锂离子电池作为新型的储能形式,缓解了人们对化石燃料的依赖和日益严峻的环境压力。富锂层状氧化物相比于传统正极材料,由于其低成本和大可逆容量的特性,被誉为最具发展潜力的下一代锂离子电池正极材料之一,尤其是在电动汽车和大规模储能电网领域的应用前景十分广阔。本文从材料的结构类型出发,主要介绍了固溶体结构和复合结构在晶格排布上的差异以及在鉴别这种差异时所采用的一系列表征手段。本文还总结了近年来提出的最具代表性的几种4.5 V电压平台产生机理,从不同角度解释了富锂层状氧化物在首次循环过程中表现出异常容量的现象,并结合现有研究阐述了各种机理。此外,也对阻碍富锂层状氧化物进一步发展的重大问题,包括首次不可逆容量损失、循环性能和倍率性能等进行了分析,讨论了表面尖晶石相对材料性能的影响,介绍了几种最典型的改性手段。最后,对富锂层状氧化物正极材料未来的研究方向进行了概述,展望其研究前景。
[1] Armand M, Tarascon J M. Nature, 2008, 451(7179): 652.
[2] Goodenough J B, Park K S. J. Am. Chem. Soc., 2013, 135(4): 1167.
[3] Ellis B L, Lee K T, Nazar L F. Chem. Mater., 2010, 22(3): 691.
[4] Dunn B, Kamath H, Tarascon J M. Science, 2011, 334(6058): 928.
[5] Dou S. J. Solid State Electro., 2013, 17(4): 911.
[6] Park J S, Mane A U, Elam J W, Croy J R. Chem. Mater., 2015, 27(6): 1917.
[7] Fu Y, Jiang H, Hu Y, Dai Y, Zhang L, Li C. Ind. Eng. Chem. Res., 2015, 54(15): 3800.
[8] Ha S H, Lee Y J. Chem.-Eur. J., 2015, 21(5): 2132.
[9] Fan J, Li G, Luo D, Fu C, Li Q, Zheng J, Li L. Electrochim. Acta, 2015, 173: 7.
[10] Shunmugasundaram R, Senthil Arumugam R, Dahn J R. Chem. Mater., 2015, 27(3): 757.
[11] Rozier P, Tarascon J M. J. Electrochem. Soc., 2015, 162(14): A2490.
[12] Hy S, Liu H, Zhang M, Qian D, Hwang B J, Meng Y S. Energy Environ. Sci., 2016, 9(6): 1931.
[13] Ammundsen B, Paulsen J. Adv. Mater., 2001, 13(12/13): 943.
[14] Johnson C S, Kim J S, Lefief C, Li N, Vaughey J T, Thackeray M M. Electrochem. Commun., 2004, 6(10): 1085.
[15] Thackeray M M, Johnson C S, Vaughey J T, Li N, Hackney S A. J. Mater. Chem., 2005, 15(23): 2257.
[16] Shen C H, Huang L, Lin Z, Shen S Y, Wang Q, Su H, Fu F, Zheng X M. ACS Appl. Mater. Inter., 2014, 6(15): 13271.
[17] Xia Q, Zhao X, Xu M, Ding Z, Liu J, Chen L, Ivey D G, Wei W. J. Mater. Chem. A, 2015, 3(7): 3995.
[18] Ates M N, Mukerjee S, Abraham K M. RSC Adv., 2015, 5(35): 27375.
[19] Lu Z, Chen Z, Dahn J. Chem. Mater., 2003, 15(16): 3214.
[20] Koyama Y, Yabuuchi N, Tanaka I, Adachi H, Ohzuku T. J. Electrochem. Soc., 2004, 151(10): A1545.
[21] Meng Y S, Ceder G, Grey C P, Yoon W S, Shao-Horn Y. Electrochem. Solid-State Lett., 2004, 7(6): A155.
[22] Boulineau A, Simonin L, Colin J F, Canévet E, Daniel L, Patoux S. Chem. Mater., 2012, 24(18): 3558.
[23] Lu Z, MacNeil D D, Dahn J R. Electrochem. Solid-State Lett., 2001, 4(11): A191.
