络合态重金属废水处理:基于高级氧化技术的解络合机制
Complexed Heavy Metal Wastewater Treatment: Decomplexation Mechanisms Based on Advanced Oxidation Processes
络合态重金属,由于乙二胺四乙酸(EDTA)等强配体的存在,稳定性高且形态复杂,难以通过常规的水处理方式(如吸附、离子交换、膜分离等)从废水中去除。而高级氧化技术(AOPs)由于其强氧化性成为了络合态重金属去除的首选,不但可以解络合重金属,而且可将配体降解去除。在已有的研究中,利用AOPs解络合的机制包括以下几方面:(1)自由基的强氧化作用,(2)配体为EDTA时的逐步脱羧作用,(3)可变价金属离子的自催化作用,(4)金属间的置换作用,(5)电解作用,(6)多种机制联合作用,比如同时解络合、矿化配体以及回收重金属。本文从不同的金属与配体以及两者络合能力的强弱角度出发,综述了在络合态重金属废水处理研究领域,基于AOPs的不同解络合机制。同时,对值得深入研究的问题进行了展望。
Due to the presence of strong ligands such as ethylenediaminetetraacetic acid (EDTA), complexed heavy metals have high stability and complex morphology, and are difficult to be removed from wastewater by conventional water treatment methods such as adsorption, ion exchange, membrane separation, etc. Advanced oxidation technology(AOPs) is the first choice for the removal of heavy metals in complex state due to its strong oxidizing properties. It can not only decompose heavy metals, but also degrade the ligands. In the publishing research, the mechanisms of decomplexing using AOPs include the following aspects: (1) strong oxidation of free radicals, (2) gradual decarboxylation of ligands with EDTA, (3) self-catalysis of variable valence metal ions, (4) intermetallic substitution, (5) electrolysis, (6) multiple mechanisms combined, such as simultaneous decomplexation, mineralization of ligands, and recovery of heavy metals. In this review, from the perspective of different metals and ligands and their ability to complex, the research development of complexed heavy metal wastewater treatment are summarized, and the different complexation mechanisms based on AOPs are discussed. At the same time, the problems worthy of in-depth study are prospected.
络合重金属 / 解络合 / 高级氧化技术 / 芬顿技术 / 逐步脱羧 / 置换作用
heavy metal complex / decomplexation / advanced oxidation processes / Fenton technology / stepwise decarboxylation / replacement
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
谭竹(Tan Z). 湖南大学硕士毕业论文( Master Dissertation of Hunan University), 2013. |
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
谢丽萍(Xie L P), 付丰连(Fu F L), 汤兵(Tang B) . 工业水处理( Industrial Water Treatment), 2012,32(8):1. |
| [7] |
潘汉平(Pan H P) . 广东工业大学硕士毕业论文( Master Dissertation of Guangdong University of Technology), 2013. |
| [8] |
任杰(Ren J) . 南京大学硕士毕业论文( Master Dissertation of Nanjing University), 2014. |
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
曹海峰(Cao H F) . 工业水处理( Industrial Water Treatment), 2015,35(11):14. |
| [13] |
张倩柔(Zhang Q R) . 西北农林科技大学硕士毕业论文( Master Dissertation of Northwest A&F University), 2018. |
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
杨世迎(Yang S Y), 陈友媛(Chen Y Y), 胥慧真(Xu H Z), 王萍(Wang P), 王茂东(Wang M D) . 化学进展( Progress in Chemistry), 2008,20(9):1433. |
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
|
| [105] |
|
| [106] |
|
| [107] |
|
| [108] |
|
| [1] | Wu L, Wang H, Lan H, Liu H, Qu J . Sep. Purif. Technol., 2013,117:118. |
| [2] | Zhao Z, Liu Z, Wang H, Dong W, Wang W . Chemosphere, 2018,202:238. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29571144 |
| [3] | 谭竹(Tan Z) . 湖南大学硕士毕业论文( Master Dissertation of Hunan University), 2013. |
| [4] | Ye Y, Shan C, Zhang X, Liu H, Wang D, Lv L, Pan B . Environ. Sci. Technol., 2018,52(18):10657. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30130960 |
| [5] | Ju F, Hu Y, Cheng J . Desalination, 2011,274(1/3):130. |
| [6] | 谢丽萍(Xie L P), 付丰连(Fu F L), 汤兵(Tang B) . 工业水处理( Industrial Water Treatment), 2012,32(8):1. |
| [7] | 潘汉平(Pan H P) . 广东工业大学硕士毕业论文( Master Dissertation of Guangdong University of Technology), 2013. |
| [8] | 任杰(Ren J) . 南京大学硕士毕业论文( Master Dissertation of Nanjing University), 2014. |
| [9] | Jiang S, Fu F, Qu J, Xiong Y . Chemosphere, 2008,73(5):785. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18653210 |
