半导体光催化技术可应用于环境中污染物的降解、转化和矿化以及太阳能的转换,是解决环境污染和能源短缺问题的一条有效途径。石墨相氮化碳(g-C3N4)与Bi系化合物复合材料因具有优异的光催化性能成为新型光催化材料的研究热点。本文论述了目前g-C3N4的主要制备方法,g-C3N4与Bi系复合材料的种类及其制备过程;同时围绕g-C3N4和Bi系复合催化材料在环境净化中的应用,包括对水体中污染物的降解及去除、光致细菌失活和光致水解产氢等,综述了国内外近年来的重要研究进展;以去除水环境中有机污染物为例,详细阐述了水体中有机污染物的光催化降解机理。最后,对g-C3N4与Bi系复合光催化材料的开发和应用前景进行了展望。
[1] Fujishima A, Honda K. Nature, 1972, 238:37.
[2] Wang X, Maeda K, Thomas A, Takanabe K, Xin G, Carlsson J M, Domen K, Antonietti M. Nat. Mater., 2009, 8:76.
[3] Liu W, Wang M, Xu C, Chen S, Fu X. J. Mol. Catal., 2013, s368/369:9.
[4] Xin G, Meng Y. J. Chem., 2013, 2013.
[5] Zhou X, Jin B, Chen R, Peng F, Fang Y. Mater. Res. Bull., 2013, 48:1447.
[6] Liao G, Chen S, Quan X, Yu H, Zhao H. J. Mater. Chem. 2012, 22:2721.
[7] Chen C C, Ma W H, Sun C Y, Zhao J C. Sci. China, 2012, 55:2532.
[8] Zhang Y, Antonietti Dr. M. Chem. Asi. J., 2010, 5:1307.
[9] Wang C, Zhu W, Xu Y, Xu H, Zhang M, Chao Y, Yin S, Li H, Wang J. Ceram. Int., 2014, 40:11627.
[10] Xu H, Yan J, Xu Y, Song Y, Li H, Xia J, Huang C, Wan H. Appl. Catal. B, 2013, 129:182.
[11] Xiu Z, Bo H, Wu Y, Hao X. Appl. Surf. Sci., 2014, 289:394.
[12] Xu J, Meng W, Zhang Y, Li L, Guo C S. Appl. Catal. B, 2011, 107:355.
[13] GuoC S, Xu J, Wang S F, Li L, Zhang Y, Li X C. CrystEngComm, 2012, 14:3602.
[14] Xu J, Li L, Guo C S, Zhang Y, Meng W. Appl. Catal. B, 2013, 130/131:285.
[15] Guo C S, Xu J, Wang S F, Zhang Y, He Y, Li X C. Catal. Sci. Technol., 2013, 3:1603.
[16] Xu J, Li L, Guo C S, Zhang Y, Wang S F. Chem. Eng. J., 2013, 221:230.
[17] Gao S W, Guo C S, Lv J P, Wang Q, Zhang Y, Hou S, Gao J F. Chem. Eng. J., 2017, 307:1055.
[18] 李二军(Li E J), 陈浪(Chen L),章强(Zhang Q),李文华(Li W H),尹双凤(Yin S F).化学进展(Prog. Chem.), 2010, 22:2282.
[19] Liebig J V. Ann. Pharm., 1834, 10:10.
[20] Cohen M L. Physical Review B.1985, 32:7988
[21] Liu A Y, Cohen M L. Science, 1989, 245:841.
[22] Teter D M, Hemley R J. Science, 1996, 271:53.
[23] Miller D R, Wang J, Gillan E G. J. Mater. Chem., 2002, 12:2463.
[24] Li X H, Chen J S, Wang X, Sun J, Antonietti M. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133:8074.
[25] Niu P, Zhang L, Liu G, Cheng H M. Adv. Funct. Mater., 2012, 22:4763.
[26] Zhao Y, Zhao F, Wang X, Xu C, Zhang Z, Shi G, Qu L. Angew. Chem.Int.Ed., 2014, 53:13934.
[27] Martin D J, Qiu K, Shevlin S A, Handoko A D, Chen X, Guo Z, Tang J. Angew. Chem. Int. Ed., 2014, 53:9240.
[28] Li Y, Zhang H, Liu P, Wang D, Li Y, Zhao H. Small, 2013, 9:3336.
[29] Chen X, Zhang J, Fu X, Antonietti M, Wang X. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131, 11658.
[30] Dong G, Zhang L. J. Mater. Chem., 2012, 22:1160.
[31] Long B, Lin J, Wang X. J.Mater.Chem.A, 2014, 2:2942.
