快速可视化检测具有简捷、灵敏、特异性强且无需大型仪器等优点,在分析领域有广泛的应用。其中,快速可视化检测技术的核心是传感器的合理构建,并通过识别、指示及处理三个关键步骤对目标物实现可视化检测。近年来,有机光致变色传感器以其可调控的识别基团、颜色荧光双稳态异构的指示特性及定性定量双处理方式的特性,在快速可视化检测领域发展迅速。本文综述了有机光致变色化合物在可视化领域的研究进展,并对其发展和应用前景作出了展望。
[1] You L, Zha D, Anslyn E V. Chem. Rev., 2015, 115(15):7840.
[2] Anslyn E V. J. Org. Chem., 2007, 72(3):687.
[3] Lehn J. Angew. Chem. Int. Edit., 1988, 27(1):89.
[4] Tsoucaris G, Lehn J. Current Challenges on Large Supramolecular Assemblies. Springer Netherlands, 1999. 417.
[5] Liu L, Wang A, Wang G, Li J, Zhou Y. Sensor Actuat. B-Chem., 2015, 215:388.
[6] Santra M, Roy B, Ahn K H. Org. Lett., 2011, 13(13):3422.
[7] Goestl R, Hecht S. Angew. Chem. Int. Edit., 2014, 53(33):8784.
[8] Lemieux V, Branda N R. Org. Lett., 2005, 7(14):2969.
[9] Sun X, James T D. Chem. Rev., 2015, 115(15):8001.
[10] Wan S, Zheng Y, Shen J, Yang W, Yin M S. ACS Appl. Mater. Inter., 2014, 6(22):19515.
[11] Raymo F M, Giordani S. J. Am. Chem. Soc., 2001, 123(19):4651.
[12] Vilela D, González M C, Escarpa A. Anal. Chim. Acta, 2012, 751:24.
[13] Ding Y, Tang Y, Zhu W, Xie Y. Chem. Soc. Rev., 2015, 44(5):1101.
[14] Liu H, Chen Y. Dyes Pigments, 2011, 89(3):212.
[15] Jiang G, Wang S, Yuan W, Jiang L, Song Y, Tian H, Zhu D. Chem. Mater., 2005, 18(2):235.
[16] Straight S D, Andréasson J, Kodis G, Moore A L, Moore T A, Gust D. J. Am. Chem. Soc., 2005, 127(8):2717.
[17] Ita O, Sasaki Y, Yoshikawa Y, Watanabe A. J. Phys. Chem. B, 1995(99):9838.
[18] Brayshaw S K, Schiffers S, Stevenson A J, Teat S J, Warren M R, Bennett R D, Sazanovich I V, Buckley A R, Weinstein J A, Raithby P R. Chem.-Eur. J., 2011, 17(16):4385.
[19] Wong H, Tao C, Zhu N, Yam V W. Inorg. Chem., 2011, 50(2):471.
[20] Norsten T B, Branda N R. J. Am. Chem. Soc., 2001, 123(8):1784.
[21] Tissot A, Boillot M, Pillet S, Codjovi E, Boukheddaden K, Daku L M L. J. Phys. Chem. C, 2010, 114(49):21715.
[22] Irie M, Miyatake O, Uchida K, Eriguchi T. J. Am. Chem. Soc., 1994, 116(22):9894.
[23] Ohsumi M, Fukaminato T, Irie M. Chem. Commun., 2005,(31):3921.
[24] Irie M, Miyatake O, Uchida K. J. Am. Chem. Soc., 1992, 114(22):8715.
[25] Babu S S, Praveen V K, Ajayaghosh A. Chem. Rev., 2014, 114(4):1973.
[26] Lin Z, Ma Y, Zheng X, Huang L, Yang E, Wu C, Chow T J, Ling Q D. Dyes Pigments, 2015, 113:129.
[27] Valentine K. J, Parth K. P, Shelly H, Percy C, Yu Q, Karin Y C. Anal. Chem., 2014, 86(13):6184.
[28] Shao N, Wang H, Gao X, Yang R H, Chan W. Anal. Chem., 2010, 82(11):4628.
[29] Czarnik A W. In Instrumentation Science & Technology. American Chemical Society, 1993. 405.
[30] Yokoyama Y. Chem. Rev., 2000, 100(5):1717.
[31] Zhang J, Zou Q, Tian H. Adv. Mater., 2013, 25(3):378.
[32] Tian H, Yang S. Chem. Soc. Rev., 2004, 33(2):85.