| [10] | Shan C, Xu Z, Zhang X, Xu Y, Gao G, Pan B . Chemosphere, 2018,193:1235. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29153329 |
| [11] | Wang Q, Chen J, Zheng A, Shi L . Chemosphere, 2019,220:1200. |
| [12] | 曹海峰(Cao H F) . 工业水处理( Industrial Water Treatment), 2015,35(11):14. |
| [13] | 张倩柔(Zhang Q R) . 西北农林科技大学硕士毕业论文( Master Dissertation of Northwest A&F University), 2018. |
| [14] | Oturan M A, Aaron J . Crit. Rev. Env. Sci. Tec., 2014,44(23):2577. |
| [15] | Glaze W H, Kang J, Chapin D H . Ozone-Sci. Eng., 1987,9(4):335. |
| [16] | Frim J A, Rathman J F, Weavers L K . Water Res., 2003,37(13):3155. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14509702 |
| [17] | Lin Q, Pan H, Yao K, Pan Y, Long W. Water Sci . Technol., 2015,72(7):1184. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26398034 |
| [18] | Jiraroj D, Unob F, Hagège A . Water Res., 2006,40(1):107. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16364402 |
| [19] | Durante C, Cuscov M, Isse A A, Sandonà G, Gennaro A . Water Res., 2011,45(5):2122. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21255817 |
| [20] | Pirkanniemi K, Metsarinne S, Sillanpaa M . J. Hazard. Mater., 2007,147(1/2):556. |
| [21] | Xu Z, Shan C, Xie B, Liu Y, Pan B . Catal. B Environ., 2017,200:439. |
| [22] | Zhao Z, Dong W, Wang H, Chen G, Tang J, Wu Y . J. Hazard. Mater., 2018,350:128. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29466779 |
| [23] | Wang T, Cao Y, Qu G, Sun Q, Xia T, Guo X, Jia H, Zhu L . Environ. Sci. Technol., 2018,52(14):7884. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29928796 |
| [24] | Xu Z, Gao G, Pan B, Zhang W, Lv L . Water Res., 2015,87:378. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26454633 |
| [25] | Fu F L, Wang Q, Tang B . Chem. Eng. J., 2009,155(3):769. |
| [26] | Ye Y, Jiang Z, Xu Z, Zhang X, Wang D, Lv L, Pan B . Water Res., 2017,126:172. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28946060 |
| [27] | Babuponnusami A, Muthukumar K . J. Environ. Chem. Eng., 2014,2(1):557. |
| [28] | Zhang Y, Zhou M . J. Hazard. Mater., 2019,362:436. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30261437 |
| [29] | Saleh R, Taufik A . Sep. Purif. Technol., 2019,210:563. |
| [30] | Fu F L, Tang B, Wang Q, Liu J . Environ. Chem. Lett., 2010,8(4):317. |
| [31] | Fu F L, Xie L, Tang B, Wang Q, Jiang S . Chem. Eng. J., 2012,189/190:283. |
| [32] | Moon B, Park Y, Park K . Desalination, 2011,268(1/3):249. |
| [33] | Mu Y, Ai Z, Zhang L . Environ. Sci. Technol., 2017,51(14):8101. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28631472 |
| [34] | Sun Y, Li J, Huang T, Guan X . Water Res., 2016,100:277. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27206056 |
| [35] | Nidheesh P V, Gandhimathi R . Desalination, 2012,299:1. |
| [36] | Brillas E, Sirés I, Oturan M A . Chem. Rev., 2009,109(12):6570. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19839579 |
| [37] | Voglar D, Lestan D . Water Res., 2012,46(6):1999. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22305659 |
| [38] | Guan W, Zhang B, Tian S, Zhao X . Appl. Catal. B-Environ., 2018,227:252. |
| [39] | Litter M I . Appl. Catal. B-Environ., 1999,23:89. |
| [40] | De Souza W F, Guimar?es I R, Oliveira L C A, Giroto A S, Guerreiro M C, Silva C L T . Appl. Catal.A-Gen., 2010,381(1/2):36. |
| [41] | Lan S, Ju F, Wu X . Sep. Purif. Technol., 2012,89:117. |
| [42] | Torres R A, Abdelmalek F, Combet E, Pétrier C, Pulgarin C . J. Hazard. Mater., 2007,146(3):546. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17532122 |
| [43] | Yang Y, Wang P, Liu Y . J. Hazard. Mater., 2010,178(1/3):293. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20185232 |
| [44] | Yang Y, Wang P, Shi S, Liu Y . J. Hazard. Mater., 2009,168(1):238. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19272695 |
