基于3D导电材料的柔性应力/应变传感器
Flexible Pressure/Strain Sensors Based on 3D Conductive Materials
柔性应力/应变传感器作为智能可穿戴设备的重要组成部分,在人体运动检测、健康监测、机器人和电子皮肤等方面得到了广泛应用。其中,3D导电材料(如气凝胶、海绵和泡沫等)不仅拥有3D互连微结构,还具有优异的可压缩性和导电性,在一定程度上解决了传感器同时拥有高灵敏度和宽检测限的难题。本文根据制备3D导电材料的原材料将其划分为生物质材料、碳材料、聚合物材料、金属纳米材料以及MXene材料五种类型;并总结了3D导电材料的制备方法及其在传感器应用领域的创新与发展;最后讨论了基于3D导电材料的柔性应力/应变传感器的发展前景。
As an important part of intelligent wearable device, flexible pressure/strain sensors are widely used in human motion detection, health monitoring, robot and electronic skin. Among them, 3D conductive materials(such as aerogels, sponges and foams) have 3D interconnection microstructures and have excellent compressibility and conductivity, which bring a breakthrough that enables sensors to have high sensitivity and wide range. According to the raw materials for the preparation of 3D conductive materials, this article divides them into five types: biomass materials, carbon materials, polymer materials, metal nanomaterials, and MXene materials. Then, the preparation methods of 3D conductive materials and their innovation and development in the field of sensor applications are summarized. Finally, the prospect of flexible strain/pressure sensors based on 3D materials is discussed.
1 Introduction
2 Basic characteristics of flexible strain/pressure sensors
3 Preparation of 3D material and its application in flexible strain/pressure sensors
3.1 3D biomass materials
3.2 3D carbon materials
3.3 3D polymer materials
3.4 3D metal nanomaterials
3.5 3D Mexene materials
4 Application
5 Conclusion and prospect
3D导电材料 / 柔性应力/应变传感器 / 人体监测 / 电子皮肤和机器人
3D conductive materials / flexible pressure/strain sensors / human monitoring / electronic skin and robots
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [89] |
|
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [1] | Chen J, Zheng J H, Gao Q W, Zhang J J, Zhang J Y, Omisore O, Wang L, Li H. Appl. Sci., 2018, 8(3):345. |
| [2] | Wang J, Lou Y Y, Wang B, Sun Q, Zhou M W, Li X Y. Sensors, 2020, 20(9):2459. |
| [3] | Xiong Y X, Shen Y K, Tian L, Hu Y G, Zhu P L, Sun R, Wong C P. Nano Energy, 2020, 70:104436. |
| [4] | Li P, Zhao L B, Jiang Z D, Yu M Z, Li Z, Zhou X Y, Zhao Y L. Sci. Rep., 2019, 9:14457. |
| [5] | Chen C, Wang Z Y, Li W, Chen H Y, Mei Z N, Yuan W, Tao L K, Zhao Y T, Huang G S, Mei Y F, Cao Z R, Wang R R, Chen W. IEEE Sensor J., 2019, 19(19):8502. |
| [6] | Wang X W, Gu Y, Xiong Z P, Cui Z, Zhang T. Adv. Mater., 2014, 26(9):1336. |
| [7] | Han S J, Liu C R, Huang Z B, Zheng J W, Xu H H, Chu S, Wu J, Liu C. Adv. Mater. Technol., 2019, 4(5):1800640. |
| [8] | Chang S N, Li J, He Y, Liu H, Cheng B W. Sensor Actuat. A: Phys., 2019, 294:45. |
| [9] | Xiao Z J, Zhou W Y, Zhang N, Zhang Q, Xia X G, Gu X G, Wang Y C, Xie S S. Small, 2019, 15(13):1804779. |
| [10] | Lu W D, Yu P, Jian M Q, Wang H M, Wang H M, Liang X P, Zhang Y Y. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2020, 12(10):11825. |
| [11] | Montazerian H, Rashidi A, Dalili A, Najjaran H, Milani A S, Hoorfar M. Small, 2019, 15(17):1804991. |
| [12] | He X W, Liu Q Z, Zhong W B, Chen J H, Sun D M, Jiang H Q, Liu K, Wang W W, Wang Y D, Lu Z T, Li M F, Liu X, Wang X J, Sun G, Wang D. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2019, 11(21):19350. |
