中文   |   English   |   Email Alert

等离子体增强上转换发光及其应用

赵兵1,2,3, 祁宁1,2, 张克勤1,2*

化学进展 ›› 2016, Vol. 28 ›› Issue (11) :1615-1625

PDF (5027KB)
化学进展 ›› 2016, Vol. 28 ›› Issue (11) :1615-1625 DOI: 10.7536/PC160547
综述与评论
扫码查看或转发全文

等离子体增强上转换发光及其应用

    赵兵1,2,3, 祁宁1,2, 张克勤1,2*
作者信息 +

Plasmon-Enhanced Upconversion Fluorescence and Its Application

  • Zhao Bing1,2,3, Qi Ning1,2, Zhang Keqin1,2*
Author information +
文章历史 +

摘要

稀土上转换纳米材料(UCNPs)是一类在近红外光激发下发出可见光的纳米材料。与有机荧光染料、量子点等发光材料相比,UCNPs具有化学稳定性高、光稳定性强、荧光寿命长、反斯托克斯位移大、发光谱带窄和光穿透深度大等诸多优点,在生物成像、传感器、激光器、光动力疗法和太阳能电池等领域有潜在的应用价值。但是由于UCNPs激活离子的吸收截面太小,导致其发光效率偏低,限制了UCNPs的进一步应用。因而如何提高上转换发光强度成为当前的研究热点。针对上述问题,本文系统阐述了金属表面等离子体共振(SPR)增强上转换发光领域的研究进展。首先介绍了SPR增强上转换发光的三种机制,随后重点介绍了化学法和物理法这两种SPR-UCNPs体系的构建方法以及其在太阳能电池、生物成像、生物检测、光热治疗和光催化等领域的应用。文章最后指出了SPR增强上转换发光领域存在的不足和未来的研究方向。

Abstract

Lanthanide-doped upconversion nanoparticles (UCNPs) are capable of emitting visible light under near-infrared light excitation through a two-photon or multi-photon mechanism. Compared to other fluorescent materials such as organic dyes and quantum dots, UCNPs own superior physicochemical features such as chemical stability, high photostability, long-lived luminescence, large anti-Stokes shifts, narrow emission bands and deep penetration, which show potential applications in bioimaging, sensors, lasers, photodynamic therapy, solar cells and so on. However, the quantum yield of UCNPs is relatively low due to the small absorption cross-section of activator in UCNPs, limiting their further application. Therefore, how to improve the luminescence intensity of UCNPs has become a hotspot. A variety of methods such as core-shell nanostructure, phase transition and plasmon-enhanced upconversion have been developed in order to improve the fluorescence intensity of UCNPs. Among these methods, plasmon-enhanced upconversion as an efficient strategy has attracted extensive interests. In this review, three kinds of mechanisms about plasmon-enhanced upconversion luminescence are introduced firstly. Then construction methods of metal-UCNPs systems including chemical methods and physical methods, application of plasmon-enhanced upconversion luminescence in solar cells, bioimaging, bioassay, photothermal therapy and photocatalysis are discussed in detail. Finally, the limitations and directions for future research of plasmon-enhanced upconversion luminescence are also proposed.

Contents
1 Introduction
2 Mechanisms
2.1 Plasmon-enhanced excitation
2.2 Plasmon-enhanced emission
2.3 Energy transfer
3 Methods
3.1 Chemical methods
3.2 Physical methods
4 Applications
4.1 Solar cells
4.2 Bioimaging
4.3 Bioassay
4.4 Photothermal therapy
4.5 Photocatalysis
5 Conclusion

Graphical abstract

关键词

金属 / 表面等离子体共振 / 上转换 / 荧光增强

Key words

metal / surface plasmon resonance (SPR) / upconversion / enhanced fluorescence

引用本文

引用格式 ▾
赵兵, 祁宁, 张克勤. 等离子体增强上转换发光及其应用[J]. 化学进展, 2016, 28(11): 1615-1625 DOI:10.7536/PC160547
Zhao Bing, Qi Ning, Zhang Keqin. Plasmon-Enhanced Upconversion Fluorescence and Its Application[J]. Progress in Chemistry, 2016, 28(11): 1615-1625 DOI:10.7536/PC160547