| [45] | Gromboni C F, Kamogawa M Y, Ferreira A G, Nóbrega J A, Nogueira A R A . APhotoch. Photobio. A, 2007,185(1):32. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9713357 |
| [46] | Remya N, Lin J . Chem. Eng. J., 2011,166(3):797. |
| [47] | Liu Y, He X, Duan X, Fu Y, Fatta-Kassinos D, Dionysiou D D . Water Res., 2016,95:195. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27131094 |
| [48] | Rhoads K R, Davis A P . J. Environ. Eng., 2004,130(4):425. |
| [49] | Lin C, Hsu C, Wang P, Lin Y, Lo Y, Wu C . Inorg. Chem., 2014,53(10):4934. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24811712 |
| [50] | Lee S S, Bai H, Liu Z, Sun D D . Environ. Sci. Technol., 2015,49(4):2541. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25590433 |
| [51] | Salama P, Berk D . Ind. Eng. Chem. Res., 2005,44(18):7071. |
| [52] | Yang J, Davis A P . Environ. Sci. Technol., 2000,34(17):3789. |
| [53] | Park E, Jung J, Chung H . Chemosphere, 2006,64(3):432. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16386287 |
| [54] | Madden T H, Datye A K, Fulton M . Environ. Sci. Technol., 1997,31(12):3475. |
| [55] | Sra K S, Thomson N R, Barker J F . Environ. Sci. Technol., 2010,44(8):3098. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20205387 |
| [56] | Liu H, Bruton T A, Doyle F M, Sedlak D L . Environ. Sci. Technol., 2014,48(17):10330. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25133603 |
| [57] | Lu H, Sui M, Yuan B, Wang J, Lv Y . Chem. Eng. J., 2019,357:140. |
| [58] | Song Y, Fang G, Zhu C, Zhu F, Wu S, Chen N, Wu T, Wang Y, Gao J, Zhou D . Chem. Eng. J., 2019,355:65. |
| [59] | Rao Y, Han F, Chen Q, Wang D, Xue D, Wang H, Pu S . Chemosphere, 2019,218:299. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30476761 |
| [60] | Yang S Y, Li L, Xiao T, Zhang Y, Zheng D . Sep. Purif. Technol., 2016,160:81. |
| [61] | Ren T, Yang S Y, Jiang Y, Sun X, Zhang Y . Chem. Eng. J., 2018,348:350. |
| [62] | 杨世迎(Yang S Y), 陈友媛(Chen Y Y), 胥慧真(Xu H Z), 王萍(Wang P), 王茂东(Wang M D) . 化学进展( Progress in Chemistry), 2008,20(9):1433. |
| [63] | Deng Y, Ezyske C M . Water Res., 2011,45(18):6189. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21959093 |
| [64] | Neppolian B, Celik E, Choi H . Environ. Sci. Technol., 2008,42(16):6179. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18767684 |
| [65] | Zhang R, Sun P, Boyer T H, Zhao L, Huang C . Environ. Sci. Technol., 2015,49(5):3056. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25625668 |
| [66] | Wang J, Wang S . Chem. Eng. J., 2018,334:1502. |
| [67] | Oh W, Dong Z, Lim T . Appl. Catal. B-Environ., 2016,194:169. |
| [68] | Matzek L W, Carter K E . Chemosphere, 2016,151:178. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26938680 |
| [69] | Wac?awek S, Lutze H V, Grübel K, Padil V V T, erník M, Dionysiou D D . Chem. Eng. J., 2017,330:44. |
| [70] | Devi P, Das U, Dalai A K . Sci. Total Environ., 2016,571:643. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27453139 |
| [71] | Zeng H, Liu S, Chai B, Cao D, Wang Y, Zhao X . Environ. Sci. Technol., 2016,50(12):6459. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27213917 |
| [72] | Mu?oz F, von Sonntag C . Roy. Soc. Chem., 2000,2:2029. |
| [73] | Huang X, Xie B, Li X, Pan B, Yuan S, Zhang Y, Shan C . Chem. Eng. J., 2016,288:562. |
| [74] | Huang X, Xu Y, Shan C, Li X, Zhang W, Pan B . Chem. Eng. J., 2016,299:23. |
| [75] | Miralles-Cuevas S, Oller I, Agüera A, Llorca M, Sánchez Pérez J A, Malato S . J. Hazard. Mater., 2017,323:442. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26988902 |
| [76] | Pa$\acute{z}$dzior K, Wr?biak J, Klepacz-Smó?ka A, Gmurek M, Bilińska L, Kos L, Sójka-Ledakowicz J, Ledakowicz S . J. Environ. Manage., 2017,195:166. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27397840 |
