多彩金纳米簇:从结构到生物传感和成像
Multicolor Luminescent Gold Nanoclusters: From Structure to Biosensing and Bioimaging
金纳米簇是一种具有发光性能的“类分子”新兴纳米材料。通过调控金原子数目和配体组成性质,金纳米簇可以实现同激发光下不同波段发射,从而展现出“五彩缤纷”的发光特性,这使其被广泛应用于光催化、光学器件、传感和成像等多个领域。因此,开发和优化具有优异发光性能的金纳米簇一直是化学、材料和生物学科的研究热点。本文立足于金纳米簇的发光色彩,根据不同发光颜色总结了相应金纳米簇的合成原理和方法,并对影响金纳米簇发光性能的因素进行了探究。同时,也总结了近年来这些“多彩”金纳米簇在生物传感和生物成像方向的应用,并对金纳米簇发展面临的挑战及发展的趋势分别进行了探讨和展望。
Gold nanoclusters are a new kind of "Quasi-molecule" nanomaterials with luminescent properties. By controlling the number of gold atoms and the composition of ligands, gold nanoclusters can realize the emission of different bands under the same excitation, thus showing the "colorful" luminescence characteristics, which make them widely used in many fields such as photocatalysis, optical devices, sensing, and imaging. Therefore, the development and optimization of the synthesis method of gold nanoclusters with good fluorescence performance have been a research hotspot in the field of chemical biomaterials. In this paper, based on the luminescent color of gold nanoclusters, the synthesis principles and methods of corresponding gold nanoclusters are summarized according to different colors, and the factors affecting the luminescent properties of gold nanoclusters are explored. At the same time, the applications of these "colorful" gold nanoclusters in biosensing and bioimaging in recent years are summarized, and the challenges and development trends of gold nanoclusters are discussed and prospected respectively.
1 Introduction
2 Blue and green luminescent gold nanoclusters
2.1 Synthesis
2.2 Application
3 Yellow,orange and red luminescent gold nanoclusters
3.1 Synthesis
3.2 Application
4 Near-infrared gold nanoclusters
4.1 Synthesis
4.2 Application
5 Conclusion and outlook
gold nanoclusters / luminescence / ligands / biosensing / bioimaging
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
李冀闽, 汪晓东, 李峰波, 袁国卿. 分子 催化, 2008, 22(5):439. |
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
杨小超, 钱俊臻, 万巧玲, 莫志宏. 化学进展, 2007, 19:689. |
| [11] |
|
| [12] |
沈佳佳, 陈婉婷, 丁娅. 药学学报, 2018, 53(9):1484. |
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
杨维涛, 郭伟圣, 张兵波, 常津. 化学学报, 2014, 72(12):1209. |
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
刘钊, 金申申, 朱满洲. 化学进展, 2011, 23(10):2055. |
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
于锡娟, 韩璐璐, 混旭. 高等学校化学学报, 2017, 38:2169. |
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
袁媛, 何晓晓, 石慧, 王柯敏, 伍旭霍希琴 . 高等学校化学学报, 2010, 31(11):2167. |
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
彭涛, 王见一, 谢三磊, 姚凯, 孙淑娟, 曾于洋, 江海洋. 分析化学, 2018, 46(3):373. |
| [61] |
|
| [62] |
蔡宇玲, 张纪梅. 分析化学, 2018, 46:952. |
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [1] | Li G, Jin R C. Acc. Chem. Res., 2013, 46:1749. |
| [2] | Zhou M, Zeng C J, Chen Y X, Zhao S, Sfeir M Y, Zhu M Z, Jin R C. Nat. Commun., 2016, 7:13240. |
| [3] | Li J M, Wang X D, Li F B, Yuan G Q. Journal of Molecular Catalysis China, 2008, 22(5):439. |
| [3] | 李冀闽, 汪晓东, 李峰波, 袁国卿. 分子 催化, 2008, 22(5):439. |
| [4] | Wen X M, Yu P, Toh Y R, Tang J. J. Phys. Chem. C, 2013, 117:3621. |
| [5] | Ke C Y, Wu Y T, Tseng W L. Biosens. Bioelectron., 2015, 69:46. |
| [6] | Yu M Q, Wang H, Fu F, Li L Y, Li J, Li G, Song Y, Swihart M T, Song E Q. Anal. Chem., 2017, 89:4085. |
