用于光催化分解硫化氢制氢的金属硫化物
Metal Sulfide Semiconductors for Photocatalytic Hydrogen Production from Waste Hydrogen Sulfide
硫化氢(H2S)作为一种剧毒、恶臭的强腐蚀性气体,广泛来源于人类活动和自然界,对动植物生存和环境都具有较大的危害。光催化分解H2S制氢是一种理想的H2S处理技术,可以同时实现H2S的转移和清洁能源氢气的产生。近年来,金属硫化物由于其优异的可见光响应、恰当的能带结构和对H2S有高的稳定性,因此被广泛地应用于光催化分解H2S制氢。本文对近年来国内外金属硫化物驱动H2S资源化利用制氢领域取得的重要进展进行了概述和总结,探讨了不同反应媒介下光催化分解H2S制氢机制;特别关注了一些为实现高效稳定光催化H2S资源化利用制氢的优异调控策略;最后,对H2S资源化利用的挑战和前景进行了展望。
Hydrogen sulfide(H2S), owing to the extremely toxic, malodorous and corrosive nature, is a detrimental and undesirable environmental pollutant widely generated in the petrochemical industry. How to handle H2S effectively and convert it into highly-valued products is vital. Photocatalysis is one of the most ideal routes to realize the resource utilization of H2S. Recently, metal sulphides are widely used as desirable photocatalysts for H2 production from waste H2S due to their remarkable visible-light response, proper band structure and strong resistance against H2S poisoning. Here, we summarize the current status, and challenges of this field. The photocatalytic H2S splitting mechanism are overviewed in different reaction medium. Particularly, promising strategies for highly efficient photocatalytic conversion of H2S are systematically discussed, which is aimed to inspire researchers interested in this field. Finally, some challenges in the H2S splitting process and their future research directions are outlined.
1 Introduction
2 Photocatalytic H2 production from waste H2S over metal sulfides
2.1 Binary metal sulfides
2.2 Ternary and solid-solution metal sulfides
2.3 Metal sulfide composites
3 Conclusion and outlook
metal sulfides / photocatalytic / hydrogen sulfide / H2 evolution / stability
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
魏国齐(Wei G Q), 谢增业(Xie Z Y), 宋家荣(Song J R), 杨威(Yang W), 王志宏(Wang Z H), 李剑(Li J), 王东良(Wang D L), 李志生(Li Z S), 谢武仁(Xie W R). 石油勘探与开发 (Petrol. Explor. Dev.), 2015,42(6):2. |
| [6] |
于燕秋(Yu Y Q), 毛红艳(Mao H Y), 裴爱霞(Pei A X). 天然气工业 (Nat. Gas Ind.), 2011,31(3):22. doi: 10.3787/j.issn.1000-0976.2011.03.006 |
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
淡猛(Dan M), 张骞(Zhang Q), 钟云倩(Zhong Y Q), 周莹(Zhou Y). 无机材料学报 (J. Inorg. Mater.), 2017,32(12):1308. doi: 10.15541/jim20170104 |
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [1] | Kimura H . Mol. Neurobiol., 2002,26(1):13. doi: 10.1385/MN:26:1:013 b5cb2979-b341-4e12-9c94-fa4dd1451e96 http://www.springerlink.com/content/m7147830766q2420/ |
| [2] | Kabil O , Banerjee R J . Biol. Chem., 2010,285(29):21903. doi: 10.1074/jbc.R110.128363 http://www.jbc.org/lookup/doi/10.1074/jbc.R110.128363 |
| [3] | Khan A A , Schuler M M , Prio M G , Yong S , Coppock R W , Florence L Z , Lillie L E . Toxicol. Appl. Pharm., 1990,103(3):482. doi: 10.1016/0041-008X(90)90321-K https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/0041008X9090321K |
| [4] | Zhang X , Tang Y , Qu S , Da J , Hao Z . ACS Catal., 2015,5(2):1053. doi: 10.1021/cs501476p https://pubs.acs.org/doi/10.1021/cs501476p |
| [5] | 魏国齐(Wei G Q), 谢增业(Xie Z Y), 宋家荣(Song J R), 杨威(Yang W), 王志宏(Wang Z H), 李剑(Li J), 王东良(Wang D L), 李志生(Li Z S), 谢武仁(Xie W R) . 石油勘探与开发 (Petrol. Explor. Dev.), 2015,42(6):2. |
| [6] | 于燕秋(Yu Y Q), 毛红艳(Mao H Y), 裴爱霞(Pei A X) . 天然气工业 (Nat. Gas Ind.), 2011,31(3):22. doi: 10.3787/j.issn.1000-0976.2011.03.006 3d2c8fe6-cdf7-4fbe-9d71-85738af851e6 http://www.trqgy.cn/CN/abstract/abstract11928.shtml |
