高通量分析技术在生物检测、药物递送、材料评估和防伪等方面有着重要的应用,这些应用通常依赖于多元分析来实现。编码微载体技术为多元分析提供了一个可行的策略。编码微载体通过赋予不同微载体不同编码信息来实现编码,编码方式通常为图形编码、光学编码等的一种或多种,并通过每个微载体编码信息的不同来实现对生物分子、细胞和材料的区分和检测。本文总结了编码微载体领域的研究进展,介绍了微载体常用的编码策略,并重点阐述了基于编码微载体的分析技术在多元检测、细胞培养与捕获、药物评估、药物递送和防伪等领域的应用。最后,我们总结了编码微载体的优缺点,并对其发展前景进行了展望。
High-throughput assays plays an important role in many fields, such as bioassays, drug delivery, materials evaluation, anti-counterfeiting, etc. Multiple assays is a kind of reliable method to realize these applications. One promising strategy for multiple assays is encoded microcarriers. Encoded microcarriers are microcarriers encoded by different encoding information, and the encoding information are generally one or a combination of several strategies such as shape and optical encoding. As the encoding information of each microcarrier is unique, the microcarriers could be used to distinguish biomolecules, cells and materials, and to realize multiple detection. In this review, the progress in encoded microcarriers are summarized, and the encoding strategies of the microcarriers are introduced. Their applications in multiple detection, cell culture and capture, drug evaluation, drug delivery and anti-counterfeiting are described in detail. Finally, the strengths and shortcomings, as well as the future development of the encoded microcarriers are discussed.
Contents
1 Introduction
2 Encoding strategies of microcarriers
2.1 Graphics encoding
2.2 Optical encoding
2.3 Others
3 Applications
3.1 Label multiplex bioassays
3.2 Label-free multiplex bioassays
3.3 Cell culture and capture
3.4 Drug evaluation
3.5 Drug delivery
3.6 Anti-counterfeiting
4 Conclusion and outlook
[1] Hu X B, Huang J, Zhang W X, Li M H, Tao C G, Li G T. Adv. Mater., 2008, 20:4074.
[2] Hu J J, Liu F, Ju H X. Angew. Chem. Int. Ed., 2016, 55:6667.
[3] Zhao Y J, Cheng Y, Shang L R, Wang J, Xie Z Y, Gu Z Z. Small, 2015, 11:151.
[4] Huang Y, Li F Y, Qin M, Jiang L, Song Y L. Angew. Chem. Int. Ed., 2013, 52:7296.
[5] Zhao Y J, Shang L R, Cheng Y, Gu Z Z. Acc. Chem. Res., 2014, 47:3632.
[6] Lin S, Wang W, Ju X J, Xie R, Liu Z, Yu H R, Zhang C, Chu L Y. Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A., 2016, 113:2023.
[7] Zhao Y J, Xie Z Y, Gu H C, Zhu C, Gu Z Z. Chem. Soc. Rev., 2012, 41:3297.
[8] 桂珍(Gui Z), 严枫(Yan F), 李金昌(Li J C),葛梦圆(Ge M Y), 鞠熀先(Ju H X). 化学进展(Progress in Chemistry), 2015, 27(10):1448.
[9] He L, Wang M S, Ge J P, Yin Y D. Acc. Chem. Res., 2012, 45:1431.
[10] Zhao Y J, Shum H C, Chen H S, Adams L L A, Gu Z Z, Weitz D A. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133:8790.
[11] Huang Y, Li F Y, Ye C Q, Qin M, Ran W, Song Y L. Sci Rep., 2015, 5:9724.
[12] Leng Y K, Sun K, Chen X Y, Li W W. Chem. Soc. Rev., 2015, 44:5552.
[13] Hu D H, Han H Y, Zhou R, Dong F, Bei W C, Jia F, Chen H C. Analyst, 2008, 133:768.
