介孔碳球的制备及作为药物传输系统的应用
Mesoporous Carbon Spheres: Synthesis and Applications in Drug Delivery System
介孔碳球是一种新型多孔球形碳材料,因具有比表面积大、化学稳定性高、生物相容性好以及孔容孔径可调及粒径大小可控等许多优点,在生物医药、能量储存与转化、环境治理和催化等领域有着巨大的应用前景。本文介绍了模板法、Stöber法和微流控液滴法制备介孔碳球的相关研究,综述了近年来介孔碳球作为药物传输系统(Drug delivery system, DDS)的应用研究进展,重点对表面性质控释、刺激响应控释、靶向输送、诊疗一体化等四种DDS的研究进行了评述,并提出了当前介孔碳球制备及在作为癌症治疗DDS的应用中尚待解决的主要问题和发展趋势。
Mesoporous carbon spheres are a new type of porous spherical carbon materials. They are promising in many fields such as biomedicine, energy storage/conversion, environmental treatment, and catalysis, thanks to their high surface area, good chemical stability, excellent biocompatibility, tunable pore sizes and volume, and controllable particle size distribution. In the present work, recent advances in the preparing methods of mesoporous carbon spheres, including templating methods, Stöber methods, and microfluidic droplets methods, are summarized. Moreover, the applications of mesoporous carbon spheres as drug delivery system(DDS) including controlled surface property release, stimuli-responsive release, targeted delivery, and theranostic delivery, are reviewed. Finally, the main problems and development trends in the synthesis of mesoporous carbon spheres and applications in DDS for cancer therapy are proposed and discussed.
mesoporous carbon spheres / drug delivery system(DDS) / controlled release
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
袁丽(Yuan L), 王蓓娣(Wang B D), 唐倩倩(Tang Q Q), 张晓鸿(Zhang X H), 张晓环(Zhang X H), 杨东(Yang D), 胡建华(Hu J H). 有机化学 (Chinese J. Org. Chem.), 2010,30(5):640. |
| [7] |
|
| [8] |
张凌峰(Zhang L F), 胡忠攀(Hu Z P), 高泽敏(Gao Z M), 刘亚录(Liu Y L), 袁忠勇(Yuan Z Y). 化学进展 (Progress in Chemistry), 2015,27(8):1042. |
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
林炳承(Lin B C), 秦建华(Qin J H). 图解微流控芯片实验室 (Graphic Laboratory on a Microfluidic Chip). 北京:科学出版社 (Beijing: Science Press), 2008. 264. |
| [42] |
张逢(Zhang F), 高丹(Gao D), 梁琼麟(Liang Q L). 分析化学 (Chinese J. Anal. Chem.), 2016,44(12):1942. |
| [43] |
何天稀(He T X), 梁琼麟(Liang Q L), 王九(Wang J), 罗国安(Luo G A). 化学进展 (Progress in Chemistry), 2018,30(11):1734. |
| [44] |
汪伟(Wang W), 谢锐(Xie R), 巨晓洁(Ju X J), 刘壮(Liu Z), 褚良银(Chu L Y). 化学进展 (Progress in Chemistry), 2018,30(1):44. |
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
张咚咚(Zhang D D), 刘敬民(Liu J M), 刘瑶瑶(Liu Y Y), 党梦(Dang M), 方国臻(Fang G Z), 王硕(Wang S). 化学进展( Progress in Chemistry), 2018,30(12):1908. |
| [51] |
|
| [52] |
杨旦(Yang D), 王宇洋(Wang Y Y), 朱树凯(Zhu S K), 陈太军(Chen T J), 武欣(Wu X), 汪建新(Wang J X). 化学推进剂与高分子材料( Chemical Propellants Polymeric Materials), 2017,15(2):69. |
| [53] |
王欢(Wang H), 佘岚(She L), 王琳召(Wang L Z), 马志强(Ma Z Q), 张欣荣(Zhang X R), 杨峰(Yang F). 药学实践杂志( Journal of Pharmaceutical Practice), 2015,33(2):114. |
| [54] |
|
| [55] |
王鑫(Wang X). 哈尔滨工业大学硕士论文 (Master Dissertations of Harbin Institute of Technology), 2016. |
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
朱杰(Zhu J), 廖蕾(Liao L), 朱丽娜(Zhu L N), 孔继烈(Kong J L), 刘宝红(Liu B H). 化学学报 (Acta Chim Sinica), 2013,71(1):69. |
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [1] | Shi J J, Kantoff P W, Wooster R, Farokhzad O C . Nat. Rev. Cancer, 2017,17(1):20. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27834398 |