[24] Lu Z, Beaulieu L Y, Donaberger R A, Thomas C L, Dahn J R. J. Electrochem. Soc., 2002, 149(6): A778.
[25] Mohanty D, Gabrisch H. J. Power Sources, 2012, 220: 405.
[26] Wen J G, Bareño J, Lei C H, Kang S H, Balasubramanian M, Petrov I, Abraham D P. Solid State Ionics, 2011, 182(1): 98.
[27] Gu M, Genc A, Belharouak I, Wang D, Amine K, Thevuthasan S, Baer D R, Zhang J G, Browning N D, Liu J, Wang C. Chem. Mater., 2013, 25(11): 2319.
[28] Kim J S, Johnson C S, Vaughey J T, Thackeray M M, Hackney S A, Yoon W, Grey C P. Chem. Mater., 2004, 16(10): 1996.
[29] Park K S, Cho M H, Jin S J, Song C H, Nahm K S. J. Power Sources, 2005, 146(1/2): 281.
[30] Thackeray M M, Kang S H, Johnson C S, Vaughey J T, Benedek R, Hackney S A. J. Mater. Chem., 2007, 17(30): 3112.
[31] Thackeray M M, Kang S H, Johnson C S, Vaughey J T, Hackney S A. Electrochem. Commun., 2006, 8(9): 1531.
[32] Ammundsen B, Paulsen J, Davidson I, Liu R S, Shen C H, Chen J M, Jang L Y, Lee J F. J. Electrochem. Soc., 2002, 149(4): A431.
[33] Jarvis K, Deng Z, Allard L, Manthiram A, Ferreira P. Microsc. Microanal., 2011, 17(S2): 1578.
[34] Jarvis K A, Deng Z, Allard L F, Manthiram A, Ferreira P J. Chem. Mater., 2011, 23(16): 3614.
[35] Koga H, Croguennec L, Mannessiez P, Ménétrier M, Weill F, Bourgeois L, Duttine M, Suard E, Delmas C. J. Phys. Chem. C, 2012, 116(25): 13497.
[36] Genevois C, Koga H, Croguennec L, Ménétrier M, Delmas C, Weill F. J. Phys. Chem. C, 2015, 119(1): 75.
[37] Pan C, Lee Y J, Ammundsen B, Grey C P. Chem. Mater., 2002, 14(5): 2289.
[38] Kikkawa J, Akita T, Tabuchi M, Shikano M, Tatsumi K, Kohyama M. Appl. Phys. Lett., 2007, 91(5): 054103.
[39] Kikkawa J, Akita T, Tabuchi M, Shikano M, Tatsumi K, Kohyama M. J. Appl. Phys., 2008, 103(10): 104911.
[40] Kikkawa J, Akita T, Tabuchi M, Shikano M, Tatsumi K, Kohyama M. Electrochem. Solid-State Lett., 2008, 11(11): A183.
[41] Santhanam R, Jones P, Sumana A, Rambabu B. J. Power Sources, 2010, 195(21): 7391.
[42] Yu X, Lyu Y, Gu L, Wu H, Bak S M, Zhou Y, Amine K, Ehrlich S N, Li H, Nam K W, Yang X Q. Adv. Energy Mater., 2014, 4(5): 1300950.
[43] Bareño J, Balasubramanian M, Kang S H, Wen J G, Lei C H, Pol S V, Petrov I, Abraham D P. Chem. Mater., 2011, 23(8): 2039.
[44] Yu H, So Y G, Kuwabara A, Tochigi E, Shibata N, Kudo T, Zhou H, Ikuhara Y. Nano Lett., 2016, 16(5): 2907.
[45] Robertson A D, Bruce P G. Electrochem. Solid-State Lett., 2004, 7(9): A294.
[46] Saint J A, Doeff M M, Reed J. J. Power Sources, 2007, 172(1): 189.
[47] Wang R, He X, He L, Wang F, Xiao R, Gu L, Li H, Chen L. Adv. Energy Mater., 2013, 3(10): 1358.
[48] Croy J R, Park J S, Dogan F, Johnson C S, Key B, Balasubramanian M. Chem. Mater., 2014, 26(24): 7091.
