聚醚醚酮(PEEK)具有优良的机械性能、良好的生物相容性和耐腐蚀性等特点,其弹性模量和人体皮质骨较为接近,有可能替代金属材料应用在硬组织修复与替换领域。然而,PEEK本身是生物惰性材料,PEEK植入体与骨组织之间的骨整合能力较差,在一定程度上限制了其在硬组织修复与替换领域的应用。目前研究者主要将磷酸钙(CaP)、生物活性玻璃(BGs)和硅酸钙(CS)等生物活性陶瓷添加到PEEK基体中制备复合材料以改善其生物活性,提高PEEK植入体与骨组织之间的骨整合能力。但这些生物活性陶瓷在改善PEEK生物活性的同时,降低了其优异的力学性能。如何在保持PEEK力学性能的同时提高其生物活性成为目前研究的热点。本文综述了近些年用于硬组织植入的生物活性聚醚醚酮复合材料的制备技术、力学及生物学性能等方面的研究进展及现状,并对其发展提出了展望。
[1] Kurtz S M, Devine J N. Biomaterials, 2007, 28: 4845.
[2] Abdullah M R, Goharian A, Abdul Kadir M R, Wahit M U. J. Biomed. Mater. Res., Part A, 2015, 103: 3689.
[3] Geetha M, Singh A K, Asokamani R, Gogia A K. Prog. Mater. Sci., 2009, 54: 397.
[4] Roeder R, Converse G, Kane R, Yue W. JOM, 2008, 60: 38.
[5] Chen Q, Thouas G A. Mater. Sci. Eng., R, 2015, 87: 1.
[6] Sadat-Shojai M, Khorasani M T, Dinpanah-Khoshdargi E, Jamshidi A. Acta Biomater., 2013, 9: 7591.
[7] Abu Bakar M S, Cheang P, Khor K A. Mater. Sci. Eng., A, 2003, 345: 55.
[8] Abu Bakar M S, Cheang P, Khor K A. Compos. Sci. Technol., 2003, 63: 421.
[9] Abu Bakar M S, Cheng M H W, Tang S M, Yu S C, Liao K, Tan C T, Khor K A, Cheang P. Biomaterials, 2003, 24: 2245.
[10] Tang S M, Cheang P, Abu Bakar M S, Khor K A, Liao K. Int. J. Fatigue, 2004, 26: 49.
[11] Yu S C, Hariram K P, Kumar R, Cheang P, Aik K K. Biomaterials, 2005, 26: 2343.
[12] Invibio Biomaterial Solutions Announces Global Launch of “PEEK-OPTIMA HA Enhanced Polymer”-A New PEEK-Based Biomaterial Designed for Superior Bone Apposition, (2013-09-09). http://www.prweb.com/releases/2013/2019/prweb11099082.htm.
[13] Converse G L, Yue W, Roeder R K. Biomaterials, 2007, 28: 927.
[14] 冯惺(Feng X), 隋国鑫(Sui G X), 杨锐(Yang R). 材料研究学报(Chinese Journal of Materials Research), 2008, 22: 18.
[15] 刘学勇(Liu X Y), 邓纯博(Deng C B), 刘吉泉(Liu J Q), 李建军(Li J J), 隋国鑫(Sui G X). 生物医学工程学杂志(Journal of Biomedical Engineering), 2011, 28: 1159.
[16] 廖建国(Liao J G), 李艳群(Li Y Q), 段星泽(Duan X Z), 朱伶俐(Zhu L L). 化学进展(Progress in Chemistry), 2015, 27: 220.
[17] Wang L, Weng L, Song S, Sun Q. Mater. Lett., 2010, 64: 2201.
[18] Wang L, Weng L, Song S, Zhang Z, Tian S, Ma R. Mater. Sci. Eng., A, 2011, 528: 3689.
[19] Ma R, Tang S, Tan H, Lin W, Wang Y, Wei J, Zhao L, Tang T. Int. J. Nanomed., 2014, 9: 3949.
[20] Ma R, Weng L, Bao X, Ni Z, Song S, Cai W. Mater. Lett., 2012, 71: 117.
[21] Ma R, Weng L, Fang L, Luo Z, Song S. J. Sol-Gel Sci. Technol., 2012, 62: 52.
[22] Ma R, Weng L, Bao X, Song S, Zhang Y. J. Appl. Polym. Sci., 2013, 127: 2581.
[23] Ma R, Fang L, Luo Z, Weng L, Song S, Zheng R, Sun H, Fu H. J. Sol-Gel Sci. Technol., 2014, 70: 339.
[24] Li K, Yeung C Y, Yeung K W K, Tjong S C. Adv. Eng. Mater., 2012, 14: B155.
[25] Chan K W, Liao C Z, Wong H M, Kwok Yeung K W, Tjong S C. RSC Adv., 2016, 6: 19417.
