浓度梯度微流控芯片在药物筛选中的应用
Concentration-Gradient Microfluidic Chips for Drug Screening
微流控芯片技术作为21世纪极具代表性的微型分析平台技术之一,以其试剂消耗低、分析微型化、可集成化、易于控制、自动化和良好的生物相容性等优点而成为研究热点,在生物、医学、食品和环境等多个领域都有杰出表现,尤其是药物筛选领域。其中备受关注的浓度梯度微流控芯片更是取得了显著成果。本文综述了近年来用于药物筛选的浓度梯度纸基芯片、浓度梯度水凝胶芯片、浓度梯度液滴芯片、浓度梯度聚二甲基硅氧烷(PDMS)芯片的研究进展;同时对浓度梯度微流控芯片在单细胞分析、组合药物筛选、三维(3D)细胞培养和细胞微环境模拟等方面的应用及优缺点进行了阐述,并在此基础上对其发展前景进行了展望。
Microfluidic chip is one of the most representative technologies of micro-analysis platform in this century. It has many advantages such as low reagent consumption, analytical miniaturization, easy control and integration, high automation and good biological compatibility. It has outstanding performances in many fields such as biology, medicine, food and environment, especially in the field of drug screening which has achieved a series of achievements with its own advantages. This article summarizes the research progress of concentration gradient microfluidic chips for drug screening in recent years, including paper chip, hydrogel chip, droplet chip and polydimethylsiloxane (PDMS) chip. Furthermore, the advantages and disadvantages of concentration gradient microfluidic chip in single cell analysis, combination drug screening, three-dimensional (3D) cell culture, cell microenvironment simulation are described. Finally, we provide a perspective for its application prospects.
1 Introduction
2 Characteristics of concentration-gradient microfluidic chip
3 Type of concentration-gradient microfluidic chip
3.1 Paper chip
3.2 Hydrogel chip
3.3 Droplet chip
3.4 PDMS chip
4 Application of concentration-gradient microfluidic chip
4.1 Single cell analysis
4.2 Combination drug screening
4.3 3D cell cultures
4.4 Simulated cell microenvironment
5 Conclusion and outlook
microfluidic chip / concentration gradient / drug screening
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
|
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
|
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
|
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
|
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
|
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
|
| [33] |
|
| [34] |
|
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
|
| [1] | Liu X Y, Zheng W F, Jiang X Y. ACS Sens., 2019, 4(6):1465. |
| [2] | Begley C G, Ellis L M. Nature, 2012, 483(7391):531. |
| [3] | Wiles C, Watts P. Org. Proc. Res. Dev., 2011, 15:947. |
| [4] | Wang J Y, Sui G D, Mocharla V P, Lin R J, Phelps M E, Kolb H C, Tseng H R. Angew. Chem., 2006, 118(32):5402. |
| [5] | Velve-Casquillas G, Le Berre M, Piel M, Tran P T. Nano Today, 2010, 5(1):28. |