登录浏览全文

4963

注册一个新账户 忘记密码

参考文献

[1] Zhou J, Liu Q, Feng W, Sun Y, Li F. Chem. Rev., 2015, 115(1):395.
[2] Yang D, Ma P, Hou Z, Cheng Z, Li C, Lin J. Chem. Soc. Rev., 2015, 44(6):1416.
[3] 王亚立(Wang Y L), 李贞(Li Z), 刘志洪(Liu Z H). 化学进展(Progress in Chemistry), 2016, 28(5):617.
[4] Lim C S, Aleksandrovsky A, Molokeev M, Oreshonkov A, Atuchin V. Phys. Chem. Chem. Phys., 2015, 17(29):19278.
[5] Dong H, Du S, Zheng X, Lyu G, Sun L, Li L, Zhang P, Zhang C, Yan C. Chem. Rev., 2015, 115(19):10725.
[6] Yang W, Li X, Chi D, Zhang H, Liu X. Nanotechnology, 2014, 25:482001.
[7] 刘涛(Liu T),孙丽宁(Sun L N),刘政(Liu Z),仇衍楠(Chou Y N),施利毅(Shi L Y). 化学进展(Progress in Chemistry), 2012, 24(2/3):304.
[8] 姜玲(Jiang L), 阙亚萍(Que Y P), 丁勇(Ding Y), 胡林华(Hu L H), 张昌能(Zhang C N), 戴松元(Dai S Y). 化学进展(Progress in Chemistry), 2016, 28(5):637
[9] Huang X, Han S, Huang W, Liu X. Chem. Soc. Rev., 2013, 42(1):173.
[10] Goldschmidt J C, Fischer S. Adv. Opt. Mater., 2015, 3(4):510.
[11] Wu D M, Garcia-Etxarri A, Salleo A, Dionne J A. J. Phys. Chem. Lett., 2014, 5(22):4020.
[12] Chen Z, Sun W, Butt H, Wu S. Chem.-Eur. J., 2015, 21(25):9165.
[13] Han S, Deng R, Xie X, Liu X. Angew. Chem., Int. Ed., 2014, 53(44):11702.
[14] Lin H, Xu D, Li A, Teng D, Yang S, Zhang Y. Phys. Chem. Chem. Phys., 2015, 17(29):19515.
[15] Wang F, Han Y, Lim C S, Lu Y, Wang J, Xu J, Chen H, Zhang C, Hong M, Liu X. Nature, 2010, 463(7284):1061.
[16] Zhao C, Kong X, Liu X, Tu L, Wu F, Zhang Y, Liu K, Zeng Q, Zhang H. Nanoscale, 2013, 5(17):8084.
[17] Wang F, Deng R, Wang J, Wang Q, Han Y, Zhu H, Chen X, Liu X. Nat. Mater., 2011, 10(12):968.
[18] Zhang F, Deng Y, Shi Y, Zhang R, Zhao D. J. Mater. Chem., 2010, 20(19):3895.
[19] Wang Y, Estakhri N M, Johnson A, Li H, Xu L, Zhang Z, Alu A, Wang Q, Shih C K. Sci. Rep., 2015, 5:10196.
[20] Li L, Green K, Hallen H, Lim S F. Nanotechnology, 2015, 26:025101.
[21] Zhan Q, Zhang X, Zhao Y, Liu J, He S. Laser Photonics Rev., 2015, 9(5):479.
[22] Ko C, Han Y, Wang W, Shieh J, Chen M. ACS Appl. Mater. Inter., 2014, 6(6):4179.
[23] Zeng S, Baillargeat D, Ho H, Yong K. Chem. Soc. Rev., 2014, 43(10):3426.
[24] Park W, Lu D, Ahn S. Chem. Soc. Rev., 2015, 44(10):2940.
[25] Shen J, Li Z Q, Chen Y R, Chen X H, Chen Y W, Sun Z, Huang S M. Appl. Surf. Sci., 2013, 270:712.
[26] Yin D, Wang C, Ouyang J, Zhang X, Jiao Z, Feng Y, Song K, Liu B, Cao X, Zhang L, Han Y, Wu M. ACS Appl. Mater. Inter., 2014, 6(21):18480.
