四重氢键自组装体系的设计与应用
The Design and Application of Quadruple Hydrogen Bonded Systems
氢键是自然界中最基本的分子间弱相互作用力之一,是构筑超分子自组装体系的理想推动力。近年来,构筑性能优良的多重氢键组装体系已经成为超分子化学的一个热门研究领域。其中,四重氢键组装体系因具有较强的结合力、合成简单、结构易于修饰以及可预测的识别性能等优点,在构筑超分子组装体方面得到了广泛应用。本文综述了四重氢键组装体系的研究进展,重点介绍了各类四重氢键体系的设计思路及其应用。
Hydrogen bond is one of the most basic weak interaction of natural intermolecular forces and the ideal driving force for constructing supramolecular self-assembly systems. In the past few years, the construction of excellent multiple hydrogen bonded building blocks has become a hot research direction in supramolecular chemistry. Among that, quadruple hydrogen bonded systems are widely used for the construction of supramolecular assemblies due to their several advantages, such as strong binding power, simple synthesis, easily modifiable structure, and predictable recognition performance. In this review, we aim to provide a broad overview of the progress of quadruple hydrogen bonded systems. More specifically, we emphatically elaborate the design principles and applications of various typed quadruple hydrogen bonded systems.
supramolecular chemistry / quadruple hydrogen bond / structure design
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
杨勇(Yang Y), 窦丹丹(Dou D D) . 化学进展 (Progress in Chemistry), 2014,26:706. |
| [7] |
裴强(Pei Q) . 信阳师范学院(自然科学版)(Journal of Xinyang Normal University Natural Science Edition), 2018,31:160. |
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
|
| [105] |
|
| [106] |
|
| [107] |
|
| [108] |
|
| [1] | Sartorius J, Schneider H J . Chem. Eur. J., 1996,2:1446. |
| [2] | Schmuck C, Wienand W . Angew. Chem. Int. Ed., 2001,40:4363. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12404418 |
| [3] | Sijbesma R P, Meijer E W . Chem. Commun., 2003,39:5. |
| [4] | Gong B . Acc. Chem. Res., 2012,45:2077. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22578061 |
| [5] | Baruah P K, Khan S . RSC Adv., 2013,3:21202. http://xlink.rsc.org/?DOI=c3ra43814g |
| [6] | 杨勇(Yang Y), 窦丹丹(Dou D D) . 化学进展 (Progress in Chemistry), 2014,26:706. |
| [7] | 裴强(Pei Q) . 信阳师范学院(自然科学版)(Journal of Xinyang Normal University Natural Science Edition), 2018,31:160. |
| [8] | Griffin R J, Lowe P R . J. Chem. Soc. Perkin Trans. 1, 1992,1811. |
| [9] | Beijer F H, Sijbesma R P, Vekemans J A J M, Meijer E W, Kooijman H, Spek A L . J. Org. Chem., 1996,61:6371. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11667479 |
| [10] | Beijer F H, Kooijman H, Spek A L, Sijbesma R P, Meijer E W . Angew. Chem. Int. Ed., 1998,37:75. |
| [11] | Yang Y, Yan H J, Chen C F, Wan L J . Org. Lett., 2007,9:4991. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17956109 |
| [12] | Martin A M, Butler R S, Ghiviriga I, Giessert R E, Abboud K A, Castellano R K . Chem. Commun., 2006,42:4413. |
| [13] | Li J, Wisner J A, Jennings M C . Org. Lett., 2007,9:3267. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17637028 |
| [14] | Li J, Pandelieva A T, Rowley C N, Woo T K, Wisner J A . Org. Lett., 2012,14:5772. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23131112 |
| [15] | Sijbesma R P, Beijer F H, Brunsveld L, Folmer B J B, Hirschberg J H K K, Lange R F M, Lowe J K L, Meijer E W . Science, 1997,278:1601. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9374454 |
| [16] | Beijer F H, Sijbesma R P, Kooijman H, Spek A L, Meijer E W . J. Am. Chem. Soc., 1998,120:6761. |
| [17] | S?ntjens S H M, Sijbesma R P, van Genderen M H P, Meijer E W . J. Am. Chem. Soc., 2000,122:7487. |
| [18] | Keizer H M, Sijbesma R P, Meijer E W . Eur. J. Org. Chem., 2004: 2553. |
| [19] | Lafitte V G H, Aliev A E, Hailes H C, Bala K, Golding P . J. Org. Chem., 2005,70:2701. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15787562 |
| [20] | Guo D, Sijbesma R P, Zuilhof H . Org. Lett., 2004,6:3667. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15469319 |
