F, Zhao Y, Lv Z. Dalton Trans., 2015, 44: 1084.
[35] Yan S, Li Z, Zou Z. Langmuir, 2010, 26: 3894.
[36] Liu G, Niu P, Sun C, Smith S C, Chen Z, Lu G Q, Cheng H. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132: 11642.
[37] Lin Z, Wang X. Angew. Chem. Int. Ed., 2013, 52: 1735.
[38] Zhang G, Zhang M, Ye X, Qiu X, Lin S, Wang X. Adv. Mater., 2014, 26: 805.
[39] Huang C, Chen C, Zhang M, Lin L, Ye X, Lin S, Antonietti M,Wang X. Nat. Commun., 2015, 6: 7698.
[40] Chen Z, Sun P, Fan B, Liu Q, Zhang Z, Fang X. Appl. Catal. B: Environ., 2015, 170/171: 10.
[41] Chen D, Wang K, Xiang D, Zong R, Yao W, Zhu Y. Appl. Catal. B: Environ., 2014, 147: 554.
[42] Zhou X, Yao S, Long Y, Wang Z, Li W. Mater. Lett., 2015, 145: 23.
[43] Li K, Gao S, Wang Q, Xu H, Wang Z, Huang B, Dai Y, Lu J. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2015, 7: 9023.
[44] Xu Y, Zhang W. Sci. Adv. Mater., 2014, 6: 2611.
[45] Chen L, Zhang W. Sci. Adv. Mater., 2014, 6: 1091.
[46] 崔言娟(Cui Y J). 催化学报(Chin. J. Catal.), 2015, 36: 372.
[47] Di J, Xia J, Yin S, Xu H, Xu L, Xu Y, He M, Li H. J. Mater. Chem. A, 2014, 2: 5340.
[48] Wang S, Li D, Sun C, Yang S, Guan Y, He H. Appl. Catal. B: Environ., 2014,144: 885.
[49] Qiu P, Chen H, Jiang F. RSC Adv. 2014, 4: 39969.
[50] Jiang Z, Jiang D, Yan Z, Liu D, Qian K, Xie J. Appl. Catal. B: Environ., 2015, 170/171: 195.
[51] Pawar R C, Khare V, Lee C S. Dalton Trans., 2014, 43: 12514.
[52] Liao G, Chen S, Quan X, Yu H, Zhao H. J. Mater. Chem., 2012, 22: 2721.
[53] Chai B, Liao X, Song F, Zhou H. Dalton Trans., 2014, 43: 982.
[54] Li H, Liu Y, Gao X, Fu C, Wang X. ChemSusChem, 2015, 8: 1189.
[55] Cui Y, Ding Z, Liu P, Antonietti M, Fu X, Wang X. Phys. Chem. Chem. Phys., 2012, 14: 1455.
[56] Xiao J, Xie Y, Cao H, Wang Y, Zhao Z. Catal. Commun., 2015, 66: 10.
[57] Liu J, Zhang T, Wang Z, Dawsona G, Chen W. J. Mater. Chem., 2011, 21: 14398.
[58] Ge L. Mater. Lett., 2011, 65: 2652.
[59] Wu S, Chen C, Zhang W. Chin. Chem. Lett., 2014, 25: 1247.
[60] Hong Y, Jiang Y, Li C, Fan W, Yan X, Yan M, Shi W. Appl. Catal. B: Environ., 2016, 180: 663.
[61] Chang C, Fu Y, Hu M, Wang C, Shan G, Zhu L. Appl. Catal. B: Environ., 2013, 142/143: 553.
[62] Xue J, Ma S, Zhou Y, Zhang Z, He M. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2015, 7: 9630.
[63] He M, Zhao D, Xia J, Xu L, Di J, Xu H, Yin S, Li H. Mater. Sci. Semicond. Process, 2015, 32: 117.
[64] Dong G, Zhao K, Zhang L. Chem. Commun., 2012, 48: 6178.
[65] Zhang H, Zhao L, Geng F, Guo L, Wan B, Yang Y. Appl. Catal. B: Environ., 2016, 180: 656.
[66] Zhang L, Chen X, Guan J, Jiang Y, Hou T, Mu X. Mater. Res. Bull., 2013, 48: 3485.
[67] Cheng N, Tian J, Liu Q, Ge C, Qusti A H, Abdullah M. Asiri A M, Al-Youbi A O, Sun X. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2013, 5: 6815.
[68] Chen D, Wang K, Hong W, Zong R, Yao W, Zhu Y. Appl. Catal. B: Environ., 2015, 166/167: 366.
[69] Ding M, Wang W, Zhou Y, Lu C, Ni Y, Xu Z. J. Alloys Compd., 2015, 635: 34.
[70] Fu J, Chang B, Tian Y, Xi F, Dong X. J. Mater. Chem. A, 2013, 1: 3083.
[71] Kumar S, Baruah A, Tonda S, Kumar B, Shanker V, Sreedhar B. Nanoscale, 2014, 6: 4830.
[72] Pawar R C, Kang S, Ahn S H, Lee C S. RSC Adv., 2015, 5: 24281.
[73] Obregón S, Colón G. Appl. Catal. B: Environ., 2014, 144: 775.
[74] Hu X, Ji H, Chang F, Luo Y. Catal. Today, 2014, 224: 34.
[75] Sridharan K, Jang E, Park T J. Appl. Catal. B: Environ., 2013, 142/143: 718.
