离子液体作为一类新兴的绿色环保型溶剂和催化剂,具有性质可调、溶解性好、催化活性高、热力学稳定性好和易于回收等优点而备受人们关注。聚酯具有多种优良性能,产能巨大,适用范围广,但造成的白色污染和资源浪费问题带来了严重的负面社会效应。通过化学回收方法,聚酯可降解为单体或低聚物从而被循环利用。本文概述了国内外废聚酯常用化学降解方法,包括水解法、甲醇降解法、乙醇降解法、乙二醇降解法等,并对主要化学降解方法的优缺点进行了比较。重点介绍了近年来功能化离子液体催化剂在聚对苯二甲酸乙二醇酯(PET)降解过程中的应用以及Lewis酸性离子液体催化乙二醇醇解PET机理,同时也描述了离子液体在聚酯合成环节中的应用。最后,总结了近年来国内外PET产能及消费量,探讨了离子液体催化剂在催化聚酯降解与合成中面临的诸多挑战。
[1] 王慧(Wang H), 李增喜(Li Z X), 闫瑞一(Yan R Y), 张香平(Zhang X P).工程研究-跨学科视野中的工程(J. Eng.Stud.), 2009, (04): 305.
[2] 王德诚(Wang D C).聚酯工业(Poly. Ind.), 2000, 13(2): 1.
[3] 杨始堃(Yang S K), 陈洁茹(Chen J R).合成技术及应用(Synth. Technol. Appl.), 1996, 11(1): 24.
[4] 吴国光(Wu G G). 信息记录材料(Inf. Rec. Mater.), 2011, 12(6): 50.
[5] 宋倩(Song Q).中国材料科技与设备(Chin. Mater. Sci. Technol.& Equip.), 1994, (2): 30.
[6] 王润如(Wang R R). 中国包装工业(Chin. Pack. Ind.), 2003, (05): 17.
[7] 李秀华(Li X H), 王自瑛(Wang Z Y).塑料科技(Plas. Sci. Technol.), 2011, (04): 110.
[8] 席国喜(Xi G X), 魏献军(Wei X J), 孙晨(Sun C).化工进展(Chem. Ind. Eng. Prog.), 2003, (05): 486.
[9] Paszun D, Spycha T. Ind. Eng. Chem. Res., 1997, 36(4): 1373.
[10] Yoshioka T, Motoki T, Okuwaki A. Ind. Eng. Chem. Res., 2001, 40(1): 75.
[11] Pusztaszeri S F. US 4355175, 1982.
[12] Yoshioka T, Sato T, Okuw A. J. Appl. Polym. Sci., 1994, 52: 1353.
[13] De Carvalho G M, Muniz E C, RubiraA F. Polym.Degrad. Stab., 2006, 91(6): 1326.
[14] Pitat J, Holcik V, Bacak M. GB 822834, 1959.
[15] 张贵昌(Zhang G C), 王魁(Wang K), 杨军(Yang J). 精细石油化工(Fine Petrochem.), 1992(3): 57.
[16] Rollick K L. WO 9510499, 1995.
[17] Benzaria J, Durif-Varambon B, Dawans F, Gaillard J B. EP 597751, 1994.
[18] Mandoki J W. US 4605762A, 1986.
[19] Tustin G C, Pell T M, Jenkins D A, Jernigan M T. US 5413681, 1995.
[20] Zope V S, Mishra S. J. Appl. Polym. Sci., 2008, 110(4): 2179.
[21] Güçlü G. Polym. Bull., 2010, 64(8): 739.
[22] George N, Kurian T. Ind. Eng. Chem. Res., 2014, 53(37): 14185.
[23] Andre K. J. Appl. Polym. Sci., 1998(69): 1115.
[24] 刘福胜(Liu F S). 化工环保(Environ. Prot. Chem. Ind.), 2011, 31(1): 30.
[25] 崔晓(Cui X). 精细化工石油进展(Adv. Fine Petrochem.), 2009, 10(5): 38.
[26] Lotz R, Wick G, Neuhause C. US 3321510, 196.
[27] Gallagher F G. US 5710315, 1998.
[28] Marathe M N, Dabholker D A, Jain M K. GB 2041916, 1980.
[29] Michel R E. EP 484963-A2, 1992.
[30] Gruschke H, Hammerschick W, Medem W. US 3403115, 1968.
[31] SakoT,Okajima I, Sugeta T, Otake K, Yoda S, Takebayashi Y, Kamizawa C. Polymer J., 2000, 32(2): 178.
[32] 王汉夫(Wang H F), 孙辉(Sun H), 郑玉斌(Zheng Y B), 姜振华(Jiang Z H), 张万(Zhang W), 吴忠文(Wu Z W). 吉林大学社会科学学报(Jilin Univ. J. Soc. Sci. Ed.), 2000,(4): 79.
[33] Sharma V, Shrivastava P, Agarwal D D. J. Polym. Res., 2015, 22(12): 240.
[34] Jamdar V, Kathalewar M, Jagtap R N, Dubey K A, Sabnis A. Polym. Eng. Sci., 2015, 55(11): 2653.
[35] Geng Y R, Dong T, Fang P T, Zhou Q, Lu X M, Zhang S J. Polym. Degrad. Stab., 2015, 117: 30.
[36] 杨勇(Yang Y), 吕毅军(Lv Y J), 徐元源(Xu Y Y), 相宏伟(Xiang H W). 化学进展(Prog. Chem.), 2001, 13(1): 65.
[37] Dimitrov N, Krehula L K, Siro D? i D? A P, Hrnjak-Murgi D? Z. Polym. Degrad. Stab., 2013, 98(5): 972.
[38] Cit ī, S?na D? A, Yumak T, Uçar S, M?s?rl?o D? lu Z, Canel M. Polym. Bull., 2010, 64(8): 817.
