二茂铁骨架系列三齿配体的合成及其在铱催化不对称氢化中的应用
林鑫 , 管凡夫 , 温佳琳 , 邵攀霖 , 张绪穆
化学进展 ›› 2020, Vol. 32 ›› Issue (11) :1680-1696
二茂铁骨架系列三齿配体的合成及其在铱催化不对称氢化中的应用
Synthesis of Chiral Tridentate Ligands with a Ferrocene Framework and Their Applications in Ir-Catalyzed Asymmetric Hydrogenation
本文主要介绍了一系列基于二茂铁骨架的三齿配体:f-amphox、f-ampha、f-amphol和f-amphamide的合成及其应用。这四类手性膦氮配体的铱络合物可以高活性(TON高达1 000 000)、高转化率(>99%)、高对映选择性(>99% ee)地催化(官能团化)酮等底物的不对称氢化反应。该系列配体成功地应用于地诺帕明、苯福林和沙丁胺醇等手性医药中间体的不对称合成。与传统路线相比,这些合成方法更高效,副产物更少,“三废”排放量更低。
In this review, the synthesis and application of a series of tridentate ligands, such as f-amphox, f-ampha, f-amphol and f-amphamide, bearing ferrocene skeleton are introduced. The corresponding iridium complex based on these chiral P-N ligands can catalyze(functionalized) ketones with high TON(up to 1 000 000), excellent conversion(>99%) and enantioselectivity(>99% ee). The application of the f-series ligands has successfully realized the asymmetric synthesis of many chiral pharmaceutical intermediates such as Dinopramine, Phenylephrine and Salbutamol. These approaches are more efficient, generating less by-products and lower industrial emissions compared with the traditional routes.
1 Introduction
2 History of tridentate ferrocene ligands
2.1 The development of tridentate ligands
2.2 Special properties of ferrocene skeleton
2.3 Representative ligands containing ferrocene framework
3 f-amphox
3.1 The synthesis of f-amphox
3.2 Application of f-amphox in asymmetric hydrogenation
4 f-amphol
4.1 The synthesis of f-amphol
4.2 Application of f-amphol in asymmetric hydrogenation
5 f-ampha
5.1 The synthesis of f-ampha
5.2 Application of f-amphol in asymmetric hydrogenation
6 f-amphamide
6.1 The synthesis of f-amphamide
6.2 Application of f-amphamide in asymmetric hydrogenation
7 New mechanism insight about asymmetric hydrogenation
7.1 Hydrogenation mechanism of N—H structure
7.2 The chiral sources of f series
7.3 Transition state model of asymmetric hydrogenation
8 Conclusion and outlook
二茂铁 / f-amphox / f-ampha / f-amphol / f-amphamide / 不对称氢化
ferrocene / f-amphox / f-ampha / f-amphol / f-amphamide / asymmetric hydrogenation
| [1] |
林国强 ( |
| [2] |
丁奎岭 ( |
| [3] |
Knowles W S. Acc. Chem. Res., 1983,16:106. |
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
聂慧芳 ( |
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
宋定国 ( |
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
Zhang X M Y J F. CN 105732725 A, 2016. |
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [1] | 林国强 ( Lin G Q). 手性合成不对称反应(Asymmetric reaction of chiral synthesis). 北京: 科学出版社( Beijing:Science Press), 2013. |
