光催化技术可将太阳能转化为可存储能源,还可直接利用太阳能分解污染物,是缓解能源紧张,净化环境的有效途径。Z型光催化体系可模拟光合作用过程,在可见光下具有较高的光能转化效率,成为近年来的研究热点,而碳化氮等二维纳米材料的发展进一步启发人们基于微观二维结构构建Z型光催化体系,以强化其光谱响应能力、载流子分离效率、氧化还原能力以及光蚀稳定性。本文综述了近年来二维Z型光催化材料在基础理论,合成方法方面的研究进展及其在环境和能源领域的应用情况,并对二维Z体系在光催化领域的研究前景进行了展望。
[1] Simon T, Bouchonville N, Berr M J, Vaneski A, Adrovi D? A, Volbers D, Wyrwich R, Döblinger M, Susha A S, Rogach A L. Nat. Mater., 2014, 13:1013.
[2] Jack R S, Ayoko G A, Adebajo M O, Frost R L. Environ. Sci. Pollut. Res. Int., 2015, 22:7439.
[3] Huang D H, Yin L F, Niu J F. Environ. Sci. Technol., 2016,50:5857.
[4] 温福宇(Wen F Y), 杨金辉(Yang J H), 宗旭(Zong X), 马艺(Ma Y), 徐倩(Xu Q), 马保军(Ma B J), 李灿(Li C). 化学进展(Progress in Chemistry), 2009, 21:2285.
[5] 王会香(Wang H X), 姜东(Jiang D), 吴东(Wu D), 李德宝(Li D B), 孙予罕(Sun Y H). 化学进展(Progress in Chemistry), 2012, 24:2116.
[6] Low J X, Cao S W, Yu J G, Wageh S. Chem. Commun., 2014, 50:10768.
[7] Yin L F, Shen Z Y, Niu J F, Chen J, Duan Y P. Environ. Sci. Technol., 2010, 44:9117.
[8] Formal F L, Pendlebury S R, Cornuz M, Tilley S D, Grätzel M, Durrant J R. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136:2564.
[9] Koski K J, Cui Y. ACS Nano, 2013, 7:3739.
[10] Selloni A. Nat. Mater., 2008, 7:613.
[11] Jiang J, Zhao K, Xiao X Y, Zhang L Z. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134:4473.
[12] 管美丽(Guan M L). 中国科学技术大学博士论文(Doctoral Dissertation of University of Science and Technology of China),2014.
[13] Kim T W, Choi K S. Science, 2014, 343:990.
[14] Sun Y F, Lei F C, Gao S, Pan B C, Zhou J F, Xie Y. Angew. Chem. Int. Ed., 2013, 52:10569.
[15] 柏嵩(Bai S). 中国科学技术大学博士论文(Doctoral Dissertation of University of Science and Technology of China),2015.
[16] Sakai N, Fukuda K, Shibata T, Ebina Y, Kazunori Takada A, Sasaki T. J. Phys. Chem. B, 2006, 110:6198.
[17] Sun Y F, Cheng H, Gao S, Sun Z H, Liu Q H, Liu Q, Lei F C, Yao T, He J F, Wei S Q. Angew. Chem. Int. Ed., 2012, 51:8727.
[18] Sun Y F, Sun Z H, Gao S, Cheng H, Liu Q H, Piao J Y, Yao T, Wu C Z, Hu S L, Wei S Q, Xie Y. Nat. Commun., 2012, 3:1057.
[19] Teweldebrhan D, Goyal V, Balandin A A. Nano Lett., 2010, 10:1209.
[20] Yang S B, Gong Y J, Zhang J S, Zhan L, Ma L L, Fang Z Y, Vajtai R, Wang X, Ajayan P M. Adv. Mater., 2013, 25:2452.
[21] Guan M L, Xiao C, Zhang J, Fan S J, An R, Cheng Q M, Xie J F, Zhou M, Ye B J, Xie Y. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135:10411.
[22] Song J M, Shi Y L, Ren M S, Hu G. Appl. Phys. A, 2014, 116:2139.
