共价有机框架材料在固定化酶及模拟酶领域的应用
Covalent Organic Frameworks(COFs) Materials in Enzyme Immobilization and Mimic Enzymes
共价有机框架(Covalent Organic Frameworks, COFs)是一类由轻质元素通过可逆共价键连接而成的晶型多孔有机材料。因具有高比表面积、低密度、规则的孔隙和易于功能化等独特的性能和结构,COFs在气体吸附、化学传感和非均相催化等领域有着广泛的应用前景。近年来,COFs逐渐显现出在固定化酶和模拟酶领域的应用潜力,由于可以轻松定制COF上的官能团以保持COF与酶之间的特定相互作用,因此COF成为有吸引力的酶固定基质。此外,COF的连续且封闭的开放通道为渗透酶提供了良好的微环境。同时,探索了COF模拟酶的特征,通过“从下到上”的方法或后修饰策略设计了COF模拟酶。这不仅扩展了固定化酶载体材料的研究和应用范围,还为模拟酶仿生催化提供了新的研究思路。本文综述了COFs固定化酶和作为纳米材料模拟酶(纳米酶)在生物催化领域的研究进展,详细讨论了COFs载体的合成和功能化策略、固定化酶方式,以及COFs纳米酶的设计理念、催化活性和选择性等内容。最后总结了目前COFs在酶催化领域所面临的挑战和未来发展的机遇。
Covalent organic frameworks(COFs) are a class of crystalline porous organic material, constructed with light elements by reversible covalent bonds. Due to their high surface area, low density, regular channel structure and facile functionalization, COFs have attracted much attention and shown high perspectives in gas adsorption, chemical sensing, heterogeneous catalysis, etc. Recently, COFs have shown potential applications in enzyme immobilization and mimic enzymes. COFs present an attractive category of enzyme immobilization matrix, because the functional groups on COFs can be readily tailored to hold specific interactions between COFs and enzymes. Moreover, the continuous and confined open channels of COFs provide a favorable micro-environment for infiltrating enzymes. Meanwhile, the mimic enzyme features of COFs are explored, COF mimic enzymes are designed either by “from bottom to top” method or post modification strategy. As a result, not only the carrier materials for enzyme immobilization are expanded, but also it provides new ideas for biomimetic catalysis of mimic enzymes. This review focuses on recent advances of COFs immobilized enzyme and COFs mimic enzymes(nanozyme) applied in biocatalysis. Special emphasis is placed on the deliberation of synthetic and functional strategies, immobilization methods of COFs carrier, as well as the design concept, catalytic activity and selectivity of COFs mimic enzymes. Finally, the remaining challenges of COFs in enzyme catalysis and prospects in this field are summarized.
1 Introduction
2 Application of COFs materials in enzyme catalysis
2.1 COFs as immobilized enzyme carriers
2.2 COFs as mimic enzymes
3 Conclusion and outlook
共价有机框架 / 复合材料 / 固定化酶 / 模拟酶 / 非均相催化
covalent organic framework(COFs) / composite material / enzyme immobilization / mimic enzyme / heterogeneous catalysis
| [1] |
丁慧敏(Ding H M), 喻娜(Yu N), 汪成(Wang C). 中国科学:化学 (Scientia Sinica Chimica), 2016,46(7):625. |
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
周婷(Zhou T), 龚祎凡(Gong Y F), 郭佳(Guo J). 功能高分子学报 (Journal of Functional Polymers), 2018,31(3):189. |
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [1] | 丁慧敏(Ding H M), 喻娜(Yu N), 汪成(Wang C) . 中国科学:化学 (Scientia Sinica Chimica), 2016,46(7):625. |
| [2] | Ennaert T , Aelst J V , Dijkmans J , Clercq R D , Schutyser W , Dusselier M , Verboekend D , Sels B F . Chem. Soc. Rev., 2016,45:584. doi: 10.1039/c5cs00859j https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26691750 |