| [2] | 丁奎岭 ( Ding K L), 范青华(Fan Q H). 不对称催化新概念与新方法(New concept and method of asymmetric catalysis). 北京: 化学工业出版社( Beijing:Chemical Industry Press), 2009. |
| [3] | Knowles W S. Acc. Chem. Res., 1983,16:106. |
| [4] | Noyori R , Takaya H. Acc. Chem. Res., 1990,23:345. |
| [5] | Zhang X M, Yu J F . CN 106632511A, 2016. |
| [6] | Zhang X M, Yu J F . CN 106632511A, 2017. |
| [7] | Nishiyama H, Sakaguchi H, Nakamura T, Horihata M, Kondo M, Itoh K . Organometallics, 1989,8:846. |
| [8] | Jiang Y T, Jiang Q Z, Zhang X M . Am. Chem. Soc., 1998,120:3817. |
| [9] | Xie J H, Liu X Y, Xie J B, Wang L X , Zhou Q L. Angew. Chem. Int. Ed., 2011,50:7329. |
| [10] | Hayashi T, Mise T, Fukushima M, Kagotani M, Nagashima N, Hamada Y, Matsumoto A, Kawakami S, Konishi M, Yamamoto K, Kumada M . B. Chem. Soc. Jpn., 1980,53:1138. |
| [11] | 聂慧芳 ( Nie H F). 第四军医大学博士论文( Doctoral Dissertation of the Fourth Military Medical University), 2014. |
| [12] | Gleiter R, Bleiholder C, Rominger F . Organometallics, 2007,26:4850. |
| [13] | Sawamura M, Hamashima H, Sugawara M, Kuwano R, Ito Y . Organometallics, 1995,14:4549. |
| [14] | Togni A, Breutel C, Schnyder A, Spindler F, Landert H, Tijani A . Am. Chem. Soc., 1994,116:4062. |
| [15] | Almena Perea J J, B?rner A, Knochel P . Tetrahedron Lett., 1998,39:8073. |
| [16] | Ireland T, Grossheimann G, Wieser-Jeunesse C , Knochel P. Angew. Chem. Int. Ed., 1999,38:3212. |
| [17] | Sturm T, Weissensteiner W , Spindler F. Adv. Synth. Catal., 2003,345:160. |
| [18] | Chen W , McCormack P J, Mohammed K, Mbafor W, Roberts S M, Whittall J. Angew. Chem. Int. Ed., 2007,46:4141. |
| [19] | Chen W, Spindler F, Pugin B , Nettekoven U. Angew. Chem. Int. Ed., 2013,52:8652. |
| [20] | Ling F, Nian S F, Chen J C, Luo W J, Wang Z, Lv Y P, Zhong W H . Org. Chem., 2018,83:10749. |
| [21] | 宋定国 ( Song D G), 年三飞(Nian S F), 陈佳琛(Chen J S), 罗文俊(Luo W J), 王泽(Wang Z), 凌飞(Ling F), 钟为慧(Zhong W H). 中国医药工业杂志( Chinese Journal of Pharmaceuticals), 2020,51(02):189. |
| [22] | Li W, Hou G H, Wang C J, Jiang Y T, Zhang X M . Chem Commun, 2010,46(22):3979 |
| [23] | Wu W L, Liu S D, Duan M, Tan X F, Chen C Y, Xie Y, Lan Y, Dong X Q , Zhang X M. Org. Lett., 2016,18:2938. |
| [24] | Yin C C, Wu W L, Hu Y, Tan X F, You C, Liu Y H, Chen Z Y, Dong X Q , Zhang X M. Adv. Synth. Catal., 2018,360:2119. |
| [25] | Zhang X M, Gu G X . CN 107417562 A, 2017. |
| [26] | Ding X B, Wang S M . CN 108546238 A, 2018. |
| [27] | Wang S M, Yu Y N, Wen J L, Zhang X M . Synlett, 2018,29:2203. |
| [28] | Qin C, Chen X S, Hou C J, Liu H Z, Liu Y J, Huang D Z , Hu X P. Synthetic Commun., 2018,48:672. |
