超疏水材料由于其独特的自清洁性能在日常生活和工业领域中有着广泛的应用前景。目前,随着单一功能化超疏水材料研究的成熟,超疏水材料性能的多样性,如透明性、耐磨耐久性、润湿性转换等,在基础研究和实际应用中受到了广泛的关注。透明超疏水涂层除了具备一般超疏水涂层的性能外还具有良好的透光性;而提高超疏水材料的耐磨耐久性在实际应用中具有极为重要的意义;润湿性转换则扩展了超疏水表面在油水分离等方面的应用。虽然已有较多关于超疏水材料的研究,但仍然无法满足人们对超疏水表面功能性的需求,因此研究功能化超疏水涂层具有更加深远的意义。本文综述了超疏水材料在透明性,耐磨耐久性,润湿性转换以及混合物分离等方面的研究进展,并展望了超疏水材料领域未来的研究热点和发展方向。
[1] Wang L M, Peng B, Su Z H. Langmuir, 2010, 26(14):12203.
[2] Pirie B J S, Gregory D W. J. Chem. Edu., 1973, 50(10):682.
[3] Sun T L, Feng L, Gao X F, Jiang L. Acc. Chem. Res., 2005, 38(8):644.
[4] Gentleman M M, Ruud J A. Langmuir, 2010, 26(3):1408.
[5] Zhang X, Shi F, Yu X, Liu H, Fu Y, Wang Z Q, Jiang L, Li X Y. J. Am. Chem. Soc., 2004, 126(10):3064.
[6] Cao M Y, Guo D W, Yu C M, Li K, Liu M J, Jiang L. ACS Appl. Mater. Inter., 2016, 8(6):3615.
[7] Yamamoto M, Nishikawa N, Mayama H, Nonomura Y, Yokojima S, Nakamura S, Uchida K. Langmuir, 2015, 31(26):7355.
[8] Shi X D, Dou R M, Ma T Z, Liu W Y, Lu X H, Shea K J, Song Y L, Jiang L. ACS Appl. Mater. Inter., 2015, 7(33):18424.
[9] 刘双平(Liu S P), 俞熹(Yu X). 大学物理(College Physics), 2011, 30(9):50.
[10] Janout V, Myers S B, Register R A, Regen S L. J. Am. Chem. Soc., 2007, 129(17):5756.
[11] Guldin S, Kohn P, Stefik M, Song J, Divitini G, Ecarla F, Ducati C, Wiesner U, Steiner U. Nano Lett., 2013, 13(11):5329.
[12] Zhao H, Law K Y. Langmuir, 2012, 28(32):11812.
[13] Shi E Z, Li H B, Yang L, Zhang L H, Li Z, Li P X, Shang Y Y, Wu S T, Li X M, Wei J Q, Wang K L, Zhu H W, Wu D H, Fang Y, Cao A Y. Nano. Lett., 2013, 13(4):1776.
[14] Ellerbee A K, Phillips S T, Siegel A C, Miricia K A, Martinez A W, Striehl P, Jain N, Prentiss M, Whitesides G M. Anal. Chem., 2009, 81(20):8447.
[15] Lee J, Jha A K, Bose A, Tripathi A. Langmuir, 2008, 24(22):12738.
[16] Xi B J, Verma L K, Li J, Bhatia C S, Danner A J, Yang H, Zeng H C. ACS Appl. Mater. Inter., 2012, 4(2):1093.
[17] Marmur A. Langmuir, 2004, 20(9):3517.
[18] Yang Y, Deng Y H, Tong Z, Wang C Y. ACS Sustainable Chem. Eng., 2014, 2(7):1729.
[19] Nyström D, Lindqvist J, Östmark E, Antoni P, Carlmark A, Hult A, Malmström E. ACS Appl. Mater. Inter., 2009, 1(4):816.
[20] 陈钰(Chen Y), 徐建生(Xu J S), 郭志光(Guo Z G). 化学进展(Progress in Chemistry), 2012, 24(5):696.
[21] 杨卧龙(Yang W L), 纪献兵(Ji X B), 徐进良(Xu J L). 化学进展(Progress in Chemistry), 2016, 28(6):763.