| [7] | Ma W G , Wang H , Yu W , Wang X M , Xu Z Q , Zong X , Li C . Angew. Chem. Int. Ed., 2018,57(13):3473. doi: 10.1002/anie.201713029 http://doi.wiley.com/10.1002/anie.201713029 |
| [8] | Reverberi A P , Kleme? J J , Varbanov P S , Fabiano B . J. Clean. Prod., 2016,136:72. doi: 10.1016/j.jclepro.2016.04.139 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0959652616304280 |
| [9] | Baykara S Z , Figen E H , Kale A , Veziroglu T N . Int. J. Hydrogen Energy, 2007,32(9):1246. doi: 10.1016/j.ijhydene.2006.07.021 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0360319906003673 |
| [10] | Lagas J A , Borsboom J , Berben P H . 1988,86(41):68. |
| [11] | Monnery W D , Svrcek W Y , Behie L A . Can. J. Chem. Eng., 1993,71(5):711. |
| [12] | Zhang M , Guan J , Tu Y C , Chen S M , Wang Y , Wang S H , Yu L , Ma C , Deng D H , Bao X H . Energy Environ. Sci., 2020,doi: 10.1039/C9EE03231B. doi: 10.1039/C2EE22486K https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25035710 |
| [13] | Bhirud A P , Sathaye S D , Waichal R P , Ambekar J D , Park C J , Kale B B . Nanoscale, 2015,7(11):5023. doi: 10.1039/c4nr06435f https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25697910 |
| [14] | Subramanian E , Baeg J O , Lee S M , Moon S J , Kong K J . Int. J. Hydrogen Energy, 2008,33(22):6586. doi: 10.1016/j.ijhydene.2008.07.016 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0360319908008392 |
| [15] | Gurunathan K , Baeg J O , Lee S M , Subramanian E , Moon S J , Kong K J . Int. J. Hydrogen Energy, 2008,33(11):2646. doi: 10.1016/j.ijhydene.2008.03.018 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0360319908002942 |
| [16] | Qureshi N M , Shinde M D , Baeg J O , Kale B B . New J. Chem., 2017,41(10):4000. doi: 10.1039/C6NJ04012H http://xlink.rsc.org/?DOI=C6NJ04012H |
| [17] | Kale B B , Baeg J O , Apte S K , Sonawane R S , Naik S D , Patil K R . J. Mater. Chem., 2007,17(40):4297. |
| [18] | Patil S S , Patil D R , Apte S K , Kulkarni M V , Ambekar J D , Park C J , Gosavi S W , Kolekar S S , Kale B B . Appl. Catal. B: Environ., 2016,190:75. doi: 10.1016/j.apcatb.2016.02.068 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0926337316301655 |
| [19] | Zong X , Han J , Seger B , Chen H , Lu G , Li C , Wang L . Angew. Chem. Int. Ed., 2014: 53(17):4399. doi: 10.1002/anie.201400571 http://doi.wiley.com/10.1002/anie.201400571 |
| [20] | Zong X , Chen H , Seger B , Pedersen T , Dargusch M S , McFarland E W , Li C , Wang L . Energy Environ. Sci., 2014,7(10):3347. doi: 10.1039/C4EE01503G http://xlink.rsc.org/?DOI=C4EE01503G |
| [21] | Luo T , Bai J , L Ji , Zeng Q , Ji Y, Qiao L, Li X, Zhou. B . Environ. Sci. Technol., 2017,51(21):12965. doi: 10.1021/acs.est.7b03116 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28971667 |
| [22] | Qiao L , Bai J , Luo T , Li J , Zhang Y , Xia L , Zhou T , Xu Q , Zhou B . Appl. Catal. B: Environ., 2018,238:491. doi: 10.1016/j.apcatb.2018.07.051 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0926337318306593 |
| [23] | Ma W G , Han J F , Yu W , Yang D , Wang H , Zong X , Li C . ACS Catal., 2016,6(9):6198. |
| [24] | Low J , Yu J , Jaroniec M , Wageh S , Al-Ghamdi A A . Adv. Mater., 2017,29(20):1601694. doi: 10.1002/adma.v29.20 http://doi.wiley.com/10.1002/adma.v29.20 |
| [25] | Li X , Yu J , Jaroniec M . Chem. Soc. Rev., 2016,45(9):2603. doi: 10.1039/c5cs00838g https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26963902 |