| [77] | Van Aken P, van den Broeck R, Degrève J, Dewil R . Chem. Eng. J., 2015,280:728. |
| [78] | Amado-Pi?a D, Roa-Morales G, Barrera-Díaz C, Balderas-Hernandez P, Romero R, Martín Del Campo E, Natividad R . Fuel, 2017,198:82. |
| [79] | Zhao Z, Dong W, Wang H, Chen G, Wang W, Liu Z, Gao Y, Zhou B . Chemosphere, 2017,180:48. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28391152 |
| [80] | Chaudhary A J, Donaldson J D, Grimes S M, Ul Hassan M, Spencer R J . J. Chem. Technol. Biot., 2000,75(5):353. |
| [81] | Zhao X, Zhang J, Qu J . Electrochim. Acta, 2015,180:129. |
| [82] | Christensen P A, Curtis T P, Egerton T A, Kosa S A M, Tinlin J R . Appl. Catal. B-Environ., 2003,41(4):371. |
| [83] | Fraga L E, Anderson M A, Beatriz M L P M, Paschoal F M M, Rom?o L P, Zanoni M V B . Electrochim. Acta, 2009,54(7):2069. |
| [84] | Marugán J, Christensen P, Egerton T, Purnama H . Appl. Catal. B-Environ., 2009,89(1/2):273. |
| [85] | Osugi M E, Rajeshwar K, Ferraz E R A, de Oliveira D P, Araújo ? R, Zanoni M V B . Electrochim. Acta, 2009,54(7):2086. |
| [86] | Chai S, Zhao G, Zhang Y, Wang Y, Nong F, Li M, Li D . Environ. Sci. Technol., 2012,46(18):10182. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22920667 |
| [87] | Georgieva J, Valova E, Armyanov S, Philippidis N, Poulios I, Sotiropoulos S . J. Hazard. Mater., 2012,211/212:30. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22172459 |
| [88] | Zhao H, Jiang D, Zhang S, Wen W . J. Catal., 2007,250(1):102. |
| [89] | Xu Y, He Y, Cao X, Zhong D, Jia J . Environ. Sci. Technol., 2008,42(7):2612. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18505005 |
| [90] | Zhao X, Zhang J, Qiao M, Liu H, Qu J . Environ. Sci. Technol., 2015,49(7):4567. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25768934 |
| [91] | Zhao X, Guo L, Hu C, Liu H, Qu J . Appl. Catal. B-Environ., 2014,144:478. |
| [92] | Zeng H, Tian S, Liu H, Chai B, Zhao X . Chem. Eng. J., 2016,301:371. |
| [93] | Zhang C, Sun Y, Yu Z, Zhang G, Feng J . Chemosphere, 2018,191:527. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29059560 |
| [94] | Kim Y, Kim S A, Lee S B, Kim J K, Kang D . PlasmaProcess. Polym., 2005,2(3):252. |
| [95] | Cao Y, Qian X, Zhang Y, Qu G, Xia T, Guo X, Jia H, Wang T . Chem. Eng. J., 2019,362:487. |
| [96] | Lan S, Xiong Y, Tian S, Feng J, Xie T . Appl.Catal. B-Environ., 2016,183:371. |
| [97] | Zhang L, Wu B, Zhang G, Gan Y, Zhang S . Chem. Eng. J., 2019,358:1218. |
| [98] | Huang X, Wang Y, Li X, Guan D, Li Y, Zheng X, Zhao M, Shan C, Pan B . Environ. Sci. Technol., 2019,53(4):2036. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30653306 |
| [99] | Yeh R S, Wang Y Y, Wan C C . Water Res., 1995,29(2):597. |
| [100] | Chang J, Ellis A V, Yan C, Tung C . Sep. Purif. Technol., 2009,68(2):216. |
| [101] | Ju F, Hu Y . Sep. Purif. Technol., 2011,78(1):33. |
| [102] | Chen R, Chai L, Wang Y, Liu H, Shu Y, Zhao J . T. Nonferr. Metal. Soc., 2012,22(4):983. |
| [103] | Li L, Huang Z, Fan X, Zhang Z, Dou R, Wen S, Chen Y, Chen Y, Hu Y . Electrochim. Acta, 2017,231:354. |
| [104] | Ye X, Zhang J, Zhang Y, Lv Y, Dou R, Wen S, Li L, Chen Y, Hu Y . Chemosphere, 2016,164:304. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27592320 |
| [105] | Gylien$\dot{e}$ O, Vengris T, Nivinskien$\dot{e}$ O, Binkien$\dot{e}$ R . J. Hazard. Mater., 2010,175(1/3):452. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19896768 |
| [106] | Juang R, Lin L . Sep. Purif. Technol., 2001,22(1/2):627. |
| [107] | Guan W, Tian S, Cao D, Chen Y, Zhao X . Electrochim. Acta, 2017,246:1230. |
| [108] | Liu L, Li R, Liu Y, Zhang J . J. Hazard. Mater., 2016,308:264. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26848824 |
国家自然科学基金项目(21677135)
/
| 〈 |
|
〉 |