随着大型移动设备(如新能源汽车等)、储能电站及其他便携式充电设备的日益普及,锂离子电池正逐步占领化学电源市场的主导地位。电解液是锂离子电池的重要组成部分,对电池的许多性能如输出电压、能量密度、输出功率、寿命、温度适用范围和安全性能等具有重要的影响。氟具有很强的电负性和弱极性,氟代溶剂或含氟添加剂具有低熔点、高闪点和高氧化分解电压等优点。氟代溶剂与电极材料之间的润湿性也较好,在高电压电解液、高安全性电解液、宽温度窗口电解液以及其他特殊功能电解液的开发中具有深入的研究和广泛的应用。本文综述了近年来氟代溶剂或添加剂在锂离子电池电解液中的不同应用,分析阐述了其对电池性能提升的机理,总结了以氟代碳酸乙烯酯(FEC)为代表的氟代溶剂的合成方法,最后对用于锂离子电池电解液的氟代溶剂或含氟添加剂的研发方向和发展趋势进行了展望。
[1] Marom R, Amalraj S F, Leifer N, Jacob D, Aurbach D. J. Mater. Chem., 2011, 21:9938.
[2] Fergus J W. J. Power Sources, 2010, 195:939.
[3] Goodenough J B, Park K S. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135:1167.
[4] Etacheri V, Marom R, Elazari R, Salitra G, Aurbach D. Energ. Environ. Sci., 2011, 4:3243.
[5] Quartarone E, Mustarelli P. Chem. Soc. Rev., 2011, 40:2525.
[6] Xu K. Chem. Rev., 2004, 104(10):4303.
[7] Xu K. Chem. Rev., 2014, 114:11503.
[8] 胡伟跃(Hu W Y). 中南大学博士毕业论文(Doctoral Dissertation of Center South University), 2005.
[9] Oesten R, Heider U, Schmidt M. Solid State Ionics, 2002, 148:391.
[10] Tan S, Ji Y J, Zhang Z R, Yang Y. Chem.Phys.Chem., 2014, 15:1956.
[11] Vetter J, Novák P, Wagner M R, Veit C, M ller K C, Besenhard J O, Winter M, Wohlfahrt-Mehrens M, Vogler C, Hammouche A. J. Power Sources, 2005, 147:269.
[12] Li J, Daniel C, Wood D. J. Power Sources, 2011, 196:2452.
[13] Aravindan V, Gnanaraj J, Madhavi S, Liu H K. Chemistry, 2011, 17:14326.
[14] Xu K, Zhang S S, Lee U, Allen J L, Jow T R. J. Power Sources, 2005, 146:79.
[15] Zhang S S. J. Power Sources, 2006, 162:1379.
[16] Nakajima T. J. Fluorine Chem., 2000, 105:10.
[17] Nakajima T, Dan K, Koh M, Ion T, Shimizu T. J. Fluorine Chem., 2001, 111:8.
[18] Armand M, Tarascon J M. Nature, 2008, 451:652.
[19] Kawai H, Nagat M, Tukamoto H, West A R. J. Power Sources, 1999, 81/82:67.
[20] Hu M, Pang X, Zhou Z. J. Power Sources, 2013, 237:229.
[21] Wu F, Zhou H, Bai Y, Wang H, Wu C. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2015, 7:15098.
[22] Shao N, Sun X G, Dai S, Jiang D E. J. Phys. Chem. B, 2011, 115:12120.
[23] 齐爱(Qi A). 中南大学硕士学位论文(Master Dissertation of Center South University), 2014.
[24] 吴贤文(Wu X W). 中南大学博士毕业论文(Doctoral Dissertation of Center South University), 2013.
[25] Zhang Z, Hu L, Wu H, Weng W, Koh M, Redfern P C, Curtiss L A, Amine K. Energ. Environ. Sci., 2013, 6:1806.
[26] McMillan R, Helen S, Shu Z X, Wang W. J. Power Sources, 1999, 81:7.
[27] Chen L, Wang K, Xie X, Xie J. J. Power Sources, 2007, 174:538.
[28] Komaba S, Ishikawa T, Yabuuchi N, Murata W, Ito A, Ohsawa Y. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2011, 3:4165.
[29] Markevich E, Salitra G, Fridman K, Sharabi R, Gershinsky G, Garsuch A, Semrau G, Schmidt M A, Aurbach D. Langmuir, 2014, 30:7414.
[30] Hu L, Zhang Z, Amine K. Electrochem. Commun., 2013, 35:76.