| [6] | Ghaemmaghami A M, Hancock M J, Harrington H, Kaji H, Khademhosseini A. Drug Discov. Today, 2012, 17(3/4):173. |
| [7] | Wang X, Liu Z M, Pang Y. RSC Adv., 2017, 7(48):29966. |
| [8] | Ma C, Zhao L, Zhou E M, Xu J, Shen S F, Wang J Y. Anal. Chem., 2016, 88(3):1719. |
| [9] | Zhao L, Ma C, Shen S F, Tian C, Xu J, Tu Q, Li T B, Wang Y L, Wang J Y. Biosens. Bioelectron., 2016, 78:423. |
| [10] | Liu W M, Xu J, Li T B, Zhao L, Ma C, Shen S F, Wang J Y. Anal. Chem., 2015, 87(19):9752. |
| [11] | Shen S F, Ma C, Zhao L, Wang Y L, Wang J C, Xu J, Li T B, Pang L, Wang J Y. Lab Chip, 2014, 14(14):2525. |
| [12] | Shen S F, Tian C, Li T B, Xu J, Chen S W, Tu Q, Yuan M S, Liu W M, Wang J Y. Lab Chip, 2017, 17(21):3578. |
| [13] | Shen S F, Kou L S, Zhang X, Wang D F, Niu Y B, Wang J Y. Adv. Theory Simul., 2018, 1(4):1700034. |
| [14] | Shen S F, Zhang F J, Wang S T, Wang J R, Long D D, Wang D F, Niu Y B. Sens. Actuat. B: Chem., 2019, 287:320. |
| [15] | Shen S F, Zhang X, Zhang F J, Wang D F, Long D D, Niu Y B. Talanta, 2020, 208:120477. |
| [16] | Shen S F, Zhang F J, Gao M Q, Niu Y B. Micromachines, 2020, 11(5):493. |
| [17] | Cui X, Guo W J, Sun Y B, Sun B C, Hu S H, Sun D, Lam R H W. Biomicrofluidics, 2017, 11(1):014105. |
| [18] | Liu X, Jia Y, Han Z, Hou Q, Zhang W, Zheng W, Jiang X. Angew. Chem. Int. Edit, 2021, 60(22):12319. |
| [19] | Gao D, Li H F, Wang N J, Lin J M. Anal. Chem., 2012, 84(21):9230. |
| [20] | Wang X, Liu Z M, Pang Y. RSC Adv., 2017, 7(48):29966. |
| [21] | Chen X J, Chen H, Wu D Z, Chen Q N, Zhou Z, Zhang R R, Peng X Y, Su Y C, Sun D H. Sens. Actuat. B: Chem., 2018, 276:507. |
| [22] | Xu B Y, Hu S W, Qian G S, Xu J J, Chen H Y. Lab on a Chip, 2013, 13(18):3714. |
| [23] | Ko H, Lee J, Kim Y, Lee B, Jung C H, Choi J H, Kwon O S, Shin K. Adv. Mater., 2014, 26(15):2335. |
| [24] | Martinez A W, Phillips S T, Whitesides G M, Carrilho E. Anal. Chem., 2010, 82(1):3. |
| [25] | Liu P, Li B W, Fu L W, Huang Y, Man M S, Qi J, Sun X Y, Kang Q, Shen D Z, Chen L X. ACS Sens., 2020, 5(2):464. |
| [26] | Wu Y, Gao Q, Nie J, Fu J Z, He Y. ACS Biomater. Sci. Eng., 2017, 3(4):601. |
| [27] | Hong B, Xue P, Wu Y F, Bao J N, Chuah Y J, Kang Y J. Biomed. Microdevices, 2016, 18(1):1. |
| [28] | Chen Q S, He Z Y, Liu W, Lin X X, Wu J, Li H F, Lin J M. Adv. Healthcare Mater., 2015, 4(15):2291. |
| [29] | Su M, Ge L, Ge S G, Li N Q, Yu J H, Yan M, Huang J D. Anal. Chimica Acta, 2014, 847:1. |
| [30] | Schönherr E, Hausser H J. Dev. Immunol., 2000, 7(2/4):89. |
| [31] | Uebersax L, Merkle H P, Meinel L. Tissue Eng. B: Rev., 2009, 15(3):263. |
| [32] | Keenan T M, Folch A. Lab Chip, 2008, 8(1):34. |