[33] Sakai K, Imaizumi Y, Oguchi T, Sakai H, Abe M. Langmuir, 2010, 26(12):9283.
[34] Ai K, Liu Y, Lu L. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131(27):9496.
[35] Cui L, Peng Z, Ji C, Huang J, Huang D, Ma J, Zhang S, Qian X, Xu Y. Chem. Commun., 2014, 50(12):1485.
[36] Nolan E M, Lippard S J. Chem. Rev., 2008, 108(9):3443.
[37] Cui S, Liu G, Pu S, Chen B. Dyes Pigments, 2013, 99(3):950.
[38] Klajn R. Chem. Soc. Rev., 2014, 43(1):148.
[39] Zhang X, Yin J, Yoon J. Chem. Rev., 2014, 114(9):4918.
[40] Chen X, Jin Q, Wu L, Tung C, Tang X. Angew. Chem. Int. Edit., 2014, 53(46SI):12542.
[41] Alex S A, Chandrasekaran N, Mukherjee A. Anal. Methods, 2016, 8(10):2131.
[42] Xing Z, Junji Z, Yi-Lun Y, Tian H, Long Y. Chem. Sci., 2014(5):2642.
[43] Lu Y, Liu Y, Zhang S, Wang S, Zhang S, Zhang X. Anal. Chem., 2013, 85(14):6571.
[44] Phillips J, Mueller A, Przystal F. J. Am. Chem. Soc., 1965,87(17):4020
[45] Hirsheberg Y. J. Am. Chem. Soc., 1956, 78(10):2304.
[46] Irie M, Fukaminato T, Matsuda K, Kobatake S. Chem. Rev., 2014, 114(24):12174.
[47] Hirshberg Y, Fischer E. J. Chem. Soc., 1953:629.
[48] Irie M, Mohri M. J. Org. Chem., 1988, 53(4):803.
[49] Uchida K, Nakayama Y, Irie M. Bull. Chem. Soc. Jpn. 1990, 63(5):1311.
[50] Irie M. Chem. Rev., 2000, 100(5):1685.
[51] Qin M, Huang Y, Li F, Song Y. J. Mater. Chem. C, 2015, 3(36):9265.
[52] He J, He J, Wang T, Zeng H P. J. Mater. Chem. C, 2014, 2(36):7531.
[53] Ogoshi T, Harada A. Sensors, 2008, 8(8):4961.
[54] Liu Z, Jiang L, Liang Z, Gao Y. Tetrahedron, 2006, 62(14):3214.
[55] Liang Z, Liu Z, Jiang L, Gao Y. Tetrahedron Lett., 2007, 48(9):1629.
[56] Inouye M, Ueno M, Kitao T, Tsuchiya K. J. Am. Chem. Soc., 1990,(112):8977.
[57] Inouye M, Akamatsu K, Nakazumi H. J. Am. Chem. Soc., 1997, 119(39):9160.
[58] Xia S, Liu G, Pu S. J. Mater. Chem. C, 2015, 3(16):4023.
[59] Pu S Z, Ding H, Liu G, Zheng C, Xu H. J. Phys. Chem. C, 2014, 118(13):7010.
[60] Ren J, Tian H. Sensors, 2007, 7(12):3166.
[61] Natali M, Soldi L, Giordani S. Tetrahedron, 2010, 66(38):7612.
[62] Huang S, Li Z, Li S, Yin J, Liu S. Dyes Pigments, 2012, 92(3):961.
[63] Cui S, Liu G, Pu S Z, Chen B. Dyes Pigments, 2013, 99(3):950.
[64] Shiraishi Y, Matsunaga Y, Hirai T. Chem. Commun., 2012, 48(44):5485.
[65] Xu L, Wang S, Lv Y, Son Y, Cao D R. Spectrochim. Acta. A, 2014, 128(0):567.
[66] Xue D, Zheng C, Fan C, Liu G, Pu S. J. Photoch. Photobio. A, 2015, 303:59.
[67] Mahapatra A K, Manna S K, Maiti K, Maji R, Das Mukhopadhyay C, Sarkar D, Mondal T K. RSC Adv., 2014, 4(69):36615.
[68] Li K, Li Y, Tao J, Liu L, Wang L, Hou H, Tong A J. Sci. Rep-Uk., 2015, 5:14467.
[69] Zou Q, Li X, Zhang J J, Zhou J, Sun B B. Chem. Commun., 2012, 48(15):2095.
[70] Zou Q, Li X, Ågren H. Dyes Pigments, 2014, 111:1.
[71] Cui S, Tian Z, Pu S Z, Dai Y. RSC Adv., 2016, 6(24):19957.