| [26] | Wan W , Zhang R , Ma M , Zhou Y . J. Mater. Chem. A, 2018,6(3):754. doi: 10.1039/C7TA09227J http://xlink.rsc.org/?DOI=C7TA09227J |
| [27] | Hoffmann M R , Martin S T , Choi W , Bahnemann D W . Chem. Rev., 1995,95(1):69. doi: 10.1021/cr00033a004 https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/cr00033a004 |
| [28] | Asahi R , Morikawa T , Ohwaki T , Aoki K , Taga Y . Science, 2001,293(5528):269. doi: 10.1126/science.1061051 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11452117 |
| [29] | Schneider J , Matsuoka M , Takeuchi M , Zhang J , Horiuchi Y , Anpo M , Bahnemann D W . Chem. Rev., 2014,114(19):9919. doi: 10.1021/cr5001892 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25234429 |
| [30] | Kudo A , Miseki Y . Chem. Soc. Rev., 2009,38(1):253. doi: 10.1039/b800489g https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19088977 |
| [31] | Jang J S , Kim H G , Borse P H , Lee J S . Int. J. Hydrogen Energy, 2007,32(18):4786. doi: 10.1016/j.ijhydene.2007.06.026 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0360319907003709 |
| [32] | Dan M , Zhang Q , Yu S , Prakash A , Lin Y , Zhou Y . Appl. Catal. B: Environ., 2017,217:530. doi: 10.1016/j.apcatb.2017.06.019 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0926337317305623 |
| [33] | Bedoya-Lora F E , Hankin A , Kelsall G H . Electrochim. Acta, 2019,314:40. doi: 10.1016/j.electacta.2019.04.119 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0013468619308072 |
| [34] | Steudel R . Top Curr. Chem., 2003,231:99. |
| [35] | Steudel R . Top Curr. Chem., 2003,231:127. |
| [36] | Pandit V U , Arbuj S S , Mulik U P , Kale B B . Environ. Sci. Technol., 2014,48(7):4178. doi: 10.1021/es405150p https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24597841 |
| [37] | Chaudhari N S , Warule S S , Dhanmane S A , Kulkarni M V , Valant M , Kale B B . Nanoscale, 2013,5(19):9383. doi: 10.1039/c3nr02975a e5255d89-b329-4606-a7ab-aaf19a3fb115 http://dx.doi.org/10.1039/c3nr02975a |
| [38] | Kale B B , Baeg J O , Yoo J S , Lee S M , Lee C W , Moon S J , Chang H . Can. J. Chem., 2005,83(6/7):527. doi: 10.1139/v05-036 http://www.nrcresearchpress.com/doi/10.1139/v05-036 |
| [39] | Kanade K G , Baeg J O , Kong K J , Kale B B , Lee S M , Moon S J , Lee C W , Yoon S . Int. J. Hydrogen Energy, 2008,33(23):6904. doi: 10.1016/j.ijhydene.2008.08.062 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0360319908011257 |
| [40] | Kale B B , Baeg J O , Kong K J , Moon S J , Lee S M , So W W . Int. J. Energy Res., 2010,34(5):404. doi: 10.1002/er.1645 http://doi.wiley.com/10.1002/er.1645 |
| [41] | Naman S A , Gr?tzel M . J. Photochem. Photobiol. A: Chem., 1994,77(2):249. doi: 10.1016/1010-6030(94)80050-2 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/1010603094800502 |
| [42] | Kale B B , Baeg J O , Lee S M , Chang H , Moon S J , Lee C W . Adv. Funct. Mater., 2006,16(10):1349. doi: 10.1002/(ISSN)1616-3028 http://doi.wiley.com/10.1002/%28ISSN%291616-3028 |
| [43] | Chaudhari N S , Bhirud A P , Sonawane R S , Nikam L K , Warule S S , Rane V H , Kale B B . Green Chem., 2011,13(9):2500. doi: 10.1039/c1gc15515f 0876b96b-c1cc-4d44-bc47-519b756f7e8b http://dx.doi.org/10.1039/c1gc15515f |
| [44] | Bhirud A , Chaudhari N , Nikam L , Sonawane R , Patil K , Baeg J O , Kale B B . Int. J. Hydrogen Energy, 2011,36(18):11628. doi: 10.1016/j.ijhydene.2011.06.061 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0360319911015333 |