[31] Ryou M H., Han G B., Lee Y M, Lee J N, Lee D J, Yoon Y O, Park J K. Electrochim. Acta, 2010, 55:2073.
[32] Liao L, Cheng X, Ma Y, Zuo P, Fang W, Yin G, Gao Y. Electrochim. Acta, 2013, 87:466.
[33] Etacheri V, Haik O, Goffer Y, Roberts G A, Stefan I C, Fasching R, Aurbach D. Langmuir, 2012, 28:965.
[34] Smart M C, Ratnakumar B V, Ryan-Mowrey V S, Surampudi S, Prakash G K S, Hu J, Cheung I. J. Power Sources, 2003, 119/121:359.
[35] Xia L, Xia Y, Wang C, Hu H, Lee S, Yu Q, Chen H, Liu Z. ChemElectroChem, 2015, 2(11):1707.
[36] Shao N, Sun X G., Dai S, Jiang D E. J. Phys. Chem. B, 2012, 116:3235.
[37] Zhu Y, Casselman M D, Li Y, Wei A, Abraham D P. J. Power Sources, 2014, 246:184.
[38] Xu M, Liu Y, Li B, Li W, Li X, Hu S. Electrochem. Commun., 2012, 18:123.
[39] Cresce A, Xu K. J. Electrochem. Soc., 2011, 158(3):A337.
[40] Xiang H F, Wang H, Chen C H, Ge X W, Guo S, Sun J H, Hu W Q. J. Power Sources, 2009, 191:575.
[41] 任春燕(Ren C Y). 中南大学硕士毕业论文(Master Dissertation of Center South University), 2012.
[42] 马玉林(Ma Y L)哈尔滨工业大学博士毕业论文(Doctoral Dissertation of Harbin Institute of Technology), 2010.
[43] Sato K I Y, Okada S, Yamaki J. Solid State Ionics, 2002, 148:4.
[44] Arai J, Katayama H, Akahoshi H. J. Electrochem. Soc., 2002, 149:A217.
[45] Ihara M, Hang B T, Sato K, Egashira M, Okada S, Yamaki J. J. Electrochem. Soc., 2003, 150:A1476.
[46] Arai J. J. Appl. Electrochem., 2002, 32:9.
[47] Satoh T, Nambu N, Takehara M, Ue M, Sasaki Y. ECS Transactions, 2013, 50(48):6.
[48] Arai J. J. Power Sources, 2003, 119/121:388.
[49] Nagasubramanian G, Orendorff C J. J. Power Sources, 2011, 196:8604.
[50] Matsuda Y, Nakajima T, Ohzawa Y, Koh M, Yamauchi A, Kagawa M, Aoyama H. J. Fluorine Chem., 2011, 132:1174.
[51] Ohmi N, Nakajima T, Ohzawa Y, Koh M, Yamauchi A, Kagawa M, Aoyama H. J. Power Sources, 2013, 221:6.
[52] Xu K, Zhang S, Allen J L, Jow T R. J. Electrochem. Soc., 2002, 149:A1079.
[53] Xu K, Ding M S, Zhang S, Allen J L, Jow T R. J. Electrochem. Soc., 2003, 150:A161.
[54] Tsujikawa T, Yabuta K, Matsushita T, Matsushima T, Hayashi K, Arakawa M. J. Power Sources, 2009, 189:429.
[55] Zhang Q, Noguchi H, Wang H, Yoshio M, Otsuki M, Ogino T. Chem. Lett., 2005, 34:1012.
[56] Amine K, Liu J, Belharouak I. Electrochem. Commun., 2005, 7:669.
[57] Zhang S S, Xu K, Jow T R. J. Power Sources, 2006, 159:702.
[58] Zhang S S, Xu K, Jow T R. J. Power Sources, 2004, 130:281.
[59] Yamakia J, Yamazaki I, Egashira M, Okada S. J. Power Sources, 2001, 102:6.
[60] Sato K, Yamazaki I, Okada S, Yamaki J. Solid State Ionics, 2002, 148:4.
[61] Sato K, Zhao L, Okada S, Yamaki J. J. Power Sources, 2011, 196:5617.
[62] Zhao L, Okada S, Yamaki J. J. Power Sources, 2013, 244:369.
[63] Plichta E J, Behl W K. J. Power Sources, 2000, 88:5.
[64] Smart M C, Ratnakumar B V, Surampudi S. J. Electrochem. Soc., 2002, 149:A361.
[65] 丁远雷(Ding Y L). 苏州大学硕士学位论文(Master Dissertation of Soochow University), 2014.