[23] 李平(Li P), 李海金(Li H J), 涂文广(Tu W G), 周勇(Zhou Y), 邹志刚(Zou Z G). 物理学报(Acta Physica Sinica), 2015, 64:94209.
[24] Maeda K, Higashi M, Lu D, Abe R, Domen K. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132:5858.
[25] Sasaki Y, Nemoto H, Saito K, Kudo A. J. Phys. Chem. C, 2009, 113:17536.
[26] Wen F Y, Li C. Acc. Chem. Res., 2013, 46:2355.
[27] Bard A J, Fox M A. Acc. Chem. Res., 1994, 28:141.
[28] Tachibana Y, Vayssieres L, Durrant J R. Nat. Photonics, 2012, 6:511.
[29] Fleming G R, Schlau-Cohen G S, Amarnath K, Zaks J. Faraday Discuss., 2012, 155:27.
[30] 李晓慧(Li X H), 范同祥(Fan T X). 化学进展(Progress in Chemistry), 2011, 23:1841.
[31] Tim K, Nicolas P, Adrian B, Nowaczyk M M, Guschin D A, Matthias R, Wolfgang S. Angew. Chem., 2013, 52:14233.
[32] Maeda K. Acs Catal., 2013, 3:1486.
[33] Chen S S, Qi Y, Hisatomi T, Ding Q, Asai T, Li Z, Ma S S K, Zhang F X, Domen K, Li C. Angew. Chem. Int. Ed., 2015, 54:8618.
[34] Yan J C, Lu H, Gao W G, Song X, Chen M F. Bioresour. Technol., 2015, 175:269.
[35] Sasaki Y, Kato H, Kudo A. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135:5441.
[36] Kudo A. MRS Bull., 2010, 36:32.
[37] Tada H, Mitsui T, Kiyonaga T, Akita T, Tanaka K. Nat. Mater., 2006, 5:782.
[38] Yun H J, Lee H, Kim N D, Lee D M, Yu S, Yi J. ACS Nano, 2011, 5:4084.
[39] Li H Y, Sun Y J, Cai B, Gan S Y, Han D X, Niu L, Wu T S. Appl. Catal. B-Environ., 2015, 170:206.
[40] Ding L, Zhou H, Lou S, Ding J, Zhang D, Zhu H X, Fan T X. Int. J. Hydrogen Energy, 2013, 38:8244.
[41] Lin H L, Cao J, Luo B D, Xu B Y, Chen S F. Catal. Commun., 2012, 21:91.
[42] Wang X W, Gang L, Wang L Z, Chen Z G, Lu G Q, Cheng H M. Laser Phys. Rev., 2012, 2:42.
[43] Iwase A, Ng Y H, Ishiguro Y, Kudo A, Amal R. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133:11054.
[44] Chen D L, Li T, Chen Q Q, Gao J B, Fan B B, Li J, Li X J, Zhang R, Sun J, Gao L. Nanoscale, 2012, 4:5431.
[45] Katsumata H, Tachi Y, Suzuki T, Kaneco S. Rsc Adv., 2014, 4:21405.
[46] Chen S F, Ji L, Tang W M, Fu X L. Dalton Trans., 2013, 42:10759.
[47] Wang X W, Liu G, Chen Z G, Li F, Wang L Z, Lu G Q, Cheng H M. Chem. Commun., 2009, 23:3452.
[48] Li H J, Tu W G, Zhou Y, Zou Z G. Adv. Sci., 2016, 1500389.
[49] Tu W G, Zhou Y, Feng S C, Xu Q F, Li P, Wang X Y, Xiao M, Zou Z G. Chem. Commun., 2015, 51:13354.
[50] Zhang L J, Li S, Liu B K, Wang D J, Xie T F. ACS Catal., 2014, 4:3724.
[51] Xiong T, Wen M Q, Dong F, Yu J Y, Han L L, Lei B, Zhang Y X, Tang X S, Zang Z G. Appl. Catal. B-Environ., 2016, 199:87.
[52] He Y M, Zhang L H, Fan M H, Wang X X, Walbridge M L, Nong Q Y, Wu Y, Zhao L H. Sol. Energy Mater. Sol. Cells, 2015, 137:175.