[14] Anker J N, Hall W P, Lyandres O, Shah N C, Zhao J, Van Duyne R P. Nat. Mater., 2008, 7:442.
[15] Ge J P, Yin Y D. Angew. Chem. Int. Ed., 2011, 50:1492.
[16] 王欢(Wang H), 商珞然(Shang L R), 戎非(Rong F), 顾忠泽(Gu Z Z), 赵远锦(Zhao Y J). 化学通报(Chemistry Bulletin), 2017, 80(3):219.
[17] Medintz I L, Uyeda H T, Goldman E R, Mattoussi H. Nat. Mater., 2005, 4:435.
[18] Braeckmans K, De Smedt S C, Leblans M, Pauwels R, Demeester J. Nat. Rev. Drug. Discov., 2002, 1:447.
[19] Vignali D A A. J. Immunol. Methods, 2000, 243:243.
[20] Cederquist K B, Dean S L, Keating C D. Wiley Interdiscip. Rev.:Nanomed. Nanobiotechnol., 2010, 2:578.
[21] Kim J J, Bong K W, Reátegui E, Irimia D, Doyle P S. Nat. Mater., 2017, 16:139.
[22] Wilson R, Cossins A R, Spiller D G. Angew. Chem. Int. Ed., 2006, 45:6104.
[23] Vaino A R, Janda K D. Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A., 2000, 97:7692.
[24] Nicewarner-Peña S R, Freeman R G, Reiss B D, He L, Peña D J, Walton I D, Cromer R, Keating C D, Natan M J. Science, 2001, 294:137.
[25] Matthias S, Schilling J, Nielsch K, Müller F, Wehrspohn R B, Gösele U. Adv. Mater., 2002, 14:1618.
[26] Dejneka M J, Streltsov A, Pal S, Frutos A G, Powell C L, Yost K, Yuen P K, Müller U, Lahiri J. Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A., 2003, 100:389.
[27] Braeckmans K, De Smedt S C, Roelant C, Leblans M, Pauwels R, Demeester J. Nat. Mater., 2003, 2:169.
[28] Xiao X Y, Zhao C F, Potash H, Nova M P. Angew. Chem. Int. Ed., 1997, 36:780.
[29] Pregibon D C, Toner M, Doyle P S. Science, 2007, 315:1393.
[30] Lee H, Kim J, Kim H, Kim J, Kwon S. Nat. Mater., 2010, 9:745.
[31] Battersby B J, Bryant D, Meutermans W, Matthews D, Smythe M L, Trau M. J. Am. Chem. Soc., 2000, 122:2138.
[32] Grøndahl L, Battersby B J, Bryant D, Trau M J. Langmuir, 2000, 16:9709.
[33] Trau M, Battersby B J. Adv. Mater., 2001, 13:975.
[34] Li Y G, Cu Y T H, Luo D. Nat. Biotechnol., 2005, 23:885.
[35] Geiss G K, Bumgarner R E, Birditt B, Dahl T, Dowidar N, Dunaway D L, Fell H P, Ferree S, George R D, Grogan T, James J J, Maysuria M, Mitton J D, Oliveri P, Osborn J L, Peng T, Ratcliffe A L, Webster P J, Davidson E H, Hood L, Dimitrov K. Nat. Biotechnol., 2008, 26:317.
[36] https://www.illumina.com/technology/beadarray-technology.html.
[37] Gunderson K L, Kruglyak S, Graige M S, Garcia F, Kermani B G, Zhao C F, Che D P, Dickinson T, Wickham E, Bierle J, Doucet D, Milewski M, Yang R, Siegmund C, Haas J, Zhou L X, Oliphant A, Fan J B, Barnard S, Chee M S. Genome Res., 2004, 14:870.
[38] 赵冬梅(Zhao D M), 孙立国(Sun L G), 王彦杰(Wang H J), 杜宇虹(Du Y H), 汪成(Wang C). 化学进展(Progress in Chemistry), 2012, 24:1277.
