Janus粒子是指表面具有两种或两种以上不同化学组成或性质的不对称粒子,目前Janus粒子的制备方法仍在发展中,同时也逐渐形成了Janus粒子在生物医药、催化、材料以及防污等领域功能化应用的研究重点。本文从Janus粒子制备和应用两个方面方法来介绍Janus粒子的研究进展。制备方法主要包括表面选择性修饰法、晶种生长法、微流控法、嵌段共聚物自组装法和电化学沉积法等。应用方面则着重介绍了Janus粒子在生物医药、界面催化、表面活性剂、复合材料、微米马达和防污等方面的功能化应用,并对Janus粒子未来的发展趋势做了展望。
Janus particle refers to particle that possesses two or more sides with different surface chemical compositions or polarities, or is composed of two parts with different geometrical morphologies. With rapid development of the preparation methods of Janus particles, the research attention has been shifted from particles synthesis to applications of the Janus particles in the fields of biomedicine, catalysis, advanced materials and anti-fouling. In this review, research progress of Janus particles is extensively introduced with special focus on functional application of Janus particles. The first part of the review illustrates the progress of synthesizing methods including the selective surface modification, seeded crystallization, microfluidics, self-assembly of block copolymer and electrochemical deposition. The second part gives detailed discussions regarding the applications of Janus particles in biomedicine, interfacial catalyst, surfactants, composite materials, micromotors and anti-fouling. An outlook of Janus particle and its applications in future perspective is also made.
Contents
1 Introduction
2 Synthesis of Janus particles
2.1 Selective surface modification
2.2 Seeded crystallization
2.3 Microfluidic synthesis
2.4 Self-assembly of block copolymer
2.5 Electrochemical deposition
2.6 Other preparation strategies
3 Functional application of Janus particles
3.1 Biomedicine
3.2 Interfacial catalyst
3.3 Surfactant
3.4 Composite material
3.5 Micromotors
3.6 Anti-fouling
4 Conclusion
[1] De Gennes P G. Angew. Chem. Int. Ed., 1992, 31:842.
[2] Li P, Li K, Niu X F, Fan Y B. RSC Adv., 2016, 6:99034.
[3] Susewind M, Schilmann A M, Heim J, Henkel A, Link T, Fischer K, Strand D, Kolb U, Tahir M N, Brieger J, Tremel W. J. Mater. Chem. C, 2015, 3:1813.
[4] Wang Z, Wang Y P. Materials., 2016, 9:903.
[5] Pradhan S, Ghosh D, Chen S W. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2009, 1:2060.
[6] Xie P F, Cao X N, Lin Z T, Javanmard M. Lab Chip, 2017, 17:1939.
[7] Lee V E, Sosa C, Liu R, Prudhomme R K, Priestley R D. Langmuir, 2017, 33:3444.
[8] Yin J C, Chen D Q, Wu S S, Li C R, Liu L Z, Shao Y Z. Nanosale, 2017, 9:16661.
[9] Jia F, Liang F X, Yang Z Z. Langmuir, 2018, 34, 1718.
[10] Tang J N, Li W X, Cao X D, Dong H. RSC Adv., 2015, 5:12872.
[11] Chi M H, Fang Z X, Ko H W, Chang C W, Chen J T. J. Phy. Chem. C, 2016, 120, 28867.
[12] Shao D, Li J, Zheng X, Pan Y, Wang Z, Zhang M, Chen Q X, Dong W F, Chen L. Biomaterials, 2016, 100:118.
[13] Liu B, Zhang C L, Liu J G, Qu X Z, Yang Z Z. Chem. Commun., 2009, 26:3817.
[14] Zhao H, Liang F X, Qu X Z, Yang Z Z. Macromolecules, 2015, 48:700.
[15] Wang Y H, Zhang C L, Tang C, Li J, Shen K, Liu J G, Qu X Z, Li J L, Wang Q, Yang Z Z. Macromolecules, 2011, 44:3787.
[16] Ghoussoub Y E, Schlenoff J B. Langmuir, 2016, 32:3623.
[17] Wu M B, Yang H C, Wang J J, Wu G P, Xu Z K. ACS Appl. Mater. Interface, 2017, 9:5062.
[18] 陈云华(Chen Y H), 王朝阳(Wang Z Y), 李煜(Li Y), 童真(Tong Z). 化学进展(Progress in Chemistry), 2009, 21(4):615.