| [2] | Byrne J D, Betancourt T, Brannon-Peppas L . Adv. Drug Deliver. Rev., 2008,60(15):1615. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18840489 |
| [3] | Gabizon A, Shmeeda H, Barenholz Y . Clin. Pharmacokinet., 2003,42(5):419. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12739982 |
| [4] | Wang J, Hu Z B, Xu J X, Zhao Y L . NPG Asia Mater., 2014,6(2):1. |
| [5] | Vivero-Escoto J L, Slowing I I, Trewyn B G, Lin V S Y . Small, 2010,6(18):1952. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20690133 |
| [6] | 袁丽(Yuan L), 王蓓娣(Wang B D), 唐倩倩(Tang Q Q), 张晓鸿(Zhang X H), 张晓环(Zhang X H), 杨东(Yang D), 胡建华(Hu J H) . 有机化学 (Chinese J. Org. Chem.), 2010,30(5):640. |
| [7] | Ma T Y, Liu L, Yuan Z Y . Chem. Soc. Rev., 2013,42(9):3977. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23132523 |
| [8] | 张凌峰(Zhang L F), 胡忠攀(Hu Z P), 高泽敏(Gao Z M), 刘亚录(Liu Y L), 袁忠勇(Yuan Z Y) . 化学进展 (Progress in Chemistry), 2015,27(8):1042. |
| [9] | Zhai Y P, Dou Y Q, Zhao D Y, Fulvio P F, Mayes R T, Dai S . Adv. Mater., 2011,23(42):4828. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21953940 |
| [10] | Wang C H, Li X F, Xi X L, Zhou W, Lai Q Z, Zhang H M . Nano Energy, 2016,21:217. |
| [11] | Nieto-Marquez A, Romero R, Romero A, Valverde J L . J Mater. Chem., 2011,21(6):1664. http://xlink.rsc.org/?DOI=C0JM01350A |
| [12] | Kim T W, Chung P W, Slowing I I, Tsunoda M, Yeung E S, Lin V S Y . Nano Lett., 2008,8(11):3724. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18954128 |
| [13] | Fang Y, Gu D, Zou Y, Wu Z X, Li F Y, Che R C, Deng Y H, Tu B, Zhao D Y . Angew. Chem. Int. Edit., 2010,49(43):7987. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20839199 |
| [14] | Liu J, Yang T Y, Wang D W, Lu G Q, Zhao D Y, Qiao S Z . Nat. Commun., 2013,4:2798. |
| [15] | Choma J, Jamiola D, Augustynek K, Marszewski M, Gao M, Jaroniec M . J. Mater. Chem., 2012,22(25):12636. |
| [16] | Qiao Z A, Guo B K, Binder A J, Chen J H, Veith G M, Dai S . Nano Lett., 2013,13(1):207. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23256449 |
| [17] | Liu J, Wickramaratne N P, Qiao S Z, Jaroniec M . Nat. Mater., 2015,14(8):763. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26201892 |
| [18] | Ryoo R, Joo S H, Kruk M, Jaroniec M . Adv. Mater., 2001,13(9):677. |
| [19] | Hampsey J E, Hu Q Y, Wu Z W, Rice L, Pang J B, Lu Y F . Carbon, 2005,43(14):2977. |
| [20] | Hampsey J E, Hu Q Y, Rice L, Pang J B, Wu Z W, Lu Y F . Chem. Commun., 2005,28:3606. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16010339 |
| [21] | Sun Z K, Liu Y, Li B, Wei J, Wang M H, Yue Q, Deng Y H, Kaliaguine S, Zhao D Y . ACS Nano, 2013,7(10):8706. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24044674 |
| [22] | Schuster J, He G, Mandlmeier B, Yim T, Lee K T, Bein T, Nazar L F . Angew. Chem. Int. Edit., 2012,51(15):3591. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22383067 |
| [23] | Bottger-Hiller F, Kempe P, Cox G, Panchenko A, Janssen N, Petzold A, Thurn-Albrecht T, Borchardt L, Rose M, Kaskel S, Georgi C, Lang H, Spange S . Angew. Chem. Int. Edit., 2013,52(23):6088. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23620268 |
