生物矿化中的凝聚态化学
Condensed-Matter Chemistry in Biomineralization
不同于研究体相或分子与分子之间的常规化学,凝聚态化学重点关注的是多层次结构的凝聚态物质,主要研究凝聚态物质的化学性质与功能、构筑机制、凝聚态物质之间的反应以及结构与功能间的关系,也是生物矿化研究中特别感兴趣的科学问题。生物矿化是通过有机基质调控无机矿物的生成,构筑具有多层次结构和特殊功能(如保护、传感和运动等)的生物凝聚态物质。研究生物矿化中的化学构筑与结构-功能关系,通过仿生矿化可以设计并制备具有类生物矿物结构和先进功能的仿生凝聚态材料。本文从凝聚态化学的角度介绍生物矿化和仿生矿化领域的概况以及取得的重要成果和新认识,重点综述了本课题组近年来受生物矿化启发,基于无机离子寡聚体的仿生新材料构筑和功能方面的研究成果。相信生物矿化将为新兴凝聚态化学的研究和发展提供良好参考,同时从凝聚态化学的新高度看待和指导生物矿化,也将促进生物矿化研究走向新的台阶。
Instead of focusing on bulk phase or individual molecule as the classical chemistry, the condensed-matter chemistry pays special attention to the multi-level structured condensed matters. The primary topics of the condensed-matter chemistry include but not limited to fundamental chemical properties and functionalities of condensed matters and their chemical reactions, construction principles of the multi-level structures, and the structure-property relationship, which is also the interests of the fundamental research in biomineralization. Biomineralization is the process by which organic matrices regulate the formation of inorganic minerals, which can build the biological condensed matter with multi-levelled structures and distinct functions(such as protection, sensing, movement, etc.). Inspired by the construction strategy and the structure-property relationship in biominerals, many biomimetic condensed materials with advanced functions have been fabricated via biomimetic mineralization. In this review, from the context of condensed-matter chemistry, we introduce the fundaments and some important findings and understandings of bio- and biomimetic-mineralization, and mainly overview the fabrication and advanced functions of novel biomimetic materials by the cross-linking of inorganic ionic oligomers developed in our lab, which is inspired by biomineralization. We believe that biomineralization provides many good examples for the research and development of the new scientific discipline of condensed-matter chemistry and in the same while, biomineralization will also benefit from the guidance from the perspective of condensed-matter chemistry.
===1 Introduction
===2 Biomineralization and biomimetic preparation
===2.1 Biomineralization
===2.2 Biomineral
===2.3 Biomimetic mineralization
===3 Crystal nucleation
===3.1 Classical nucleation theory
===3.2 Nonclassical nucleation model
===3.3 Understanding of nucleating precursors
===4 Inorganic ionic oligomers and polymerization
===4.1 Preparation
===4.2 Structure
===4.3 Polymerization and cross-linking
===4.4 Continuous structure
===4.5 Moulded preparation
===5 Biomimetic preparation based on inorganic polymerization
===5.1 Tissue repair
===5.2 Organic-inorganic copolymerization
===5.3 Organic-inorganic composite construction
===6 Conclusion and outlook
biomineralization / condensed-matter chemistry / biomimetic mineralization / inorganic ionic oligomers
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
|
| [105] |
|
| [106] |