[39] Chan W C W, Maxwell D J, Gao X H, Bailey R E, Han M Y, Nie S M. Curr. Opin. Biotechnol., 2002, 13:40.
[40] Han M Y, Gao X H, Su J Z, Nie S M. Nat. Biotechnol., 2001, 19:631.
[41] Gao X H, Cui Y Y, Levenson R M, Chung L W K, Nie S M. Nat. Biotechnol., 2004, 22:969.
[42] 赵兵(Zhao B), 祁宁(Qi N), 张克勤(Zhang K Q). 化学进展(Progress in Chemistry), 2016, 28:1615.
[43] 王瑜(Wang Y), 任舒悦(Ren S Y), 姜会聪(Jiang H C), 白家磊(Bai J L), 彭媛(Peng Y), 宁保安(Ning B A), 高志贤(Gao Z X). 分析化学(Chinese Journal of Analytical Chemistry), 2017, 45:35.
[44] Zhang F, Shi Q H, Zhang Y C, Shi Y F, Ding K L, Zhao D Y, Stucky G D. Adv. Mater., 2011, 23:3775.
[45] Zhang Y H, Zhang L X, Deng R R, Tian J, Zong Y, Jin D Y, Liu X G. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136:4893.
[46] Page R H, Schaffers K I, Waide P A, Tassano J B, Payne S A, Krupke W F, Bischel W K. J. Opt. Soc. Am. B, 1998, 15:996.
[47] Yablonovitch E. Phys. Rev. Lett., 1987, 58:2059.
[48] John S. Phys. Rev. Lett., 1987, 58:2486.
[49] Hu X B, An Q, Li G T, Tao S Y, Liu J. Angew. Chem. Int. Ed., 2006, 45:8145.
[50] 李珩(Li H), 王京霞(Wang J X), 王荣明(Wang R M), 宋延林(Song Y L). 化学进展(Progress in Chemistry), 2011, 23:1060.
[51] Cunin F, Schmedake T A, Link J R, Li Y Y, Koh J, Bhatia S N, Sailor M J. Nat. Mater., 2002, 1:39.
[52] Li Y Y, Kollengode V S, Sailor M J. Adv. Mater., 2005, 17:1249.
[53] Zhao Y J, Xie Z Y, Gu H C, Jin L, Zhao X W, Wang B P, Gu Z Z. NPG Asia Mater., 2012, 4:e25.
[54] Gu H C, Rong F, Tang B C, Zhao Y J, Fu D G, Gu Z Z. Langmuir, 2013, 29:7576.
[55] Zhao X W, Cao Y, Ito F, Chen H H, Nagai K, Zhao Y H, Gu Z Z. Angew. Chem. Int. Ed., 2006, 45:6835.
[56] Xu Y S, Zhang X P, Luan C X, Wang H, Chen B A, Zhao Y J. Biosens. Bioelectron., 2017, 87:264.
[57] Zhao Y J, Zhao X W, Hu J, Li J, Xu W Y, Gu Z Z. Angew. Chem. Int. Ed., 2009, 48:7350.
[58] Wang H, Gu H C, Chen Z Y, Shang L R, Zhao Z, Gu Z Z, Zhao Y J. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2017, 9:12914.
[59] Zhang B, Cheng Y, Wang H, Ye B F, Shang L R, Zhao Y J, Gu Z Z. Nanoscale, 2015, 7:10590.
[60] Scillian J J, McHugh T M, Busch M P, Tam M, Fulwyler M J, Chien D Y, G N Vyas. Blood, 1989, 73:2041.
[61] Fenniri Hicham, Ding L H, Ribbe A E, Zyrianov Y. J. Am. Chem. Soc., 2001, 123:8151.
[62] Service R F. Science, 1995, 270:577.
[63] Nicolaou K C, Xiao X Y, Parandoosh Z, Senyei A, Nova M P. Angew. Chem. Int. Ed., 1995, 34:2289.