[19] Walther A, Muller A H E. Chem. Rev., 2013, 113:5194.
[20] Perro A, Meunier F, Schmitt V, Ravaine S. Colloids Surf., A:Physicochem. Eng. Aspects., 2009, 332:57.
[21] Zhang J, Grzybowski B A, Granick S. Langmuir, 2017, 33:6964.
[22] Kaewsaneha C, Tangboriboonrat P, Polpanich D, Eissa M, Elaissari A. ACS Appl. Mater. Interface, 2013, 5:1857.
[23] 翟文中(Zhai W Z), 何玉凤(He Y F), 王斌(Wang B), 熊玉兵(Xiong Y B), 宋鹏飞(Song P F), 王荣民(Wang R M). 化学进展(Progress in Chemistry), 2017, 29(1):127.
[24] 杨平辉(Yang P H), 孙巍(Sun W), 胡思(Hu X), 陈忠仁(Chen Z R). 化学进展(Progress in Chemistry), 2014, 26(7):1107.
[25] Poggi E, Gohy J F. Colloid Polym Sci., 2017, 295:2083.
[26] Zenerino A, Peyratout C, Aimable A. J. Collid Interface Sci., 2015, 450:174.
[27] Cha B G, Piao Y Z, Lim J. Mater. Res. Rull., 2015, 70:424.
[28] Casagrande C, Fabre P, Raphael E, Veyssie M. Europhys. Lett., 1989, 9:251.
[29] Hong L, Jiang S, Granick S. Langmuir, 2006, 22:9495.
[30] Panwar K, Jassal M, Agrawal A K. Particuology, 2017, 33:50.
[31] Huang C X, Shen X T. Chem. Commun., 2014, 50:2646.
[32] Yu H, Chen M, Rice P M, Wang S X, White R L, Sun S Z. Nano. Lett., 2005, 5:379.
[33] Chen T, Chen G, Xing S X, Wu T, Chen H Y. Chem. Mater., 2010, 22:3826.
[34] Feng Y H, He J T, Wang H, Tay Y Y, Sun H, Zhu L F, Chen H Y. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134:2004.
[35] Feng Y H, Wang Y W, Song X H, Xing S X, Chen H Y. Chem Sci., 2017, 8:430.
[36] Zhu T T, Cheng R, Sheppard G R, Locklin J, Mao L D. Langmuir, 2015, 31:8531.
[37] Zhang C C, Chang M W, Li Y D, Qi Y K, Wu J W, Ahmad Z, Li J S. RSC Adv., 2016, 6:77174.
[38] Varma V B, Wu R G, Wang Z P, Ramanujan R V. Lab Chip., 2017, 17:3514.
[39] Hessberger T, Braun L B, Henrich F, Muller C, Gießelmann F, Serra C, Zental R. J. Mater. Chem. C, 2016, 4:8778.
[40] Nie Z H, Li W, Seo M, Xu S Q, Kumacheva E. J. Am. Chem. Soc., 2006, 128:9408.
[41] Yu X L, Zhang C C, You S J, Liu H Q, Zhang L L, Liu W, Guo S S, Zhao X Z. Appl. Phys. Lett., 2016, 108:073504.
[42] Walther A, Muller A H E. Soft Matter, 2008, 4:663.
[43] Groschel A H, Muller A H E. Nanoscale, 2015, 7:11841.
[44] Sfika V, Tsitsilianis C. Macromolecules, 2004, 37:9551.
[45] Cheng L, Zhang G Z, Zhu L, Chen D Y, Jiang M.Angew. Chem. Int. Ed., 2008, 47:10171.
[46] Voets I K, Fokkink R, Hellweg T, King S M, Waard P D, Keizer A D, Stuart M A C. Soft Matter, 2009, 5:999.
[47] Loget G, Roche J, Kuhn A. Adv. Mater.,2012, 24:5111.
[48] Tiewcharoen S, Warakulwit C, Lapeyre V, Garrigue P, Fourier L, Elissalde C, Buffiere S, Legros P, Gayot M, Limtrakul J, Kuhn A. Angew. Chem. Int. Ed., 2017, 56:11431.
[49] Yabu H, Kanahara M, Shimomura M, Arita T, Harano K, Nakamura E, Higuchi T, Jinnai H. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2013, 5, 3262.
[50] Yabu H, Ohshima H, Saito Y. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2014, 6:18122.