[76] Hou Y, Wen Z, Cui S, Guo X, Chen J. Adv. Mater., 2013, 25: 6291.
[77] Dong G, Zhang L. J. Phys. Chem. C, 2013, 117: 4062.
[78] Zhang Y, Zhang Q, Shi Q, Cai Z, Yang Z. Sep. Purif. Technol., 2015, 142: 251.
[79] Wang W, Yu J C, Xia D, Wong P K, Li Y. Environ. Sci. Technol. 2013, 47: 8724.
[80] Huang J, Ho W,Wang X. Chem. Commun., 2014, 50: 4338.
[81] Dong F, Wang Z, Sun Y, Ho W, Zhang H. J. Colloid Interface Sci., 2013, 401: 70.
[82] Dong F, Ou M, Jiang Y, Guo S, Wu Z. Ind. Eng. Chem. Res., 2014, 53: 2318.
[83] Dong F, Zhao Z, Xiong T, Ni Z, Zhang W, Sun Y, Ho W. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2013, 5: 11392.
[84] Dong F, Ni Z, Li P, Wu Z. New J. Chem., 2015, 39: 4737.
[85] Sun Y, Zhang W, Xiong T, Zhao Z, Dong F, Wang R, Ho W. J. Colloid Interface Sci., 2014, 418: 317.
[86] Dong F, Wang Z, Li Y, Ho W, Lee S C. Environ. Sci. Technol. 2014, 48: 10345.
[87] Wang Z, Guan W, Sun Y, Dong F, Zhou Y, Ho W. Nanoscale, 2015, 7: 2471.
[88] Ho W, Zhang Z, Xu M, Zhang X, Wang X, Huang Y. Appl. Catal. B: Environ., 2015,179: 106.
[89] Nie H, Ou M, Zhong Q, Zhang S, Yu L. J. Hazard. Mater., 2015, 300: 598.
[90] Zhao Z, Dai Y. J. Mater. Chem. A, 2014, 2: 13442.
[91] Chen X, Huang X, Yi Z. Chem. Eur. J., 2014, 20: 17590.
[92] Muñoz-Batista M, Kubacka A, Fernández-García M. Catal. Sci. Technol., 2014, 4: 2006.
[93] Yu J, Wang S, Low J, Xiao W. Phys. Chem. Chem. Phys., 2013, 15: 16883.
[94] Katsumata K, Motoyoshi R, Matsushita N, Okada K. J. Hazard. Mater., 2013, 260: 475.
[95] Jin Z, Murakami N, Tsubota T, Ohno T. Appl. Catal. B: Environ., 2014, 150/151: 479.
[96] Dong G, Zhang L. J. Mater. Chem., 2012, 22: 1160.
[97] Mao J, Peng T, Zhang X, Li K, Ye L, Zan L. Catal. Sci. Technol., 2013, 3: 1253.
[98] Maeda K, Sekizawa K, Ishitani O. Chem. Commun., 2013, 49: 10127.
[99] Maeda K, Kuriki R, Zhang M, Wang X, Ishitani O. J. Mater. Chem. A, 2014, 2: 15146.
[100] Kuriki R, Sekizawa K, Ishitani O, Maeda K. Angew. Chem. Int. Ed., 2015, 54: 2406.
[101] Zhang G, Lan Z, Wang X. ChemCatChem, 2015, 7: 1422.
[102] Lin J, Pan Z, Wang X. ACS Sustain. Chem. Eng., 2014, 2: 353.
[103] Qin J, Wang S, Ren H, Hou Y, Wang X. Appl. Catal. B: Environ., 2015, 179: 1.
[104] Ong W, Tan L, Chai S, Yong S. Dalton Trans., 2015, 44: 1249.
[105] Yu J, Wang K, Xiao W, Cheng B. Phys. Chem. Chem. Phys., 2014, 16: 11492.
[106] Bai S, Wang X, Hu C, Xie M, Jiang J, Xiong Y. Chem. Commun., 2014, 50: 6094.
[107] Cao S, Liu X, Yuan Y, Zhang Z, Liao Y, Fang J, Loo S C J, Sum T C, Xue C. Appl. Catal. B: Environ., 2014, 147: 940.
[108] He Y, Zhang L, Fan M, Wang X, Walbridge M L, Nong Q, Wu Y, Zhao L. Sol. Energy Mater. Sol. Cells, 2015, 137: 175.
[109] Yuan Y, Cao S, Liao Y, Yin L, Xue C. Appl. Catal. B: Environ., 2013, 140/141: 164.
[110] Su Q, Sun J, Wang J, Yang Z, Cheng W, Zhang S. Catal. Sci. Technol., 2014, 4: 1556.
[111] Xu J, Wu F, Jiang Q, Li Y. Catal. Sci. Technol., 2015, 5: 447.
[112] Lakhi K S, Cha W S, Joseph S, Wood B J, Aldeyab S S, Lawrence G, Choy J, Vinu A. Catal. Today, 2015, 243: 209.
[113] Fettkenhauer C, Weber J, Antonietti M, Dontsova D. RSC Adv., 2014, 4: 40803.
[114] Xu Y, Gao S. Int. J. Hydrogen Energy., 2012, 37: 11072.
[115] Wei W, Jacob T. Phys. Rev. B, 2013, 87: 085202.
[116] Zhang J, Chen X, Takanabe K, Maeda K, Domen K, Epping J, Fu X, Antonietti M, Wang X. Angew. Chem. Int. Ed., 2010, 49: 441.