有机太阳能电池因具有成本低、质轻、柔韧性好、可大面积印刷制备等优势,引起了人们极大的关注并成为现阶段有机电子学研究的重要热点之一。有机功能层中电子给体和受体界面特性对电池的功率转换效率影响很大,通过给受体界面的微纳结构化,可扩大给受体的接触面积、缩短给体和受体的距离、增强光吸收,能产生更多激子并促进激子有效分离,从而有效提高器件的电池效率。本文综述了纳米压印、自组装、溶剂挥发以及模板法等调控微纳结构的技术和方法,总结了基于微纳结构构建有机光伏器件的发展现状,并对目前微纳结构化方法和光伏应用中存在问题和研究重点做了简要评述,最后展望了该研究领域下一步的发展方向和应用前景。
[1] Luo G, Ren X, Zhang S, Wu H, Choy W C, He Z, Cao Y. Small, 2016, 12(12):1547.
[2] Wang Q, Xie Y, Soltani-Kordshuli F, Eslamian M. Renew. Sust. Energ. Rev., 2016, 56(26):347.
[3] Chen R, Zheng C, Li C, Li H, Wang Z, Tang Y, Jiang H, Tan Z, Huang W. Polym. Chem., 2016, 7(4):780.
[4] 关丽(Guan L),张晓远(Zhang X Y),孙福强(Sun F Q). 化学进展(Progress in Chemistry), 2015, 27(10):1435.
[5] Yusoff A R B M, Kim D, Kim H P, Shneider F K, Da Silva W J, Jang J. Energ. Environ. Sci., 2015, 8(1):303.
[6] Zhao J, Li Y, Yang G, Jiang K, Lin H, Ade H, Ma W, Yan H. Nat. Energ., 2016, 1(2):15027.
[7] 王洪宇(Wang H Y),赖衍帮(Lai Y B),丁益民(Ding Y M). 化学进展(Progress in Chemistry), 2014, 26(10):1673.
[8] Lee D H, Michael Y Y, You J, Richard E, Li G. Nanotechnology, 2014, 25(29):295401.
[9] Lee K H, Schwenn P E, Smith A R G, Cavaye H, Shaw P E, James M, Krueger K B, Gentle I R, Meredith P, Burn P L. Adv. Mater., 2011, 23(6):766.
[10] Stevens D M, Qin Y, Hillmyer M A, Frisbie C D. J. Phys. Chem. C., 2009, 113(26):11408.
[11] Yang H Y, Kang N S, Hong J, Song Y, Kim T W, Lim J A. Org. Electron., 2012, 13(11):2688.
[12] Chen J T, Hsu C H. Polym. Chem., 2011, 11(2):2707.
[13] Thompson B C, Fréchet J M J. Angew. Chem. Int. Edit., 2008, 47(1):58.
[14] Brocks G, Tol A. J. Phys. Chem., 1996, 100(2):1838.
[15] Zhou L, Ou Q, Chen J, Shen S, Tang J, Li Y, Lee S. Sci. Rep., 2014, 12(7):4.
[16] Forberich K, Dennler G, Scharber M C, Hingerl K, Fromherz T, Brabec C J. Thin Solid Films, 2008, 516(20):7167.
[17] Xue J, Cao W. Energ. Environ. Sci., 2014, 11(7):2123.
[18] Chen J, Cui C, Li Y, Zhou L, Ou Q, Li C, Li Y, Tang J. Adv. Mater., 2015, 27(6):1035.
[19] Cho C, Jeong S, Choi H, Shin N, Kim B, Jeon E, Lee J. Adv. Opt. Mater., 2015, 3(12):1697.
[20] Csucs G, Michel R, Lussi J W, Textor M, Danuser G. Biomaterials, 2003, 24(10):1713.
[21] Dunst S, Rath T, Radivo A, Sovernigo E, Tormen M, Amenitsch H, Marmiroli B, Sartori B, Reichmann A, Knall A, Trimmel G. ACS. Appl. Mater. Inter., 2014, 6(10):7633.
