实现聚烯烃功能化是制备高性能聚烯烃材料、拓展聚烯烃应用的重要手段,几十年来得到了学术界及工业界的广泛关注。聚烯烃接枝共聚物作为一类重要的功能化聚烯烃,包含聚烯烃链段(PE、PP等)及功能化聚合物链段(PS、PMMA、PEG等),因而在提高功能单元含量的同时能保持聚烯烃单元优异的结晶、加工性能。结构明确的聚烯烃接枝共聚物,具有结构参数可控、综合性能可调的特点,对于认识聚合物材料结构-性能关系、拓展聚烯烃应用范围具有重要的学术和实际意义。聚烯烃接枝共聚物的合成方法可以分为三种类型:“共聚接枝(graft-through)”、“引出接枝(graft-from)”、“偶联接枝(graft-onto)”。前两种合成方法往往涉及烯烃配位聚合与其他聚合方式的机理转化过程;其中,反应性聚合物中间体作为大分子引发剂、大分子RAFT试剂、大分子单体参与接枝反应,实现接枝共聚物的可控制备。第三种方法思路简单明确,即利用聚烯烃侧基反应性基团与其他聚合物反应性端基之间的高效偶联反应实现接枝共聚物制备。本文从合成、结构及性能三方面较为全面地综述了结构明确聚烯烃接枝共聚物的研究进展,着重讨论了新兴合成方法及相应接枝共聚物的潜在应用。
[1] Franssen N M, Reek J N, de Bruin B. Chem. Soc. Rev., 2013, 42:5809.
[2] Passaglia E, Coiai S, Cicogna F, Ciardelli F. Polym. Int., 2014, 63:12.
[3] 胡友良(Hu Y L),乔金梁(Qiao J L),吕立新(Lv L X), 聚烯烃功能化及改性:科学与技术(Functionalization and Modification of Polyolefins:Science and Technology). 北京:化学工业出版社(Beijing:Chemical Industry Press), 2006.
[4] Chung T C. Prog. Polym. Sci., 2002, 27:39.
[5] Dong J Y, Hu Y. Coord. Chem. Rev., 2006, 250:47.
[6] 吴昊天(Wu H T), 吕弛(Lv C), 姜涛(Jiang T), 崔崑(Cui K), 马志(Ma Z). 化工进展(Chemical Industry and Engineering Progress), 2015, 34:1699.
[7] Feng C, Li Y, Yang D, Hu J, Zhang X, Huang X. Chem. Soc. Rev., 2011, 40:1282.
[8] Endo K, Senoo K, Takakura Y. Eur. Polym. J., 1999, 35:1413.
[9] Zhao Y, Wang L, Xiao A, Yu H. Prog. Polym. Sci., 2010, 35:1195.
[10] Mohanty A D, Bae C. Advances in Organometallic Chemistry, Elsevier Science Publishing Co Inc, 2015.Vol. 64, 1.
[11] Ma J, Pang D, Huang B. J. Polym. Sci. Part A:Polym. Chem., 1986, 24:2853.
[12] Endo K, Senoo K. Polym. J., 1999, 31:817.
[13] Henschke O, Neubauer A, Arnold M. Macromolecules, 1997, 30:8097.
[14] Arnold M, Knorr J, Köller F, Bornemann S. J. Macromol. Sci. Pure Appl. Chem., 1999, 36:1655.
[15] Matyjaszewski K, Tsarevsky N V. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136:6513.
[16] Schulze U, Fónagy T, Komber H, Pompe G, Pionteck J, Iván B. Macromolecules, 2003, 36:4719.
[17] Fónagy T, Schulze U, Komber H, Voigt D, Pionteck J, Iván B. Macromolecules, 2007, 40:1401.
[18] Lahitte J F, Plentz-Meneghetti S, Peruch F, Isel F, Muller R, Lutz P J. Polymer, 2006, 47:1063.
[19] Gall B T, McCahill J, Stephan D W, Mülhaupt R. Macromol. Rapid Commun., 2008, 29:1549.
[20] Ohtaki H, Deplace F, Vo G D, LaPointe A M, Shimizu F, Sugano T, Kramer E J, Fredrickson G H, Coates G W. Macromolecules, 2015, 48:7489.
[21] Arriola D J, Carnahan E M, Hustad P D, Kuhlman R L, Wenzel T T. Science, 2006, 312:714.