|
| [107] |
|
| [108] |
|
| [109] |
|
| [110] |
|
| [111] |
|
| [112] |
|
| [113] |
|
| [114] |
|
| [115] |
|
| [116] |
|
| [117] |
|
| [118] |
|
| [1] | Xu R. Natl. Sci. Rev., 2018,5:1. |
| [2] | Xu R, Wang K, Chen G, Yan W. Natl. Sci. Rev., 2019,6(2):191. |
| [3] | Koutsoukos P, Amjad Z, Tomson M B, Nancollas G H. Am. Chem. Soc., 1980,102(5):1553. https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ja00525a015 |
| [4] | Wang L, Nancollas G H. Chem. Rev., 2008,108(11):4628. |
| [5] | Hu Q, Ji H, Liu Y, Zhang M, Xu X, Tang R. Biomed. Mater., 2010,5(4):041001. |
| [6] | Wu C, Zhou Y, Xu M, Han P, Chen L, Chang J, Xiao Y. Biomaterials, 2013,34(2):422. |
| [7] | Chen Y, Dang B, Jin C, Sun Q. ACS. Nano, 2019,13(1):371. |
| [8] | Kuo D, Nishimura T, Kajiyama S, Kato T. ACS Omega, 2018,3(10):12722. |
| [9] | Lei Z, Wu P. Nat. Commun., 2018,9(1):1. |
| [10] | Wang B, Liu P, Jiang W, Pan H, Xu X, Tang R. Angew. Chem. Int. Ed., 2008,47(19):3560. |
| [11] | Addadi L, Weiner S. Phys. Scr., 2014,89(9):098003. |
| [12] | Sun S, Mao L, Lei Z, Yu S, C?lfen H. Angew. Chem. Int. Ed., 2016,55:1176. |
| [13] | Zhai H, Quan Y, Li L, Liu X, Xu X, Tang R. Nanoscale, 2013,5(7):3006. |
| [14] | Quan Y, Zhai H, Zhang Z, Xu X, Tang R. CrystEngComm., 2012,14(21):7184. |
| [15] | Hajir M, Graf R, Tremel W. Chem. Commun., 2014,50(49):6534. |
| [16] | Wang L, Nancollas G H. Met. Ions. Life. Sci., 2010,4:413. |
| [17] | Shedbalkar U, Singh R, Wadhwani S, Gaidhani S, Chopade B A. Adv. Colloid. Interface. Sci., 2014,209:40. |
| [18] | Sun M, Sundaresan G, Jose P, Yang L, Hoffman D, Lamichhane N, Zweit J. J. Mater. Chem. B, 2014,2(28):4456. |
| [19] | Paques J P, van der Linden E, van Rijn C J, Sagis L M. Adv. Colloid. Interface. Sci., 2014,209:163. |
| [20] | Meunier C F, Rooke J C, Léonard A, Xie H, Su B L. Chem. Commun., 2010,46(22):3843. |
| [21] | Nudelman F, Sommerdijk N A. Angew. Chem. Int. Ed., 2012,51(27):6582. |
| [22] | Ogi S, Sugiyasu K, Manna S, Samitsu S, Takeuchi M. Nat. Chem., 2014,6(3):188. |
| [23] | Lin C R, Tseng Y T, Ovchinnikov S G, Ivantsov R D, Edelman I S, Fedorov A S, Kuzubov A A, Fedorov D A, Starchikov S S, Lyubutin I S. Mater. Res. Express, 2014,1(2):025033. |
| [24] | Mapp J J I, Fisher M H, Atwood R C, Bell G D, Greco M K, Songer S, Hunter E. Fish. Biol., 2016,88(5):2075. http://doi.wiley.com/10.1111/jfb.2016.88.issue-5 |
| [25] | Xiong W, Yang Z, Zhai H, Wang G, Xu X, Ma W, Tang R. Chem. Commun., 2013,49(68):7525. |
| [26] | Liu Z, Xu X, Tang R. Adv. Funct. Mater., 2016,26(12):1862. |
| [27] | Beniash E, Aizenberg J, Addadi L, Weiner S. Philos Trans. R. Soc. Lond. B. Biol. Sci., 1997,264(1380):461. |
| [28] | Politi Y, Arad T, Klein E, Weiner S, Addadi L. Science, 2004,306(5699):1161. |
| [29] | Weiss I M, Tuross N, Addadi L I A, Weiner S. J. Exp. Zool., 2002,293(5):478. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12486808 |
| [30] | Mahamid J, Sharir A, Addadi L, Weiner S. Proc. Natl. Acad. Sci., 2008,105(35):12748. |