[22] Ren G N, Zhang Z Z, Zhu X T, Ge B, Wang K, Xu X H, Men X H, Zhou X Y. Appl. Phys. A, 2014, 114(4):1129.
[23] Barthwal S, Lim S H. Applied Surface Science, 2015, 328:296.
[24] Lu Y, Song J L, Liu X, Xu W J, Xing Y J, Wei Z F. ACS Sustainable Chem. Eng., 2013, 1(1):102.
[25] Chen H W, Zhang P F, Zhang L W, Liu H L, Jiang Y, Zhang D Y, Han Z W, Jiang L. Nature, 2016, 532:85.
[26] Chen Q, Wang M R, Pan N, Guo Z Y. Energy Fuels, 2009, 23(9):4470.
[27] 徐文华(Xu W H), 张丽东(Zhang L D), 赵利(Zhao L), 陈寿花(Chen S H), 王丽(Wang L), 刘伟良(Liu W L). 化工进展(Chemical Industry and Engineering Progress), 2012, 31(10):2260.
[28] 黄二梅(Huang E M), 皮丕辉(Pi P H), 郑大锋(Zheng D F), 文秀芳(Wen X F), 杨卓如(Yang Z R). 化工新型材料(New Chemical Materials), 2010, 38(3):1.
[29] Su C H, Li J, Geng H B, Wang Q J, Chen Q M. Applied Surface Science, 2006, 253(5):2633.
[30] Yu S, Guo Z G, Liu W M.Chem. Commun., 2015, 51:1775.
[31] Huang C Z, Chen S F. J. Phys. Chem. B, 2008, 112(37):11785.
[32] 王峥(Wang Z), 徐平(Xu P), 王文文(Wang W W), Tabulcau J. 物理实验(Physics Experimentation), 2010, 30(7):27.
[33] Kim T H, Ha S H, Jang N S, Kim J, Kim J H, Park J K, Lee D W, Lee J, Kim S H, Kim J M. ACS Appl. Mater. Inter., 2015, 7(9):5289.
[34] Wong J X H, Yu H Z. J. Chem. Educ., 2013, 90(9):1203.
[35] Bravo J, Zhai L, Wu Z Z, Cohen R E, Rubner M F. Langmuir, 2007, 23(13):7293.
[36] Yang S Y, Wang L F, Wang C F, Chen L, Chen S. Langmuir, 2010, 26(23):18454.
[37] Ling X Y, Phang I Y, Vancso G J, Huskens J, Reinhoudt D N. Langmuir, 2009, 25(5):3260.
[38] Xi Y, Hu Y H, Grinthal A, Wong T S, Mahadevan L, Aizenberg J. Nature Materials, 2013, 12(6):529.
[39] Chen L Q, Geissler A, Bonaccurso E, Zhang K. ACS Appl. Mater. Inter., 2014, 6(9):6969.
[40] Mundo R D, Palumbo F, Agostino R. Langmuir, 2008, 24(9):5044.
[41] Karunakaran R G, Lu C H, Zhang Z H, Yang S. Langmuir, 2011, 27(8):4594.
[42] Wang L M, McCarthy T J. Angew. Chem. Int. Ed., 2016, 55:244.
[43] Yanagisawa T, Nakajima A, Sakai M, Kameshima Y, Okada K. Elsevier Materials Science and Engineering B, 2009, 161:36.
[44] Cao L L, Gao D. RSC Faraday Discuss, 2010, 146:57.
[45] 刘朝阳(Liu Z Y), 程璇(Cheng X). 功能材料(Journal of Functional Materials), 2013, 44(6):870.
[46] Li Y, Men X H, Zhu X T, Ge B, Chu F J, Zhang Z Z. J. Mater. Sci., 2016, 51(5):2411.
[47] Tian X L, Verho T, Ras R H A. Science, 2016, 352(6282):142.
[48] Xu L G, Geng Z, He J H, Zhou G. ACS Appl. Mater. Inter., 2014, 6(12):9029.
[49] Groten J, Rühe J. Langmuir, 2013, 29(11):3765.