[22] Ciolino A E, Barrera Galland G, Luján Ferreira M, Villar M A. J. Polym. Sci. Part A:Polym. Chem., 2004, 42:2462.
[23] 张勇杰(Zhang Y J), 李化毅(Li H Y), 董金勇(Dong J Y), 胡友良(Hu Y L). 化学进展(Progress in Chemistry), 2014, 26:110.
[24] Hong S C, Jia S, Teodorescu M, Kowalewski T, Matyjaszewski K, Gottfried A C, Brookhart M. J. Polym. Sci. Part A:Polym. Chem., 2002, 40:2736.
[25] Kaneyoshi H, Matyjaszewski K. J. Appl. Polym. Sci., 2007, 105:3.
[26] Kaneko H, Kojoh S-i, Kawahara N, Matsuo S, Matsugi T, Kashiwa N. J. Polym. Sci. Part A:Polym. Chem., 2005, 43:5103.
[27] Huang H, Niu H, Dong J Y. J. Polym. Sci. Part A:Polym. Chem., 2011, 49:2734.
[28] Chung T C, Jiang G J. Macromolecules, 1992, 25:4816.
[29] Chung T C, Rhubright D, Jiang G J. Macromolecules, 1993, 26:3467.
[30] Chung T C, Janvikul W, Bernard R, Jiang G J. Macromolecules, 1994, 27:26.
[31] Niu H, Dong J Y. Polym. Int., 2015, 64:1023.
[32] Chung T C, Lu H L, Ding R D. Macromolecules, 1997, 30:1272.
[33] Lu H L, Hong S, Chung T C. J. Polym. Sci. Part A:Polym. Chem., 1999, 37:2795.
[34] Lu H L, Chung T C. J. Polym. Sci. Part A:Polym. Chem., 1999, 37:4176.
[35] Caporaso L, Iudici N, Oliva L. Macromolecules, 2005, 38:4894.
[36] Caporaso L, Iudici N, Oliva L. Macromol. Sym., 2006, 234:42.
[37] Wang L, Wan D, Zhang Z, Liu F, Xing H, Wang Y, Tang T. Macromolecules, 2011, 44:4167.
[38] Li J, Li H, Wu C, Ke Y, Wang D, Li Q, Zhang L, Hu Y. Eur. Polym. J., 2009, 45:2619.
[39] Hwu J M, Chang M J, Lin J C, Cheng H Y, Jiang G J. J. Organomet. Chem., 2005, 690:6300.
[40] Mohajery S, Rahmani S, Entezami A A. Polym. Adv. Technol., 2008, 19:1528.
[41] Dong J Y, Hong H, Chung T C, Wang H C, Datta S. Macromolecules, 2003, 36:6000.
[42] Cao C, Zou J, Dong J Y, Hu Y, Chung T C. J. Polym. Sci. Part A:Polym. Chem., 2005, 43:429.
[43] Cao C, Dong J Y, Hu Y. Chin. Sci. Bull., 2005, 50:1048.
[44] Wang H Y, Guo C Y, Dong J Y. Catal. Commun., 2008, 10:61.
[45] Chung T C, Dong J Y. J. Am. Chem. Soc., 2001, 123:4871.
[46] Inoue Y, Matsugi T, Kashiwa N, Matyjaszewski K. Macromolecules, 2004, 37:3651.
[47] Kawahara N, Saito J, Matsuo S, Kaneko H, Matsugi T, Kashiwa N. Polym. Bull., 2010, 64:657.
[48] Wang L, Yang H, Tan H, Yao K, Gong J, Wan D, Qiu J, Tang T. Polymer, 2013, 54:3641.
[49] Zhang G, Wang Y, Xing H, Qiu J, Gong J, Yao K, Tan H, Jiang Z, Tang T. RSC Adv., 2015, 5:27181.
[50] Zhao Y, Gao H, Liang G, Zhu F, Wu Q. Polym. Chem., 2014, 5:962.
[51] Kashiwa N, Matsugi T, Kojoh S-i, Kaneko H, Kawahara N, Matsuo S, Nobori T, Imuta J I. J. Polym. Sci. Part A:Polym. Chem., 2003, 41:3657.
[52] Mu J, Yang F, Li W, Gong D, Liu Z, Jiang F, Chen Z. J. Polym. Sci. Part A:Polym. Chem., 2014, 52:2146.
[53] Hong M, Pan L, Li B X, Li Y S. Polymer, 2010, 51:3636.
