分子印迹聚合物是具有与模板分子形状、大小及官能团完全匹配的特异识别位点的高分子聚合物,能选择性识别、有效富集目标分析物(模板分子)并去除干扰物,已广泛应用于样品前处理、化学/生物传感、药物输送等领域.然而,在合成过程中,仍存在模板分子洗脱困难、有效识别位点少、结合容量低、传质速率慢等问题.核-壳型分子印迹聚合物即在核层颗粒表面进行分子印迹,即表面印迹,印迹位点仅存在于壳层结构中,利于模板分子洗脱及扩散,能够增加有效识别位点并提高印迹容量.依据核层材料的不同,本文详细介绍了以磁性材料及非磁性材料为核的核-壳型分子印迹聚合物的合成与应用,探讨了中空核-壳分子印迹聚合物的制备与发展,并对核-壳印迹聚合物的发展前景进行了展望.
[1] Turiel E, Martin-Esteban A. Anal. Chim. Acta, 2010, 668: 87.
[2] Chen L X, Xu S F, Li J H. Chem. Soc. Rev., 2011, 40: 2922.
[3] Xu S F, Lu H Z, Zheng X W, Chen L X. J. Mater. Chem. C, 2013, 1: 4406.
[4] 张明磊(Zhang M L), 张朝晖(Zhang Z H), 张立吉(Zhang L J), 刘丽(Liu L), 聂丽华(Nie L H). 化学通报(Chemistry Online), 2010, 2: 160.
[5] Pichon V. J. Chromatogr. A, 2007, 1152: 41.
[6] Li L, He X W, Chen L X, Zhang Y K. Chem. Asian J., 2009, 4: 286.
[7] Lu F G, Yang J L, Sun M, Fan L L, Qiu H M, Li X J, Luo C N. Anal. Bioanal.Chem., 2012, 404: 79.
[8] Tan L, Li W M, Li H, Tang Y W. J. Chromatogr. A, 2014, 1336: 59.
[9] Liu H L, Liu D R, Fang G Z, Liu F F, Liu C C, Yang Y K, Wang S. Anal. Chim. Acta, 2013, 762: 76.
[10] Shen X T, Zhu L H, Li J, Tang H Q. Chem. Commun., 2007, 11: 1163.
[11] Wang P, Zhang A X, Jin Y, Zhang Q, Zhang L Y, Peng Y, Du S H. RSC Adv., 2014, 4: 26063.
[12] 李金花(Li J H), 温莹莹(Wen Y Y), 陈令新(Chen L X). 色谱(Chinese Journal of Chromatography), 2013, 31: 181.
[13] Gao D M, Zhang Z P, Wu M H, Xie C G, Guan G J, Wang D P. J. Am. Chem. Soc., 2007, 129: 7859.
[14] 丛姣姣(Cong J J), 罗静(Luo J), 高雅涵(Gao Y H), 刘晓亚(Liu X Y). 高分子通报(Polymer Bulletin), 2015, 5: 10.
[15] 杨卫海(Yang W H), 吴瑶(Wu Y), 张轶(Zhang Y), 卫晨(Wei C), 严守雷(Yan S L), 王清章(Wang Q Z). 化学进展(Progress in Chemistry), 2010, 22: 1819.
[16] 张进(Zhang J), 曹丹(Cao D), 陈家美(Chen J M), 王超英(Wang C Y). 材料导报(Materials Review), 2013, 19: 55.
[17] Lu C H, Zhou W H, Han B, Yang H H, Chen X, Wang X R. Anal. Chem., 2007, 79: 5457.
[18] Li J H, Dong R C, Wang X Y, Xiong H, Xu S F, Shen D Z, Song X L, Chen L X. RSC Adv., 2015, 5: 10611.
[19] Zhang Z, Li J H, Fu L W, Liu D Y, Chen L X. J. Mater. Chem. A, 2015, 3: 7437.
[20] Ning F J, Peng H L, Dong L L, Zhang Z, Li J H, Chen L X, Xiong H. J. Agric. Food Chem., 2014, 62: 11138.
[21] Liu D J, Yang Q, Jin S S, Song Y Y, Gao J F, Wang Y, Mi H F. Acta Biomater., 2014, 10: 769.