[49] Jacob C, Jian J, Su Q, Verkhoturov S, Guillemette R, Wang H. ACS Appl. Mater. Inter., 2015, 7(4): 2433.
[50] Ruther R E, Dixit H, Pezeshki A M, Sacci R L, Cooper V R, Nanda J, Veith G M. J. Phys. Chem. C, 2015, 119(32): 18022.
[51] Yu H, Kim H, Wang Y, He P, Asakura D, Nakamura Y, Zhou H. Phys. Chem. Chem. Phys., 2012, 14(18): 6584.
[52] Li Q, Li G, Fu C, Luo D, Fan J, Xie D, Li L. J. Mater. Chem. A, 2015, 3(19): 10592.
[53] Dai D, Li B, Tang H, Chang K, Jiang K, Chang Z, Yuan X. J. Power Sources, 2016, 307: 665.
[54] Shimoda K, Minato T, Nakanishi K, Komatsu H, Matsunaga T, Tanida H, Arai H, Ukyo Y, Uchimoto Y, Ogumi Z. J. Mater. Chem. A, 2016, 4(16): 5909.
[55] Kalyani P, Chitra S, Mohan T, Gopukumar S. J. Power Sources, 1999, 80(1): 103.
[56] Ohzuku T, Nagayama M, Tsuji K, Ariyoshi K. J. Mater. Chem., 2011, 21(27): 10179.
[57] Lu Z, Dahn J R. J. Electrochem. Soc., 2002, 149 (7): A815.
[58] Arunkumar T, Wu Y, Manthiram A. Chem. Mater., 2007, 19(12): 3067.
[59] Armstrong A R, Holzapfel M, Novák P, Johnson C S, Kang S H, Thackeray M M, Bruce P G. J. Am. Chem. Soc., 2006, 128(26): 8694.
[60] Xu B, Fell C R, Chi M, Meng Y S. Energ. Environ. Sci., 2011, 4(6): 2223.
[61] Johnson C S, Li N, Lefief C, Vaughey J T, Thackeray M M. Chem. Mater., 2008, 20(19): 6095.
[62] Wu Y, Manthiram A. Electrochem. Solid-State Lett., 2007, 10(6): A151.
[63] Wu Y, Vadivel Murugan A, Manthiram A. J. Electrochem. Soc., 2008, 155(9): A635.
[64] Wu Y, Manthiram A. Solid State Ionics, 2009, 180(1): 50.
[65] Deng Z Q, Manthiram A. J. Phys. Chem. C, 2011, 115(14): 7097.
[66] Wang C C, Manthiram A. J. Mater. Chem. A, 2013, 1(35): 10209.
[67] Xiang X, Knight J C, Li W, Manthiram A. J. Phys. Chem. C, 2014, 118(38): 21826.
[68] Knight J C, Nandakumar P, Kan W H, Manthiram A. J. Mater. Chem. A, 2015, 3(5): 2006.
[69] Johnson C S, Li N, Lefief C, Thackeray M M. Electrochem. Commun., 2007, 9(4): 787.
[70] Koyama Y, Tanaka I, Nagao M, Kanno R. J. Power Sources, 2009, 189(1): 798.
[71] Shin Y, Ding H, Persson K A. Chem. Mater., 2016, 28(7): 2081.
[72] Yabuuchi N, Yoshii K, Myung S T, Nakai I, Komaba S. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133(12): 4404.
[73] Hong J, Lim H D, Lee M, Kim S W, Kim H, Oh S T, Chung G C, Kang K. Chem. Mater., 2012, 24(14): 2692.
[74] Ito A, Sato Y, Sanada T, Hatano M, Horie H, Ohsawa Y. J. Power Sources, 2011, 196(16): 6828.
[75] Koga H, Croguennec L, Ménétrier M, Mannessiez P, Weill F, Delmas C. J. Power Sources, 2013, 236: 250.
[76] Koga H, Croguennec L, Menetrier M, Douhil K, Belin S, Bourgeois L, Suard E, Weill F, Delmas C. J. Electrochem. Soc., 2013, 160(6): A786.
[77] Koga H, Croguennec L, Ménétrier M, Mannessiez P, Weill F, Delmas C, Belin S. J. Phys. Chem. C, 2014, 118(11): 5700.
