锂是重要的能源金属,从盐湖和海水卤水等液态锂资源中提锂,是获取锂资源的重要方向。吸附法适合从低浓度大体积的液相中选择性提取锂离子,而吸附材料是吸附提锂的核心。本文从吸附材料的类别出发,对吸附材料的最新研究进展进行综述,包括天然矿石和碳材料、无机锂离子筛(锰系、钛系锂离子筛)及成型方法、有机配体(冠醚、杯芳烃、磷酸酯等)复合吸附材料和材料的基体选择等内容,分析了各类吸附材料的提锂机理和吸附性能,为研究新型提锂吸附剂、开发新的吸附分离体系、克服吸附法的缺点和推动吸附技术在液态锂资源提取领域的发展提供参考。
[1] 高峰(Gao F), 郑绵平(Zhen M P), 乜贞(Nie Z), 刘建华(Liu J H), 宋彭生(Song P S). 地球学报(Acta Geoscientica Sinica), 2011, 32:483.
[2] 张宝全(Zhang B Q). 海湖盐与化工(Sea-Lake Salt and Chemical Industry), 2000, 29:9.
[3] Diallo M S, Kotte M R, Cho M. Environmental Science & Technology, 2015, 49:9390.
[4] Mehta V C. Google Patents, 1988.
[5] 杨建元(Yang J Y), 程温莹(Cheng W Y),张勇(Zhang Y),邓元龙(Deng Y L). 矿物岩石(Journal of Mineralogy and Petrology), 1995, 15:81.
[6] Du X, Guan G Q, Li X M, Jagadale A D, Ma X L, Wang Z D, Hao X G, Abudula A. Journal of Materials Chemistry A, 2016, 36, 13989.
[7] Ryu T, Lee D H, Ryu J C, Shin J, Chung K S, Kim Y H. Hydrometallurgy, 2015, 151:78.
[8] Hoshino T. Desalination, 2015, 359:59.
[9] Hano T, Matsumoto M, Ohtake T, Egashir N, Hori F. Solvent Extraction and Ion Exchange, 1992, 10:195.
[10] Gao D, Guo Y, Yu X, Wang S, Deng T. Journal of Chemical Engineering of Japan, 2016, 49:104.
[11] Shi C, Jing Y, Jia Y. Journal of Molecular Liquids, 2016, 215:640.
[12] Chitrakar R, Makita Y, Ooi K, Sonoda A. Industrial & Engineering Chemistry Research, 2014, 53:3682.
[13] Meshram P, Pandey B D, Mankhand T R. Hydrometallurgy, 2014, 150:192.
[14] Lemaire J, Svecova L, Lagallarde F, Laucournet R, Thivel P X. Hydrometallurgy, 2014, 143:1.
[15] Ji L M, Hu Y H, Li L J, Shi D, Li J F, Nie F, Song F G, Zeng Z M, Sun W, Liu Z Q. Hydrometallurgy, 2016, 162:71.
[16] Li H F, Li L J, Shi D, Li J F, Ji L M, Peng X W, Song F G, Nie F, Zeng Z M, Song X X. Chemistry Letters, 2015, 44:987.
[17] Ageev V, Solovev S. Surface Science, 2001, 480:1.
[18] Krischok S, Schaefer J, Höfft O, Kempter V. Surface and interface analysis, 2005, 37:83.
[19] Gong L, Wang R, Xia Z, Chen C. Journal of Chemical & Engineering Data, 2010, 55:2920.
[20] Kim J, Nielsen U G, Grey C P. Journal of the American Chemical Society, 2008, 130:1285.
[21] Kim J, Grey C P. Chemistry of Materials, 2010, 22:5453.
[22] Jeong J M, Rhee K Y, Park S J. Journal of Industrial and Engineering Chemistry, 2015, 27:329.
[23] 徐顺福(Xu S F). 中国海洋大学博士论文(Doctoral Dissertation of Ocean University of China), 2011.
[24] 刘维慧(Liu W H). 中国海洋大学博士论文(Doctoral Dissertation of Ocean University of China), 2014.
[25] Ooi K, Miyai Y, Katoh S, Maeda H, Abe M. Langmuir, 1990, 6:289.
[26] Feng Q, Miyai Y, Kanoh H, Ooi K. Langmuir, 1992, 8:1861.