| [7] | Hwang G B, Huang H, Wu G W, Shin J, Kafizas A, Karu K, Toit H D, Alotaibi A M, Mohammad-Hadi L, Allan E, MacRobert A J, Gavriilidis A, Parkin I P. Nat. Commun., 2020, 11:1207. |
| [8] | Yang X C, Qian J Z, Wan Q L, Mo Z H. Prog. Chem., 2007, 19:689. |
| [8] | 杨小超, 钱俊臻, 万巧玲, 莫志宏. 化学进展, 2007, 19:689. |
| [9] | Shen J J, Chen W T, Ding Y. Acta Pharmaceutica Sinica, 2018, 53(9):1484. |
| [9] | 沈佳佳, 陈婉婷, 丁娅. 药学学报, 2018, 53(9):1484. |
| [10] | Han X S, Luan X Q, Su H F, Li J J, Yuan S F, Lei Z, Pei Y, Wang Q M. Angew. Chem. Int. Ed., 2020, 59:2309. |
| [11] | Qu X C, Li Y C, Li L, Wang Y R, Liang J N, Liang J M. J. Nanomater., 2015, 2015:1. |
| [12] | Yang W T, Guo W S, Zhang B B, Chang J. Acta Chimica Sinica, 2014, 72(12):1209. |
| [12] | 杨维涛, 郭伟圣, 张兵波, 常津. 化学学报, 2014, 72(12):1209. |
| [13] | Qian H F, Zhu Y, Jin R C. ACS Nano, 2009, 3:3795. |
| [14] | Zhou Y, Li Z, Zheng K, Li G. Acta. Phys.-Chimi. Sin., 2018, 34(7):786. |
| [15] | Liu Z, Jin S S, Zhu M Z. Progress in Chemistry, 2011, 23(10):2055. |
| [15] | 刘钊, 金申申, 朱满洲. 化学进展, 2011, 23(10):2055. |
| [16] | Wu Z K, Jin R C. Nano Lett., 2010, 10:2568. |
| [17] | Nie H, Li M J, Hao Y J, Wang X D, Zhang S X A. Chem. Sci., 2013, 4:1852. |
| [18] | Uehara N, Sonoda N, Haneishi C. Colloids Surfaces A: Physicochem. Eng. Aspects, 2018, 538:14. |
| [19] | Zhang Y, Zhang C Y, Xu C, Wang X L, Liu C, Waterhouse G I N, Wang Y L, Yin H Z. Talanta, 2019, 200:432. |
| [20] | Cui M L, Zhao Y, Song Q J. Trac Trends Anal. Chem., 2014, 57:73. |
| [21] | Wu X, He X X, Wang K M, Xie C, Zhou B, Qing Z H. Nanoscale, 2010, 2:2244. |
| [22] | Yu X J, Han L L, Kun X. Chemical Journal of Chinese Universities, 2017, 38:2169. |
| [22] | 于锡娟, 韩璐璐, 混旭. 高等学校化学学报, 2017, 38:2169. |
| [23] | Zheng J, Petty J T, Dickson R M. J. Am. Chem. Soc., 2003, 125:7780. |
| [24] | Li Y, Wen Q L, Liu A Y, Long Y F, Liu P, Ling J, Ding Z T, Cao Q E. Microchimica Acta, 2020, 187:106. |
| [25] | Zhou R J, Shi M M, Chen X Q, Wang M, Chen H Z. Chem. Eur. J., 2009, 15:4944. |
| [26] | Lu F N, Yang H W, Yuan Z Q, Nakanishi T, Lu C, He Y. Sensor Actuat. B: Chem., 2019, 291:170. |
| [27] | Kawasaki H, Hamaguchi K, Osaka I, Arakawa R. Adv. Funct. Mater., 2011, 21:3508. |
| [28] | Kennedy T A C, MacLean J L, Liu J W. Chem. Commun., 2012, 48:6845. |
| [29] | Deng H H, Shi X Q, Wang F F, Peng H P, Liu A L, Xia X H, Chen W. Chem. Mater., 2017, 29:1362. |
| [30] | Luo J J, Rasooly A, Wang L Q, Zeng K, Shen C C, Qian P, Yang M H, Qu F L. Microchimica Acta, 2016, 183:605. |
| [31] | Deng H H, Shi X Q, Peng H P, Zhuang Q Q, Yang Y, Liu A L, Xia X H, Chen W. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2018, 10:5358. |
| [32] | Wei M, Tian Y, Wang L J, Hong Y K, Sha Y L. J. Nanoparticle Res., 2017, 19:248. |
| [33] | Deng H H, Zhang L N, He S B, Liu A L, Li G W, Lin X H, Xia X H, Chen W. Biosen. Bioelectron., 2015,65:. |
| [34] | Xu S M, Yang H, Zhao K, Li J G, Mei L Y, Xie Y, Deng A P. RSC Adv., 2015, 5:11343. |
| [35] | Xie J P, Zheng Y G, Ying J Y. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131:888. |
| [36] | Yan L, Cai Y Q, Zheng B Z, Yuan H Y, Guo Y, Xiao D, Choi M M F. J. Mater. Chem., 2012, 22:1000. |
| [37] | Bain D, Maity S, Paramanik B, Patra A. ACS Sustainable Chem. Eng., 2018, 6:2334. |
| [38] | Desai M L, Basu H, Saha S, Singhal R K, Kailasa S K. J. Mol. Liq., 2020, 304:112697. |