| [3] | Cui Y J , Li B , He H J , Zhou W , Chen B L , Qian G D . Acc. Chem. Res., 2016,49:483. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26878085 |
| [4] | Das S , Heasman P , Ben T , Qiu S L . Chem. Rev., 2017,117:1515. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28035812 |
| [5] | Tan L X , Tan B . Chem. Soc. Rev., 2017,46:3322. doi: 10.1039/c6cs00851h https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28224148 |
| [6] | Bezzu C G , Carta M , Tonkins A , Jansen J C , Bernardo P , Bazzarelli F , McKeown N B . Adv. Mater., 2012,24:5930. doi: 10.1002/adma.201202393 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22961917 |
| [7] | Du R , Zheng Z , Mao N , Zhang N , Hu W P , Zhang J . Adv. Sci., 2015,2:1400006. doi: 10.1002/advs.201400006 http://doi.wiley.com/10.1002/advs.201400006 |
| [8] | Ben T , Ren H , Ma S , Cao D , Lan J , Jing X , Wang W , Xu J , Deng F , Simmons J M , Qiu S , Zhu G . Angew. Chem. Int. Ed., 2009,48:9457. doi: 10.1002/anie.200904637 http://doi.wiley.com/10.1002/anie.200904637 |
| [9] | Kuhn P , Antonietti M , Thomas A . Angew. Chem. Int. Ed., 2008,47:3450. doi: 10.1002/(ISSN)1521-3773 http://doi.wiley.com/10.1002/%28ISSN%291521-3773 |
| [10] | Ding S Y , Wang W . Chem. Soc. Rev., 2013,42:548. doi: 10.1039/c2cs35072f https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23060270 |
| [11] | Feng X , Ding X S , Jiang D L . Chem. Soc. Rev., 2012,41:6010. doi: 10.1039/c2cs35157a https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22821129 |
| [12] | 周婷(Zhou T), 龚祎凡(Gong Y F), 郭佳(Guo J) . 功能高分子学报 (Journal of Functional Polymers), 2018,31(3):189. |
| [13] | C?té A P , Benin A I , Ockwig N W , O’Keeffe M , Matzger A J , Yaghi O M . Science, 2005,310:1166. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16293756 |
| [14] | Nagai A , Guo Z Q , Feng X , Jin S B , Chen X , Ding X S , Jiang D L . Nat. Commun., 2011,2:536. doi: 10.1038/ncomms1542 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22086337 |
| [15] | Uribe-Romo F J , Hunt J R , Furukawa H , Klock C , O’Keeffe M , Yaghi O M . J. Am. Chem. Soc., 2009,131:4570. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19281246 |
| [16] | Chan-Thaw C E , Villa A , Prati L , Thomas A . Chem. Eur. J., 2011,17:1052. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21226123 |
| [17] | El-Kaderi H M , Hunt J R , Mendoza-Cortés J L , C?té A P , Taylor R E , O’Keeffe M , Yaghi O M . Science, 2007,316:268. doi: 10.1126/science.1139915 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17431178 |
| [18] | Ding S Y , Gao J , Wang Q , Zhang Y , Song W G , Su C Y , Wang W . J. Am. Chem. Soc., 2011,133:19816. doi: 10.1021/ja206846p 53aebe2e-129c-4963-95b4-c62a0c87a2d0 http://dx.doi.org/10.1021/ja206846p |
| [19] | Furukawa H , Yaghi O M . J. Am. Chem. Soc., 2009,131:8875. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19496589 |
| [20] | Wan S , Guo J , Kim J , Ihee H , Jiang D L . Angew. Chem. Int. Ed., 2009,48:5439. doi: 10.1002/anie.v48:30 http://doi.wiley.com/10.1002/anie.v48%3A30 |
| [21] | Schmid A , Dordick J S , Hauer B , Kiener A , Wubbolts M , Witholt B . Nature, 2001,409:258. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11196655 |