| [24] | Wang Z J, Balkus Jr K J . Mater. Lett., 2017,195:139. |
| [25] | Liang C D, Hong K L, Guiochon G A, Mays J W, Dai S . Angew. Chem. Int. Edit., 2004,43(43):5785. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15523736 |
| [26] | Tanaka S, Nishiyama N, Egashira Y, Ueyama K . Chem. Commun., 2005,16:2125. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15846421 |
| [27] | Wan Y, Shi Y, Zhao D Y . Chem. Mater., 2008,20(3):932. |
| [28] | Meng Y, Gu D, Zhang F Q, Shi Y F, Yang H F, Li Z, Yu C Z, Tu B, Zhao D Y . Angew. Chem. Int. Edit., 2005,44(43):7053. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16222652 |
| [29] | Yan Y, Zhang F G, Meng Y, Tu B, Zhao D Y . Chem. Commun., 2007,27:2867. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17609803 |
| [30] | Wu Z X, Wu W D, Liu W J, Selomuya C, Chen X D, Zhao D Y . Angew. Chem. Int. Edit., 2013,52(51):13764. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24222382 |
| [31] | Li M, Xue J M . J. Colloid Interf. Sci., 2012,377(1):169. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22542324 |
| [32] | Huang W Q, Xie H, Tian Y, Wang X F . ACS Appl. Mater. Inter., 2018,10(23):20073. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29856590 |
| [33] | Liu D W, Xue N, Wei L J, Zhang Y, Qin Z F, Li X K, Binks B P, Yang H Q . Angew. Chem. Int. Edit., 2018,57(34):10899. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29962066 |
| [34] | Deshmukh A A, Mhlanga S D, Coville N J . Mater. Sci. Eng. R, 2010,70(1/2):1. |
| [35] | Liu J, Qiao S Z, Liu H, Chen J, Orpe A, Zhao D Y, Lu G Q . Angew. Chem. Int. Edit., 2011,50(26):5947. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21630403 |
| [36] | Lu A H, Hao G P, Sun Q . Angew. Chem. Int. Edit., 2011,50(39):9023. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21919134 |
| [37] | Zhang K, Zhao Q, Tao Z L, Chen J . Nano Res., 2013,6(1):38. |
| [38] | Fuertes A B, Valle-Vigon P, Sevilla M . Chem. Commun., 2012,48(49):6124. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22582187 |
| [39] | Zhou H H, Xu S, Su H P, Wang M, Qiao W M, Ling L C, Long D H . Chem. Commun., 2013,49(36):3763. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23535952 |
| [40] | Friedel B, Greulich-Weber S . Small, 2006,2(7):859. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17193134 |
| [41] | 林炳承(Lin B C), 秦建华(Qin J H) . 图解微流控芯片实验室 (Graphic Laboratory on a Microfluidic Chip). 北京:科学出版社 (Beijing: Science Press), 2008. 264. |
| [42] | 张逢(Zhang F), 高丹(Gao D), 梁琼麟(Liang Q L) . 分析化学 (Chinese J. Anal. Chem.), 2016,44(12):1942. |
| [43] | 何天稀(He T X), 梁琼麟(Liang Q L), 王九(Wang J), 罗国安(Luo G A) . 化学进展 (Progress in Chemistry), 2018,30(11):1734. |
| [44] | 汪伟(Wang W), 谢锐(Xie R), 巨晓洁(Ju X J), 刘壮(Liu Z), 褚良银(Chu L Y) . 化学进展 (Progress in Chemistry), 2018,30(1):44. |
| [45] | He T X, Liang Q L, Zhang K, Mu X, Luo T T, Wang Y M, Luo G A . Microfluid. Nanofluid., 2011,10(6):1289. |
| [46] | Ge H, Xu H B, Lu T Y, Li J, Chen H S, Wan J D . J. Colloid Interf. Sci., 2016,461:168. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26397924 |