| [21] | Chen J S, Zhao F J, Yang Y, Chu T S . RSC Adv., 2015,5:36279. |
| [22] | Wang Q, Zhang P, Li Y, Tian L, Cheng M, Lu F, Lu X, Fan Q, Huang W . RSC Adv., 2017,7:29364. |
| [23] | Corbin P S, Zimmerman S C . J. Am. Chem. Soc., 1998,120:9710. |
| [24] | Corbin P S, Lawless L J, Li Z, Ma Y, Witmer M J, Zimmerman S C . Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., 2002,99:5099. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11917113 |
| [25] | Baruah P K, Gonnade R, Phalgune U D, Sanjayan G J . J. Org. Chem., 2005,70:6461. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16050710 |
| [26] | Sun H, Steeb J, Kaifer A E . J. Am. Chem. Soc., 2006,128:2820. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16506759 |
| [27] | Cui L, Gadde S, Shukla A D, Sun H, Mague J T, Kaifer A E . Chem. Commun., 2008,44:1446. |
| [28] | Lafitte V G H, Aliev A E, Horton P N, Hursthouse M B, Bala K, Golding P, Hailes H C . J. Am. Chem. Soc., 2006,128:6544. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16704239 |
| [29] | Corbin P S, Zimmerman S C . J. Am. Chem. Soc., 2000,122:3779. |
| [30] | Corbin P S, Zimmerman S C, Thiessen P A, Hawryluk N A, Murray T J . J. Am. Chem. Soc., 2001,123:10475. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11673978 |
| [31] | Hisamatsu Y, Shirai N, Ikeda S, Odashima K . Org. Lett., 2009,11:4342. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19739613 |
| [32] | Kheria S, Rayavarapu S, Kotmale A S, Gonnade R G, Sanjayan G J . Chem. Eur. J., 2017,23:783. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27862470 |
| [33] | Prabhakaran P, Puranik V G, Sanjayan G J . J. Org. Chem., 2005,70:10067. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16292841 |
| [34] | Mudraboyina B P, Wisner J A . Chem. Eur. J., 2012,18:14157. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22996084 |
| [35] | Ligthart G B W L, Ohkawa H, Sijbesma R P, Meijer E W . J. Org. Chem., 2006,71:375. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16388663 |
| [36] | Anderson C A, Taylor P G, Zeller M A, Zimmerman S C . J. Org. Chem., 2010,75:4848. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20550204 |
| [37] | Li X Q, Jiang X K, Wang X Z, Li Z T . Tetrahedron, 2004,60:2063. |
| [38] | Park T, Todd E M, Nakashima S, Zimmerman S C . J. Am. Chem. Soc., 2005,127:18133. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16366566 |
| [39] | Ong H C, Zimmerman S C . Org. Lett., 2006,8:1589. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16597117 |
| [40] | Kuykendall D W, Anderson C A, Zimmerman S C . Org. Lett., 2009,11:61. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19049402 |
| [41] | Lüning U, Kühl C . Tetra. Lett., 1998,39:5735. |
| [42] | Lüning U, Kühl C, Uphoff A . Eur. J. Org. Chem., 2002: 4063. |
| [43] | Taubitz J, Lüning U, Grotemeyer J . Chem. Commun., 2004,40:2400. |
| [44] | Hisamatsu Y, Shirai N, Ikeda S, Odashima K . Org. Lett., 2010,12:1776. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20232854 |
| [45] | Pellizzaro M L, Barrett S A, Fishera J, Wilson A J . Org. Biomol. Chem., 2012,10:4899. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22610090 |
| [46] | Zhao X, Wang X Z, Jiang X K, Chen Y Q, Li Z T, Chen G J . J. Am. Chem. Soc., 2003,125:15128. |
| [47] | Feng D J, Wang P, Li X Q, Li Z T . Chin. J. Chem., 2006,24:1200. |
| [48] | Yang Y, Yang Z Y, Yi Y P, Xiang J F, Chen C F, Wan L J, Shuai Z G . J. Org. Chem., 2007,72:4936. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17530806 |
| [49] | Brammer S, Lüning U, Kühl C . Eur. J. Org. Chem., 2002: 4054. |
| [50] | Quinn J R, Zimmerman S C . Org. Lett., 2004,6:1649. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15128258 |
| [51] | Taubitz J, Lüning U . Aust. J. Chem., 2009,62:1550. |