[51] Yu X J, Huang S B, Chen K M, Zhou Z M, Guo X H, Li L. Ind. Eng. Chem. Res., 2015, 54:2690.
[52] Yang M, Guo Y G, Wu Q, Luan Y, Wang G. Polymer, 2014, 55:1948.
[53] Qu L L, Hu H C, Yu J Q, Yu X Y, Liu J, Xu Y, Zhang Q. Langmuir, 2017, 33:5269.
[54] Hu H C, Wu L Z, Tan Y S, Zhong Q X, Chen M, Qiu Y H, Yang D, Sun B Q, Zhang Q, Yin Y D. J. Am. Chem. Soc., 2018, 140:406.
[55] Zhai W Z, Li T, He Y F, Xiong Y B, Wang R M. RSC Adv., 2015, 5:76211.
[56] Zhang G, Wang D Y, Mohwald H. Nano Lett., 2005, 5:143.
[57] Wang D, Mbhwald H. J. Mater. Chem., 2004, 14:459.
[58] Sotiriou G A, Hirt A M, Lozach P Y, Teleki A, Krumeich F, Pratsinis S E. Chem. Mater., 2011, 23:1985.
[59] Ray C, Pal T. J. Mater. Chem. A, 2017, 5:9465.
[60] Reguera J,Aberasturi D J D, Winckelmans N, Langer J, Bals S, Liz-Marzan M L. Faraday Discuss., 2016, 191:47.
[61] Panwar K, Jassel M, Agrawal A K. Appl. Surf. Sci., 2017, 411:368.
[62] Millman B K, Prevo B G, Velev O D. Nat. Mater., 2005, 4:98.
[63] Biji P, Patnaik A. Analyst, 2012, 137:4795.
[64] Sokolovskaya E, Rahmani S, Misra A C, Brase S, Lahann J. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2015, 7:9744.
[65] Suci P A, Kang S, Young M, Douglas T. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131:9164.
[66] Lan J W, Chen J Y, Li N X, Ji X H, Yu M X, He Z K. Talanta, 2016, 151:126.
[67] Lu C, Liu X J, Li Y F, Yu F, Tang L H, Hu Y J, Ying Y B. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2015, 7:15395.
[68] Cao H, Yang Y H, Chen X, Shao Z Z. Nanoscale, 2016, 8:6754.
[69] Sun X T, Zhang Y, Zheng D H, Yue S, Yang C G, Xu Z R. Biosens. Bioelectron., 2017, 92:81.
[70] Li P, Li K, Niu X F, Fan Y B. RSC Adv., 2016, 6:99034.
[71] Chen B, Jia Y L, Gao Y, Sanchez L, Anthony S M, Yu Y. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2014, 6:18435.
[72] Lee K, Yu Y. J. Mater. Chem. B, 2017, 5:4410.
[73] Sanchez L, Yi Y, Yu Y. Nanoscale, 2017, 9:288.
[74] Rucinskaite G, Thompson S A, Paterson A, Rica R D L. Nanoscale, 2017, 9:5404.
[75] Chang Z M, Wang Z, Lu M M, Shao D, Yue J, Yang D, Li M Q, Dong W F. Colloid Surf. B:Biointerfaces, 2017, 157:199.
[76] Li W X, Dong H, Tang G N, Ma T, Cao X D. RSC Adv., 2015, 5:23181.
[77] Wang X X, Cao D W, Tang X J, Yang J J, Jiang D Y, Liu M, He N Y, Wang Z F. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2016, 8:19321.
[78] Zhang M J, Zhang L Y, Chen Y D, Li L, Su Z M, Wang C G. Chem Sci., 2017, 8:8067.
[79] He W P, Frueh J, Hu N, Liu L P, Gai M Y, He Q. Adv. Sci., 2016, 3:1600206.
[80] Kirillova A, Schliebe C, Stoychev G, Jakob A, Lang H, Synytska A. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2015, 7:21218.
[81] Liu Y J, Hu J K, Yu X T, Xu X Y, Gao Y, Li H M, Liang F X. J. Colloid Interface Sci., 2017, 490:357.
[82] Seo Y D, Lee C, Lee K J, Jang J. Chem. Commun., 2016, 52:9825.
[83] Cao W, Huang R L, Qi W, Su R X, He Z M. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2015, 7:465.
[84] Wang J H, Huang R L, Qi W, Su R X, He Z M. Langmuir, 2017, 33:12317.