[50] Su F H, Yao K. ACS Appl. Mater. Inter., 2014, 6(11):8762.
[51] Yokoi N, Manabe K, Tenjimbayashi M, Shiratori S. ACS Appl. Mater. Inter., 2015, 7(8):4809.
[52] Boinovich L, Emelyanenko A M, Pashinin A S. ACS Appl. Mater. Inter., 2010, 2(6):1754.
[53] Liu X J, Xu Y, Ben K Y, Chen Z, Wang Y, Guan Z S. Applied Surface Science, 2015, 339:94.
[54] Liu S H, Liu X J, Latthe S S, Gao L, An S, Yoon S S, Liu B S, Xing R. Applied Surface Science, 2015, 351:897.
[55] Qian Y J, Chi L N, Zhou W L, Yu Z J, Zhang Z Z, Zhang Z J, Jiang Z. Applied Surface Science, 2016, 360:749.
[56] Wang H X, Zhou H, Gestos A, Fang J, Lin T. ACS Appl. Mater. Inter., 2013, 5(20):10221.
[57] Zhu T, Cai C, Duan C T, Zhai S, Liang S M, Jin Y, Zhao N, Xu J. ACS Appl. Mater. Inter., 2015, 7(25):13996.
[58] Zhou X Y, Zhang Z Z, Xu X H, Guo F, Zhu X T, Men X H, Ge B. ACS Appl. Mater. Inter., 2013, 5(15):7208.
[59] Xue C H, Li Y R, Zhang P, Ma J Z, Jia S T. ACS Appl. Mater. Inter., 2014, 6(13):10153.
[60] Abbas R, Khereby M A, Sadik W A, EI Demerdash A G M. Cellulose, 2015, 22:887.
[61] Yuan R X, Wu S Q, Yu P, Wang B H, Mu L W, Zhang X G, Zhu Y X, Wang B, Wang H Y, Zhu J H. ACS Appl. Mater. Inter., 2016, 8(19):12481.
[62] Wang Z X, Hou D Y, Lin S H. Environ. Sci. Technol., 2016, 50(7):3866.
[63] Hou Y, Wang Z, Guo J, Shen H, Zhang H, Zhao N, Zhao Y P, Chen L, Liang S M, Jin Y, Xu J. J. Mater. Chem. A, 2015, 3:23252.
[64] Chen B Y, Qiu J H, Sakai E, Kanazawa N, Liang R L, Feng H X. ACS Appl. Mater. Inter., 2016, 8(27):17659.
[65] Liu X J, Ge L, Li W, Wang X Z, Li F. ACS Appl. Mater. Inter., 2015, 7(1):791.
[66] Ge B, Men X H, Zhu X T, Zhang Z Z. J. Mater. Sci., 2015, 50(6):2365.
[67] Gondal M A, Sadullah M S, Dastageer M A, Mckinley G H, Panchanathan D, Varanasi K K. ACS Appl. Mater. Inter., 2014, 6(16):13422.
[68] Yong J L, Chen F, Yang Q, Biao H, Du G Q, Shan C, Huo J L, Fang Y, Hou X. Adv. Mater. Inter., 2016, 3(7):1500650.
[69] Yuan T, Meng J Q, Hao T Y, Wang Z H, Zhang Y F. ACS Appl. Mater. Inter., 2015, 7(27):14896.
[70] Cheng Z J, Lai H, Du Y, Fu K W, Hou R, Zhang N Q, Sun K N. ACS Appl. Mater. Inter., 2013, 5(21):11363.
[71] Kwak M J, Oh M S, Yoo Y, You J B, Kim J, Yu S J, Im S G. Chem. Mater., 2015, 27(9):3441.
[72] Li K, Ju J, Xue Z X, Ma J, Feng L, Gao S, Jiang L. Nature Communication, 2013, 4(4):2276.
[73] Lee J, Boo C, Ryu W H, Taylor A D, Elimelech M. ACS Appl. Mater. Inter., 2016, 8(17):11154.
[74] Kujawa J, Cerneaux S, Koter S, Kujawski W. ACS Appl. Mater. Inter., 2014, 6(16):14223.