[53] Yu J G, Wang S H, Low J X, Xiao W. Phys. Chem. Chem. Phys., 2013, 15:16883.
[54] Zhou P, Yu J G, Jaroniec M. Adv. Mater., 2014, 26:4920.
[55] Sasaki Y, Nemoto H, Saito K, Kudo A. J. Phys. Chem. C, 2009, 113:17536.
[56] Lei C S, Zhu X F, Le Y, Zhu B C, Yu J G, Ho W. Rsc Adv., 2016, 6:10272.
[57] Niu P, Zhang L L, Liu G, Cheng H M. Adv. Funct. Mater., 2012, 22:4763.
[58] Zhang J, Niu C G, Ke J, Zhou L F, Zeng G M. Catal. Commun., 2015, 59:30.
[59] Qian W, Hisatomi T, Jia Q, Tokudome H, Miao Z, Wang C, Pan Z, Takata T, Nakabayashi M, Shibata N. Nat. Mater., 2016,15:611.
[60] Chen B, Li P, Zhang S, Wei Z, Dong X, Xi F, Liu J. J. Colloid Interf. Sci., 2016, 478:263.
[61] Chen W, Liu T Y, Huang T, Liu X H, Zhu J W, Duan G R, Yang X J. Appl. Surf. Sci., 2015, 355:379.
[62] Ong W J, Tan L L, Ng Y H, Yong S T, Chai S P. Chem. Rev., 2016, 116:7159.
[63] Thomas A, Fischer A, Goettmann F, Antonietti M, Müller J O, Schlögl R, Carlsson J M. J. Mater. Chem., 2008, 41:4893.
[64] Zhang X D, Xie X, Wang H, Zhang J J, Pan B C, Xie Y. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135:18.
[65] Hernandez Y, Nicolosi V, Lotya M, Blighe F M, Sun Z, De S, McGovern I T, Holland B, Byrne M, un'Ko Y K, Boland J J, Niraj P, Duesberg G, Krishnamurthy S, Goodhue R, Hutchison J, Scardaci V, Ferrari A C, Coleman J N. Nat. Nanotechnol., 2008, 3:563.
[66] Xu J, Zhang L W, Shi R, Zhu Y F. J. Mater. Chem. A, 2013, 1:14766.
[67] Lu X, Xu K, Chen P, Jia K, Liu S, Wu C. J. Mater. Chem. A, 2014, 2:18924.
[68] Xin J Y, Dong P, Pu L, Tan H, Li J S. Colloids Surf. A, 2014, 450:25.
[69] Wang B, Zhou K Q, Jiang S H, Shi Y Q, Wang B B, Zhou G, Hu Y. Mater. Res. Bull., 2014, 56:107.
[70] Xi W, Peng W C, Li X Y. Int. J. Hydrogen Energy, 2014, 39:13454.
[71] Xu Y, Zhao W W, Xu R, Shi Y M, Zhang B. Chem. Commun., 2013, 49:9803.
[72] Tian Y, Wang L G, Tang H Q, Zhou W W. J. Mater. Chem. A, 2015, 3:11294.
[73] Chen J S, Xin F, Yin X H, Xiang T Y, Wang Y W. Rsc Adv., 2014, 5:3833.
[74] Sarkar S, Leach A D P, Macdonald J E. Chem. Mater., 2016, 28:4324.
[75] Huang Z F, Pan L, Zou J J, Zhang X, Wang L. Nanoscale, 2014, 6:14044.
[76] Pu Y F, Li Y Z, Huang Y L, Sun I K, Cai P, Seo H J. Mater. Lett., 2015, 141:73.
[77] Li J, Yu Y, Zhang L Z. Nanoscale, 2014, 6:8473.
[78] Mi Y, Zhou M, Wen L Y, Zhao H P, Lei Y. Dalton Trans., 2014, 43:9549.
[79] Ye L Q, Su Y R, Jin X L, Xie H Q, Zhang C. Environ. Sci. Nano, 2014, 1:90.
[80] Gao M C, Zhang D F, Pu X P, Li H, Li J W, Shao X, Ding K Y. Mater. Lett., 2015, 140:31.