[27] Feng A L, Lin M, Tian L, Zhu H Y, Guo H, Singamaneni S, Duan Z, Lu T J, Xu F. RSC Adv., 2015, 5(94):76825.
[28] Sun Q, Mundoor H, Ribot J C, Singh V, Smalyukh I I, Nagpal P. Nano Lett., 2014, 14(1):101.
[29] Lu D, Cho S K, Ahn S, Brun L, Summers C J, Park W. ACS Nano, 2014, 8(8):7780.
[30] Liu X, Lei D Y. Sci. Rep., 2015, 5:15235.
[31] Som T, Karmakar B. J. Appl. Phys., 2009, 105:013102.
[32] Dan H K, Zhou D, Wang R, Jiao Q, Yang Z, Song Z, Yu X, Qiu J. Ceram. Int., 2015, 41:2648.
[33] Chen X, Peng D, Ju Q, Wang F. Chem. Soc. Rev., 2015, 44(6):1318.
[34] Chen G, Agren H, Ohulchanskyy T Y, Prasad P N. Chem. Soc. Rev., 2015, 44(6):1680.
[35] Zhang X, Li B, Jiang M, Zhang L, Ma H. RSC Adv., 2016, 6(43):36528.
[36] Zhang H, Li Y, Ivanov I A, Qu Y, Huang Y, Duan X. Angew. Chem. Int. Ed., 2010, 49(16):2865.
[37] Kannan P, Rahim F A, Chen R, Teng X, Huang L, Sun H, Kim D. ACS Appl. Mater. Inter., 2013, 5(9):3508.
[38] Yuan P, Lee Y H, Gnanasammandhan M K, Guan Z, Zhang Y, Xu Q. Nanoscale, 2012, 4(16):5132.
[39] Deng W, Sudheendra L, Zhao J, Fu J, Jin D, Kennedy I M, Goldys E M. Nanotechnology, 2011, 22:325604.
[40] Priyam A, Idris N M, Zhang Y. J. Mater. Chem., 2012, 22(3):960.
[41] Fujii M, Nakano T, Imakita K, Hayashi S. J. Phys. Chem. C, 2013, 117(2):1113.
[42] Xu Z, Quintanilla M, Vetrone F, Govorov A O, Chaker M, Ma D. Adv. Funct. Mater., 2015, 25(20):2950.
[43] Kannan P, Rahim F A, Teng X, Chen R, Sun H, Huang L, Kim D. RSC Adv., 2013, 3(21):7718.
[44] Zhang F, Braun G B, Shi Y, Zhang Y, Sun X, Reich N O, Zhao D, Stucky G. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132(9):2850.
[45] Zhang C, Lee J Y. J. Phys. Chem. C, 2013, 117(29):15253.
[46] Ge W, Zhang X R, Liu M, Lei Z W, Knize R J, Lu Y. Theranostics, 2013, 3(4):282.
[47] Li H, Deng Q, Liu B, Yang J, Wu B. RSC Adv., 2016, 6(16):13343.
[48] Yin D, Cao X, Zhang L, Tang J, Huang W, Han Y, Wu M. Dalton Trans., 2015, 44(24):11147.
[49] Xu W, Xu S, Zhu Y, Liu T, Bai X, Dong B, Xu L, Song H. Nanoscale, 2012, 4(22):6971.
[50] Das R, Phadke P, Khichar N, Chawla S. J. Mater. Chem. C, 2014, 2(42):8880.
[51] Feng W, Sun L, Yan C. Chem. Commun., 2009, (29):4393.
[52] Saboktakin M, Ye X, Oh S J, Hong S, Fafarman A T, Chettiar U K, Engheta N, Murray C B, Kagan C R. ACS Nano, 2012, 6(10):8758.
[53] Feng A L, You M L, Tian L, Singamaneni S, Liu M, Duan Z, Lu T J, Xu F, Lin M. Sci. Rep., 2015, 5:7779.