[64] Mandecki W, Ardelt B, Coradetti T, Davidowitz H, Flint J A, Huang Z L, Kopacka W M, Lin X, Wang Z Y, Darzynkiewicz Z. Cytom. Part A, 2006, 69A:1097.
[65] Nam J M, Thaxton C S, Mirkin C A. Science, 2003, 301:1884.
[66] Liu Y X, Liu L, He Y H, Zhu L, Ma H. Anal. Chem., 2015, 87:5286.
[67] Zhao Y J, Zhao X W, Gu Z Z. Adv. Funct. Mater., 2010, 20:2970.
[68] Dunbar S A, Vander Zee C A, Oliver K G, Karem K L, Jacobson J W. J. Microbiol. Meth., 2003, 53:245.
[69] Dunbar S A. Clin. Chim. Acta, 2006, 363:71.
[70] Reslova N, Michna V, Kasny M, Mikel P, Kralik P. Front. Microbiol., DOI:10.3389/fmicb.2017.00055.
[71] Zhang D S Z, Jiang Y, Yang H, Zhu Y J, Zhang S J, Zhu Y, Wei D, Lin Y, Wang P P, Fu Q H, Xu H, Gu H C. Adv. Funct. Mater., 2016, 26:6146.
[72] Zhang Y, Dong C H, Su L, Wang H J, Gong X Q, Wang H Q, Liu J Q, Chang J. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2016, 8:745.
[73] Lee H, Shapiro S J, Chapin S C, Doyle P S. Anal. Chem., 2016, 88:3075.
[74] Zhao Y J, Zhao X W, Pei X P, Hu J, Zhao W J, Chen B A, Gu Z Z. Anal. Chim. Acta, 2009, 633:103.
[75] Zhao Y J, Zhao X W, Sun C, Li J, Zhu R, Gu Z Z. Anal. Chem., 2008, 80:1598.
[76] Yang Z X, Chen B A, Wang H, Xia G H, Cheng J, Pei X P, Wang F, Bao W. Biosens. Bioelectron., 2013, 48:153.
[77] Homola J, Yee S S, Gauglitz G. Sens. Actuators, B, 1999, 54:3.
[78] Wu G H, Datar R H, Hansen K M, Thundat T, Cote R J, Majumdar A. Nat. Biotechnol., 2001, 19:856.
[79] 鲁娜(Lu N), 高安然(Gao A R), 戴鹏飞(Dai P F), 宋世平(Song S P), 樊春海(Fan C H), 王跃林(Wang Y L), 李铁(Li T). 科学通报(Chinese Science Bulletin), 2016, 61:442.
[80] 罗细亮(Luo X L), 徐静娟(Xu J J), 陈洪渊(Chen H Y). 分析化学(Chinese Journal of Analytical Chemistry), 2004, 32:1395.
[81] Zhao Y J, Zhao X W, Hu J, Xu M, Zhao W J, Sun L J, Zhu C, Xu H, Gu Z Z. Adv. Mater., 2009, 21:569.
[82] Wang H, Xu Q H, Shang L R, Wang J, Rong F, Gu Z Z, Zhao Y J. Chem. Commun., 2016, 52:3296.
[83] Zhao Y J, Zhao X W, Tang B C, Xu W Y, Li J, Hu J, Gu Z Z. Adv. Funct. Mater., 2010, 20:976.
[84] Chen H Y, Lahann J. Langmuir, 2011, 27:34.
[85] Wheeldon I, Farhadi A, Bick A G, Jabbari E, Khademhosseini A. Nanotechnology, 2011, 22:212001.
[86] Pampaloni F, Reynaud E G, Stelzer E H K. Nat. Rev. Mol. Cell. Bio., 2007, 8:839.
[87] Van Wezel A L. Nature, 1967, 216:64.