| [33] | Drury J L, Mooney D J. Biomaterials, 2003, 24(24):4337. |
| [34] | Lühmann T, Hall H. Materials, 2009, 2(3):1058. |
| [35] | Ladet S, David L, Domard A. Nature, 2008, 452(7183):76. |
| [36] | He J K, Du Y N, Villa-Uribe J L, Hwang C, Li D C, Khademhosseini A. Adv. Funct. Mater., 2010, 20(1):131. |
| [37] | Hu X J, Zhao S K, Luo Z Y, Zuo Y F, Wang F, Zhu J M, Chen L F, Yang D Y, Zheng Y J, Zheng Y J, Cheng Y X, Zhou F L, Yang Y. Lab on a Chip, 2020, 20(12):2228. |
| [38] | Mahadik B P, Wheeler T D, Skertich L J, Kenis P J A, Harley B A C. Adv. Healthcare Mater., 2014, 3(3):449. |
| [39] | Liu W M, Han K, Sun M L, Huang Z C, Wang J Y. Adv. Mater. Technol., 2019, 4(2):1800434. |
| [40] | Song H, Chen D L, Ismagilov R F. Angew. Chem. Int. Ed., 2006, 45(44):7336. |
| [41] | Wang Y T, Chen Z Y, Bian F K, Shang L R, Zhu K X, Zhao Y J. Expert. Opin. Drug Discov., 2020, 15(8):969. |
| [42] | Song H, Tice J D, Ismagilov R F. Angew. Chem., 2003, 115(7):792. |
| [43] | Rotman B. Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A., 1961, 47(12):1981. |
| [44] | Sun M, Vanapalli S A. Anal. Chem., 2013, 85(4):2044. |
| [45] | Cai L F, Zhu Y, Du G S, Fang Q. Anal. Chem., 2012, 84(1):446. |
| [46] | Sollier E, Murray C, Maoddi P, di Carlo D. Lab on a Chip, 2011, 11(22):3752. |
| [47] | Berthier E, Young E W K, Beebe D. Lab on a Chip, 2012, 12(7):1224. |
| [48] | McDonald J C, Whitesides G M. Acc. Chem. Res., 2002, 35(7):491. |
| [49] | McDonald J C, Duffy D C, Anderson J R, Chiu D T, Wu H K, Schueller O J A, Whitesides G M. Electrophoresis, 2000, 21(1):27. |
| [50] | Ng J M K, Gitlin I, Stroock A D, Whitesides G M. Electrophoresis, 2002, 23(20):3461. |
| [51] | Gómez-Sjöberg R, Leyrat A A, Pirone D M, Chen C S, Quake S R. Anal. Chem., 2007, 79(22):8557. |
| [52] | Zhang F, Tian C, Liu W M, Wang K, Wei Y Q, Wang H S, Wang J Y, Liu S Q. ACS Sens., 2018, 3(12):2716. |
| [53] | Zhang X, Wei X, Wei Y J, Chen M L, Wang J H. Talanta, 2020, 218:121147. |
| [54] | Yin H B, Marshall D. Curr. Opin. Biotechnol., 2012, 23(1):110. |
| [55] | Reece A, Xia B Z, Jiang Z L, Noren B, McBride R, Oakey J. Curr. Opin. Biotechnol., 2016, 40:90. |
| [56] | Pang L, Ding J, Liu X X, Yuan H Y, Ge Y X, Fan J L, Fan S K. Trac Trends Anal. Chem., 2020, 129:115940. |
| [57] | Liu R M, Sun M, Zhang G W, Lan Y P, Yang Z B. Anal. Chimica Acta, 2019, 1092: 42. |
| [58] | Chung J, Ingram P N, Bersano-Begey T, Yoon E. Biomicrofluidics, 2014, 8(6):064103. |
| [59] | Liang L, Jin Y X, Zhu X Q, Zhou F L, Yang Y. Lab on a Chip, 2018, 18(10):1422. |
| [60] | Song J, Ryu H, Chung M, Kim Y, Blum Y, Lee S S, Pertz O, Jeon N L. Biosens. Bioelectron., 2018, 104:58. |