[22] Wagner D J, Jayatissa A H. Org. Electron., 2005, 6002(24):60020.
[23] Mrksich M, Whitesides G M. Trends Biotechnol., 1995, 13(6):228.
[24] Zeng W, Chong K S L, Low H Y, Williams E L, Tam T L, Sellinger A. Thin Solid Films, 2009, 517(24):6833.
[25] Yang Y, Mielczarek K, Zakhidov A, Hu W. ACS Appl. Mater. Inter., 2014, 6(21):19282.
[26] Avnon E, Yaacobi-Gross N, Ploshnik E, Shenhar R, Tessler N. Org. Electron., 2011, 12(7):1241.
[27] An Z, Zheng C, Tao Y, Chen R, Shi H, Chen T, Wang Z, Li H, Deng R, Liu X, Huang W. Nat. Mater., 2015, 14(7):685.
[28] Yuan J, Tang Y, Xu S, Chen R, Huang W. Sci. Bull., 2015, 2(894):1631.
[29] Byeon K J, Lee H. Eur. Phys. J. Appl. Phys., 2012, 59(1):10001.
[30] Lehn B J. Angew. Chem. Int. Edit., 1990, 19(2):1304.
[31] Hoeben F J M, Jonkheijm P, Meijer E W, Schenning A P H J. Chem. Rev., 2005, 105(4):1491.
[32] Jukes P C, Heriot S Y, Sharp J S, Jones R A L. Macromolecules, 2005, 38(6):2030.
[33] Heriot S Y, Jones R. Nat. Mater., 2005.27(4):782.
[34] Arias A C, Mackenzie J D, Stevenson R, Halls J J M, Inbasekaran M, Woo E P, Richards D, Friend R H. Macromolecules, 2001, 34(17):6005.
[35] Li G, Yao Y, Yang H, Shrotriya V, Yang G, Yang Y. Adv. Funct. Mater., 2007, 17(10):1636.
[36] Cheng H, Lin W, Wu F. Appl. Phys. Lett., 2009, 94(22):223302.
[37] Salim T, Wong L H, Uer B B, Kukreja R, Yong L F. J. Mater. Chem., 2010, 21(1):242.
[38] Chen F, Tseng H, Ko C. Appl. Phys. Lett., 2008, 92(10):103316.
[39] Kekuda D, Lin H, Chyi Wu M, Huang J, Ho K, Chu C. Sol. Energ. Mat. Sol. C., 2011, 95(2):419.
[40] Steinhart M, Wendorff J H, Greiner A. Wehrspohn R B, Nielsch K, Schilling J, Choi J, Gösele U. Science, 2002, 292(14):117.
[41] Steinhart M, Wehrspohn R B, Gösele U, Wendorff J H. Angew. Chem. Int. Edit., 2004, 43(11):1334.
[42] Chen D, Chen J, Glogowski E, Emrick T, Russell T P. Macromol. Rap. Comm., 2009, 12(30):377.
[43] Masuda H, Fukuda K. Science, 1995, 9(268):1466.
[44] Haberkorn N, Weber S A L, Berger R, Theato P. ACS Appl. Mater. Inter., 2010, 2(6):1573.
[45] Yang Y, Mielczarek K, Zakhidov A, Hu W. ACS Appl. Mater. Inter., 2016, 8(11):7300.
[46] Mayer J, Gallinet B, Offermans T, Ferrini R. Opt. Exp., 2016, 24(2):A358.
[47] Wang H, Lin L, Chen S, Wang Y, Wei K. Nanotechnology, 2009, 20(7):75201.
[48] Kim J S, Park Y, Lee D Y, Lee J H, Park J H, Kim J K, Cho K. Adv. Funct. Mater., 2010, 20(4):540.
[49] Chang C, Wu C, Chen S, Cui C, Cheng Y, Hsu C, Wang Y, Li Y. Angew. Chem. Int. Edit., 2011, 50(40):9386.
[50] Chen D, Zhao W, Russell T P. ACS Nano, 2012, 6(2):1479.