[75] Vivek R, Thangam R, Kumar S R, Rejeeth C, Sivasubramanian S, Vincent S, Gopi D, Kannan S. ACS Appl. Mater. Inter., 2016, 8(3):2262.
[76] Mele E, Bayer I S, Nanni G, Heredia Guerrero J A, Ruffilli R, Ayadi F, Marini L, Cingolani R, Athanassiou A. Langmuir, 2014, 30(10):2896.
[77] Yabu H, Hirai Y, Kojima M, Shimomura M. Chem. Mater., 2009, 21(9):1787.
[78] Konosu Y, Matsumoto H, Tsuboi K, Minagawa M, Tanioka A. Langmuir, 2011, 27(24):14716.
[79] Ou R W, Wei J, Jiang L, Simon G P, Wang H T. Environ. Sci. Technol., 2016, 50(2):906.
[80] Lim H S, Han J T, Kwak D, Jin M H, Cho K. J. Am. Chem. Soc., 2006, 128(45):14458.
[81] Uyama A, Yamazoe S, Shigematsu S, Morimoto M, Yokojima S, Mayama H, Kojima Y, Nakamura S, Uchida K. Langmuir, 2011, 27(10):6395.
[82] Yin Y J, Guo N, Wang C X, Rao Q Q. Ind. Eng. Chem. Res., 2014, 53(37):14322.
[83] Jiang Y G, Wang Z Q, Yu X, Shi F, Xu H P, Zhang X. Langmuir, 2005, 21(5):1986.
[84] 蒋玉贵(Jiang Y G), 万鹏博(Wan P B), 王治强(Wang Z Q), 张希(Zhang X). 超分子组装与软物质材料(Supramolecular Assembly and Soft material). 中国化学会第26届学术年会论文集(Proceeding of the 26th Annual Meeting of Chinese Chemical Society), 2008. 54.
[85] Yuan W F, Jiang G Y, Wang J X, Wang G J, Song Y L, Jiang L. Macromolecules, 2006, 39(3):1300.
[86] Guo Y, Xia F, Xu L, Li J, Yang W S, Jiang L. Langmuir, 2010, 26(2):1024.
[87] Deng X, Mammen L, Butt H J, Vollmer D. Science, 2012, 335(6064):67.
[88] Sun H, Chen D Y, Wang D Q, Sanchez Soto M, Schiraldi D A. ACS Appl. Mater. Inter., 2016, 8(20):13051.
[89] Lu Y, Sathasivam S, Song J L, Crick C R, Carmalt C J, Parkin I P. Science, 2015, 347(6226):1132.
[90] Guo J, Yang F C, Guo Z G. Journal of Colloid and Interface Science, 2016, 466:36.
[91] Feng C F, Yi Z F, She F H, Gao W M, Peng Z, Garvey C J, Dumée L F, Kong L X. ACS Appl. Mater. Inter., 2016, 8(15):9977.
[92] Xu L Y, Zhu D D, Lu X M, Lu Q H. RSC J. Mater. Chem. A, 2015, 3:3801.
[93] Flores Vivian I, Hejazi V, Kozhukhova M I., Nosonovsky M, Sobolev K. ACS Appl. Mater. Inter., 2013, 5(24):13284.
[94] Liu J, Guo H Y, Zhang B, Qiao S S, Shao M Z, Zhang X R, Feng X Q, Li Q Y, Song Y L, Jiang L, Wang J J. Angew. Chem. Int. Ed., 2016, 55:1.
[95] Hwang I, Jeong I, Lee J, Ko M J, Yong K. ACS Appl. Mater. Inter., 2015, 7(31):17330.
[96] Li H, Qu M N, Sun Z, He J M, Zhou A N. Journal of Nanomaterials, 2013, 497216:1.
[97] Qu M N, Liu S S, He J M, Feng J, Yao Y L, Hou L G, Ma X R. J. Mater. Sci., 2016, 51(18):8718.
[98] Qu M N, Liu S S, He J M, Feng J, Yao Y L, Hou L G, Ma X R, Liu X R. RSC Adv., 2016, 6:79238.
[99] Si Y F, Guo Z G. RSC Nanoscale, 2015, 7:5922.