[26] Deng Y, Zhou P, Liu X, Wang L, Xiong X, Tang Z, Wei J, Wei S. Colloids Surf., B, 2015, 136: 64.
[27] Tan K H, Chua C K, Leong K F, Cheah C M, Cheang P, Abu Bakar M S, Cha S W. Biomaterials, 2003, 24: 3115.
[28] Tan K H, Chua C K, Leong K F, Naing M W, Cheah C M. Proc. Inst. Mech. Eng. H: J. Eng. Med., 2005, 219: 183.
[29] Converse G L, Conrad T L, Merrill C H, Roeder R K. Acta Biomater., 2010, 6: 856.
[30] Converse G L, Conrad T L, Roeder R K. J. Mech. Behav. Biomed. Mater., 2009, 2: 627.
[31] Tang C Y, Tsui C P, Lin W, Uskokovic P S, Wang Z W. Compos. Part B: Eng., 2013, 55: 22.
[32] Pors Nielsen S. Bone, 2004, 35: 583.
[33] Wong K L, Wong C T, Liu W C, Pan H B, Fong M K, Lam W M, Cheung W L, Tang W M, Chiu K Y, Luk K D K, Lu W W. Biomaterials, 2009, 30: 3810.
[34] Campoccia D, Arciola C R, Cervellati M, Maltarello M C, Montanaro L. Biomaterials, 2003, 24: 587.
[35] Broggini N, McManus L M, Hermann J S, Medina R, Schenk R K, Buser D, Conchran D L. J. Dent. Res., 2006, 85: 473.
[36] Mouhyi J, Dohan Ehrenfest D M, Albrektsson T. Clin. Implant Dent. Relat. Res., 2012, 14: 170.
[37] Wiegand A, Buchalla W, Attin T. Dent. Mater., 2007, 23: 343.
[38] Stani D? V, Dimitrijevi D? S, Antonovi D? D G, Joki D? B M, Zec S P, Tanaskovi D? S T, Rai D? evi D? , S. Appl. Surf. Sci., 2014, 290: 346.
[39] Wang L, He S, Wu X, Liang S, Mu Z, Wei J, Deng F, Deng Y, Wei S. Biomaterials, 2014, 35: 6758.
[40] Metsger D S, Driskell T D, Paulsrud J R. J. Am. Dent. Assoc., 1982, 105: 1035.
[41] McAndrew M P, Gorman P W, Lange T A. J. Orthop. Trauma, 1988, 2: 333.
[42] LeGeros R Z. Chem. Rev., 2008, 108: 4742.
[43] Petrovic L, Pohle D, Münstedt H, Rechtenwald T, Schlegel K A, Rupprecht S. J. Biomed. Sci., 2006, 13: 41.
[44] Pohle D, Ponader S, Rechtenwald T, Schmidt M, Schlegel K A, Münstedt H, Neukam F W, Nkenke E, von Wilmowsky C. Macromol. Symp., 2007, 253: 65.
[45] von Wilmowsky C, Vairaktaris E, Pohle D, Rechtenwald T, Lutz R, Muenstedt H, Koller G, Schmidt M, Neukam F W, Schlegel K A, Nkenke E. J. Biomed. Mater. Res. Part A, 2008, 87: 896.
[46] von Wilmowsky C, Lutz R, Meisel U, Srour S, Rupprecht S, Toyoshima T, Rechtenwald T. J. Bioact. Comp. Polym., 2009, 24: 169.
[47] Popov V N. Mater. Sci. Eng., R, 2004, 43: 61.
[48] Han C T, Chi M, Zheng Y Y, Jiang L X, Xiong C D, Zhang L F. J. Polym. Res., 2013, 20: 203.
[49] Fei L, Wang C, Xue Y, Lin K, Chang J, Sun J. J. Biomed. Mater. Res. Part B, 2012, 100: 1237.
[50] Wang C, Lin K, Chang J, Sun J. J. Biomed. Mater. Res., Part A, 2014, 102: 2096.
[51] Chengtie W, Jiang C. Biomed. Mater., 2013, 8: 032001.
[52] Kim I Y, Sugino A, Kikuta K, Ohtsuki C. J. Biomater. Appl., 2009, 24: 105.
[53] Ma R, Tang S, Tan H, Qian J, Lin W, Wang Y, Liu C, Wei J, Tang T. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2014, 6: 12214.
[54] Uchida M, Kim H M, Kokubo T, Fujibayashi S, Nakamura T. J. Biomed. Mater. Res., Part A, 2003, 64: 164.
[55] Gutwein L, Webster T. J. Nanopart. Res., 2002, 4: 231.
[56] Wu X, Liu X, Wei J, Ma J, Deng F, Wei S. Int. J. Nanomed., 2012, 7: 1215.