| [47] | Fang Y, Zheng G F, Yang J P, Tang H S, Zhang Y F, Kong B, Lv Y Y, Xu C J, Asiri A M, Zi J, Zhang F, Zhao D Y . Angew. Chem. Int. Edit., 2014,53(21):5366. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24764082 |
| [48] | Chen Y, Xu P F, Wu M Y, Chen H R, Shu Z, Wang J, Zhang L X, Li Y P, Shi J L . Adv. Mater., 2014,26(25):4294. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24687452 |
| [49] | Gu J L, Su S S, Li Y S, He Q J, Shi J L . Chem. Commun., 2011,47(7):2101. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21183990 |
| [50] | 张咚咚(Zhang D D), 刘敬民(Liu J M), 刘瑶瑶(Liu Y Y), 党梦(Dang M), 方国臻(Fang G Z), 王硕(Wang S) . 化学进展( Progress in Chemistry), 2018,30(12):1908. |
| [51] | Zhu J, Liao L, Bian X J, Kong J L, Yang P Y, Liu B H . Small, 2012,8(17):2715. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22674566 |
| [52] | 杨旦(Yang D), 王宇洋(Wang Y Y), 朱树凯(Zhu S K), 陈太军(Chen T J), 武欣(Wu X), 汪建新(Wang J X) . 化学推进剂与高分子材料( Chemical Propellants Polymeric Materials), 2017,15(2):69. |
| [53] | 王欢(Wang H), 佘岚(She L), 王琳召(Wang L Z), 马志强(Ma Z Q), 张欣荣(Zhang X R), 杨峰(Yang F) . 药学实践杂志( Journal of Pharmaceutical Practice), 2015,33(2):114. |
| [54] | Wang H, Li X G, Ma Z Q, Wang D, Wang L Z, Zhan J Q, She L, Yang F . Int. J. Nanomedicine, 2016,11:1793. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27175077 |
| [55] | 王鑫(Wang X) . 哈尔滨工业大学硕士论文 (Master Dissertations of Harbin Institute of Technology), 2016. |
| [56] | Li X, Wang X D, Sha L P, Wang D, Shi W, Zhao Q F, Wang S L . ACS Appl. Mater. Inter., 2018,10(31):19386. |
| [57] | Meng Y, Wang S S, Li C Y, Qian M, Yan X Y, Yao S C, Peng X Y, Wang Y, Huang R Q . Biomaterials, 2016,100:134. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27258483 |
| [58] | 朱杰(Zhu J), 廖蕾(Liao L), 朱丽娜(Zhu L N), 孔继烈(Kong J L), 刘宝红(Liu B H) . 化学学报 (Acta Chim Sinica), 2013,71(1):69. |
| [59] | Xu G J, Liu S J, Niu H, Lv W P, Wu R A . RSC Adv., 2014,4(64):33986. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26989477 |
| [60] | Cai X L, Yan H Y, Luo Y N, Song Y, Zhao Y T, Li H, Du D, Lin Y H . ACS Appl. Bio. Mater., 2018,1(4):1165. |
| [61] | Li C Y, Meng Y, Wang S S, Qian M, Wang J X, Lu W Y, Huang R Q . ACS Nano, 2015,9(12):12096. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26575351 |
| [62] | Kuang Y, Cao Y, Liu M, Zu G Y, Zhang Y J, Zhang Y, Pei R J . ACS Appl. Mater. Inter., 2018,10(31):26099. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30016059 |
| [63] | Mohapatra S, Rout S R, Das R K, Nayak S, Ghosh S K . Langmuir, 2016,32(6):1611. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26794061 |
| [64] | Zhang Q Q, Wang P Y, Li X M, Yang Y T, Liu X F, Zhang F, Ling Y, Zhou Y M . J. Mater. Chem. B, 2017,5(20):3765. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32264065 |
| [65] | Wang S S, Li C Y, Meng Y, Qian M, Jiang H L, Du Y L, Huang R Q, Wang Y . ACS Biomater-Sci. Eng., 2017,3(8):1702. |
| [66] | Wei J, Sun Z K, Luo W, Li Y H, Elzatahry A A, Al-Enizi A M, Deng Y H, Zhao D Y . J. Am. Chem. Soc., 2017,139(5):1706. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28085258 |
国家科技重大专项项目(2013ZX09507005)
国家自然科学基金项目(21305074)
重庆市自然科学基金项目(cstc2019jcyj-msxmX0611)
/
| 〈 |
|
〉 |