[27] Ooi K, Miyai Y, Sakakihara J. Langmuir, 1991, 7:1167.
[28] Zhang Q H, Li S P, Sun S Y, Yin X S, Yu J G. Chemical Engineering Science, 2010, 65:169.
[29] Liu L, Zhang H, Zhang Y, Cao D, Zhao X. Colloids and Surfaces A:Physicochemical and Engineering Aspects, 2015, 468:280.
[30] 王禄(Wang L), 马伟(Ma W), 韩梅(Han M), 孟长功(Meng C G). 化学学报(Acta Chimica Sinica), 2007, 65:1135.
[31] Li L, Qu W, Liu F, Zhao T, Zhang X, Chen R, Wu F. Applied Surface Science, 2014, 315:59.
[32] 董殿权(Dong D Q), 刘维娜(Liu W N), 刘亦凡(Liu Y F). 物理化学学报(Acta Physico-Chimica Sinica), 2009, 7:006.
[33] Xiao J, Nie X, Sun S, Song X, Li P, Yu J. Advanced Powder Technology, 2015, 26:589.
[34] 马立文(Ma L W), 陈白珍(Chen B Z), 石西昌(Shi X C), 冯大伟(Feng D W). 无机化学学报(Chin. J. Inorg. Chem.), 2011, 27:697.
[35] 惠许(Hui X), 陈昌国(Chen C G), 宋应华(Song Y H). 无机材料学报(J. Inorg. Mater.), 2013, 28:720.
[36] 孙淑英(Sun S Y), 张钦辉(Zhang Q H), 于建国(Yu J G). 无机材料学报(J. Inorg. Mater.), 2010, 25:626.
[37] Zhang Q H, Li S P, Sun S Y, Yin X S, Yu J G. Advanced Powder Technology, 2009, 20:432.
[38] 陆红岩(Lu H Y), 杨立新(Yang L X), 邬赛祥(Wu S X), 张令君(Zhang L J), 周礼(Zhou L), 刘肖丽(Liu X L). 高等学校化学学报(Chem. J. Chinese U.), 2011, 32:2268.
[39] Zandevakili S, Ranjbar M, Ehteshamzadeh M. IET Micro & Nano Letters, 2015, 10:58.
[40] Zhang L, Zhou D, Yao Q, Zhou J. Applied Surface Science, 2016, 368:82.
[41] Shi X C, Zhang Z B, Zhou D F, Zhang L F, Chen B Z, Yu L L. Transactions of Nonferrous Metals Society of China, 2013, 23:253.
[42] Moazeni M, Hajipour H, Askari M, Nusheh M. Materials Research Bulletin, 2015, 61:70.
[43] 董殿权(Dong D Q), 毕参参(Bi C C), 李晶(Li J), 胡哓瑜(Hu X Y), 林润雄(Lin R X). 无机化学学报(Chinese J.Inorg. Chem.), 2012, 28:1423.
[44] Tomita Y, Yonekura H, Kobayashi K. Bulletin of the Chemical Society of Japan, 2002, 75:2253.
[45] Tian L, Ma W, Han M. Chemical Engineering Journal, 2010, 156:134.
[46] Chitrakar R, Makita Y, Ooi K, Sonoda A. Bulletin of the Chemical Society of Japan, 2013, 86:850.
[47] 朱晓龙(Zhu X L). 青岛科技大学硕士论文(Mater Dissertation of Qingdao University of Science and Technology), 2013.
[48] Lee S Y, Park S J. RSC Advances, 2014, 4:21899.
[49] Wang L, Ma W, Liu R, Li H Y, Meng C G. Solid State Ionics, 2006, 177:1421.
[50] Zandevakili S, Ranjbar M, Ehteshamzadeh M. IET Micro & Nano Letters, 2014, 9:455.
[51] Nugroho A, Kim S J, Chung K Y, Cho B W, Lee Y W, Kim J. Electrochemistry Communications, 2011, 13:650.
[52] Zhang L, He G, Zhou D, Zhou J, Yao Q. Ionics, 2016:1.
[53] Zhang L, Zhou D, He G, Wang F, Zhou J. Materials Letters, 2014, 135:206.
[54] Kim J, Oh S, Kwak S Y. Chemical Engineering Journal, 2015, 281:541.
[55] 解利昕(Xie L X), 陈小棉(Chen X M). 膜科学与技术(Membrane Science and Technology), 2013, 33:103.