[81] Kim C W, Son Y S, Kang M J, Kim D Y, Kang Y S. Adv. Energ. Mater., 2016, 6:1501754.
[82] Wang Q, Jiang H, Ding S, Noh H M, Moon B K, Choi B C, Shi J, Jeong J H., Synth. React. Inorg., 2015, 46:483.
[83] Li Y, Sun Z H, Zhu S M, Liao Y L, Chen Z X, Zhang D. Carbon, 2015, 94:599.
[84] Yang C Y, Huang Y, Li T H, Li F. Cheminform, 2015, 46:2560.
[85] Yu H G, Sun Q, Jia X R, Wang X F, Yu J G. Dalton Trans., 2015, 44:14532.
[86] Ao Y H, Xu J L, Wang P F, Wang C, Hou J, Qian J, Li Y. Colloids Surf. A, 2015, 487:66.
[87] Ma Y, Jia Y L, Jiao Z B, Yang M, Qi Y X, Bi Y P. Chem. Commun., 2015, 51:6655.
[88] Zhou Y G, Zhang Y F, Lin M S, Long J L, Zhang Z Z, Lin H X, Wu C S, Wang X X. Nat. Commun., 2015, 6:8340.
[89] Yeh T F, Syu J M, Cheng C, Chang T H, Teng H. Adv. Funct. Mater., 2010, 20:2255.
[90] Samal A, Das D P, Nanda K K, Mishra B K, Das J, Dash A. Chem. Asian J., 2016, 11:584.
[91] Oh J, Chang Y H, Kim Y H, Park S. Phys. Chem. Chem. Phys., 2016, 18:10882.
[92] Yuan Y P, Yin L S, Cao S W, Xu G S, Li C H, Xue C. Appl. Catal. B-Environ., 2015, s168/169:572.
[93] Ma P Y, Yu H J, Yu Y, Wang W M, Wang H, Zhang J Y, Fu Z Y. Phys. Chem. Chem. Phys., 2016, 18:3638.
[94] Wang Y, Niu C G, Zhang L, Wang Y, Zhang H, Huang D W, Zhang X G, Wang L, Zeng G M. Rsc Adv., 2016, 6:10221.
[95] Chen B H, Li P R, Zhang S S, Zhang W, Dong X P, Xi F N, Liu J Y. J. Colloid Interface Sci., 2016, 478:263.
[96] Wang W J, Cheng H F, Huang B B, Liu X L, Qin X Y, Zhang X Y, Ying D. J. Colloid. Interf. Sci., 2015, 442:97.
[97] Cheng H J, Hou J G, Takeda O, Guo X M, Zhu H M. J. Mater. Chem. A, 2015, 3:11006.
[98] Dong M, Wu J, Gao M C, Xin Y J, Ma T J, Sun Y Y. Chem. Eng. J., 2016, 290:136.
[99] Jo W K, Sivakumar N T. ACS Appl. Mat. Interf., 2015, 7:17138.
[100] Jo W K, Lee J Y, Natarajan T S. Phys. Chem. Chem. Phys., 2015, 18:1000.
[101] Liu X L, Yan Y, Da Z L, Shi W D, Ma C C, Lv P, Tang Y F, Yao G X, Wu Y T, Huo P W. Chem. Eng. J., 2014, 241:243.
[102] Wang T Y, Quan W, Jiang D L, Chen L L, Li D, Meng S C, Chen M. Chem. Eng. J., 2016, 300:280.
[103] Zhu J L, Liu S M, Yang Q, Xu P P, Ge J H, Guo X T. Colloids Surf. A, 2016, 489:275
[104] Li W B, Chang F, Dai S Y, Yue J G, Hua F X, Hao H. Appl. Catal. B-Environ., 2015, 168/169:465.
[105] Kumar S, Baruah A, Tonda S, Kumar B, Shanker V, Sreedhar B. Nanoscale, 2014, 6:4830.
[106] He Y M, Zhang L H, Teng B T, Fan M H. Environ. Sci. Technol., 2015, 49:649.
[107] Jo W K, Adinaveen T, Vijaya J J, Selvam N C S. Rsc Adv., 2016, 6:10487.