[72] Zhou Z, Xiao S, Xu J, Liu Z, Shi M, Li F, Yi T, Huang C. Org. Lett., 2006, 8(18):3911.
[73] Zhou Z, Yang H, Shi M, Xiao S, Li F Y, Yi T, Huang C C. ChemPhysChem, 2007, 8(9):1289.
[74] Zhou Z, Hu H, Yang H, Yi T, Huang K, Yu M, Li F Y, Huang C C. Chem. Commun., 2008(39):4786.
[75] Poon C, Lam W H, Wong H, Yam V W. Chem-Eur. J., 2015, 21(5):2182.
[76] Liu W, Pu S, Cui S, Liu G, Fan C. Tetrahedron, 2011, 67(23):4236.
[77] Pu S, Tong Z, Liu G, Wang R. J. Mater. Chem. C, 2013, 1(31):4726.
[78] Hammarson M, Nilsson J R, Li S, Beke-Somfai T, Andreasson J. J. Phys. Chem. B, 2013, 117(43):13561.
[79] Cui S, Pu S, Liu W, Liu G. Dyes Pigments, 2011, 91(3):435.
[80] Natali M, Giordani S. Org. Biomol. Chem., 2012, 10(6):1162.
[81] Jin J, Li X, Zhang J, Zhao P, Tian H. Isr. J. Chem., 2013, 53(5):288.
[82] Gunnlaugsson T, Glynn M, Tocci Née Hussey G M, Kruger P E, Pfeffer F M. Coordin. Chem. Rev., 2006, 250(23/24):3094.
[83] Dydio P, Lichosyt D, Jurczak J. Chem. Soc. Rev., 2011, 40(5):2971.
[84] Dubonosov A D, Bren V A, Minkin V I, Shepelenko E N, Tikhomirova K S, Starikov A G, Revinskii Y V. Tetrahedron, 2015, 71(46):8817.
[85] Jin J, Zhang J, Zou L, Tian H. Analyst, 2013, 138(6):1641.
[86] Shiraishi Y, Adachi K, Itoh M, Hirai T. Org. Lett., 2009, 11(15):3482.
[87] Sumiya S, Doi T, Hirai T, Shiraishi Y. Tetrahedron, 2012, 68(2):690.
[88] Schultz K P, Spivey D W, Loya E K, Kellon J E, Taylor L M, Tetrahedron Lett., 2016, 57(11):1296.
[89] Lorand J P, Edwards J O. J. Org. Chem., 1959, 6(24):769.
[90] Nagasaki T, Shinmori H, Shinkai S. Tetrahedron Lett., 1994, 35(14):2201.
[91] Goswami S, Das S, Aich K. RSC Adv., 2015, 5(37):28996.
[92] Fukaminato T, Irie M. Adv. Mater., 2006, 18(24):3225.
[93] Li X, Ma Y, Wang B, Li G. Org. Lett., 2008, 10(16):3639.
[94] Li X, Xu Y, Wang B, Son Y. Tetrahedron Lett., 2012, 53(9):1098.
[95] Liu H H, Chen Y. J. Photoch. Photobio. A, 2010, 215(1):103.
[96] Song B, Li H, Yang L, Zhao C, Sai H, Zhang S, Zhang F, Xiang J. J. Photoch. Photobio. A, 2012, 241:21.
[97] Mao Y, Liu K, Lv G, Wen Y, Zhu X, Lan H, Yi T. Chem. Commun., 2015, 51(30):6667.
[98] Liu K, Wen Y, Shi T, Li Y, Li F, Zhao Y, Huang C, Yi T. Chem. Commun., 2014, 50(65):9141.
[99] Wu Y, Chen S, Yang Y, Zhang Q, Xie Y, Tian H, Zhu W. Chem. Commun., 2012, 48(4):528.
[100] Wu Y, Zhu W, Wan W, Xie Y, Tian H, Li A D. Chem. Commun., 2014, 50(91):14205.
[101] Nourmohammadian F, Wu T Q, Branda N R. Chem. Commun., 2011, 47(39):10954.
[102] Poon C, Lam W H, Yam V W. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133(49):19622.
[103] Liu W, Li Z, Hu F, Yin J, Yu G, Liu S H. Photochem. Photobiol. Sci., 2014, 13(12):1773.
[104] Huo Z, Li Z, Wang T, Zeng H P. Tetrahedron, 2013, 69(42):8964.
[105] Wang S, Shen W, Feng Y, Tian H. Chem. Commun., 2006(14):1497.