[85] Cao Z L, Chen H N, Zhu S D, Zhang W W, Wu X F, Shan G R, Ziener U, Qi D M. Langmuir, 2015, 31:4341.
[86] Kuttiyiel K A, Sasaki K, Park G G, Vukmirovic M B, Wu L J, Zhu Y M, Chen J G, Adzic R R. Chem. Commun., 2017, 53:1660.
[87] Binks B P, Fletcher P D I. Langmuir, 2001, 17:4708.
[88] Xue W, Yang H Q, Du Z P. Langmuir, 2017, 33:10283.
[89] Wei D, Ge L L, Lu S H, Li J J, Guo R. Langmuir, 2017, 33:5819.
[90] Yang P H, Huang J J, Sun W, Wei Y J, Liu Y W, Ding L Y, Bao J B, Chen Z R. RSC Adv., 2016, 6:55860.
[91] 杨平辉(Yang P H), 朱嘉峰(Zhu J F), 孙巍(Sun W), 周婉蓉(Zhou W R). 高等学校化学学报(Chemical Journal of Chinese University), 2017, 38(4):678.
[92] Li W L, Cai X J, Ma S H, Zhan X H, Lan F, Wu Y, Gu Z W. RSC Adv., 2016, 6:40450.
[93] Noguchi T G, Iwashita Y, Kimura Y. Langmuir, 2017, 33:1030.
[94] Xie G J, Krys P, Tilton R D, Matyjaszewski K. Macromolecules, 2017, 50:2942.
[95] Zhai W Z, Wang B, Wang Y S, He Y F, Song P F, Wang R M. Colloid Surf., A:Physicochem. Eng. Aspects., 2016, 503:94.
[96] Tang L, Yang J, Yin Q Q, Yang L H, Dong D Y, Qin F, Liu J Y, Fan Q, Li J H, Zhao W L, Zhang W Y, Wang J Y, Zhu T, Zhang W S, Liu J. Chem. Commun., 2017, 53:8675.
[97] Kim H, Cho J, Cho J, Park B J, Kim J W. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2018, 10, 1408.
[98] Jiang S, Chen Q, Tripathy M, Luijten E, Schweizer K S, Granick S. Adv. Mater., 2010, 22:1060.
[99] Lee J, Yezer B A, Prieve D C, Behrens S H.Langmuir, 2016, 32:3095.
[100] Fujii S, Yokoyama Y C, Nakayama S, Ito M, Yusa S, Nakamura Y. Langmuir, 2018, 34, 933.
[101] Yang Q Y, Loos K. Polym. Chem., 2017, 8:641.
[102] Han D, Wen T J, Han G, Deng Y, Deng Y, Zhang Q, Fu Q. Polymer, 2018, 136:84.
[103] Wang H T, Fu Z A, Zhao X W, Li Y J, Li J Y. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2017, 9:14358.
[104] Panwar K, Jassel M, Agrawal A K. Surf. Coat. Technol., 2017, 309:897.
[105] Howse J R, Jones R A L, Ryan A J, Gough T, Vafabakhsh R, Golestanian R. Phys. Rev. Lett., 2007, 99, 048102.
[106] Ma X, Jannasch A, Albrecht U R, Hahn K, Miguel-Lopez A, Schaffer E, Sanchez A. Nano Lett., 2015, 15:7043.
[107] Ma X, Jang S, Popescu M N, Uspal W E, Miguel-Lopez A, Hahn K, Kim D P, Sanchez S. ACS Nano, 2016,10, 8751.
[108] Moo J G S, Wang H, Pumera M. Chem. Eur. J., 2016, 22:355.
[109] Banerjee I, Pangule R C, Kane R S. Adv. Mater., 2011, 23, 690.
[110] Almeida E, Diamantino T C, De S O. Prog. Org. Coat., 2007, 59, 2.
[111] Kiriiiova A, Marschellke C, Friedrichs J, Werner C, Synytska A. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2016, 8:32591.
[112] Kiriiiova A, Ionov L, Rosiman I V, Synytska A. Chem. Mater., 2016, 28:6995.
[113] Pan D, Mou F Z, Li X F, Deng Z Y, Sun J, Xu L, Guan J G. J. Mater. Chem. A, 2016, 4:11768.
[114] Ei-sherif R M, Lasheen T A, Jebril E A. J. Mol. Liq., 2017, 241:260.
[115] Park J W, Na W, Jang J. J. Mater. Chem. A, 2016, 4:8263.