| [52] | Leigh D A, Robertson C C, Slawin A M Z, Thomson P I T . J. Am. Chem. Soc., 2013,135:9939. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23763627 |
| [53] | Gong B, Yan Y F, Zeng H Q, Skrzypczak-Jankunn E, Kim Y W, Zhu J, Ickes H . J. Am. Chem. Soc., 1999,121:5607. |
| [54] | Gong B . Synlett, 2001,5:582. |
| [55] | Sanford A R, Yamato K, Yang X W, Yuan L H, Han Y H, Gong B . Eur. J. Biochem., 2004,271:1416. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15066168 |
| [56] | Zeng H Q, Ickes H, Flowers R A, Gong B . J. Org. Chem., 2001,66:3574. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11348147 |
| [57] | Zeng H Q, Yang X W, Brown A L, Martinovic S, Smith R D, Gong B . Chem. Commun., 2003,39:1556 |
| [58] | Yang Q L, Bai L, Zhang Y Q, Zhu F X, Xu Y H, Shao Z F, Shen Y M, Gong B . Macromolecules, 2014,47:7431. |
| [59] | Yang Q L, He C Y, Xu Y H, Liu B Y, Shao Z F, Zhu Z G, Hou Y T, Gong B, Shen Y M . Polym. Chem., 2015,6:1454. |
| [60] | Zhang P H, Chu H Z, Li X H, Feng W, Deng P C, Yuan L H, Gong B . Org. Lett., 2011,13:54. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21133401 |
| [61] | Li X H, Ji Y M, Ren Y, Wang Y J, Hu J C, Ma T, Feng W, Yuan L H . Org. Biomol. Chem., 2013,11:6975. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24057168 |
| [62] | Ducharme Y, Wuest J D . J. Org. Chem., 1988,53:5787. |
| [63] | Wash P L, Maverick E, Chiefari J, Lightner D A . J. Am. Chem. Soc., 1997,119:3802. |
| [64] | Sessler J L, Wang R . J. Am. Chem. Soc., 1996,118:9808. |
| [65] | Davis A P, Draper S M, Dunne G, Ashton P . Chem. Commun., 1999,35:2265. |
| [66] | Garcia-Tellado F, Goswami S, Chang S, Geib S J, Hamilton A D . J. Am. Chem. Soc., 1990,112:7393. |
| [67] | Hirst S C, Hamilton A D . J. Am. Chem. Soc., 1991,113:382. |
| [68] | Yang X W, Gong B . Angew. Chem. Int. Ed., 2005,44:1352. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15662671 |
| [69] | Zeng J S, Wang W, Deng P C, Feng W, Zhou J J, Yang Y Y, Yuan L H, Yamato K, Gong B . Org. Lett., 2011,13:3798. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21699249 |
| [70] | Li M F, Yamato K, Ferguson J S, Gong B . J. Am. Chem. Soc., 2006,128:12628. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17002339 |
| [71] | Li M F, Yamato K, Ferguson J S, Gong B . J. Am. Chem. Soc., 2008,130:491. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18092773 |
| [72] | Zeng H Q, Yang X W, Flowers R A, Gong B . J. Am. Chem. Soc., 2002,124:2903. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11902880 |
| [73] | Shi Y D, Tang Q, Jiang Y F, Pei Q, Tan H W, Lu Z L, Gong B . Chem. Commun., 2018,54:3719. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29583145 |
| [74] | Mozhdehi D, Guan Z B . Chem. Commun., 2013,49:9950. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24036525 |
| [75] | Han J T, Lee D H, Ryu C Y, Cho K . J. Am. Chem. Soc., 2004,126:4796. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15080681 |
| [76] | Xu J F, Chen Y Z, Wu D, Wu L Z, Tung C H, Yang Q Z . Angew. Chem. Int. Ed., 2013,52:9738. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23868534 |
| [77] | Cao R K, Zhou J J, Wang W, Feng W, Li X H, Zhang P H, Deng P C, Yuan L H, Gong B . Org. Lett., 2010,12:2958. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20536121 |
| [78] | Pei Q, Tang Q, Tan Z L, Lu Z L, He L, Gong B . RSC Adv., 2017,7:22248. |
| [79] | El-ghayoury A, Peeters E, Schenning A P H J, Meijer E W . Chem. Commun., 2000,36:1969. |
| [80] | Rispens M T, Sánchez L, Knol J, Hummelen J C . Chem. Commun., 2001,37:161. |
| [81] | Sánchez L, Rispens M T, Hummelen J C . Angew. Chem. Int. Ed., 2002,41:838. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12491353 |
| [82] | González J J, González S, Priego E M, Luo C, Guldi D M, de Mendoza J, Martín N . Chem. Commun., 2001,37:163. |