| [31] | Weiner S, Wagner H D. Annu. Rev. Mater. Res., 1998,28(1):271. |
| [32] | Limeback H. Curr. Opin. Dent., 1991,1(6):826. |
| [33] | Cui F Z, Ge J. Tissue. Eng. Regen. Med., 2007,1(3):185. |
| [34] | Hildebrand M. Chem. Rev., 2008,108(11):4855. |
| [35] | Shimizu K, Cha J, Stucky G D, Morse D E. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., 1998,95(11):6234. |
| [36] | Devouard B, Posfai M, Hua X, Bazylinski D A, Frankel R B, Buseck P R. Am. Mineral., 1998,83(11):1387. |
| [37] | Towe K M, Lowenstam H A. Ultrastruct. Res., 1967,17(1/2):1. |
| [38] | Barber A H, Lu D, Pugno N M. Soc. Interface, 2015,12(105):20141326. |
| [39] | Mao L, Gao H, Yao H, Liu L, C?lfen H, Liu G, Chen S, Li S, Yan Y, Liu Y, Yu S. Science, 2016,354(6308):107. |
| [40] | Yoo S C, Park Y K, Park C, Ryu H, Hong S H. Adv. Funct. Mater., 2018,28(51):1805948. |
| [41] | Gao H, Chen S, Mao L, Song Z, Yao H, C?lfen H, Luo X, Zhang F, Pan Z, Meng Y, Ni Y, Yu S. Nat. Commun., 2017,8(1):1. |
| [42] | Chen S, Gao H, Sun X, Ma Z, Ma T, Xia J, Zhu Y, Zhao R, Yao H, Wu H, Yu S. Matter., 2019,1(2):412. |
| [43] | He W X, Rajasekharan A K, Tehrani-Bagha A R, Andersson M. Adv. Mater., 2015,27(13):2260. |
| [44] | Kirillova A, Kelly C, Von Windheim N, Gall K. Adv. Healthc. Mater., 2018,7(17):1800467. |
| [45] | Zhang K, Gao H, Pan X, Zhou P, Xing X, Xu R, Pan Z, Wang S, Zhu Y, Hu B, Zou D, Yu S. Matter., 2019,1(3):770. |
| [46] | Kashchiev D J. Chem. Phys., 2003,118(4):1837. |
| [47] | Wolf S E, Lieberwirth I, Natali F, Bardeau J F, Delorme N, Emmerling F, Barrea R, Kappl M, Marin F. Faraday. Discuss., 2012,159(1):433. |
| [48] | Wang F, Richards V N, Shields S P, Buhro W E. Chem. Mater., 2014,26(1):5. |
| [49] | De Yoreo J J, Vekilov P G. Rev. Mineral. Geochem., 2003,54(1):57. |
| [50] | Dirksen J A, Ring T A. Chem. Eng. Sci., 1991,46(10):2389. |
| [51] | Olafson K N, Li R, Alamani B G, Rimer J D. Chem. Mater., 2016,28(23):8453. |
| [52] | Zhang R, Khalizov A, Wang L, Hu M, Xu W. Chem. Rev., 2012,112(3):1957. |
| [53] | Hohenberg P C, Halperin B I. Rev. Mod. Phys., 1977,49(3):435. |
| [54] | Bazylinski D A, Frankel R B. Rev. Mineral. Geochem., 2003,54(1):217. |
| [55] | Frankel R B, Bazylinski D A. Rev. Mineral. Geochem., 2003,54:95. |
| [56] | Brecevic L, Nielsen A. Cryst. Growth., 1989,98:504. https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/0022024889901681 |
| [57] | Tobler D J, Rodriguez-Blanco J D, Dideriksen K, Bovet N, Sand K K, Stipp S L. Adv. Funct. Mater., 2015,25(20):3081. |
| [58] | Lowenstam H A, Weiner S. Science., 1985,227(4682):51. |
| [59] | Wang L, Li S, Ruiz Agudo E, Putnis C V, Putnis A. CrystEngComm., 2012,14(19):6252. |
| [60] | Habraken W J, Tao J, Brylka L J, Friedrich H, Bertinetti L, Schenk A S, Verch A, Dmitrovic V, Bomas P H, Frederik P M, Laven J, Schoot P V, Aichmayer B, With G D, De Yoreo J J, Sommerdijk Sommerdijk. Nat. Commun., 2013,4(1):1. |