[78] Oishi M, Yogi C, Watanabe I, Ohta T, Orikasa Y, Uchimoto Y, Ogumi Z. J. Power Sources, 2015, 276: 89.
[79] Sathiya M, Rousse G, Ramesha K, Laisa C P, Vezin H, Sougrati M T, Doublet M L, Foix D, Gonbeau D, Walker W, Prakash A S, Ben Hassine M, Dupont L, Tarascon J M. Nat. Mater., 2013, 12(9): 827.
[80] Sathiya M, Ramesha K, Rousse G, Foix D, Gonbeau D, Prakash A S, Doublet M L, Hemalatha K, Tarascon J M. Chem. Mater., 2013, 25(7): 1121.
[81] McCalla E, Abakumov A M, Saubanère M, Foix D, Berg E J, Rousse G, Doublet M L, Gonbeau D, Novák P, Van Tendeloo G. Dominko R, Tarascon J M. Science, 2015, 350(6267): 1516.
[82] Robertson A D, Bruce P G. Chem. Commun., 2002, (23): 2790.
[83] Rossouw M, Thackeray M. Mater. Res. Bull., 1991, 26(6): 463.
[84] Robertson A D, Bruce P G. Chem. Mater., 2003, 15(10): 1984.
[85] Armstrong A R, Robertson A D, Bruce P G. J. Power Sources, 2005, 146(1/2): 275.
[86] Choi J, Alvarez E, Arunkumar T A, Manthiram A. Electrochem. Solid-State Lett., 2006, 9(5): A241.
[87] Rana J, Stan M, Kloepsch R, Li J, Schumacher G, Welter E, Zizak I, Banhart J, Winter M. Adv. Energy Mater., 2014, 4(5): 1300998.
[88] Hong Y S, Park Y J, Ryu K S, Chang S H, Kim M G. J. Mater. Chem., 2004, 14(9): 1424.
[89] Pasero D, McLaren V, De Souza S, West A. Chem. Mater., 2005, 17(2): 345.
[90] Jain G, Yang J, Balasubramanian M, Xu J J. Chem. Mater., 2005, 17(15): 3850.
[91] Kim J S, Johnson C S, Vaughey J T, Thackeray M M. J. Power Sources, 2006, 153(2): 258.
[92] Kang S H, Thackeray M M. J. Electrochem. Soc., 2008, 155(4): A269.
[93] Li G R, Feng X, Ding Y, Ye S H, Gao X P. Electrochim. Acta, 2012, 78: 308.
[94] Zhao Y, Zhao C, Feng H, Sun Z, Xia D. Electrochem. Solid-State Lett., 2011, 14(1): A1.
[95] Zhang X, Belharouak I, Li L, Lei Y, Elam J W, Nie A, Chen X, Yassar R S, Axelbaum R L. Adv. Energy Mater., 2013, 3(10): 1299.
[96] Yu R, Lin Y, Huang Z. Electrochim. Acta, 2015, 173: 515.
[97] Liu X, Liu J, Huang T, Yu A. Electrochim. Acta, 2013, 109: 52.
[98] Qiao Q Q, Zhang H Z, Li G R, Ye S H, Wang C W, Gao X P. J. Mater. Chem. A, 2013, 1(17): 5262.
[99] Wu F, Zhang X, Zhao T, Li L, Xie M, Chen R. ACS Appl. Mater. Inter., 2015, 7(6): 3773.
[100] Zhang X, Sun S, Wu Q, Wan N, Pan D, Bai Y. J. Power Sources, 2015, 282: 378.
[101] Cong L N, Gao X G, Ma S C, Guo X, Zeng Y P, Tai L H, Wang R S, Xie H M, Sun L Q. Electrochim. Acta, 2014, 115: 399.
[102] Shi S J, Tu J P, Zhang Y J, Zhang Y D, Zhao X Y, Wang X L, Gu C D. Electrochim. Acta, 2013, 108: 441.
[103] Wu F, Wang Z, Su Y, Yan N, Bao L, Chen S. J. Power Sources, 2014, 247: 20.