| [29] | Hu Y, Wu W L, Dong X Q , Zhang X M. Org. Chem. Front., 2017,4:1499. |
| [30] | Zhao B G, Han Z B , Ding K L. Angew. Chem. Int. Ed., 2013,52:4744. |
| [31] | Yuan M L, Xie J H, Yang X H, Zhou Q L . Synthesis -Stuttgart, 2014,46:2910. |
| [32] | Zhang X M, Hu Y, Wu W L, Dong X Q . CN 107021884 A, 2017. |
| [33] | Wu W L, You C, Yin C C, Liu Y H, Dong X Q , Zhang X M. Org. Lett., 2017,19:2548. |
| [34] | Wu W L, Xie Y, Li P, Li X X, Liu Y H, Dong X Q , Zhang X M. Org. Chem. Front., 2017,4:555. |
| [35] | Mulvihill M J, Cesario C, Smith V, Beck P, Nigro A . Org. Chem., 2004,69:5124. |
| [36] | Zhang X M . CN 105153229 B, 2015. |
| [37] | Chen D M, Sun H T, Zeng Z Y, Jiang Y Z . CN 98112034. 2, 1999. |
| [38] | Ikezaki M, Umino N, Gaino M, Aoe K, Iwakuma T, Ohishi T . YAKUGAKU ZASSHI, 1986,106:80. |
| [39] | Kawaguchi T, Saito K, Matsuki K, Iwakuma T , Takeda M. Chem. Pharm. Bull., 1993,41:639. |
| [40] | Shang G, Liu D, Allen S E, Yang Q, Zhang X M . Chem-Eur J., 2007,13:7780. |
| [41] | Ma B D, Shao P L, Wu C, Wang J, Zhang X M . CN 110590583A, 2019. |
| [42] | Yu J F, Duan M, Wu W L, Qi X T, Xue P, Lan Y, Dong X Q, Zhang X M. . Chem-Eur J., 2017,23:970. |
| [43] | Zhang X M Y J F. CN 105732725 A, 2016. |
| [44] | Yin C C, Dong X Q , Zhang X M. Adv. Synth. Catal., 2018,360:4319. |
| [45] | Ravinder B, Reddy S R, Sridhar M, Mohan M M, Srinivas K, Reddy A P, Bandichhor R . Tetrahedron Lett., 2013,54:2841. |
| [46] | Gu G X, Lu J X, Yu O R, Wen J L, Yin Q , Zhang X M. Org. Lett., 2018,20:1888. |
| [47] | Tao L, Yin C C, Dong X Q , Zhang X M. Org. Biomol. Chem., 2019,17:785. |
| [48] | Yu J F, Long J, Yang Y H, Wu W L, Xue P, Chung L W, Dong X Q , Zhang X M. Org. Lett., 2017,19:690. |
| [49] | Gu G X, Yang T L, Lu J X, Wen J L, Dang L , Zhang X M. Org. Chem. Front., 2018,5:1209. |
| [50] | Gong Q, Wen J L , Zhang X M. Chem. Sci., 2019,10:6350. |
| [51] | Liang Z Q, Yang T L, Gu G X, Dang L, Zhang X M . Chinese Journal of Chemistry, 2018,36:851. |
| [52] | Noyori R, Sandoval C A, Muniz K , Ohkuma T. Philos. T. Roy. Soc. A, 2005,363:901. |
| [53] | Noyori R, Kitamura M , Ohkuma T. Proc Natl. Acad. Sci. U. S. A., 2004,101:5356. |
| [54] | Noyori R , Ohkuma T. Angew. Chem. Int. Ed., 2001,40:40. |
| [55] | Dub P A, Henson N J, Martin R L, Gordon J C . Am. Chem. Soc., 2014,136:3505. |
| [56] | Dub P A, Scott B L, Gordon J C . Am. Chem. Soc., 2017,139(3):1245. |
| [57] | Gu G X, Yang T L, Yu O R, Qan H, Wang J, Wen J L, Dang L , Zhang X M. Org. Lett., 2017,19:5920. |
深圳市小分子药物发现与合成重点实验室项目(ZDSYS20190902093215877)
深圳市科技创新委员会基础研究面上项目(JCYJ20190809160211372)
/
| 〈 |
|
〉 |