| [22] | Mohamad N R , Marzuki N H C , Buang N A , Huyop F, Wahab R A . Biotechnol Biotec Eq., 2015,29:205. doi: 10.1080/13102818.2015.1008192 http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/13102818.2015.1008192 |
| [23] | Wang Q Q , Wei H , Zhang Z Q , Wang E , Dong S J . Trac-Trend. Anal. Chem., 2018,105:218. doi: 10.1016/j.trac.2018.05.012 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0165993617304752 |
| [24] | Wang J N , Yang X , Wei T X , Bao J C , Zhu Q S , Dai Z H . ACS Appl. Bio Mater., 2018,1:382. doi: 10.1021/acsabm.8b00104 https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acsabm.8b00104 |
| [25] | Mateo C , Palomo J M , Fernandez-Lorente G , Guisan J M , Fernandez-Lafuente R . Enzyme Microb. Tech., 2007,40:1451. doi: 10.1016/j.enzmictec.2007.01.018 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0141022907000506 |
| [26] | Rodrigues R C , Ortiz C , Berenguer-Murcia A , Torres R , Fernandez-Lafuente R . Chem. Soc. Rev., 2013,42:6290. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23059445 |
| [27] | Vinu A , Murugesan V , Tangermann O , Hartmann M . Chem. Mater., 2004,16:3056. doi: 10.1021/cm049718u https://pubs.acs.org/doi/10.1021/cm049718u |
| [28] | Song Y P , Sun Q , Aguila B , Ma S Q . Adv. Sci., 2018,10:1002. |
| [29] | Sun Q , Fu C W , Aguila B , Perman J , Wang S , Huang H Y , Xiao S F , Ma S Q . J. Am. Chem. Soc., 2018,140:984. doi: 10.1021/jacs.7b10642 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29275637 |
| [30] | Gao L Z , Zhuang J , Nie L , Zhang J B , Zhang Y , Gu N , Wang T H , Feng J , Yang D L , Perrett S , Yan X Y . Nat. Nanotechnol., 2007,2:577. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18654371 |
| [31] | Wang S , Chen W , Liu A L , Hong L , Deng H H , Lin X H . ChemPhysChem, 2012,13:1199. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22383315 |
| [32] | Lin Y H , Ren J S , Qu X G . Adv. Mater., 2014,26:4200. doi: 10.1002/adma.201400238 ce451c9f-9fa9-47ab-98ae-686650e61518 http://dx.doi.org/10.1002/adma.201400238 |
| [33] | Song Y J , Qu K G , Zhao C , Ren J S , Qu X G . Adv. Mater., 2010,22:2206. doi: 10.1002/adma.200903783 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20564257 |
| [34] | Ai L H , Li L L , Zhang C H , Fu J , Jiang J . Chem. Eur. J., 2013,19:15105. doi: 10.1002/chem.201303051 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24150880 |
| [35] | He J , Xu F J , Hu J , Wang S L , Hou X D , Long Z . Microchem. J., 2017,135:91. doi: 10.1016/j.microc.2017.08.009 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0026265X17307701 |
| [36] | Kandambeth S , Venkatesh V , Shinde D B , Kumari S , Halder A , Verma S , Banerjee R . Nat. Commun., 2015,6:6786. doi: 10.1038/ncomms7786 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25858416 |
| [37] | Sun Q , Aguila B , Lan P C , Ma S Q . Adv. Mater., 2019,31:1900008. doi: 10.1002/adma.v31.19 https://onlinelibrary.wiley.com/toc/15214095/31/19 |
| [38] | Su D , Feng B , Xu P , Zeng Q , Shan B , Song Y G . Anal. Methods., 2018,10:4320. doi: 10.1039/C8AY01386A http://xlink.rsc.org/?DOI=C8AY01386A |