| [13] | He Y, Zhao L D, Wang X J, Liu L Y, Liu H. Nanotechnology, 2020, 31(18):185502. |
| [14] | Kou H R, Zhang L, Tan Q L, Liu G Y, Dong H L, Zhang W D, Xiong J J. Sci. Rep., 2019, 9:3916. |
| [15] | Qiu J, Guo X H, Chu R, Wang S L, Zeng W, Qu L, Zhao Y N, Yan F, Xing G Z. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2019, 11(43):40716. |
| [16] | Shi K M, Huang X Y, Sun B, Wu Z Y, He J L, Jiang P K. Nano Energy, 2019, 57:450. |
| [17] | Beyranvand M, Gholizadeh A. Curr. Appl. Phys., 2020, 20(1):226. |
| [18] | Choong C L, Shim M B, Lee B S, Jeon S, Ko D S, Kang T H, Bae J, Lee S H, Byun K E, Im J, Jeong Y J, Park C E, Park J J, Chung U I. Adv. Mater., 2014, 26(21):3451. |
| [19] | Pang C, Lee G Y, Kim T I, Kim S M, Kim H N, Ahn S H, Suh K Y. Nat. Mater., 2012, 11(9):795. |
| [20] | dos Santos A, Pinela N, Alves P, Santos R, Farinha R, Fortunato E, Martins R, águas H, Igreja R. Sensors, 2019, 19(4):899. |
| [21] | Zou Q, Zheng J, Su Q, Wang W L, Gao W, Ma Z M. Sensor Actuat. A: Phys., 2019, 300:111658. |
| [22] | Yang C F, Li L L, Zhao J X, Wang J J, Xie J X, Cao Y P, Xue M Q, Lu C H. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2018, 10(30):25811. |
| [23] | Jia W D, Zhang Q, Cheng Y Q, Zhao D, Liu Y, Zhang W D, Sang S B. Nano, 2019, 14(7):1950081. |
| [24] | Sun X G, Sun J H, Zheng S K, Wang C K, Tan W S, Zhang J G, Liu C X, Liu C, Li T, Qi Z M, Xue N. Nanomaterials, 2019, 9(5):779. |
| [25] | Ding Y C, Xu T, Onyilagha O, Fong H, Zhu Z T. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2019, 11(7):6685. |
| [26] | Hu Y J, Chen Z H, Zhuo H, Zhong L X, Peng X W, Sun R C. Adv. Funct. Mater., 2019, 29(44):1904472. |
| [27] | Yang J, Li Y, Zheng Y Y, Xu Y M, Zheng Z K, Chen X D, Liu W. Small, 2019, 15(41):1902826. |
| [28] | Dai L, Wang Y, Zou X J, Chen Z R, Liu H, Ni Y H. Small, 2020, 16(13):1906567. |
| [29] | Chen S, Song Y J, Xu F. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2018, 10(40):34646. |
| [30] | Wang C Y, Xia K L, Jian M Q, Wang H M, Zhang M C, Zhang Y Y. J. Mater. Chem. C, 2017, 5(30):7604. |
| [31] | Zhang L, Li H Q, Lai X J, Gao T Y, Liao X F, Chen W J, Zeng X R. Cellulose, 2019, 26(8):5001. |
| [32] | Gao L B, Fan R, Zhou W Z, Hu X K, Cao K, Wang W D, Lu Y. Adv. Electron. Mater., 2019, 5(12):1900353. |
| [33] | Sengupta D, Pei Y T, Kottapalli A G P. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2019, 11(38):35201. |
| [34] | Zhong W B, Jiang H Q, Yang L Y, Yadav A, Ding X C, Chen Y L, Li M F, Sun G, Wang D. Polymers, 2019, 11(11):1883. |
| [35] | Pan J J, Yang M Y, Luo L, Xu A C, Tang B, Cheng D S, Cai G M, Wang X. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2019, 11(7):7338. |
| [36] | Huang J Y, Li D W, Zhao M, Ke H Z, Mensah A, Lv P, Tian X J, Wei Q F. Chem. Eng. J., 2019, 373:1357. |
| [37] | Luo W Y, Charara M, Saha M C, Liu Y T. Appl. Nanosci., 2019, 9(6):1309. |
| [38] | Sun Y, Du Z Q. Nanomaterials, 2019, 9(7):945. |
| [39] | Jeong H, Noh Y, Ko S H, Lee D. Compos. Sci. Technol., 2019, 174:50. |
| [40] | Zhu G J, Ren P G, Guo H, Jin Y L, Yan D X, Li Z M. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2019, 11(26):23649. |
| [41] | Song D K, Li X F, Li X P, Jia X Q, Min P, Yu Z Z. J. Colloid Interface Sci., 2019, 555:751. |