[32] Zhang G, Zhang J, Zhang M, Wang X. J.Mater.Chem., 2012, 22:8083.
[33] Dong F, Wu L, Sun Y, Fu M, Wu Z, Lee S C. J. Mater. Chem., 2011, 21:15171.
[34] Liu J, Zhang T, Wang Z, Dawson G, Chen W. J. Mater. Chem., 2011, 21:14398.
[35] Tyborski T, Merschjann C, Orthmann S, Yang F, Lux-Steiner M C, Schedel-Niedrig T. J. Phys.:Condens. Matter., 2012, 24:543.
[36] Fu Q, Cao C B, Zhu H S. Chem. Phys. Lett., 1999, 314:223.
[37] Lv Q, Cao C, Li C, Zhang J, Zhu H, Kong X, Duan X. J. Mater. Chem., 2003, 13:1241.
[38] Luv Q, Cao C B, Zhang J T, Li C, Zhu H S. Appl. Phys. A, 2004, 79:633.
[39] Montigaud H, Tanguy B, Demazeau G, Alves I, Birot M, Dunogues J. Diamond Relat. Mater., 1999, 8:1707.
[40] Bai Y J, Bo L, Liu Z G, Ling L, Cui D L, Xu X G, Wang Q L. Journal of Crystal Growth., 2003, 247:505.
[41] Guo Q, Xie Y, Wang X, Zhang S, Hou T, Lv S. Chem. Commun., 2004, 10:26.
[42] Li J, Cao C, Zhu H. Nanotechnology, 2007, 18:4473.
[43] Cui Y, Ding Z, Fu X, Wang X. Angew. Chem. Int. Ed., 2012, 51:11814.
[44] Bai X, Li J, Cao C, Hussain S. Mater. Lett., 2011, 65:1101.
[45] Fu Q, Cao C B, Zhu H S. Journal of Mater. Sci. Lett., 1999, 18:1485.
[46] Li C, Cao C, Zhu H. Chin. Sci. Bull., 2003, 48:1737.
[47] Bai X J, Jie L B, Cao C B. Appl. Surf. Sci., 2010, 256:2327.
[48] Fu Q, Jiu J T, Cai K, Wang H, Cao C B, Zhu H S. Phys. Rev. B, 1999, 59:1693.
[49] Knabashesku V, Zimmerman J, Margrave J. Chem. Mater., 2000, 12:3264.
[50] Zimmerman J L, Williams R, Khabashesku V, Margrave J. Nano Lett., 2001, 1:731.
[51] Zhang Z, Leinenweber K, Bauer M, Garvie L A, Mcmillan P F, Wolf G H. J. Am. Chem. Soc., 2001, 123:7788.
[52] Komatsu T. J. Mater. Chem., 2001, 11:802.
[53] Tragl S, Gibson K, Glaser J, Duppel V, Simon A, Meyer H J. Solid State Commun., 2007, 141:529.
[54] Li Y, Zhang J, Wang Q, Jin Y, Huang D, Cui Q, Zou G. Appl. Catal. B, 2010, 114:9429.
[55] Di J, Xia J, Yin S, Xu H, Xu L, Xu Y, He M, Li H. J. Mater. Chem. A, 2014, 2:5340.
[56] Ye L, Liu J, Jiang Z, Peng T, Zan L, Appl. Catal. B, 2013, 142/143:1.
[57] Chang C, Zhu L, Wang S, Chu X, Yue L. ACS Appl. Mat. Interfaces, 2014, 6:5083.
[58] Lei L, Jin H, Zhang Q, Xu J, Gao D, Fu Z. Dalton Trans., 2015, 44:795.
[59] Wang Y, Bai X, Pan C, He J, Zhu Y. J. Mater. Chem., 2012, 22:11568.
[60] 桂明生(Gui M S), 王鹏飞(Wang P F), 袁东(Yuan D), 杨易坤(Yang Y D). 无机化学学报(Chin. J. Inorg. Chem.), 2013, 29:2057.
[61] Ji Y, Cao J, Jiang L, Zhang Y, Yi Z. J. Alloys Compd., 2014, 590:9.
[62] Ou M, Zhong Q, Zhang S, Yu L. J. Alloys Compd., 2015, 626:401.
[63] Zhao C, Tan G, Jing H, Wei Y, Ren H, Ao X. ACS Appl. Mat. Interfaces., 2015, 43:23949
[64] Li H, Liu J, Hou W, Du N, Zhang R, Tao X. Appl. Catal., B., 2014, 160/161:89.
[65] Yan T, Yan Q, Wang X, Liu H, Li M, Lu S, Xu W, Sun M. Dalton Trans., 2015, 44:1601.