[56] Zhu G, Wang P, Qi P, Gao C. Chemical Engineering Journal, 2014, 235:340.
[57] Park M J, Nisola G M, Vivas E L, Limjuco L A, Lawagon C P, Seo J G, Kim H, Shon H K, Chung W J. Journal of Membrane Science, 2016, 510:141.
[58] Park M J, Nisola G M, Beltran A B, Torrejos R E C, Seo J G, Lee S P, Kim H, Chung W J. Chemical Engineering Journal, 2014, 254:73.
[59] Hong H J, Park I S, Ryu T, Ryu J, Kim B G, Chung K S. Chemical Engineering Journal, 2013, 234:16.
[60] Xiao J L, Sun S Y, Song X, Li P, Yu J G. Chemical Engineering Journal, 2015, 279:659.
[61] Xiao G, Tong K, Zhou L, Xiao J, Sun S, Li P, Yu J. Industrial & Engineering Chemistry Research, 2012, 51:10921.
[62] Han Y, Kim H, Park J. Chemical Engineering Journal, 2012, 210:482.
[63] Hong H J, Park I S, Ryu J, Ryu T, Kim B G, Chung K S. Chemical Engineering Journal, 2015, 271:71.
[64] Hwang C W, Park S G, Hwang T S. Macromolecular Research, 2015, 23:313.
[65] Ma L W, Chen B Z, Chen Y, Shi X C. Microporous and Mesoporous Materials, 2011, 142:147.
[66] De S, Ali S M, Shenoi M, Ghosh S K, Maity D K. Desalination and Water Treatment, 2009, 12:93.
[67] Boda A, Ali S M, Rao H, Ghosh S K. Journal of Molecular Modeling, 2012, 18:3507.
[68] Valente M, Sousa S F, Magalhães A L, Freire C. Journal of Solution Chemistry, 2010, 39:1230.
[69] Hashemi B, Shamsipur M, Seyedzadeh Z. New Journal of Chemistry, 2016, 40:4803.
[70] Alexandratos S D, Stine C L, Sachleben R A, Moyer B A. Polymer, 2005, 46:6347.
[71] Luo X, Guo B, Luo J, Deng F, Zhang S, Luo S, Crittenden J. ACS Sustainable Chemistry & Engineering, 2015, 3:460.
[72] Torrejos R E C, Nisola G M, Park M J, Shon H K, Seo J G, Koo S, Chung W J. Chemical Engineering Journal, 2015, 264:89.
[73] Park S S, Moorthy M S, Song H J, Ha C S. Journal of Nanoscience and Nanotechnology, 2014, 14:8845.
[74] Dixit S S, Shashidhar M S, Devaraj S. Tetrahedron, 2006, 62:4360.
[75] Burgard M, Yaftian M R, Jeunesse C, Bagatin I, Matt D. Journal of Inclusion Phenomena and Macrocyclic Chemistry, 2000, 38:413.
[76] Yaftian M R, Vahedpour M, Abdollahi H, Jeunesse C, Matt D. Journal of Inclusion Phenomena and Macrocyclic Chemistry, 2003, 47:129.
[77] Lukin O, Vysotsky M O, Kalchenko V I. Journal of Physical Organic Chemistry, 2001, 14:468.
[78] 徐光宪(Xu G X), 王文清(Wang W Q), 吴瑾光(Wu J G), 高宏成(Gao H C), 施鼐(Shi N). 上海科技出版社(Shanghai Scientific & Technical Publishers), 1984, 1:60.
[79] 朱慎林(Zhu S L), 朴香兰(Piao X L). 清华大学学报:自然科学版(Journal of Tsinghua Umiversity(Science and Technology)), 2000, 40:47.
[80] Zhou Z, Qin W, Chu Y, Fei W. Chemical Engineering Science, 2013, 101:577.
[81] Zhong Z, Qin W,Fei W Y, Li Y G. Chinese Journal of Chemical Engineering, 2012, 20:36.
[82] Hankins M G, Hayashita T, Kasprzyk S P, Bartsch R A. Analytical Chemistry, 1996, 68:2811.
[83] Zhou W, Sun X L, Gu L, Bao F F, Xu X X, Pang C Y, Gu Z G, Li Z. Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry, 2014, 300:843.