[108] Liu Y N, Wang R X, Yang Z K, Du H, Jiang Y F, Shen C C, Liang K, Xu A W. Chin. J. Catal., 2015, 36:2135.
[109] Wang H H, Peng D L, Chen T, Chang Y, Dong S J. Ceram. Int., 2016, 42:4406.
[110] Chen X, Tan P F, Zhou B H, Dong H G, Pan J, Xiong X. J. Alloys Compd., 2015, 647:456.
[111] Linsebigler A L, Lu G, Yates J T. Chem. Rev., 1995, 95:735.
[112] Wang X W, Yin L C, Liu G. Chem. Commun., 2014, 50:3460.
[113] Cao S W, Low J X, Yu J G, Jaroniec M. Adv. Mater., 2015, 27:2150.
[114] Yan J Q, Wu H, Chen H, Zhang Y X, Zhang F X, Liu S F. Appl. Catal. B-Environ., 2016, 191:130.
[115] Ye R Q, Fang H B, Zheng Y Z, Li N, Wang Y, Tao X. ACS Appl. Mat. Interf., 2016, 8:13879.
[116] Liu G, Niu P, Sun C, Smith S C, Chen Z, Lu G Q, Cheng H M. J. Am. Chem. Soc., 2010, 132:11642.
[117] Zhang J S, Sun J H, Maeda K, Domen K, Liu P, Antonietti M, Fu X Z, Wang X C. Energy Environ. Sci., 2011, 4:675.
[118] Huang Y, Liu Y, Zhu D Y, Xin Y N, Zhang B. J. Mater. Chem. A, 2016, 4:13626.
[119] Sato N. J. Plant Res., 2004, 117:495.
[120] Liu H M, Wang T, Zhang H B, Meng X G, Hao D, Chang K, Li P, Kako T, Ye J H. Angew. Chem. Int. Ed., 2015, 54:11545
[121] Dionigi F, Vesborg P C K, Pedersen T, Hansen O, Dahl S, Xiong A, Maeda K, Domen K, Chorkendorff I. Energy Environ. Sci., 2011, 4:2937.
[122] Karim M R, Hatakeyama K, Matsui T, Takehira H, Taniguchi T, Koinuma M, Matsumoto Y, Akutagawa T, Nakamura T, Noro S. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135:8097.
[123] Wang H, Qiu X Q, Li L P, Li G S. Chem. Lett., 2007, 36:1132.
[124] Maglia F, Tredici I G. J. Mater. Res., 2012, 27:1975.
[125] Wang Q, Li Y B, Hisatomi T, Nakabayashi M, Shibata N, Kubota J, Domen K. J. Catal., 2015, 328:308.
[126] Ma X M, Jiang Q T, Guo W M, Zheng M, Xu W C, Ma F B, Hou B R. Rsc Adv., 2016, 6:28263.
[127] Lai W C, Lin K W, Guo T F, Chen P, Wang Y T. Appl. Phys. Lett., 2015, 107:114.
[128] Sarswat P K, Bhattacharyya D, Free M L, Misra M. Phys. Chem. Chem. Phys., 2016, 18:3788.
[129] Halmann M. Nature, 1978, 275:115.
[130] Inoue T, Fujishima A, Konishi S, Honda K. Nature, 1979, 277:637.
[131] Yuan L, Xu Y J. Appl. Surf. Sci., 2015, 342:154.
[132] Jang Y J, Jeong I, Lee J, Lee J, Ko M J, Lee J S. ACS Nano, 2016, 10:6980.
[133] Jin J, Yu J G, Guo D P, Cui C, Wingkei H. Small, 2015, 11:5262.
[134] Wang J, Yao H C, Fan Z Y, Zhang L, Wang J, Zang S Q, Li Z. ACS Appl. Mat. Interf., 2016, 8:3765.
[135] Kuai L B, Zhou Y, Tu W G, Li P, Li H J, Xu Q F, Tang L Q, Wang X Y, Xiao M, Zou Z G. Rsc Adv., 2015, 5:88409.
[136] Yu W L, Xu D F, Peng T Y. J. Mater. Chem. A, 2015, 3:19936.