[54] Zhang H, Xu D, Huang Y, Duan X. Chem. Commun., 2011, 47(3):979.
[55] Zhao B, Qi N, Zhang K Q, Gong X. Phys. Chem. Chem. Phys., 2016, 18:15289.
[56] Shen J, Li Z Q, Chen Y R, Chen X H, Chen Y W, Sun Z, Huang S M. Appl. Surf. Sci., 2013, 270:712.
[57] Xu W, Zhu Y, Chen X, Wang J, Tao L, Xu S, Liu T, Song H. Nano Res., 2013, 6(11):795.
[58] Zhu Y, Xu W, Li G, Cui S, Liu X, Song H. Nanotechnology, 2015, 26:145602.
[59] Xu W, Song H, Chen X, Wang H, Cui S, Zhou D, Zhou P, Xu S. Chem. Commun., 2015, 51(8):1502.
[60] Chen X, Xu W, Zhang L, Bai X, Cui S, Zhou D, Yin Z, Song H, Kim D. Adv. Funct. Mater., 2015, 25(34):5462.
[61] Greybush N J, Saboktakin M, Ye X, Della Giovampaola C, Oh S J, Berry N E, Engheta N, Murray C B, Kagan C R. ACS Nano, 2014, 8(9):9482.
[62] Lee K, Park J, Kwon S J, Kwon H, Kyhm J, Kwak K, Jang H S, Kim S Y, Han J S, Lee S, Shin D, Ko H, Han I, Ju B, Kwon S, Ko D. Nano Lett., 2015, 15(4):2491.
[63] Saboktakin M, Ye X, Chettiar U K, Engheta N, Murray C B, Kagan C R. ACS Nano, 2013, 7(8):7186.
[64] Paudel H P, Zhong L, Bayat K, Baroughi M F, Smith S, Lin C, Jiang C, Berry M T, May P S. J. Phys. Chem. C, 2011, 115(39):19028.
[65] Zhang W, Ding F, Chou S Y. Adv. Mater., 2012, 24(35):P236.
[66] Fisher J, Zhao B, Lin C, Berry M, May P S, Smith S. J. Phys. Chem. C, 2015, 119(44):24976.
[67] Lian H, Hou Z, Shang M, Geng D, Zhang Y, Lin J. Energy, 2013, 57:270.
[68] Atre A C, Garcia-Etxarri A, Alaeian H, Dionne J A. J. Optics, 2012, 14:024008.
[69] Zhou B, Shi B, Jin D, Liu X. Nat. Nanotechnol., 2015, 10(11):924.
[70] Idris N M, Jayakumar M K G, Bansal A, Zhang Y. Chem. Soc. Rev., 2015, 44(6):1449.
[71] Tsang M, Bai G, Hao J. Chem. Soc. Rev., 2015, 44(6):1585.
[72] Cheng Z, Lin J. Macromol. Rapid Comm., 2015, 36(9):790.
[73] Yuan C, Chen G, Li L, Damasco J A, Ning Z, Xing H, Zhang T, Sun L, Zeng H, Cartwright A N, Prasad P N, Agren H. ACS Appl. Mater. Inter., 2014, 6(20):18018.
[74] Ramasamy P, Manivasakan P, Kim J. RSC Adv., 2014, 4(66):34873.
[75] Trupke T, Green M A, Wurfel P. J. Appl. Phys., 2002, 92(7):4117.
[76] Zhang X D, Jin X, Wang D F, Xiong S Z, Geng X H, Zhao Y. Physica Status Solidi (c), 2010, 7:1128.
[77] Yu J, Yang Y, Fan R, Wang P, Dong Y. Nanoscale, 2016, 8(7):4173.
[78] Li Q, Lin J, Wu J, Lan Z, Wang Y, Peng F, Huang M. Electrochim. Acta, 2011, 56(14):4980.
[79] Yu J, Yang Y, Fan R, Liu D, Wei L, Chen S, Li L, Yang B, Cao W. Inorg. Chem., 2014, 53(15):8045.