[51] Ulum S, Holmes N, Barr M, Kilcoyne A L D, Gong B B, Zhou X, Belcher W, Dastoor P. Nano Energy, 2013, 2(5):897.
[52] Gärtner S, Christmann M, Sankaran S, Röhm H, Prinz E, Penth F, Pütz A, Türeli A E, Penth B, Baumstümmler B, Colsmann A. Adv. Mater., 2014, 26(38):6653.
[53] Rtner S G, Reich S, Bruns M, Czolk J, Colsmann A. Nanoscale, 2016, 8(12):6721.
[54] Vaughan B, Williams E L, Holmes N P, Sonar P, Dodabalapur A, Dastoor P C, Belcher W J. Phys Chem. Chem. Phys., 2014, 16(6):2647.
[55] Reyes-Reyes M, López-Sandoval R, Liu J, Carroll D L. Sol. Energ. Mat. Sol. C., 2007, 91(15/16):1478.
[56] Stapleton A, Vaughan B, Xue B, Sesa E, Burke K, Zhou X, Bryant G, Werzer O, Nelson A, David Kilcoyne A L, Thomsen L, Wanless E, Belcher W, Dastoor P. Sol. Energ. Mat. Sol. C., 2012, 102(2):114.
[57] Holmes N P, Nicolaidis N, Feron K, Barr M, Burke K B, Al-Mudhaffer M, Sista P, Kilcoyne A L D, Stefan M C, Zhou X, Dastoor P C, Belcher W J. Sol. Energ. Mat. Sol. C., 2015, 140(4):412.
[58] Dam H F, Holmes N P, Andersen T R, Larsen-Olsen T T, Barr M, Kilcoyne A L D, Zhou X, Dastoor P C, Krebs F C, Belcher W J. Sol. Energ. Mat. Sol. C., 2015, 138(6):102.
[59] Holmes N P, Ulum S, Sista P, Burke K B, Wilson M G, Stefan M C, Zhou X, Dastoor P C, Belcher W J. Sol. Energ. Mat. Sol. C., 2014, 128(8):369.
[60] Holmes N P, Marks M, Kumar P, Kroon R, Barr M G, Nicolaidis N, Feron K, Pivrikas A, Fahy A, Mendaza A D D Z, Kilcoyne A L D, Müller C, Zhou X, Andersson M R, Dastoor P C, Belcher W J. Nano Energy, 2016, 19(13):495.
[61] Lee D H, Michael Y Y, You J, Richard E, Li G. Nanotechnology, 2014, 25(29):295401.
[62] Seok J, Shin T J, Park S, Cho C, Lee J, Yeol Ryu D, Kim M H, Kim K. Sci. Rep., 2015, 5(44):8373.
[63] Vohra V, Rling B D, Higashimine K, Murata H. Appl. Phys. Exp., 2016,6(16):012301-1.
[64] van Franeker J J, Kouijzer S, Lou X, Turbiez M, Wienk M M, Janssen R A J. Adv. Energy. Mater., 2015, 5(14):1500464.
[65] Aguirre J C, Hawks S A, Ferreira A S, Yee P, Subramaniyan S, Jenekhe S A, Tolbert S H, Schwartz B J. Adv. Energy. Mater., 2015, 5(11):1402020.
[66] Khaleque T, Svavarsson H G, Magnusson R. Opt. Exp., 2013, 21(S4):A631.
[67] Atwater H A, Polman A. Nat. Mater., 2010, 9(3):205.
[68] Khaleque T, Svavarsson H G, Magnusson R. Opt. Exp., 2013, 21(S4):A631.
[69] Atwater H A, Polman A. Nat. Mater., 2010, 9(3):205.
[70] Chen J, Yu M, Chang C, Chao Y, Sun K W, Hsu C. ACS Appl. Mater. Inter., 2014, 6(9):6164.
[71] He Z, Zhong C, Huang X, Wong W, Wu H, Chen L, Su S, Cao Y. Adv. Mater., 2011, 23(40):4636.
[72] Xu J, Hu Z, Zhang K, Huang L, Zhang J, Zhu Y. Energ. Technol., 2016, 4(2):314.