| [42] | Sharma S, Chhetry A, Sharifuzzaman M, Yoon H, Park J Y. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2020, 12(19):22212. |
| [43] | Tan H, Tao Q, Pande I, Majumdar S, Liu F, Zhou Y, Persson P O A, Rosen J, van Dijken S. Nat. Commun, 2020, 11(1):1369. |
| [44] | Xu S M, Li X Y, Sui G P, Du R N, Zhang Q, Fu Q. Chem. Eng. J., 2020, 381:122666. |
| [45] | Huang Y, Chen Y, Fan X Y, Luo N Q, Zhou S, Chen S C, Zhao N, Wong C P. Small, 2018, 14(31):1801520. |
| [46] | Wang K L, Liu X R, Tan Y, Zhang W, Zhang S F, Li J Z. Chem. Eng. J., 2019, 371:769. |
| [47] | Zhang Q, Chen C J, Chen W S, Pastel G, Guo X Y, Liu S X, Wang Q W, Liu Y X, Li J, Yu H P, Hu L B. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2019, 11(6):5919. |
| [48] | Song H Y, Xu S M, Li Y J, Dai J Q, Gong A, Zhu M W, Zhu C L, Chen C J, Chen Y N, Yao Y G, Liu B Y, Song J W, Pastel G, Hu L B. Adv. Energy Mater., 2018, 8(4):1701203. |
| [49] | Hondo H, Saito T, Isogai A. Cellulose, 2019, 26(5):3021. |
| [50] | Zhou J, Hsieh Y L. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2018, 10(33):27902. |
| [51] | Luo M Y, Li M F, Li Y Q, Chang K Q, Liu K, Liu Q Z, Wang Y D, Lu Z T, Liu X, Wang D. Compos. Commun., 2017, 6:68. |
| [52] | Si Y, Wang X Q, Yan C C, Yang L, Yu J Y, Ding B. Adv. Mater., 2016, 28(43):9512. |
| [53] | Chen C J, Song J W, Zhu S Z, Li Y J, Kuang Y D, Wan J Y, Kirsch D, Xu L S, Wang Y B, Gao T T, Wang Y L, Huang H, Gan W T, Gong A, Li T, Xie J, Hu L B. Chem, 2018, 4(3):544. |
| [54] | Hosseini H, Kokabi M, Mousavi S M. Carbohydr. Polym., 2018, 201:228. |
| [55] | Liu Y W, Zheng H J, Liu M X. Mater. Des., 2018, 141:276. |
| [56] | Li Y L. Science, 2004, 304(5668):276. |
| [57] | Huang Z M, Liu X Y, Wu W G, Li Y Q, Wang H. J. Mater. Sci., 2017, 52(20):12540. |
| [58] | Zhuo H, Hu Y J, Tong X, Chen Z H, Zhong L X, Lai H H, Liu L X, Jing S S, Liu Q Z, Liu C F, Peng X W, Sun R C. Adv. Mater., 2018, 30(18):1706705. |
| [59] | Peng X W, Wu K Z, Hu Y J, Zhuo H, Chen Z H, Jing S S, Liu Q Z, Liu C F, Zhong L X. J. Mater. Chem. A, 2018, 6(46):23550. |
| [60] | Zhang W Q, Yin B, Wang J, Mohamed A, Jia H B. J. Alloy. Compd., 2019, 785:1001. |
| [61] | Guo F, Jiang Y Q, Xu Z, Xiao Y H, Fang B, Liu Y J, Gao W W, Zhao P, Wang H T, Gao C. Nat. Commun., 2018, 9:881. |
| [62] | Chen X Y, Liu H, Zheng Y J, Zhai Y, Liu X H, Liu C T, Mi L W, Guo Z H, Shen C Y. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2019, 11(45):42594. |
| [63] | Zu G Q, Kanamori K, Nakanishi K, Huang J. Chem. Mater., 2019, 31(16):6276. |
| [64] | van Aken K L, Pérez C R, Oh Y, Beidaghi M, Joo Jeong Y, Islam M F, Gogotsi Y. Nano Energy, 2015, 15:662. |
| [65] | Kim Y, Jang S, Oh J H. Microelectron. Eng., 2019, 215:111002. |
| [66] | Zhang S D, Liu H, Yang S Y, Shi X Z, Zhang D B, Shan C X, Mi L W, Liu C T, Shen C Y, Guo Z H. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2019, 11(11):10922. |
| [67] | Wu Y H, Liu H Z, Chen S, Dong X C, Wang P P, Liu S Q, Lin Y, Wei Y, Liu L. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2017, 9(23):20098. |
| [68] | Sang Z, Ke K, Manas-Zloczower I. Small, 2019, 15(45):1903487. |
| [69] | Huang J, Wang H, Liang B, Etim U J, Liu Y, Li Y, Yan Z. Chem. Eng. J, 2019, 364:28. |