[80] Yu J, Yang Y, Fan R, Zhang H, Li L, Wei L, Shi Y, Pan K, Fu H. J. Power Sources, 2013, 243:436.
[81] Guo W, Zheng K, Xie W, Sun L, Shen L, Liu C, He Y, Zhang Z. Sol. Energ. Mat. Sol. C., 2014, 124:126.
[82] Chen W, Hou Y, Osvet A, Guo F, Kubis P, Batentschuk M, Winter B, Spiecker E, Forberich K, Brabec C J. Org. Electron., 2015, 19:113.
[83] Chen S, Peng B, Lu F, Mei Y, Cheng F, Deng L, Xiong Q, Wang L, Sun X, Huang W. Adv. Opt. Mater., 2014, 2(5):442.
[84] Lee S, Li W, Dhar P, Malyk S, Wang Y, Lee W, Benderskii A, Yoon J. Adv. Energy Mater., 2015, 5:1500761.
[85] Li Z Q, Li X D, Liu Q Q, Chen X H, Sun Z, Liu C, Ye X J, Huang S M. Nanotechnology, 2012, 23:025402.
[86] Liu T, Bai X, Miao C, Dai Q, Xu W, Yu Y, Chen Q, Song H. J. Phys. Chem. C, 2014, 118(6):3258.
[87] Liu Y, Xia Y, Jiang Y, Zhang M, Sun W, Zhao X. Electrochim. Acta, 2015, 180:394.
[88] Zhao P, Zhu Y, Yang X, Jiang X, Shen J, Li C. J. Mater. Chem. A, 2014, 2(39):16523
[89] Luoshan M, Bai L, Bu C, Liu X, Zhu Y, Guo K, Jiang R, Li M, Zhao X. J. Power Sources, 2016, 307:468.
[90] Ramasamy P, Kim J. Chem. Commun., 2014, 50(7):879.
[91] Cheng L, Yang K, Li Y, Chen J, Wang C, Shao M, Lee S, Liu Z. Angew. Chem., Int. Ed., 2011, 50(32):7385.
[92] Idris N M, Li Z, Ye L, Sim E K W, Mahendran R, Ho P C, Zhang Y. Biomaterials, 2009, 30(28):5104.
[93] Jalil R A, Zhang Y. Biomaterials, 2008, 29(30):4122.
[94] Ni J, Shan C, Li B, Zhang L, Ma H, Luo Y, Song H. Chem. Commun., 2015, 51(74):14054.
[95] Wang L Y, Yan R X, Hao Z Y, Wang L, Zeng J H, Bao J, Wang X, Peng Q, Li Y D. Angew. Chem. Int. Ed., 2005, 44(37):6054.
[96] Zhang S, Wang J, Xu W, Chen B, Yu W, Xu L, Song H. J. Lumin., 2014, 147:278.
[97] Liu W, Liu G, Wang J, Dong X, Yu W. RSC Adv., 2016, 6(4):3250.
[98] Chen C, Lee P, Chan Y, Hsiao M, Chen C, Wu P C, Wu P R, Tsai D P, Tu D, Chen X, Liu R. J. Mater. Chem. B, 2015, 3(42):8293.
[99] Dong B, Xu S, Sun J, Bi S, Li D, Bai X, Wang Y, Wang L, Song H. J. Mater. Chem., 2011, 21(17):6193.
[100] Ge M, Cao C, Li S, Tang Y, Wang L, Qi N, Huang J, Zhang K, Al-Deyab S S, Lai Y. Nanoscale, 2016, 8(9):5226.
[101] Jiang W, Bai S, Wang L, Wang X, Yang L, Li Y, Liu D, Wang X, Li Z, Jiang J, Xiong Y. Small, 2016, 12(12):1640.
[102] Yin D, Zhang L, Cao X, Chen Z, Tang J, Liu Y, Zhang T, Wu M. Dalton Trans., 2016, 45(4):1467.[FL)] [ST] [WT] [LM]
PDF (5027KB)

4674

访问

0

被引

详细

导航
相关文章

/

〈 〉