| [39] | Ni T H , Zhang D W , Wang J , Wang S , Liu H L , Sun B G . Sensor. Actuat. B-Chem., 2018,269:340. doi: 10.1016/j.snb.2018.04.172 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0925400518308864 |
| [40] | Li Z , Yang Y W . J. Mater. Chem. B, 2017,5:9278. doi: 10.1039/c7tb02647a https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32264531 |
| [41] | Kong W F , Wan J X , Namuangruk S , Guo J , Wang C C . Sci. Rep., 2018,8:5529. doi: 10.1038/s41598-018-23744-1 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29615680 |
| [42] | Su L J , Zhang Z , Xiong Y H . Nanoscale, 2018,10:20120. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30376033 |
| [43] | Wang H P , Jiao F L , Gao F Y , Zhao X Y , Zhao Y , Shen Y H , Zhang Y J , Qian X H . Anal. Bioanal. Chem., 2017,409:2179. doi: 10.1007/s00216-016-0163-z https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28078417 |
| [44] | Shi C , Deng C , Li Y , Zhang X , Yang P . Proteomics., 2014,14:1457. doi: 10.1002/pmic.201300487 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24723515 |
| [45] | Zhao M , Zhang X , Deng C . Chem. Commun., 2015,51:8116. doi: 10.1039/C5CC01908G http://xlink.rsc.org/?DOI=C5CC01908G |
| [46] | Cheng G , Chen P , Wang Z G , Sui X J , Zhang J L , Ni J Z . Anal. Chim. Acta, 2014,812:65. doi: 10.1016/j.aca.2013.12.035 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24491766 |
| [47] | Zhang S N , Zheng Y L , An H D , Aguila B , Yang C X , Dong Y Y , Xie W , Cheng P , Zhang Z J , Chen Y , Ma S Q . Angew. Chem. Int. Ed., 2018,57:16754. doi: 10.1002/anie.v57.51 https://onlinelibrary.wiley.com/toc/15213773/57/51 |
| [48] | Xu S J , Wang Y Y , Li W , Ji Y B . J. Chromatogr. A, 2019,1602:481. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31230876 |
| [49] | Wang L , Liang H H , Xu M L , Wang L Y , Xie Y , Song Y H . Sensor. Actuat. B-Chem., 2019,298:126859. doi: 10.1016/j.snb.2019.126859 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0925400519310585 |
| [50] | Wang K , Qi D D , Li Y L , Wang T Y , Liu H B , Jiang J Z . Coordin. Chem. Rev., 2017,378:188. doi: 10.1016/j.ccr.2017.08.023 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0010854517304010 |
| [51] | Wang X S , Chrzanowski M , Yuan D Q , Sweeting B S , Ma S Q . Chem. Mater., 2014,26:1639. doi: 10.1021/cm403860t https://pubs.acs.org/doi/10.1021/cm403860t |
| [52] | Xue T , Jiang S , Qu Y , Su Q , Cheng R , Dubin S , Chiu C Y , Kaner R , Huang Y , Duan X . Angew. Chem. Int. Ed., 2012,51:3822. doi: 10.1002/anie.v51.16 http://doi.wiley.com/10.1002/anie.v51.16 |
| [53] | Feng D , Gu Z Y , Li J R , Jiang H L , Wei Z , Zhou H C . Angew. Chem. Int. Ed., 2012,51:10307. doi: 10.1002/anie.201204475 http://doi.wiley.com/10.1002/anie.201204475 |
| [54] | Kuhn P , Antonietti M , Thomas A . Angew. Chem. Int. Ed., 2008,47:3450. doi: 10.1002/(ISSN)1521-3773 http://doi.wiley.com/10.1002/%28ISSN%291521-3773 |
| [55] | Artz J . ChemCatChem., 2018,10:1753. doi: 10.1002/cctc.v10.8 http://doi.wiley.com/10.1002/cctc.v10.8 |
