近红外荧光探针检测金属离子、小分子和生物大分子
Detection of Metal Ions, Small Molecules and Large Molecules by Near-Infrared Fluorescent Probes
荧光探针技术是近年来发展迅速的一种荧光分析方法,具有灵敏度高、选择性好、操作简便和响应迅速等特点,受到环境及生命科学领域的青睐。随着荧光探针技术的发展,近红外一区荧光探针由于具有发射波长长(600~900 nm)、对细胞损伤小、组织穿透性强和自发荧光背景低等优点,被广泛应用于细胞、组织等复杂生物体系中生物分子的检测、示踪及成像。本文评述了近年来(2016~2020年)近红外荧光探针对金属离子(Hg2+、Cu2+、Zn2+、Al3+、Fe3+)、生物小分子(Cys、N2H4、H2S、H2O2)与生物大分子(亮氨酸氨基肽酶、β-半乳糖苷酶)等重要生物分子的检测及成像的研究进展,讨论了该类探针在细胞及活体的分析应用,并对近红外荧光探针的前景进行了展望。
Fluorescent probe analysis, as a rapidly developed analytical method with high sensitivity, good selectivity, and fast responsibility, has been favored in environmental and life science field. And near-infrared fluorescent probe is one of the most developed fluorescent probes. It has been widely employed in detection, tracking and imaging of biomolecules in complex biological systems such as cells and tissues due to its distinguished features including long emission wavelength(600 to 900 nm), low cell damage, strong tissue penetration and low spontaneous fluorescence background. In this review, we summarize the development of near-infrared fluorescent probes in detection and imaging of metal ions(Hg2+, Cu2+, Zn2+, Al3+, Fe3+), small biological molecules(Cys, N2H4, H2S, H2O2), biological macromolecules(Leucine aminopeptidase, β-galactosidase) and other important biological molecules in recent five years. We further give the in-depth discussion on the in vitro and in vivo analytical applications of near-infrared fluorescent probes, and propose their future perspectives.
1 Introduction
2 Recognition of metal ions by near infrared fluorescent probes
2.1 Fluorescent probes for Hg2+
2.2 Fluorescent probes for Cu2+
2.3 Fluorescent probes for Fe3+
2.4 Fluorescent probes for Al3+
2.5 Fluorescent probes for Zn2+
3 Recognition of small molecules by near infrared fluorescent probes
3.1 Fluorescent probes for Cys
3.2 Fluorescent probes for N2H4
3.3 Fluorescent probes for H2S
3.4 Fluorescent probes for H2O2
4 Recognition of biomacromolecules by near infrared fluorescent probes
4.1 Fluorescent probes for Leucine aminopeptidase
4.2 Fluorescent probes for nucleic acids
4.3 Fluorescent probes forβ-galactosidase
5 Conclusion and outlook
近红外荧光探针 / 金属离子 / 大分子 / 小分子 / 生物成像
near-infrared fluorescent probes / metal ions / large molecules / small molecules / bioimaging
| [1] |
|
| [2] |
|
| [3] |
李海东, 樊江莉, 彭孝军. 化学进展, 2017, 29(1):17. |
| [4] |
|
| [5] |
|
| [6] |
朱俊龙, 凌庆慧, 刘茜, 徐林. 应用技术学报, 2019, 19(3):189. |
| [7] |
|
| [8] |
|
| [9] |
|
| [10] |
王阳, 黄楚森, 贾能勤. 化学进展, 2020, 32(2):204. |
| [11] |
|
| [12] |
|
