体异质结型聚合物太阳能电池因具有成本低、质量轻、制备工艺简单和柔韧性好等优点,成为光伏技术领域的研究热点,其能量转化效率超过11%。体异质结层作为体异质结型聚合物太阳能电池的核心,其微观形貌影响体异质结型聚合物太阳能电池的开路电压、填充因子和短路电流,进而影响其能量转化效率。因此如何有效调控体异质结的微观形貌是提高体异质结型聚合物太阳能电池能量转换效率的关键问题之一。本文系统介绍了体异质结的形成过程,总结和论述近年发展的体异质结的微观形貌调控方法,以期为体异质结型聚合物太阳能电池的制备提供指导和借鉴。
[1] Kallmann H, Pope M. J. Chem. Phys., 1959, 30(2): 585.
[2] Tang C W. Appl. Phys. Lett., 1986, 48(2): 183.
[3] Yu G, Gao J, Hummelen J C, Wudl F, Heeger A J. Science, 1995, 270(5243): 1789.
[4] Halls J J M, Walsh C A, Greenham N C, Marseglia E A, Friend R H, Moratti S C, Holmes A B. Nature, 1995, 376(6540): 498.
[5] Yu G, Heeger A J. J. Appl. Phys., 1995, 78 (7): 4510.
[6] Shaheen S E, Brabec C J, Sariciftci N S, Padinger F, Fromherz T, Hummelen J C. Appl. Phys. Lett., 2001, 78(6): 841.
[7] Park S H, Roy A, Beaupre S, Cho S, Coates N, Moon J S, Moses D, Leclerc M, Lee K, Heeger A J. Nat. Photon., 2009, 3(5): 297.
[8] Padinger F, Rittberger R S, Sariciftci N S. Adv. Funct. Mater., 2003, 13(1): 85.
[9] Dittmer J J, Marseglia E A, Friend R H. Adv. Mater., 2000, 12(17): 1270.
[10] Liu J, Chen L, Gao B, Cao X, Han Y, Xie Z, Wang L. J. Mater. Chem. A, 2013, 1(20): 6216.
[11] Bull T A, Pingree L S C, Jenekhe S A, Ginger D S, Luscombe C K. ACS Nano, 2009, 3(3): 627.
[12] Peet J, Kim J Y, Coates N E, Ma W L, Moses D, Heeger A J, Bazan G C. Nat. Mater., 2007, 6(7): 497.
[13] Lee J K, Ma W L, Brabec C J, Yuen J, Moon J S, Kim J Y, Lee K, Bazan G C, Heeger A J. J. Am. Chem. Soc., 2008, 130(11): 3619.
[14] Silvestri F, Irwin M D, Beverina L, Facchetti A, Pagani G A, Marks T J. J. Am. Chem. Soc., 2008, 130(52): 17640.
[15] Kan B, Li M, Zhang Q, Liu F, Wan X, Wang Y, Ni W, Long G, Yang X, Feng H, Zuo Y, Zhang M, Huang F, Cao Y, Russell T P, Chen Y. J. Am. Chem. Soc., 2015, 137(11): 3886.
[16] Van Pruissen G W P, Gholamrezaie F, Wienk M M, Janssen R A J. J. Mater. Chem., 2012, 22(38): 20387.
[17] Dou L, Gao J, Richard E, You J, Chen C C, Cha K C, He Y, Li G, Yang Y. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134(24): 10071.
[18] Marsh R A, Hodgkiss J M, Albert-Seifried S, Friend R H. Nano Lett., 2010, 10(3): 923.
[19] Moulé A J, Meerholz K. Adv. Mater., 2008, 20(2): 240.
[20] Chen D, Nakahara A, Wei D, Nordlund D, Russell T P. Nano Lett., 2011, 11(2): 561.
[21] Yao Y, Hou J, Xu Z, Li G, Yang Y. Adv. Funct. Mater., 2008, 18(12): 1783.
[22] Brabec C, Dyakonov V, Scherf U. Organic Photovoltaics: Materials, Device Physics, and Manufacturing Technologies. Wiley-VCH, 2008.
[23] Kim K, Liu J, Namboothiry M A G, Carroll D L. Appl. Phys. Lett., 2007, 90(16): 163511.
[24] Dang M T, Wantz G, Bejbouji H, Urien M, Dautel O J, Vignau L, Hirsch L. Sol. Energy Mater. Sol. Cells, 2011, 95(12): 3408.
[25] Kumar V, Wang H, Rodenburg C. Org. Electron., 2014, 15(9): 2059.
[26] Zhu E, Luo G, Liu Y, Yu J, Zhang F, Che G, Wu H, Tang W. J. Mater. Chem. C, 2015, 3(7): 1595.