| [61] | Jiang S, Chen Y, Pan H, Zhang Y, Tang R. Phys. Chem. Chem. Phys., 2013,15(30):12530. |
| [62] | Wang T, Porter D, Shao Z. Adv. Funct. Mater., 2012,22(2):435. |
| [63] | Hang Z, Zhang G. Cryst. Growth. Des., 2012,12(4):1816. |
| [64] | Gebauer D, V?lkel A, C?lfen H. Science, 2008,322(5909):1819. |
| [65] | Gower L B, Odom D J. Cryst. Growth., 2000,210(4):719. https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022024899007496 |
| [66] | Li D, Nielsen M H, Lee J R, Frandsen C, Banfield J F, De Yoreo J J. J. Science, 2012,336(6084):1014. |
| [67] | De Yoreo J J, Gilbert P U, Sommerdijk N A, Penn R L, Whitelam S, Joester D, Zhang H, Rimer J D, Navrotsky A, Banfield J F, Wallace A F, Michel M, Meldrum F C, C?lfen H, Dove P M. Science, 2015,349(6247):aaa6760. |
| [68] | Mahamid J, Aichmayer B, Shimoni E, Ziblat R, Li C, Siegel S, Paris O, Fratzl P, Weiner S, Addadi L. Proc. Natl. Acad. Sci.U. S. A., 2010,107(14):6316. |
| [69] | Fratzl P, Gupta H S, Paschalis E P, Roschger P. Mater. Chem., 2004,14(14):2115. http://xlink.rsc.org/?DOI=B402005G |
| [70] | Liu Z, Xiao Y, Chen W, Wang Y, Wang B, Wang G, Xu X, Tang R. J. Mater. Chem. B, 2014,2(22):3480. |
| [71] | Stephens C J, Kim Y Y, Evans S D, Meldrum F C, Christenson H. K. J. Am. Chem. Soc., 2011,133(14):5210. cf835df0-79d9-47bc-bc1f-b3e968e5e512http://dx.doi.org/10.1021/ja200309m |
| [72] | Stephens C J, Ladden S F, Meldrum F C, Christenson H K. Adv. Funct. Mater., 2010,20(13):2108. |
| [73] | Tester C C, Brock R E, Wu C H, Krejci M R, Weigand S, Joester D. CrystEngComm., 2011,13(12):3975. |
| [74] | Politi Y, Batchelor D, Zaslansky P, Chmelka B F, Weaver J C, Sagi I, Weiner S, Addadi L. Chem. Mater., 2010,22(1):161. |
| [75] | Hermassi M, Valderrama C, Dosta J, Cortina J L, Batis N H. Chem. Eng. J., 2016,283:572. |
| [76] | Wolf S E, Leiterer J, Pipich V, Barrea R, Emmerling F, Tremel W. Am. Chem. Soc., 2011,133(32):12642. https://pubs.acs.org/doi/10.1021/ja202622g |
| [77] | Pan H, Liu X, Tang R, Xu H. Chem. Commun., 2010,46(39):7415. |
| [78] | Nielsen M H, Aloni S, De Yoreo J. J. Science, 2014,345(6201):1158. |
| [79] | Zou Z, Habraken W J, Bertinetti L, Politi Y, Gal A, Weiner S, Addadi L, Fratzl P. Adv. Mater. Interfaces, 2017,4(1):1600076. |
| [80] | Pouget E M, Bomans P H H, Goos J A C M, Frederik P M. Science, 2009,323(5920):1455. |
| [81] | Dey A, Bomans P H, Müller F A, Will J, Frederik P M. Nat. Mater., 2010,9:1010. |
| [82] | Addadi L, Raz S, Weiner S T. Adv. Mater., 2003,15(12):959. |
| [83] | C?lfen H. Top. Curr. Chem., 2007,271:1. |
| [84] | Jiang S, Pan H, Chen Y, Xu X, Tang R. Faraday. Discuss., 2015,179:451. |
| [85] | Wallace A F, Hedges L O, Fernandez Martinez A, Raiteri P, Gale J D, Waychunas G, Whirelam S, Banfield J F, De Yoreo J. J. Science, 2013,341(6148):885. |
| [86] | Gower L B. Chem. Rev., 2008,108(11):4551. |
| [87] | Yao S, Lin X, Xu Y, Chen Y, Qiu P, Shao C, Jin B, Mu Z, Sommerdijk N A, Tang R. Adv. Sci., 2019,6(19):1900683. |