[39] Ge M, Yu T, Zhang B. GB 103289121-A,2013.
[40] 郑海建(Zheng H J), 余天石(Yu T S), 葛明桥(Ge M Q). 材料导报(Mater. Rev.), 2012, 26: 321.
[41] 严晓慧(Yan X H). 辽东学院学报(自然科学版)(J. Liaodong Univ.:Nat. Sci.), 2014,(04): 236.
[42] 宋小芳(Song X F). 辽宁化工(Liaoning Chem. Ind.), 2007,(09): 577.
[43] 张锁江(Zhang S J), 刘晓敏(Liu X M), 姚晓倩(Yao X Q), 董海峰(Dong H F), 张香平(Zhang X P). 中国科学(B辑:化学)(Sci. Chin.), 2009,(10): 1134.
[44] 宋河远(Song H Y), 康美荣(Kang M R), 靳荣华(Jin R H), 金福祥(Jin F X), 陈静(Chen J). 化学进展(Prog. Chem.), 2016, 28(9): 1313.
[45] 王国松(Wang G S). 山西大学学报(自然科学版)(J. Shanxi Univ. (Nat. Sci. Ed.)), 2009, 32(1): 72.
[46] 陶端健(Tao D J), 周政治(Zhou Z Z), 吕学铭(Lv X M), 胡兴邦(Hu X B), 吴有庭(Wu Y T). 现代化工(Mod. Chem. Ind.), 2011, 31(1): 20.
[47] 赵地顺(Zhao D S), 刘猛帅(Liu M S), 徐智策(Xu Z C), 付江涛(Fu J T), 任培兵(Ren P B). 化工进展(Chem.Ind. Eng. Prog.), 2011,(10): 2287.
[48] Wang H, Yan R Y, Li Z X, Zhang X P, Zhang S J. Catal. Commun., 2010, 11(8): 763.
[49] Wang H, Liu Y Q, Li Z X, Zhang X P, Zhang S J, Zhang Y Q. Eur. Polym. J., 2009, 45(5): 1535.
[50] Wang H, Li Z X, Liu Y Q, Zhang X P, Zhang S J. Green Chem., 2009, 11(10): 1568.
[51] Liu F S, Cui X, Yu S T, Li Z, Ge X P. The 5th ISFR. Chengdu: PartⅤ.Solv., 2009. 272.
[52] 张子恒(Zhang Z H), 沈丽(Shen L), 崔玉东(Cui Y D), 刑燕军(Xing Y J). 精细化工(Fine Chem.), 2012, (04): 342.
[53] Al-Sabagh A M, Yehia F Z, Eissa A M F, Moustafa M E, Eshaq G H, Rabie A M, ElMetwally A E. Polym. Degrad. Stab., 2014, 110: 364.
[54] Wang Q, Lu X M, Zhou X Y, Zhu M L, He H Y, Zhang X P. J. Appl. Polym. Sci., 2013, 129: 3574.
[55] Yue Q F, Wang C X, Zhang L N, Ni Y, Jin Y X. Polym. Degrad. Stab., 2011, 96(4): 399.
[56] Yue Q F, Xiao L F, Zhang M L, Ni Y, Jin Y X. Polymers, 2013, 5(4): 1258.
[57] Yue Q F, Yang H G, Zhang M L, Bai X F. Adv. Mater. Sci. Eng., 2014: 1.
[58] 杨华光(Yang H G). 材料科学与工程学报(J. Mater. Sci. Eng.), 2012, 30(5): 747.
[59] Liu S W, Wang Z P, Li L, Yu S T, Xie C X, Liu F S. J. Appl. Polym. Sci., 2013, 130: 1840.
[60] Liu S W, Zhou L, Li L, Yu S T, Liu F S, Xie C X, Song Z Q. J. Polym. Res., 2013, 20(12): 309.
[61] Korsak V V, 肖若鉴(译). 国外纺织技术(Text. Tech. Oas.), 1980,(3): 4.
[62] 孙剑(Sun J), 王金泉(Wang J Q), 王蕾(Wang L), 张锁江(Zhang S J). 中国科学:化学(Chin. Sci. Chem.), 2014, (01): 100.
[63] 戴金续(Dai J X), 李阿峰(Li A F), 樊国栋(Fan G D), 陈华(Chen H), 赵琪(Zhao Q). 应用化工(Appl. Chem. Ind.), 2013, (07): 1324.
[64] Kubisa P. Prog. Polym. Sci., 2009, 34(12): 1333.
[65] Fu C J, Liu Z P. Polymer, 2008, 49(2): 461.
[66] Deng Y, Dou T, Deng N. CN 1388145A, 2003.
[67] Shi H, Zhu W, Li H M, Li H, Zhang M, Yan Y S, Wang Z G. Catal. Commun., 2010, 11(7): 588.
[68] 徐国荣(Xu G R), 刘建华(Liu J H), 宋大勇(Song D Y), 陈静(Chen J), 夏春谷(Xia C G). 分子催化(J. Mol. Catal. (Chin.)), 2012, (04): 293.
[69] Chen S H, Zhao Q, Xu X W. J. Chem. Phys., 2008, 120(5): 481.
[70] Xing H B, Wang T, Zhou Z H, Dai Y Y. Ind. Eng. Chem. Res., 2005, 44(11): 4147.
[71] Li X Z, Eli W. J. Mol. Catal. A: Chem., 2008, 279(2): 159.
[72] Liang X Z, Gong G Z, Wu H H, Yang J G. Fuel, 2009, 88(4): 613.
[73] Bao B, Zhou X. CN 102784664A, 2012.
[74] Dou J Y, Liu Z P, Mahmood K, Zhao Y T. Polym.Inter., 2012, 61(9): 14.