[27] Rispens M T, Meetsma A, Rittberger R, Brabec C J, Sariciftci N S, Hummelen J C. Chem. Commun., 2003, (17): 2116.
[28] Wienk M M, Kroon J M, Verhees W J H, Knol J, Hummelen J C, van Hal P A, Janssen R A J. Angew. Chem., 2003, 115(29): 3493.
[29] Hoppe H, Niggemann M, Winder C, Kraut J, Hiesgen R, Hinsch A, Meissner D, Sariciftci N S. Adv. Funct. Mater., 2004, 14(10): 1005.
[30] Fang G, Liu J, Fu Y, Meng B, Zhang B, Xie Z, Wang L. Org. Electron., 2012, 13(11): 2733.
[31] Yang S, Zhang Y, Jiang T, Sun X, Lu C, Li G, Li X, Fu G. Chin. Sci. Bull., 2013, 59(3): 297.
[32] Park S H, Roy A, Beaupré S, Cho S, Coates N, Moon J S, Moses D, Leclerc M, Lee K, Heeger A J. Nature Photonics, 2009, 3(5): 297.
[33] Ruderer M A, Guo S, Meier R, Chiang H Y, Körstgens V, Wiedersich J, Perlich J, Roth S V, Müller-Buschbaum P. Adv. Funct. Mater., 2011, 21(17): 3382.
[34] Campoy-Quiles M, Ferenczi T, Agostinelli T, Etchegoin P G, Kim Y, Anthopoulos T D, Stavrinou P N, Bradley D D, Nelson J. Nat. Mater., 2008, 7(2): 158.
[35] Diethert A, Peykova Y, Willenbacher N, Müller-Buschbaum P. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2010, 2(7): 2060.
[36] Huo L, Liu T, Sun X, Cai Y, Heeger A J, Sun Y. Adv. Mater., 2015, 27(18): 2938.
[37] Guo X, Zhou N, Lou S J, Smith J, Tice D B, Hennek J W, Ortiz R P, Navarrete J T L, Li S, Strzalka J, Chen L X, Chang R P H, Facchetti A, Marks T J. Nature Photonics, 2013, 7(10): 825.
[38] Wienk M M, Turbiez M, Gilot J, Janssen R A J. Adv. Mater., 2008, 20(13): 2556.
[39] Liu F, Gu Y, Wang C, Zhao W, Chen D, Briseno A L, Russell T P. Adv. Mater., 2012, 24(29): 3947.
[40] Zhang F, Jespersen K G, Björström C, Svensson M, Andersson M R, Sundström V, Magnusson K, Moons E, Yartsev A, Inganãs O. Adv. Funct. Mater., 2006, 16(5): 667.
[41] Zhao J, Li Y, Yang G, Jiang K, Lin H, Ade H, Ma W, Yan H. Nature Energy, 2016, 1: 15027.
[42] Etzold F, Howard I A, Forler N, Cho D M, Meister M, Mangold H, Shu J, Hansen M R, Mullen K, Laquai F. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134(25): 10569.
[43] Su M S, Kuo C Y, Yuan M C, Jeng U S, Su C J, Wei K H. Adv. Mater., 2011, 23(29): 3315.
[44] Rogers J T, Schmidt K, Toney M F, Kramer E J, Bazan G C. Adv. Mater., 2011, 23(20): 2284.
[45] Rogers J T, Schmidt K, Toney M F, Bazan G C, Kramer E J. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134(6): 2884.
[46] Liang Y, Xu Z, Xia J, Tsai S T, Wu Y, Li G, Ray C, Yu L. Adv. Mater., 2010, 22(20): E135.
[47] Lou S J, Szarko J M, Xu T, Yu L, Marks T J, Chen L X. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133(51): 20661.
[48] Collins B A, Li Z, Tumbleston J R, Gann E, McNeill C R, Ade H. Adv. Energy Mater., 2013, 3(1): 65.
[49] Hammond M R, Kline R J, Herzing A A, Richter L J, Germack D S, Ro H W, Soles C L, Fischer D A, Xu T, Yu L, Toney M F, DeLongchamp D M. ACS Nano, 2011, 5(10): 8248.
[50] Zhao G, He Y, Li Y. Adv. Mater., 2010, 22(39): 4355.
[51] Li G, Yao Y, Yang H, Shrotriya V, Yang G, Yang Y. Adv. Funct. Mater., 2007, 17(10): 1636.
[52] Chen Y C, Yu C Y, Fan Y L, Hung L I, Chen C P, Ting C. Chem. Commun. (Camb.), 2010, 46(35): 6503.
