光敏感的纳米载体因其可从时间和空间上精确地控制药物的释放以实现对肿瘤的高效治疗,近年来逐渐成为生物医学领域的研究热点之一。本文综述了光敏感的纳米载体破裂从而释放出装载的药物的三种机理,主要包括:(1)光致异构化引发的纳米载体形态转变;(2)光反应引发的纳米载体降解;(3)光热引发的纳米载体破裂。本文简单介绍了这三种释放机理,例举了这三种释放机理所对应的光敏感材料,并阐述了其在药物运输、可控释放以及肿瘤治疗中的最新研究进展以及存在的问题,为光敏感纳米载体在生物体系中的应用提供参考,并对今后的发展作了展望。
[1] Zhao Z M, Wang Y, Han J, Wang K L, Yang D, Yang Y H, Du Q, Song Y J, Yin X X. Int J. Nanomed., 2014, 9:5849.
[2] Xia X X, Wang M, Lin Y N, Xu Q B, Kaplan D L. Biomacromolecules, 2014, 15:908.
[3] Ma X, Zhao Y, Ng K W, Zhao Y L. Chem. Eur. J., 2013, 19:15593.
[4] Duan Q P, Cao Y, Li Y, Hu X Y, Xiao T X, Lin C, Pan Y, Wang L Y. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135:10542.
[5] Cheng R, Meng F H, Deng C, Klok H A, Zhong Z Y. Biomaterials, 2013, 34:3647.
[6] Lee S Y, Lee H K, In I, Park S Y. Eur. Polym. J., 2014, 57:1.
[7] Gupta M K, Martin J R, Werfel T A, Shen T W, Page J M, Duvall C L. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136:14896.
[8] Guarnieri D, Biondi M, Yu H, Belli V, Falanga A P, Cantisani M, Galdiero S, Netti P A. Biotechnol. Bioeng., 2015, 112:601.
[9] Guo Y B, Zhang Y J, Li J F, Zhang Y, Lu Y F, Jiang X T, He X, Ma H J, An S, Jiang C. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2015, 7:5444.
[10] Chiang C Y, Chu C C. Carbohyd. Polym., 2015, 119:18.
[11] Lattin J R, Pitt W G. J. Pharm. Sci-US, 2015, 104:1373.
[12] Frounchi M, Shamshiri S. J. Biomed. Mater. Res. A, 2015, 103A:1893.
[13] Bruno G, Geninatti T, Hood R L, Fine D, Scorrano G, Schmulen J, Hosali S, Ferrari M, Grattoni A. Nanoscale, 2015, 7:5240.
[14] Szyma Dn' ski W, Beierle J M, Kistemaker H A V, Velema W A, Feringa B L. Chem. Rev., 2013,113:6114.
[15] Liu G, Liu W, Dong C M. Polym. Chem., 2013, 4:3431.
[16] Fomina N, Sankaranarayanan J, Almutairi A. Adv. Drug Deliver Rev., 2012, 64:1005.
[17] Cao J, Huang S S, Chen Y Q, Li S W, Li X, Deng D W, Qian Z Y, Tang L P, Gu Y Q. Biomaterials, 2013, 34:6272.
[18] Ye L, Liu X Q, Ito K, Feng Z G. J. Mater. Chem. B., 2014, 2:5746.
[19] Son S, Shin E, Kim B S. Biomacromolecules, 2014, 15:628.
[20] Asadirad A M, Branda N R. J. Am. Chem. Soc., 2015, 137:2824.
[21] Chen C J, Liu G Y, Liu X S, Pang S P, Zhu C S, Lv L P, Ji J. Polym. Chem., 2011, 2:1389.
[22] Pangeni R, Sahni J K, Ali J, Sharma S, Baboota S, Opin E. Drug Deliv., 2014, 11:1285.
[23] Zhao Y. Macromolecules, 2012, 45:3647.
[24] Li J Z, Zhou Z, Ma L, Chen G X, Li Q F. Macromolecules, 2014, 47:5739.
[25] Li J, He L, Wang J, Zhang Z T, Shi J, Zhang X Z, Cao Y P, Chen Y. Express Polym. Lett., 2014, 8:143.
[26] Cao X F, Peng X W, Zhong L X, Sun R C. J. Agric. Food Chem., 2014, 62:10000.
[27] Paramonov S V, Lokshin V, Fedorova O A. J. Photoch. Photobio. C., 2011, 12:209.
[28] Achilleos D S, Vamvakaki M. Macromolecules, 2010, 43:7073.
[29] Hu D, Peng H, Niu Y L, Li Y F, Xia Y C, Li L, He J W, Liu X Y, Xia X N, Lu Y B, Xu W J. J. Polym. Sci. Pol. Chem., 2015, 53:750.
[30] Xing Q J, Li N J, Chen D Y, Sha W W, Jiao Y, Qi X X, Xu Q F, Lu J M. J. Mater. Chem. B., 2014, 2:1182.
[31] Chen L F, Wang W Q, Su B, Wen Y Q, Li C B, Zhou Y B, Li M Z, Shi X D, Du H W, Song Y L, Jiang L. ACS Nano, 2014, 8:744.