| [88] | Yao S, Xu Y, Zhou Y, Shao C, Liu Z, Jin B, Zhao R, Cao H, Pan H, Tang R. ACS. Appl. Bio. Mater., 2019,2(10):4408. |
| [89] | Dey A, Bomans P H, Müller F A, Will J, Frederik P M. Nat. Mater., 2010,9(12):1010. |
| [90] | Demichelis R, Raiteri P, Gale J D, Quigley D, Gebauer D. Nat. Commun., 2011,2(1):1. |
| [91] | Lewis J A. Am. Chem. Soc., 2000,83(10):2341. |
| [92] | Eckel Z C, Zhou C, Martin J H, Jacobsen A J, Carter W B, Schaedler T A. Science, 2016,351(6268):58. |
| [93] | Liu H, Gong Q, Yue Y, Guo L, Wang X. Am. Chem. Soc., 2017,139(25):8579. |
| [94] | Koltzenburg S, Maskos M, Nuyken O. Polymer Chemistry. Berlin: Springer-Verlag, 2017. 14. |
| [95] | Liu Z, Shao C, Jin B, Zhang Z, Zhao Y, Xu X, Tang R. Nature, 2019,574(7778):394. |
| [96] | O’Brien W J. Inc., Chicago, 2002,113. |
| [97] | Ferracane J L, Hilton T J. Dent. Mater., 2016,32(1):1. |
| [98] | Li L, Pan H, Tao J, Xu X, Mao C, Gu X, Tang R. Mater. Chem., 2008,18(34):4079. http://xlink.rsc.org/?DOI=b806090h |
| [99] | Posner A S, Betts F. Acc. Chem. Res., 1975,8(8):273. |
| [100] | Onuma K, Ito A. Chem. Mater., 1998,10(11):3346. |
| [101] | Gebauer D, V?lkel A, C?lfen H. Science, 2008,322(5909):1819. |
| [102] | Sun S, Gebauer D, C?lfen H. Chem. Sci., 2017,8(2):1400. |
| [103] | Shao C, Jin B, Mu Z, Lu H, Zhao Y, Wu Z, Yan L, Zhang Z, Zhou Y, Pan H, Liu Z, Tang R. Sci. Adv., 2019,5(8):eaaw9569. |
| [104] | Stupp S I, Braun P V. Science, 1997,277(5330):1242. |
| [105] | Tang Z, Kotov N A, Magonov S, Ozturk B. Nat. Mater., 2003,2(6):413. |
| [106] | Taloni A, Vodret M, Costantini G, Zapperi S, Nat. Rev. Mater., 2018,3:211. |
| [107] | Zou H, Wu S, Shen J. Chem. Rev., 2008,108(9):3893. |
| [108] | Choi M, Kleitz F, Liu D, Lee H Y, Ahn W S, Ryoo R. Am. Chem. Soc., 2005,127(6):1924. https://pubs.acs.org/doi/10.1021/ja044907z |
| [109] | Zhang L, Cui T, Cao X, Zhao C, Chen Q, Wu L, Li H. Angew. Chem. Int. Ed., 2017,129(31):9141. |
| [110] | Yu Y, Mu Z, Jin B, Liu Z, Tang R. Angew. Chem. Int. Ed., 2020,132(5):2087. |
| [111] | Gosline J M, Denny M W, Demont M. Nature, 1984,309:55. |
| [112] | Yu Y, He Y, Mu Z, Zhao Y, Kong K, Liu Z, Tang R. Adv. Funct. Mater., 2020,30(6):1908556. |
| [113] | Wang G, Cao R, Chen R, Mo L, Han J, Wang X, Xu X, Jiang T, Deng Y, Lyu K, Zhu S, Qin E, Tang R, Qin C. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A., 2013,110(19):7619. |
| [114] | Wang X, Yang D, Li S, Xu X, Qin C, Tang R. Biomaterials, 2016,106:286. |
| [115] | Xiong W, Zhao X, Zhu G, Shao C, Li Y, Ma W, Xu X, Tang R. Angew. Chem. Int. Ed., 2015,54:11961. |
| [116] | Zhao R, Liu X, Yang X, Jin B, Shao C, Kang W, Tang R. Adv. Mater., 2018,30(27):1801304. |
| [117] | Wang B, Wang G, Zhao B, Chen J, Zhang X, Tang R. Chem. Sci., 2014,5(9):3463. |
| [118] | Zhao R, Wang B, Yang X, Xiao Y, Wang X, Shao C, Tang R. Angew. Chem. Int. Ed., 2016,55(17):5225. |
国家自然科学基金项目(21771160)
国家自然科学基金项目(21625105)
浙江省自然科学基金项目(LY17B010001)
中央高校基本科研业务费(2016QN81020)
/
| 〈 |
|
〉 |