| [39] | Sun H H, Qing T P, He X X, Shangguan J F, Jia R C, Bu H C, Huang J, Wang K M. Anal. Chimica Acta, 2019, 1070:88. |
| [40] | Jia Y X, Sun T X, Jiang Y N, Sun W Y, Zhao Y, Xin J W, Hou Y T, Yang W S. Anal., 2018, 143:5145. |
| [41] | Wei Y F, Luan W L, Gao F, Hou X Y. Part. Part. Syst. Charact., 2019, 36:1900314. |
| [42] | Luo Z T, Yuan X, Yu Y, Zhang Q B, Leong D T, Lee J Y, Xie J P. J. Am. Chem. Soc., 2012, 134:16662. |
| [43] | Pan Y T, Li Q Z, Zhou Q, Zhang W, Yue P, Xu C Z, Qin X M, Yu H Z, Zhu M Z. Talanta, 2018, 188:259. |
| [44] | Ding C Q, Tian Y. Biosens. Bioelectron., 2015, 65:183. |
| [45] | Wang Y N, Wang X J, Ma X Q, Chen Q, He H, Nau W M, Huang F. Part. Part. Syst. Charact., 2019, 36:1900281. |
| [46] | Tian L, Zhao W J, Li L, Tong Y L, Peng G L, Li Y Q. Sensor Actuat. B: Chem., 2017, 240:114. |
| [47] | Yuan Y, He X X, Shi H, Wang K M, Wu X, Huo X Q. Chemical Journal of Chinese Universities, 2010, 31(11):2167. |
| [47] | 袁媛, 何晓晓, 石慧, 王柯敏, 伍旭霍希琴 . 高等学校化学学报, 2010, 31(11):2167. |
| [48] | Katla S K, Zhang J, Castro E, Bernal R A, Li X J. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2018, 10:75. |
| [49] | Zhu S X, Wang X Y, Liu L, Li L D. Colloids Surfaces A: Physicochem. Eng. Aspects, 2020, 597:124764. |
| [50] | Khlebtsov B, Tuchina E, Tuchin V, Khlebtsov N. RSC Adv., 2015, 5:61639. |
| [51] | Poderys V, Jarockyte G, Bagdonas S, Karabanovas V, Rotomskis R. J. Photochem. Photobiol. B: Biol., 2020, 204:111802. |
| [52] | Peng T, Wang J Y, Xie S L, Yao K, Sun S J, Zeng Y Y, Jiang H Y. Chinese Journal of Analytical Chemistry, 2018, 46(3):373. |
| [52] | 彭涛, 王见一, 谢三磊, 姚凯, 孙淑娟, 曾于洋, 江海洋. 分析化学, 2018, 46(3):373. |
| [53] | Cai Y L, Zhang J M. Chin. J. Anal. Chem., 2018, 46:952. |
| [53] | 蔡宇玲, 张纪梅. 分析化学, 2018, 46:952. |
| [54] | Sha Q Y, Sun B Y, Yi C, Guan R X, Fei J, Hu Z Y, Liu B F, Liu X. Sensor Actuat. B: Chem., 2019, 294:177. |
| [55] | Govindaraju S, Reddy A S, Kim J, Yun K. Appl. Surf. Sci., 2019, 498:143837. |
| [56] | Tian D H, Qian Z S, Xia Y S, Zhu C Q. Langmuir, 2012, 28:3945. |
| [57] | Wu X L, Wu P L, Gu M Y, Xue J. Anal. Chimica Acta, 2020, 1104:140. |
| [58] | Sun Y Q, Wu J P, Wang C X, Zhao Y Q, Lin Q. New J. Chem., 2017, 41:5412. |
| [59] | Zhao P, He K Y, Han Y T, Zhang Z, Yu M Z, Wang H H, Huang Y, Nie Z, Yao S Z. Anal. Chem., 2015, 87:9998. |
| [60] | Jin R C, Zeng C J, Zhou M, Chen Y X. Chem. Rev., 2016, 116:10346. |
| [61] | Wan X K, Xu W W, Yuan S F, Gao Y, Zeng X C, Wang Q M. Angew. Chem. Int. Ed., 2015, 54:9683. |
| [62] | Qin L, He X W, Chen L X, Zhang Y K. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2015, 7:5965. |
| [63] | Luo Z T, Nachammai V, Zhang B, Yan N, Leong D T, Jiang D E, Xie J P. J. Am. Chem. Soc., 2014, 136:10577. |
| [64] | Liu H L, Hong G S, Luo Z T, Chen J C, Chang J L, Gong M, He H, Yang J, Yuan X, Li L L, Mu X Y, Wang J Y, Mi W B, Luo J, Xie J P, Zhang X D. Adv. Mater., 2019, 31:1901015. |
| [65] | Chen Y, Montana D M, Wei H, Cordero J M, Schneider M, Le Guével X, Chen O, Bruns O T, Bawendi M G. Nano Lett., 2017, 17:6330. |
| [66] | Yoo S W, Mun H, Oh G, Ryu Y, Kim M G, Chung E. SPIE BiOS. Proc SPIE 9328, Imaging, Manipulation, and Analysis of Biomolecules, Cells, and Tissues XIII, San Francisco, California, USA. 2015. 9328:93280C. |
国家自然科学基金项目(21904011)
国家自然科学基金项目(21890742)
中央高校基本科研业务费(FRF-TP-19-010A3)
广东省分子聚集发光重点实验室开放基金资助课题(2019B030301003)
/
| 〈 |
|
〉 |