[66] Chen W, Duan G R, Liu T Y, Chen S M, Liu X H. Mater. Sci. in Semicond. Process., 2015, 35:45.
[67] Li Z, Yang S, Zhou J, Li D, Zhou X, Ge C, Fang Y. Chem. Eng. J., 2014, 241:344.
[68] Zou X, Dong Y, Li X, Zhao Q, Cui Y, Lu G. Catal. Commun., 2015, 69:109.
[69] Tang J, Zhao H, Li G, Lu Z, Xiao S, Chen R. Ind. Eng. Chem. Res., 2013, 52:12604.
[70] Zhang W, Sun Y, Dong F, Zhang W, Duan S, Zhang Q. Dalton Trans., 2014, 43:12026.
[71] Tian N, Zhang Y, Huang H, Guo Y, He Y. Appl. Surf. Sci., 2014, 322:249.
[72] Zhang J, Hu Y, Jiang X, Chen S, Meng S, Fu X. J. Hazard. Mater., 2014, 280:713.
[73] Rong X, Qiu F, Yan J, Zhao H, Zhu X, Yang D. RSC Adv., 2015, 5:24944.
[74] Xu J, Xu Yan, Wang H M, Guo C S, Qiu H Y, He Y, Zhang Y, Li X C, Meng W. Chemosphere, 2015, 119:1379.
[75] 李若愚(Li R Y), 徐斌(Xu B), 高乃云(Gao N Y), 芮旻(Rui Y), 乐林生(Le L S), 吴今明(Wu J M). 中国给水排水(Chin. Water Wastewater), 2006, 22:1.
[76] 丁剑(Ding J), 张剑波(Zhang J B). 环境保护(Environ. Protec.), 2004, 12:54.
[77] Yan S C, Li Z S, Zou Z G. Langmuir, 2009, 25:10397.
[78] Dong S, Cui Y, Wang Y, Li Y, Hu L, Sun J, Sun J. Chem. Eng. J., 2014, 249:102.
[79] Wang C, Zhu L, Wei M, Chen P, Shan G. Water Res., 2012, 46:845.
[80] 毛茂乔(Mao M Q), 单国强(Shan G Q), 夏佳慧(Xia J H), 杜伟(Du W), 王彤旭(Wang T X), 董思宇(Dong S Y), 祝凌燕(Zhu L Y). 科学通报(Chin Sci Bull), 2014, 59:3072.
[81] Xia J, Di J, Yin S, Li H, Xu H, Xu L, Shu H, He M. Mater. Sci. in Semicond. Process., 2014, 24:96.
[82] Shan W, Hu Y, Bai Z, Zheng M, Wei C. Appl. Catal. B, 2016, 188:1.
[83] Yue L, Wang S, Shan G, Wei W, Qiang L, Zhu L. Appl. Catal. B, 2015, s176/177, 11.
[84] Hernández-Uresti D B, Vázquez A, Sanchez-Martinez D, Obregón S. J. Photochem. Photobiol.A., 2016, 324:47.
[85] Li J, Zhou M, Ye Z, Wang H, Ma C, Huo P, Yan Y. RSC Adv, 2015, 5:91177.
[86] Huang K, Liu C, Yan X, Hong Y, Chen J, Huang C, Chen M, Shi W. CrystEngComm, 2016, 18.
[87] Wu M, Yan J M, Zhang X W, Zhao M. Appl. Surf. Sci., 2015, 354:196.
[88] Yan J, Wu H, Chen H, Pang L, Zhang Y, Jiang R, Li L, Liu S. Appl. Catal. B, 2016, 194:74.
[89] Chen T, Quan W, Yu L, Hong Y, Song C, Fan M, Xiao L, Gu W, Shi W. J. Alloys Compd., 2016, 686:628.
[90] Zeng Y, Wang Y, Chen J, Jiang Y, Kiani M, Li B, Wang R. Ceram. Int., 2016, 42:12297.
[91] Ho W, Zhang Z, Xu M, Zhang X, Wang X, Yu H. Appl. Catal. B, 2015, 179:106.
[92] Wang Z, Huang Y, Ho W, Cao J, Shen Z, Lee S C. Appl. Catal. B, 2016, 199:123.
[93] Rincón A G, Pulgarin C. Appl. Catal. B, 2003, 44:263.
[94] Yu J C, Ho W, Lin J, Yip H, Wong P K. Environ. Sci. Technol., 2003, 37:2296.
[95] Gan H, Zhang G, Huang H. J. Hazard Mater., 2013, 250/251:131.
[96] Wang H, Lu J, Wang F, Wei W, Chang Y, Dong S. Ceram. Int., 2014, 40:9077.