[22] Zhang Z, Li J H, Wang X Y, Shen D Z, Chen L X. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2015, 7: 9118.
[23] Dan L,Wang H F. Anal. Chem., 2013, 85: 4844.
[24] Liu H L, Fang G Z, Li C M, Pan M F, Liu C C, Fan C, Wang S. J. Mater. Chem., 2012, 22: 19882.
[25] Guan G J, Liu R Y, Mei Q S, Zhang Z P. Chem. Eur. J., 2012, 18: 4692.
[26] Zhang Z, Chen L X, Yang F F, Li J H. RSC Adv., 2014, 4: 31507.
[27] Gao R X, Mu X R, Hao Y, Zhang L L, Zhang J J, Tang Y H. J. Mater. Chem. B, 2014, 2: 1733.
[28] Jin G Y, Li W, Yu S N, Peng Y Y, Kong J L. Analyst, 2008, 133: 1367.
[29] Liu J Z, Wang W Z, Xie Y F, Huang Y Y, Liu Y L, Liu X J, Zhao R, Liu G Q, Chen Y. J. Mater. Chem., 2011, 21: 9232.
[30] Yavuz C T, Prakash A, Mayo J T, Colvin V L. Chem. Eng. Sci., 2009, 64: 2510.
[31] Chen L G, Zhang X P, Sun L, Xu Y, Zeng Q L, Wang H, Xu H Y, Yu A M, Zhang H Q, Ding L. J. Agric. Food Chem., 2009, 57: 10073.
[32] Deng Y H, Qi D W, Deng C H, Zhang X M, Zhao D Y. J. Am. Chem. Soc., 2008, 130: 28.
[33] Tan C J,Tong Y W. Anal. Chem., 2007, 79: 299.
[34] Frickel N, Messing R, Gelbrich T, Schmidt A M. Langmuir, 2010, 26: 2839.
[35] Zhang M L, Zhang Z H, Liu Y N, Yang X, Luo L J, Chen J T, Yao S Z. Chem. Eng. J., 2011, 178: 443.
[36] Hu C H, Deng J, Zhao Y B, Xia L S, Huang K H, Ju S Q, Xiao N. Food Chem., 2014, 158: 366.
[37] Gao R X, Mu X R, Zhang J J, Tang Y H. J. Mater. Chem. B, 2014, 2: 783.
[38] Jing T, Du H R, Dai Q, Xia H, Niu J W, Hao Q L, Mei S R, Zhou Y K. Biosens. Bioelectron., 2010, 26: 301.
[39] Gai Q Q, Qu F, Liu Z J, Dai R J, Zhang Y K. J. Chromatogr. A, 2010, 1217: 5035.
[40] Lu F G, Li H J, Sun M, Fan L L, Qiu H M, Li X J, Luo C N. Anal. Chim. Acta, 2012, 718: 84.
[41] Li Y, Li X, Chu J, Dong C K, Qi J Y, Yuan Y X. Environ. Pollut., 2010, 158: 2317.
[42] Li Y, Dong C J, Chu J, Qi J Y, Li X. Nanoscale, 2011, 3: 280.
[43] Xu S F, Lu H Z, Chen L X, Wang X C. RSC Adv., 2014, 4: 45266.
[44] Han S, Li X, Wang Y, Su C. Anal. Methods, 2014, 6: 2855.
[45] Lin Z K, Cheng W J, Li Y Y, Liu Z R, Chen X P, Huang C J. Anal. Chim. Acta, 2012, 720: 71.
[46] Lin Z K, He Q Y, Wang L T, Wang X D, Dong Q X, Huang C J. J. Hazard. Mater., 2013, 252: 57.
[47] Xu S F, Li J H, Song X L, Liu J S, Lu H Z, Chen L X. Anal. Methods, 2013, 5: 124.
[48] Zhang Z, Li J H, Fu J Q, Chen L X. RSC Adv., 2014, 4: 20677.
[49] Titirici M M,Sellergren B. Chem. Mater., 2006, 18: 1773.
[50] Yu D J, Zeng Y B, Qi Y X, Zhou T S, Shi G Y. Biosens. Bioelectron., 2012, 38: 270.
[51] Zhang Z H, Liu L, Li H, Yao S Z. Appl. Surf. Sci., 2009, 255: 9327.