[54] Wang X Y, Li Y G, Mu H L, Pan L, Li Y S. Polym. Chem., 2015, 6:1150.
[55] Garcia F G, Pinto McR, Soares B G. Eur. Polym. J., 2002, 38:759.
[56] Wu H, Jiang T, Zhu J, Cui K, Zhao Q, Ma Z. J. Polym. Sci. Part A:Polym. Chem., 2016, 54:516.
[57] Kaneko H, Saito J, Kawahara N, Matsuo S, Matsugi T, Kashiwa N. Polymer, 2008, 49:4576.
[58] Shin J, Chang A Y, Brownell L V, Racoma I O, Ozawa C H, Chung H Y, Peng S, Bae C. J. Polym. Sci. Part A:Polym. Chem., 2008, 46:3533.
[59] Stehling U M, Malmström E E, Waymouth R M, Hawker C J. Macromolecules, 1998, 31:4396.
[60] Bowden N B, Dankova M, Wiyatno W, Hawker C J, Waymouth R M. Macromolecules, 2002, 35:9246.
[61] Baumert M, Heinemann J, Thomann R, Mülhaupt R. Macromol. Rapid Commun., 2000, 21:271.
[62] Schneider Y, Azoulay J D, Coffin R C, Bazan G C. J. Am. Chem. Soc.,2008, 130:10464.
[63] Schneider Y, Lynd N A, Kramer E J, Bazan G C. Macromolecules, 2009, 42:8763.
[64] Coffin R C, Schneider Y, Kramer E J, Bazan G C. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132:13869.
[65] Diallo A K, Michel X, Fouquay S, Michaud G, Simon F, Brusson J M, Carpentier J F, Guillaume S M. Macromolecules, 2015, 48:7453.
[66] Schulz M D, Wagener K B. Macromol. Chem. Phys., 2014, 215:1936.
[67] Jellema E, Jongerius A L, Reek J N H, de Bruin B. Chem. Soc. Rev., 2010, 39:1706.
[68] So L C, Faucher S, Zhu S. Prog. Polym. Sci., 2014, 39:1196.
[69] Xu Y, Thurber C M, Lodge T P, Hillmyer M A. Macromolecules, 2012, 45:9604.
[70] Savoji M T, Xu Y, Thurber C M, Lodge T P, Hillmyer M A. Macromolecules, 2016, 49:432.
[71] Xu G, Wang D, Buchmeiser M R. Macromol. Rapid Commun., 2012, 33:75.
[72] Park E S. J. Appl. Polym. Sci., 2008, 109:3631.
[73] Ciftci M, Batat P, Demirel A L, Xu G, Buchmeiser M, Yagci Y. Macromolecules, 2013, 46:6395.
[74] Ciftci M, Kork S, Xu G, Buchmeiser M R, Yagci Y. Macromolecules, 2015, 48:1658.
[75] Markova D, Opper K L, Wagner M, Klapper M, Wagener K B, Mullen K. Polym. Chem., 2013, 4:1351.
[76] Moad G. Prog. Polym. Sci., 1999, 24:81.
[77] Robin J J, Boyer C, Boutevin B, Loubat C. Polymer, 2008, 49:4519.
[78] Lv Y, Ma Z, Hu Y, Xu G X, Chung T C. Chin. Sci. Bull., 2003, 48:523.
[79] Mohajery S, Moghadam P N, Rahmani S, Entezami A A. Polym. Adv. Technol., 2010, 21:65.
[80] Kim H K, Zhang M, Yuan X, Lvov S N, Chung T C. Macromolecules, 2012, 45:2460.
[81] Balci M, Alli A, Hazer B, Guven O, Cavicchi K, Cakmak M. Polym. Bull., 2010, 64:691.
[82] Kawahara N, Saito J, Matsuo S, Kaneko H, Matsugi T, Kojoh S-i, Kashiwa N. Polym. Bull., 2007, 59:177.
[83] Wang X., Long Y, Wang Y, Li Y. J. Polym. Sci. Part A:Polym. Chem., 2014, 52:3421.
[84] Wang X, Wang Y, Shi X, Liu J, Chen C, Li Y. Macromolecules, 2014, 47:552
[85] Ciolino A E, Pieroni O I, Vuano B M, Villar M A, Vallés E M. J. Polym. Sci. Part A:Polym. Chem., 2004, 42:2920.