[88] Lee J, Cuddihy M J, Kotov N A. Tissue Eng., Part B, 2008, 14:61.
[89] Liu W, Shang L R, Zheng F Y, Lu J, Qian J L, Zhao Y J, Gu Z Z. Small, 2014, 10:88.
[90] Zheng F Y, Cheng Y, Wang J, Lu J, Zhang B, Zhao Y J, Gu Z Z. Adv. Mater., 2014, 26:7333.
[91] Zhang B, Cai Y L, Shang L R, Wang H, Cheng Y, Rong F, Gu Z Z, Zhao Y J. Nanoscale, 2016, 8:3841.
[92] Shang L R, Fu F F, Cheng Y, Wang H, Liu Y X, Zhao Y J, Gu Z Z. J. Am. Chem. Soc., 2015, 137:15533.
[93] Shang L R, Cheng Y, Wang J, Yu Y R, Zhao Y J, Chen Y P, Gu Z Z. Lab Chip, 2016, 16:251.
[94] Zhang C, Zhao Z Q, Rahim N A A, van Noort D, Yu H. Lab Chip, 2009, 9:3185.
[95] Neu?il P, Giselbrecht S, Länge K, Huang T J, Manz A. Nat. Rev. Drug Discov., 2012, 11:620.
[96] 庄琪琛(Zhuang Q S), 宁芮之(Ning R Z), 麻远(Ma Y), 林金明(Lin J M). 分析化学(Chinese Journal of Analytical Chemistry), 2016, 44:522.
[97] Zheng F Y, Fu F F, Cheng Y, Wang C Y, Zhao Y J, Gu Z Z. Small, 2016, 12:2253.
[98] Fu F F, Shang L R, Zheng F Y, Chen Z Y, Wang H, Wang J, Gu Z Z, Zhao Y J. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2016, 8:13840.
[99] Petros R A, DeSimone J M. Nat. Rev. Drug Discov., 2010, 9:615.
[100] Mitragotri S, Burke P A, Langer R. Nat. Rev. Drug Discov., 2014, 13:655.
[101] Kim S H, Shum H C, Kim J W, Cho J C, Weitz D A. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133:15165.
[102] Fu F F, Wu Y L, Zhu J Y, Wen S H, Shen M W, Shi X Y. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2014, 6:16416.
[103] Ekanem E E, Nabavi S A, Vladisavljevi? G T, Gu S. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2015, 7:23132.
[104] Yu X, Cheng G, Zhou M D, Zheng S Y. Langmuir, 2015, 31:3982.
[105] Han H J, Valdepérez D, Jin Q, Yang B, Li Z H, Wu Y L, Pelaz B, Parak W J, Ji J. ACS Nano, 2017, 11:1281.
[106] Bai L, Xie Z Y, Wang W, Yuan C W, Zhao Y J, Mu Z D, Zhong Q F, Gu Z Z. ACS Nano, 2014, 8:11094.
[107] Liu Y, Lee Y H, Zhang Q, Cui Y, Ling X Y. J. Mater. Chem. C, 2016, 4:4312.
[108] Huang C B, Lucas B, Vervaet C, Braeckmans K, Van Calenbergh S, Karalic I, Vandewoestyne M, Deforce D, Demeester J, De Smedt S C. Adv. Mater., 2010, 22:2657.
[109] Han S, Bae H J, Kim J, Shin S, Choi S E, Lee S H, Kwon S, Park W. Adv. Mater., 2012, 24:5924.
[110] You M L, Lin M, Wang S R, Wang X M, Zhang G, Hong Y, Dong Y Q, Jin G R, Xu F. Nanoscale, 2016, 8:10096.
[111] Lee J, Bisso P W, Srinivas R L, Kim J J, Swiston A J, Doyle P S. Nat. Mater., 2014, 13:524.
[112] Li R M, Zhang Y T, Tan J, Wan J X, Guo J, Wang C C. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2016, 8:9384.