[52] Kan X W, Geng Z R, Wang Z L, Zhu J J. J. Nanosci. Nanotechnol., 2009, 9: 2008.
[53] Xu S F, Li J H, Chen L X. J. Mater. Chem., 2011, 21: 4346.
[54] Ma J, Yuan L H, Ding M J, Wang S, Ren F, Zhang J, Du S H, Li F, Zhou X M. Biosens. Bioelectron., 2011, 26: 2791.
[55] Zhang W, Qin L, He X W, Li W Y, Zhang Y K. J. Chromatogr. A, 2009, 1216: 4560.
[56] Dakova I, Yordanova T, Karadjova I. J. Hazard. Mater., 2012, 231: 49.
[57] Pérez N, Whitcombe M J, Vulfson E N. Macromolecules, 2001, 34: 830.
[58] Qin L, He X W, Zhang W, Li W Y, Zhang Y K. J. Chromatogr. A, 2009, 1216: 807.
[59] Carlson C A, Lloyd J A, Dean S L, Walker N R, Edmiston P L. Anal. Chem., 2006, 78: 3537.
[60] Li J H, Kendig C E, Nesterov E E. J. Am. Chem. Soc., 2007, 129: 15911.
[61] Tu R Y, Liu B H, Wang Z Y, Gao D M, Wang F, Fang Q L, Zhang Z P. Anal. Chem., 2008, 80: 3458.
[62] Deng Z T, Tong L, Flores M, Lin S, Cheng J X, Yan H, Liu Y. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133: 5389.
[63] Erwin S C, Zu L J, Haftel M I, Efros A L, Kennedy T A, Norris D J. Nature, 2005, 436: 91.
[64] Tan L, Rang C C, Xu S Y, Tang Y W. Biosens. Bioelectron., 2013, 48: 216.
[65] Xu S F, Lu H Z, Li J H, Song X L, Wang A X, Chen L X, Han S B. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2013, 5: 8146.
[66] Xu S F, Lu H Z. Chem. Commun., 2015, 51: 3200.
[67] Liu H L, Fang G Z, Wang S. Biosens. Bioelectron., 2014, 55: 127.
[68] Shen X T, Zhu L H, Liu G X, Yu H W, Tang H Q. Environ. Sci. Technol., 2008, 42: 1687.
[69] Shen X T, Zhu L H, Huang C X, Tang H Q, Yu Z W, Deng F. J. Mater. Chem., 2009, 19: 4843.
[70] Han D M, Dai G L, Jia W P, Liang H D. Micro & Nano Letters, 2010, 5: 76.
[71] Xu S F, Lu H Z, Chen L X. J. Chromatogr. A, 2014, 1350: 23.
[72] Xu S F, Chen L X, Li J H, Qin W, Ma J P. J. Mater. Chem., 2011, 21: 12047.
[73] Zhang Z, Xu S F, Li J H, Xiong H, Peng H L, Chen L X. J. Agric. Food Chem., 2012, 60: 180.
[74] Dong R C, Li J H, Xiong H, Lu W H, Peng H L, Chen L X. Talanta, 2014, 130: 182.
[75] Wang X Y, Kang Q, Shen D Z, Zhang Z, Li J H, Chen L X. Talanta, 2014, 124: 7.
[76] Xie C G, Li H F, Li S Q, Gao S. Microchim. Acta, 2011, 174: 311.
[77] Zhao P N, Liu S Q, Yu J H. J. Inorg. Organomet. Polym. Mater., 2011, 21: 846.
[78] Li J, Zhang X B, Liu Y X, Tong H W, Xu Y P, Liu S M. Talanta, 2013, 117: 281.
[79] Chen Y, He X W, Mao J, Li W Y, Zhang Y K. J. Sep. Sci., 2013, 36: 3449.
[80] Zhao Q, Li H Y, Xu Y, Zhang F S, Zhao J H, Wang L, Hou J, Ding H, Li Y, Jin H Y, Ding L. J. Chromatogr. A, 2015, 1376: 26.
[81] Guan G J, Zhang Z P, Wang Z Y, Liu B H, Gao D, Xie C G. Adv. Mater., 2007, 19: 2370.