| [61] | Fernandes J T S, Tenreiro S, Gameiro A, Chu V, Outeiro T F, Conde J P. Lab Chip, 2014, 14(20):3949. |
| [62] | Pei H M, Yu M, Dong D F, Wang Y G, Li Q L, Li L, Tang B. Chem. Sci., 2020, 11(33):8895. |
| [63] | Levy S B, Marshall B. Nat. Med., 2004, 10(12):S122. |
| [64] | Ventola C L. J. Clin. Pharm. Ther., 2015, 40(4):277. |
| [65] | Fischbach M A, Walsh C T. Science, 2009, 325(5944):1089. |
| [66] | Blair J M A, Webber M A, Baylay A J, Ogbolu D O, Piddock L J V. Nat. Rev. Microbiol., 2015, 13(1):42. |
| [67] | Verbrugge F H, Grieten L, Mullens W. Curr. Heart Fail. Rep., 2014, 11(1):1. |
| [68] | Song S W, Kim S D, Oh D Y, Lee Y, Lee A C, Jeong Y, Bae H J, Lee D, Lee S, Kim J, Kwon S. Adv. Sci., 2019, 6(3):1801380. |
| [69] | Zhou H, Zhao L, Zhang X J. Anal. Chem., 2015, 87(4):2048. |
| [70] | Parhi P, Mohanty C, Sahoo S K. Drug Discov. Today, 2012, 17(17/18):1044. |
| [71] | Kim J, Taylor D, Agrawal N, Wang H, Kim H, Han A, Rege K, Jayaraman A. Lab on a Chip, 2012, 12(10):1813. |
| [72] | Kim S, Masum F, Kim J K, Chung H J, Jeon J S. Lab on a Chip, 2019, 19(6):959. |
| [73] | Christoffersson J, Mandenius C F. Methods in Molecular Biology. New York: Springer, 2019. |
| [74] | Castiaux A D, Spence D M, Martin R S. Anal. Methods, 2019, 11(33):4220. |
| [75] | Toh Y C, Lim T C, Tai D A, Xiao G F, van Noort D, Yu H. Lab on a Chip, 2009, 9(14):2026. |
| [76] | Sart S, Tomasi R F X, Amselem G, Baroud C N. Nat. Commun., 2017, 8(1):1. |
| [77] | Chen P, Li S J, Guo Y R, Zeng X M, Liu B F. Anal. Chimica Acta, 2020, 1125: 94. |
| [78] | Wightman R M. Science, 2006, 311(5767):1570. |
| [79] | Xu T, Yue W Q, Li C W, Yao X S, Yang M S. Lab on a Chip, 2013, 13(6):1060. |
| [80] | Lin N, Zhou X B, Geng X C, Drewell C, Hübner J, Li Z G, Zhang Y L, Xue M, Marx U, Li B. Sci. Rep., 2020, 10(1):1. |
| [81] | Shang M L, Soon R H, Lim C T, Khoo B L, Han J. Lab on a Chip, 2019, 19(3):369. |
| [82] | Huang Y L, Segall J E, Wu M M. Lab on a Chip, 2017, 17(19):3221. |
| [83] | Chen Y L, Gao D, Liu H X, Lin S, Jiang Y Y. Anal. Chimica Acta, 2015, 898:85. |
| [84] | Zhang Z X, Chen Y C, Urs S, Chen L L, Simeone D M, Yoon E. Small, 2018, 14(42):1703617. |
| [85] | Azizi F, Lu H, Chiel H J, Mastrangelo C H. J. Neurosci. Methods, 2010, 192(2):193. |
| [86] | Zhang X Y, Roper M G. Anal. Chem., 2009, 81(3):1162. |
| [87] | Zhang T, Meng J Y, Li S S, Yu C Z, Li J W, Wei C Y, Dai S J. Micromachines, 2020, 11(3):284. |
| [88] | Dhumpa R, Roper M G. Anal. Chimica Acta, 2012, 743:9. |
国家自然科学基金项目(31700749)
山西省高等学校科技创新计划(2019L0362)
山西农业大学科技创新基金(2016YJ02)
/
| 〈 |
|
〉 |