[104] Meng H, Jin H, Gao J, Zhang L, Xu Q. J. Electrochem. Soc., 2014, 161(10): A1564.
[105] Martha S K, Nanda J, Kim Y, Unocic R R, Pannala S, Dudney N J. J. Mater. Chem. A, 2013, 1(18): 5587.
[106] Sun Y Y, Li F, Qiao Q Q, Cao J S, Wang Y L, Ye S H. Electrochim. Acta, 2015, 176: 1464.
[107] Kim I T, Knight J C, Celio H, Manthiram A. J. Mater. Chem. A, 2014, 2(23): 8696.
[108] Shi S, Tu J, Tang Y, Liu X, Zhang Y, Wang X, Gu C. Electrochim. Acta, 2013, 88: 671.
[109] Wang Z, Liu E, Guo L, Shi C, He C, Li J, Zhao N. Surf. Coat. Technol., 2013, 235: 570.
[110] Gao J, Kim J, Manthiram A. Electrochem. Commun., 2009, 11(1): 84.
[111] Gao J, Manthiram A. J. Power Sources, 2009, 191(2): 644.
[112] Lee E S, Manthiram A. J. Electrochem. Soc., 2011, 158(1): A47.
[113] Laszczynski N, von Zamory J, Kalhoff J, Loeffler N, Chakravadhanula V S K, Passerini S. ChemElectroChem, 2015, 2(11): 1768.
[114] Song B, Liu Z, Lai M O, Lu L. Phys. Chem. Chem. Phys., 2012, 14(37): 12875.
[115] Yu S H, Yoon T, Mun J, Park S, Kang Y S, Park J H, Oh S M, Sung Y E. J. Mater. Chem. A, 2013, 1(8): 2833.
[116] Zheng J, Gu M, Xiao J, Zuo P, Wang C, Zhang J G. Nano Lett., 2013, 13(8): 3824.
[117] Boulineau A, Simonin L, Colin J F, Bourbon C, Patoux S. Nano Lett., 2013, 13(8): 3857.
[118] Bettge M, Li Y, Gallagher K, Zhu Y, Wu Q, Lu W, Bloom I, Abraham D P. J. Electrochem. Soc., 2013, 160(11): A2046.
[119] Sathiya M, Abakumov A M, Foix D, Rousse G, Ramesha K, Saubanère M, Doublet M L, Vezin H, Laisa C P, Prakash A.S, Goubeau D, VanTendeloo G, Tarascon J M. Nat. Mater., 2015, 14(2): 230.
[120] Zheng F, Yang C, Xiong X, Xiong J, Hu R, Chen Y, Liu M. Angew. Chem. Int. Ed. Engl., 2015, 54(44): 13058.
[121] Gu M, Belharouak I, Zheng J, Wu H, Xiao J, Genc A, Amine K, Thevuthasan S, Baer D R, Zhang J G, Browning N D, Wang C. ACS Nano, 2012, 7(1): 760.
[122] Wang Y, Bie X, Nikolowski K, Ehrenberg H, Du F, Hinterstein M, Wang C, Chen G, Wei Y. J. Phys. Chem. C, 2013, 117(7): 3279.
[123] Ates M N, Jia Q, Shah A, Busnaina A, Mukerjee S, Abraham K M. J. Electrochem. Soc., 2013, 161(3): A290.
[124] Yu D Y W, Yanagida K, Nakamura H. J. Electrochem. Soc., 2010, 157(11): A1177.
[125] Ito A, Li D, Sato Y, Arao M, Watanabe M, Hatano M, Horie H, Ohsawa Y. J. Power Sources, 2010, 195(2): 567.
[126] Ito A, Shoda K, Sato Y, Hatano M, Horie H, Ohsawa Y. J. Power Sources, 2011, 196(10): 4785.
[127] Song B, Liu H, Liu Z, Xiao P, Lai M O, Lu L. Sci. Rep., 2013, 3: 3094.
[128] Song B, Lai M O, Liu Z, Liu H, Lu L. J. Mater. Chem. A, 2013, 1(34): 9954.
[129] Luo D, Li G, Fu C, Zheng J, Fan J, Li Q, Li L. Adv. Energy Mater., 2014, 4(11): 1400062.