| [56] | Dong, Y M , Zhang J J , Jiang P P , Wang G L , Wu X M , Zhao H , Zhang C . New J. Chem., 2015,39:4141. doi: 10.1039/C5NJ00012B http://xlink.rsc.org/?DOI=C5NJ00012B |
| [57] | Wu Y Z , Ma Y J , Xu G H , Wei F D , Ma Y S , Song Q , Wang X , Tang T , Song Y Y , Shi M L , Xu X M , Hu Q . Sensor. Actuat. B-Chem., 2017,249:195. doi: 10.1016/j.snb.2017.03.145 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0925400517305737 |
| [58] | Tan H L , Ma C J , Gao L , Li Q , Song Y H , Xu F G , Wang T , Wang L . Chem. Eur. J., 2014,20:16377. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25332148 |
| [59] | Li W , Li Y , Qian H L , Zhao X , Yang C X , Yan X P . Talanta, 2019,204:224. doi: 10.1016/j.talanta.2019.05.086 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31357286 |
| [60] | Zhang Y A , Guo S , Jiang Z R , Mao G B , Ji X H , He Z K . Anal. Chem., 2018,90:9796. doi: 10.1021/acs.analchem.8b01574 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30014694 |
| [61] | Miao Y M , Sun X J , Lv J Z , Yan G Q . Anal. Chem., 2019,91:5036. doi: 10.1021/acs.analchem.8b05099 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30919612 |
| [62] | Long Y J , Li Y F , Liu Y , Zheng J J , Tang J , Huang C Z . Chem. Commun., 2011,47:11939. doi: 10.1039/c1cc14294a http://xlink.rsc.org/?DOI=c1cc14294a |
| [63] | Ding S Y , Dong M , Wang Y W , Chen Y T , Wang H Z , Su C Y , Wang W . J. Am. Chem. Soc., 2016,138:3031. doi: 10.1021/jacs.5b10754 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26878337 |
| [64] | Xiong Y H , Qin Y M , Su L J , Ye F G . Chem. Eur. J., 2017,23:11037. doi: 10.1002/chem.201701513 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28516466 |
| [65] | Xiong Y H , Su L J , He X G , Duan Z H , Zhang Z , Chen Z L , Xie W , Zhu D J , Luo Y H . Sensor. Actuat. B-Chem., 2017,253:384. doi: 10.1016/j.snb.2017.06.167 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0925400517311863 |
| [66] | Zhang Y F , Li R , Xue Q W , Li H B , Liu J F . Microchimi. Acta, 2015,182:1677. |
| [67] | Sadollahkhani A , Hatamie A , Nur O , Willander M , Zargar B , Kazeminezhad I . ACS Appl. Mater. Interfaces., 2014,6:17694. doi: 10.1021/am505480y https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25275616 |
| [68] | Pan N , Zhu Y , Wu L , Xie Z , Xue F , Peng C . Anal. Methods., 2016,8:7531. doi: 10.1039/C6AY01789D http://xlink.rsc.org/?DOI=C6AY01789D |
| [69] | Khalil M M H , Shahat A , Radwan A , El-Shahat M F . Sensor. Actuat. B-Chem., 2016,233:272. doi: 10.1016/j.snb.2016.04.079 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0925400516305615 |
| [70] | Li J , Ji C , Hou C , Huo D , Zhang S , Luo X , Yang M , Fa H , Deng B . Sensor. Actuat. B-Chem., 2016,223:853. doi: 10.1016/j.snb.2015.10.017 https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0925400515304822 |
| [71] | Ma X H , Li S H , Pang C H , Xiong Y H , Li J P . Microchim. Acta., 2018,185:546. |
| [72] | Cui W R , Zhang C R , Jiang W , Liang R P , Wen S H , Peng D , Qiu J D . ACS Sustainable Chem. Eng., 2019,7:9408. |
广西清洁化制浆造纸与污染控制重点实验室开放基金项目(KF20171)
/
| 〈 |
|
〉 |