[53] Jo J, Na S I, Kim S S, Lee T W, Chung Y, Kang S J, Vak D, Kim D Y. Adv. Funct. Mater., 2009, 19(15): 2398.
[54] Hegde R, Henry N, Whittle B, Zang H, Hu B, Chen J, Xiao K, Dadmun M. Sol. Energy Mater. Sol. Cells, 2012, 107: 112.
[55] Mihailetchi V D, Xie H, de Boer B, Popescu L M, Hummelen J C, Blom P W, Koster L J A. Appl. Phys. Lett., 2006, 89(1): 012107.
[56] Li G, Shrotriya V, Huang J, Yao Y, Moriarty T, Emery K, Yang Y. Nat. Mater., 2005, 4(11): 864.
[57] Shrotriya V, Yao Y, Li G, Yang Y. Appl. Phys. Lett., 2006, 89(6): 063505.
[58] Zhao Y, Yuan G, Roche P, Leclerc M. Poly., 1995, 36(11): 2211.
[59] Erb T, Zhokhavets U, Gobsch G, Raleva S, Stühn B, Schilinsky P, Waldauf C, Brabec C J. Adv. Funct. Mater., 2005, 15(7): 1193.
[60] Ma W, Yang C, Gong X, Lee K, Heeger A J. Adv. Funct. Mater., 2005, 15(10): 1617.
[61] Park J K, Jo J, Seo J H, Moon J S, Park Y D, Lee K, Heeger A J, Bazan G C. Adv. Mater., 2011, 23(21): 2430.
[62] Huang Y, Kramer E J, Heeger A J, Bazan G C. Chem. Rev., 2014, 114(14): 7006.
[63] Blom P W M, Mihailetchi V D, Koster L J A, Markov D E. Adv. Mater., 2007, 19(12): 1551.
[64] Huang Y, Zhang M, Ye L, Guo X, Han C C, Li Y, Hou J. J. Mater. Chem., 2012, 22(12): 5700.
[65] Huang Y, Huo L, Zhang S, Guo X, Han C C, Li Y, Hou J. Chem. Commun. (Camb.), 2011, 47(31): 8904.
[66] Huang Y, Guo X, Liu F, Huo L, Chen Y, Russell T P, Han C C, Li Y, Hou J. Adv. Mater., 2012, 24(25): 3383.
[67] Zhang Y, Zou J, Yip H L, Chen K S, Zeigler D F, Sun Y, Jen A K Y. Chem. Mater., 2011, 23(9): 2289.
[68] Chirvase D, Parisi J, Hummelen J C, Dyakonov V. Nanotechnology, 2004, 15(9): 1317.
[69] Yang X, Loos J, Veenstra S C, Verhees W J H, Wienk M M, Kroon J M, Michels M A J, Janssen R A J. Nano Lett., 2005, 5(4): 579.
[70] Chellappan V, Ng G M, Tan M J, Goh W P, Zhu F. Appl. Phys. Lett., 2009, 95(26): 263305.
[71] van Bavel S S, Bãrenklau M, de With G, Hoppe H, Loos J. Adv. Funct. Mater., 2010, 20(9): 1458.
[72] McCulloch I, Heeney M, Bailey C, Genevicius K, Macdonald I, Shkunov M, Sparrowe D, Tierney S, Wagner R, Zhang W, Chabinyc M L, Kline R J, McGehee M D, Toney M F. Nat. Mater., 2006, 5(4): 328.
[73] Parmer J E, Mayer A C, Hardin B E, Scully S R, McGehee M D, Heeney M, McCulloch I. Appl. Phys. Lett., 2008, 92(11): 113309.
[74] Chabinyc M L, Toney M F, Kline R J, McCulloch I, Heeney M. J. Am. Chem. Soc., 2007, 129(11): 3226.
[75] Mayer A C, Toney M F, Scully S R, Rivnay J, Brabec C J, Scharber M, Koppe M, Heeney M, McCulloch I, McGehee M D. Adv. Funct. Mater., 2009, 19(8): 1173.
[76] Miller N C, Cho E, Junk M J, Gysel R, Risko C, Kim D, Sweetnam S, Miller C E, Richter L J, Kline R J, Heeney M, McCulloch I, Amassian A, Acevedo-Feliz D, Knox C, Hansen M R, Dudenko D, Chmelka B F, Toney M F, Bredas J L, McGehee M D. Adv. Mater., 2012, 24(45): 6071.
[77] Hwang Y J, Earmme T, Courtright B A E, Eberle F N, Jenekhe S A. J. Am. Chem. Soc., 2015, 137(13): 4424.
[78] Lu L, Zheng T, Wu Q, Schneider A M, Zhao D, Yu L. Chem. Rev., 2015, 115(23): 12666.