| [83] | Sánchez L, Martín N, Guldi D M . Angew. Chem. Int. Ed., 2005,44:5374. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15997460 |
| [84] | Zhu B, Feng Z, Zheng Z, Wang X . J. Appl. Polym. Sci., 2012,123:1755. 461129bb-551e-48fa-b09f-86f4f2576f10http://dx.doi.org/10.1002/app.34638 |
| [85] | Chen Y, Jones S T, Hancox I, Beanland R, Tunnah E J, Bon S A F . ACS Macro Lett., 2012,1:603. |
| [86] | Chen Y, Ballard N Bon S A F . Polym. Chem., 2013,4:387. |
| [87] | Xiao L, Wei M, Zhan M, Zhang J, Xie H, Deng X, Yang K, Wang Y . Polym. Chem., 2014,5:2231. |
| [88] | Lange R F M, Van Gurp M, Meijer E W . J. Polym. Sci., Part A: Polym. Chem., 1999,37:3657. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31244507 |
| [89] | Hirschberg J H K K, Beijer F H, van Aert H A, Magusin P C M M, Sijbesma R P, Meijer E W . Macromolecules, 1999,32:2696. |
| [90] | Folmer B J B, Sijbesma R P, Versteegen R M, van der Rijt J A J, Meijer E W . Adv. Mater., 2000,12:874. |
| [91] | Folmer B J B, Cavini E, Sijbesma R P, Meijer E W . Chem. Commun., 1998,34:1847. |
| [92] | Peng H Q, Sun C L, Xu J F, Niu L Y, Chen Y Z, Wu L Z, Tung C H, Yang Q Z . Chem. Eur. J., 2014,20:11699. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25056769 |
| [93] | Xu J F, Niu L Y, Chen Y Z, Wu D, Wu L Z, Tung C H, Yang Q Z . Org. Lett., 2014,16:4016. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25035966 |
| [94] | Peng H Q, Xu J F, Chen Y Z, Wu L Z, Tung C H, Yang Q Z . Chem. Commun., 2014,50:1334. |
| [95] | Wang R F, Peng H Q, Chen P Z, Niu L Y, Gao J F, Wu L Z, Tung C H, Chen Y Z, Yang Q Z . Adv. Funct. Mater., 2016,26:5419. |
| [96] | Peng H Q, Sun C L, Niu L Y, Chen Y Z, Wu L Z, Tung C H, Yang Q Z . Adv. Funct. Mater., 2016,26:5483. |
| [97] | Park T, Zimmerman S C, Nakashima S . J. Am. Chem. Soc., 2005,127:6520. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15869258 |
| [98] | Park T, Zimmerman S C . J. Am. Chem. Soc., 2006,128:11582. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16939282 |
| [99] | Park T, Zimmerman S C . J. Am. Chem. Soc., 2006,128:14236. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17076479 |
| [100] | Park T, Zimmerman S C . J. Am. Chem. Soc., 2006,128:13986. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17061855 |
| [101] | Li Y, Park T, Quansah J K, Zimmerman S C . J. Am. Chem. Soc., 2011,133:17118. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21970558 |
| [102] | Zhang Y, Anderson C A, Zimmerman S C . Org. Lett., 2013,15:3506. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23815128 |
| [103] | Anderson C A, Jones A R, Briggs E M, Novitsky E J, Kuykendall D W, Sottos N R, Zimmerman S C . J. Am. Chem. Soc., 2013,135:7288. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23590235 |
| [104] | Hirschberg J H K K, Brunsveld L, Ramzi A, Vekemans J A J M, Sijbesma R P, Meijer E W . Nature, 2000,407:167. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11001050 |
| [105] | Brunsveld L, Vekemans J A J M, Hirschberg J H K K, Sijbesma R P, Meijer E W . Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., 2002,99:4977. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11929978 |
| [106] | Yan X, Li S, Pollock J B, Cook T R, Chen J, Zhang Y, Ji X, Yu Y, Huang F, Stang P J . Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., 2013,110:15585. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24019475 |
| [107] | Yan X, Jiang B, Cook T R, Zhang Y, Li J, Yu Y, Huang F, Yang H, Stang P J . J. Am. Chem. Soc., 2013,135:16813. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24187961 |
| [108] | Liu R, Cheng S, Baker E S, Smith R D, Zeng X C, Gong B . Chem. Commun., 2016,52:3773. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26830456 |
信阳师范学院博士科研启动基金(18077)
信阳师范学院博士科研启动基金(18072)
河南省高等学校重点科研项目计划(19A150042)
/
| 〈 |
|
〉 |