| [70] | Liu W J, Liu N S, Yue Y, Rao J Y, Luo C, Zhang H, Yang C X, Su J, Liu Z T, Gao Y H. J. Mater. Chem. C, 2018, 6(6):1451. |
| [71] | Charara M, Luo W Y, Saha M C, Liu Y T. Adv. Eng. Mater., 2019, 21(5):1801068. |
| [72] | Kang S B, Lee J, Lee S, Kim S, Kim J K, Algadi H, Al-Sayari S, Kim D E, Kim D, Lee T. Adv. Electron. Mater., 2016, 2(12):1600356. |
| [73] | Duan S, Yang K, Wang Z, Chen M, Zhang L, Zhang H, Li C. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2016, 8(3):2187. |
| [74] | Ding Y C, Yang J, Tolle C R, Zhu Z T. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2018, 10(18):16077. |
| [75] | Zhao S F, Han F, Li J H, Meng X Y, Huang W P, Cao D X, Zhang G P, Sun R, Wong C P. Small, 2018, 14(26):1800047. |
| [76] | Weng C X, Dai Z H, Wang G R, Liu L Q, Zhang Z. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2019, 11(6):6541. |
| [77] | Zhao S, Zhu R. Adv. Mater. Technol., 2019, 4(9):1900414. |
| [78] | Xu X J, Wang R R, Nie P, Cheng Y, Lu X Y, Shi L J, Sun J. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2017, 9(16):14273. |
| [79] | Wu S T, Zou M C, Shi X W, Yuan Y J, Bai W F, Ding M Y, Cao A Y. Adv. Mater. Technol., 2019, 4(10):1900470. |
| [80] | Meng X Y, Zhao S F, Zhang Z, Zhang R L, Li J H, Leng J F, Cao D X, Zhang G P, Sun R. J. Mater. Chem. C, 2019, 7(23):7061. |
| [81] | Nguyen V T, Min B K, Yi Y, Kim S J, Choi C G. Chem. Eng. J., 2020, 393:124608. |
| [82] | Meng J N, Zhang F F, Zhang L, Liu L Y, Chen J T, Yang B J, Yan X B. J. Energy Chem., 2020, 46:256. |
| [83] | Li J M, Zhao L, Wang S M, Li J, Wang G H, Wang J. Appl. Surf. Sci., 2020, 515:145922. |
| [84] | Wang W D, Jiang D M, Chen X, Xie K, Jiang Y H, Wang Y Q. Appl. Surf. Sci., 2020, 515:145982. |
| [85] | Zhang A T, Liu R, Tian J M, Huang W G, Liu J Q. Chem. Eur. J., 2020, 26(29):6342. |
| [86] | Ma Y N, Liu N S, Li L Y, Hu X K, Zou Z G, Wang J B, Luo S J, Gao Y H. Nat. Commun., 2017, 8:1207. |
| [87] | Zhuo H, Hu Y J, Chen Z H, Peng X W, Liu L X, Luo Q S, Yi J W, Liu C F, Zhong L X. J. Mater. Chem. A, 2019, 7(14):8092. |
| [88] | Chen Z H, Hu Y J, Zhuo H, Liu L X, Jing S S, Zhong L X, Peng X W, Sun R C. Chem. Mater., 2019, 31(9):3301. |
| [89] | Yue Y, Liu N S, Liu W J, Li M, Ma Y N, Luo C, Wang S L, Rao J Y, Hu X K, Su J, Zhang Z, Huang Q, Gao Y H. Nano Energy, 2018, 50:79. |
| [90] | Li X P, Li Y, Li X F, Song D K, Min P, Hu C, Zhang H B, Koratkar N, Yu Z Z. J. Colloid Interface Sci., 2019, 542:54. |
| [91] | Zhu M, Yue Y, Cheng Y F, Zhang Y N, Su J, Long F, Jiang X L, Ma Y N, Gao Y H. Adv. Electron. Mater., 2020, 6(2):1901064. |
| [92] | Amjadi M, Kyung K U, Park I, Sitti M. Adv. Funct. Mater., 2016, 26(11):1678. |
| [93] | Hu Y J, Zhuo H, Chen Z H, Wu K Z, Luo Q S, Liu Q Z, Jing S S, Liu C F, Zhong L X, Sun R C, Peng X W. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2018, 10(47):40641. |
| [94] | Miao P, Wang J, Zhang C C, Sun M Y, Cheng S S, Liu H. Nano-Micro Lett., 2019, 11:71. |
| [95] | Sencadas V, Tawk C, Alici G. Adv. Mater. Technol., 2019, 4(10):1900423. |
| [96] | Zhang Y Z, Lin Z K, Huang X P, You X J, Ye J H, Wu H B. Smart Mater. Struct., 2019, 28(10):105023. |
国家自然科学基金项目(51473122)
中国博士后科学基金项目(2016M591390)
天津市自然科学基金面上项目(18JCYBJC18500)
/
| 〈 |
|
〉 |