[66] 任永欢(Ren Y H). 北京理工大学博士毕业论文(Doctoral Dissertation of Beijing Institute of Technology), 2015.
[67] Smith K A, Smart M C, Prakash G K S, Ratnakumar B V. ECS Transactions, 2008, 11:91.
[68] Lu W, Xie K, Pan Y, Chen Z X, Zheng C. J. Fluorine Chem., 2013, 156:136.
[69] Lu W, Xie K, Chen Z X, Pan Y, Zheng C. J. Fluorine Chem., 2014, 161:110.
[70] Lu W, Xie K, Chen Z, Xiong S, Pan Y, Zheng C. J. Power Sources, 2015, 274:676.
[71] Aurbach D, Gamolsky K, Markovsky B, Heider U. Electrochim. Acta, 2002, 47:14.
[72] Ota H, Shima K, Ue M, Yamaki J. Electrochim. Acta, 2004, 49:565.
[73] Kawamura T, Tanaka T, Egashira M, Watanabe I, Okada S, Yamaki J. Electrochemical and Solid-State Letters, 2005, 8:A459.
[74] Sun X, Lee H S, Yang X Q, McBreen J. Electrochemical and Solid-State Letters, 2002, 5:A248.
[75] Wu S H, Huang A. J. Electrochem. Soc., 2013, 160:A684.
[76] Lee Y M, Seo J E, Choi N S, Park J K. Electrochim. Acta, 2005, 50:2843.
[77] Zhang S S, Xu K, Jow T R. J. Power Sources, 2003, 113:7.
[78] Manthiram A, Chung S H, Zu C. Adv. Mater., 2015, 27:1980.
[79] Larcher D, Tarascon J M. Nature Chem., 2015, 7:19.
[80] Lin Z, Liang C. J. Mater. Chem. A, 2014, 3:936.
[81] Nazar L F, Cuisinier M, Pang Q. Mrs Bull., 2014, 39:436.
[82] Weng W, Pol V G, Amine K. Adv. Mater., 2013, 25:1608.
[83] Azimi N, Weng W, Takoudis C, Zhang Z. Electrochem. Commun., 2013, 37:96.
[84] Jeddi K, Sarikhani K, Ghaznavi M, Zendehboodi S, Chen P. J. Solid State Electrochem., 2015, 19:1161.
[85] Bruce P G, Freunberger S A, Hardwick L J, Tarascon J M. Nat. Mater., 2012, 11(1):11.
[86] Grande L, Paillard E, Hassoun J, Park J B, Lee Y J, Sun Y K, Passerini S, Scrosati B. Adv. Mater., 2015, 27:784.
[87] Zhang S S, Read J. J. Power Sources, 2011, 196:2867.
[88] Zhang S S, Xu K, Read J. J. Power Sources, 2011, 196:3906.
[89] 姚桂(Yao G),段正康(Duan Z K),贺玉平(He Y P),李立南(Li L N). 精细化工(Fine Chemicals), 2012, 29(4):394.
[90] 朱玉岚(Zhu Y L),黄险峰(Huang X F),宋国强(Song G Q). 广州化工(Guangzhou Chemistry), 2012, 40(6):97.
[91] 刘新平(Liu X P), 卢碧强(Lu B Q), 吴茂祥(Wu M X), 梅林(Mei L), CN200810071778.6,2010.3.
[92] 陈剑(Chen J), 戴晓兵(Dai X B). CN 101210005, 2006.
[93] 许国荣(Xu G R), 刘冬(Liu D), 姚双开(Yao S K). CN103113345, 2013.
[94] Akiyoshi Y. WO 2009/011225, 2009.
[95] Masafumi K, Tetsuya I, Takashi I, Takashi T, Hiroshi K, Yasushi F. J. Fluorine Chem., 2003, 120:105.
[96] Yamashita S, Fukai Y. JP2000-309583,2000.
[97] Olaf B, Dirk S. WO 2004/076439, 2004.
[98] Olaf B, Dirk S, Katja P. US 7745648, 2010.
[99] Olschimke J, Seffer D, Bomkamp M. WO 2011/036283, 2011.
[100] Woo B W, Yoon S W, Lee J H. US 7268238, 2007.
[101] Lang P, Hill M, Krossing I, Woias P, Chem. Engin. J., 2012, 179, 330.
[102] 沈雪明(Shen X M),胡昌明(Hu C M).有机化学(Chinese Journal of Organic Chemistry), 1993,13:122.
[103] Ishii H, Yamada N, Fuchigami T. Tetrahedron, 2001, 57:9067.