| [45] | Kale B B , Baeg J O , Kong K J , Moon S J , Nikam L K , Patil K R . J. Mater. Chem., 2011,21(8):2624. |
| [46] | Liu X , Liang X , Wang P , Huang B , Qin X , Zhang X , Dai Y . Appl. Catal. B: Environ., 2017,203:282. doi: 10.1016/j.apcatb.2016.10.040 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0926337316308037 |
| [47] | Dan M , Wei S , Doronkin D E , Li Y , Zhao Z , Yu S , Grunwaldt J D , Lin Y , Zhou Y . Appl. Catal. B: Environ., 2019,243:790. doi: 10.1016/j.apcatb.2018.11.016 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S092633731831066X |
| [48] | Dan M , Prakash A , Cai Q , Xiang J , Ye Y , Li Y , Yu S , Lin, Y , Zhou Y . Sol. RRL, 2019,3(1):1800237. doi: 10.1002/solr.v3.1 http://doi.wiley.com/10.1002/solr.v3.1 |
| [49] | Borgarello E , Kalyanasundaram K , Gr?tzel M , Pelizzetti E . Helv. Chim. Acta, 1982,65(1):243. doi: 10.1002/hlca.19820650123 http://doi.wiley.com/10.1002/hlca.19820650123 |
| [50] | Ma G , Yan H , Shi J , Zong X , Lei Z , Li C . J. Catal, 2008,260(1):134. doi: 10.1016/j.jcat.2008.09.017 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0021951708003503 |
| [51] | Kawade U V , Panmand R P , Sethi Y A , Kulkarni, M V , Apte S K , Naik S D , Kale B B . RSC Adv., 2014,4(90):49295. doi: 10.1039/C4RA07143C http://xlink.rsc.org/?DOI=C4RA07143C |
| [52] | Lashgari M , Ghanimati M . J. Hazard. Mater., 2018,345:10. doi: 10.1016/j.jhazmat.2017.10.062 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29128722 |
| [53] | Lashgari M , Ghanimati M . Chem. Eng. J., 2019,358:153. doi: 10.1016/j.cej.2018.10.011 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1385894718319521 |
| [54] | 淡猛(Dan M), 张骞(Zhang Q), 钟云倩(Zhong Y Q), 周莹(Zhou Y) . 无机材料学报 (J. Inorg. Mater.), 2017,32(12):1308. doi: 10.15541/jim20170104 9edf2dc2-bacf-49e9-b5b5-5768e0fb084d http://www.jim.org.cn/CN/abstract/abstract13721.shtml |
| [55] | Prakash A , Dan M , Yu S , Wei S , Li Y , Wang F , Zhou Y . Sol. Energy Mater. Sol. C., 2018,180:205. doi: 10.1016/j.solmat.2018.03.011 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0927024818301144 |
| [56] | Li Y , Yu S , Doronkin D E , Wei S , Dan M , Wu F , Ye L , Grunwaldt J D , Zhou Y . J. Catal., 2019,373:48. doi: 10.1016/j.jcat.2019.03.021 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0021951719301290 |
| [57] | Dan M , Xiang J , Wu F , Yu S , Cai Q , Ye L , Ye Y , Zhou Y . Appl. Catal. B: Environ., 2019,256:117870. doi: 10.1016/j.apcatb.2019.117870 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0926337319306162 |
| [58] | Li Z , Zhang Q , Dan M , Guo Z , Zhou Y . Mater. Lett., 2017,201:118. doi: 10.1016/j.matlet.2017.05.002 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0167577X1730719X |
| [59] | Wang F , Wei S , Zhang Z , Patzke G R , Zhou Y . Phys. Chem. Chem. Phys., 2016,18(9):6706. doi: 10.1039/c5cp06835e https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26875868 |
| [60] | Wei S , Wang F , Dan M , Zeng K , Zhou Y . Appl. Surf. Sci., 2017,422:990. |
| [61] | Wang F , Li P , Wei S , Guo J , Dan M , Zhou Y . Appl. Surf. Sci., 2018,445:568. doi: 10.1016/j.apsusc.2018.03.198 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0169433218308857 |
国家自然科学基金项目(U1862111)
中国科学院“西部之光”计划、四川省国际科技合作与交流项目(2017HH0030)
西南石油大学研究生科研创新基金项目(2019cxzd009)
/
| 〈 |
|
〉 |