[32] Chen C J, Liu G Y, Shi Y T, Zhu C S, Pang S P, Liu X S, Ji J. Macromol. Rapid Commun., 2011, 32:1077.
[33] Liu G Y, Chen C J, Li D D, Wang S S, Ji J. J. Mater. Chem., 2012, 22:16865.
[34] Jin Q, Cai T J, Han H J, Wang H B, Wang Y, Ji J.Macromol. Rapid Commun., 2014, 35:1372.
[35] Karthik S, Puvvada N, Kumar B N P, Rajput S, Pathak A, Mandal M, Singh N D P. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2013, 5:5232.
[36] Jiang J Q, Tong X, Zhao Y. J. Am. Chem. Soc., 2005, 127:8290.
[37] Zhao H, Sterner E S, Coughlin E B, Theato P. Macromolecules, 2012, 45:1723.
[38] Dong J M, Zeng Y, Xun Z Q, Han Y B, Chen J P, Li Y Y, Li Y. Langmuir, 2012, 28:1733.
[39] Jin Q, Wang Y, Cai T J, Wang H B, Ji J. Polymer, 2014, 55:4641.
[40] Li L L, Wu P W, Hwang K, Lu Y. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135:2411.
[41] Fedoryshin L L, Tavares A J, Petryayeva E, Doughan S, Krull U J. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2014, 6:13600.
[42] Sun Y, Feng W, Yang P Y, Huang C H, Li F Y.Chem. Soc. Rev., 2015, 44:1509.
[43] Zhao H, Hou B, Tang Y F, Hu W B, Yin C, Ji Y, Lu X M, Fan Q L, Huang W. Polym. Chem., 2016, 7:3117.
[44] Sierant M, Kazmierski S, Rozanski A, Paluch P, Bienias U, Miksa B J. New J. Chem., 2015, 39:1506.
[45] Lin Q N, Bao C Y, Yang Y L, Liang Q N, Zhang D S, Cheng S Y, Zhu L Y.Adv. Mater., 2013, 25:1981.
[46] Alvarez T M G, Devi L S, Russell M M, Schwartz B J, Zink J I. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135:14000.
[47] Zhao L Z, Peng J J, Huang Q, Li C Y, Chen M, Sun Y, Lin Q N, Zhu L Y, Li F Y.Adv. Funct. Mater., 2014, 24:363.
[48] Menon S, Das S. J. Polym. Sci. Pol. Chem., 2011, 49:4448.
[49] Dong J, Zhang R C, Zhan X W, Yang H, Zhu S Q, Wang G J. Colloid Polym. Sci., 2014, 292:2735.
[50] Feng N, Dong J, Han G X, Wang G J. Macromol. Rapid Commun., 2014, 35:721.
[51] Zhang H, Wu H X, Wang J, Yang Y, Wu D M, Zhang Y J, Zhang Y, Zhou Z G, Yang S P. Biomaterials, 2015, 42:66.
[52] Noh M S, Lee S, Kang H, Yang J K, Lee H, Hwang D, Lee J W, Jeong S, Jang Y, Jun B H, Jeong D H, Kim S K, Lee Y S, Cho M H. Biomaterials, 2015, 45:81.
[53] Zhang Y X, Li B, Cao Y J, Qin J B, Peng Z Y, Xiao Z Y, Huang X J, Zou R J, Hu J Q. Dalton Trans., 2015, 44:2771.
[54] Lv R C, Yang P P, He F, Gai S L, Yang G X, Lin J. Chem. Mater., 2015, 27:483.
[55] Li J W, Lyv Z L, Li Y L, Liu H, Wang J K, Zhan W J, Chen H, Chen H B, Li X M. Biomaterials, 2015, 51:12.
[56] Song X J, Gong H, Yin S N, Cheng L, Wang C, Li Z W, Li Y G, Wang X Y, Liu G, Liu Z.Adv. Funct. Mater., 2014, 24:1194.
[57] Liang S, Zhao Y, Xu S P, Wu X, Chen J, Wu M, Zhao J X. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2015, 7:85.
[58] Li W P, Liao P Y, Su C H, Yeh C S. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136:10062.
[59] Yavuz M S, Cheng Y Y, Chen J Y, Cobley C M, Zhang Q, Rycenga M, Xie J W, Kim C, Song K H, Schwartz A G, Wang L V, Xia Y N. Nat. Mater., 2009,8:935.
[60] Polyachenko N H L, Merkel E J, Jones B T, Carroll D L, Stewart IV J H. Mol. Pharm., 2009, 6:1092.
[61] Liu Y W, Bai J, Jia X D, Jiang X E, Guo Z. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2015, 7:112.
[62] Chen Y W, Chen P J, Hu S H, Chen I W, Chen S Y.Adv. Funct. Mater., 2014, 24:451.
[63] Gu Z J, Yan L, Tian G, Li S J, Chai Z F, Zhao Y L. Adv. Mater., 2013, 25:3758.
[64] Tian Q W, Hu J Q, Zhu Y H, Zou R J, Chen Z G, Yang S P, Li R W, Su Q Q, Han Y, Liu X G. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135:8571.