| [13] |
|
| [14] |
|
| [15] |
|
| [16] |
|
| [17] |
高冠斌, 龚德君, 张明曦, 孙涛垒. 化学学报, 2016, 74:363. |
| [18] |
|
| [19] |
|
| [20] |
|
| [21] |
|
| [22] |
|
| [23] |
|
| [24] |
|
| [25] |
|
| [26] |
|
| [27] |
|
| [28] |
郭炜, 张洪星, 刘景. 山西大学学报(自然科学版), 2017, 40:590. |
| [29] |
|
| [30] |
|
| [31] |
|
| [32] |
杜曼, 霍宝龙, 霍宝龙, 刘杰民, 李梦文, 房乐秋, 杨运旭. 化学进展, 2018, 30(6):809. |
| [33] |
|
| [34] |
付杨, 颜范勇, 郑坦承, 母雪玲, 孙凤展, 陈莉. 化学进展, 2015, 27(9):1213. |
| [35] |
|
| [36] |
|
| [37] |
|
| [38] |
|
| [39] |
|
| [40] |
|
| [41] |
|
| [42] |
|
| [43] |
|
| [44] |
|
| [45] |
|
| [46] |
|
| [47] |
|
| [48] |
|
| [49] |
|
| [50] |
|
| [51] |
|
| [52] |
|
| [53] |
|
| [54] |
|
| [55] |
|
| [56] |
|
| [57] |
|
| [58] |
|
| [59] |
|
| [60] |
|
| [61] |
|
| [62] |
|
| [63] |
|
| [64] |
|
| [65] |
|
| [66] |
|
| [67] |
|
| [68] |
|
| [69] |
|
| [70] |
|
| [71] |
|
| [72] |
|
| [73] |
|
| [74] |
|
| [75] |
|
| [76] |
|
| [77] |
|
| [78] |
|
| [79] |
|
| [80] |
|
| [81] |
|
| [82] |
|
| [83] |
|
| [84] |
|
| [85] |
|
| [86] |
|
| [87] |
|
| [88] |
李荣华. 开封教育学院学报, 2015, 35:282. |
| [89] |
Sahoo, Crisponi. Molecules, 2019, 24:3267. |
| [90] |
|
| [91] |
|
| [92] |
|
| [93] |
|
| [94] |
|
| [95] |
|
| [96] |
|
| [97] |
|
| [98] |
|
| [99] |
|
| [100] |
|
| [101] |
|
| [102] |
|
| [103] |
|
| [104] |
王栩, 赵谦, 孙娟, 吕建政, 唐波. 化学进展, 2013, 25:179. |
| [105] |
|
| [106] |
|
| [107] |
|
| [108] |
|
| [109] |
|
| [110] |
|
| [111] |
|
| [112] |
|
| [113] |
|
| [114] |
|
| [115] |
|
| [116] |
|
| [117] |
|
| [118] |
|
| [119] |
|
| [120] |
|
| [121] |
|
| [122] |
|
| [123] |
|
| [124] |
|
| [125] |
|
| [126] |
|
| [127] |
|
| [128] |
|
| [129] |
|
| [130] |
|
| [131] |
|
| [132] |
|
| [133] |
|
| [1] | Yan F, Fan K, Bai Z, Zhang R, Zu F, Xu J, Li X. Trac-Trend. Anal. Chem., 2017, 97:15. |
| [2] | Li H D, Fan J L, Peng X J. Progress in Chemistry, 2017, 29(1):17. |
| [2] | 李海东, 樊江莉, 彭孝军. 化学进展, 2017, 29(1):17. |
| [3] | Yu F B, Li P, Song P, Wang B S, Zhao J Z, Han K L. Chem. Commun., 2012, 48:2852. |
| [4] | Zhu J L, Ling Q H, Liu Q, Xu L. Journal of Applied Technology, 2019, 19(3):189. |
| [4] | 朱俊龙, 凌庆慧, 刘茜, 徐林. 应用技术学报, 2019, 19(3):189. |
| [5] | Pak Y, Swamy K, Yoon J. Sensors, 2015, 15:24374. |
| [6] | Wang L L, Du W, Hu Z J, Uvdal K, Li L, Huang W. Angew. Chem. Int. Ed., 2019, 58:14026. |
| [7] | Wang Y, Huang C S, Jia N Q. Progress in Chemistry, 2020, 32(2):204. |
| [7] | 王阳, 黄楚森, 贾能勤. 化学进展, 2020, 32(2):204. |
| [8] | Yang L, Niu J Y, Sun R, Xu Y J, Ge J F. Anal., 2018, 143:1813. |
| [9] | Minta A, Kao J Y, Tsien R Y. J. Biol. Chem., 1989, 264:8171. |
| [10] | Yuan L, Lin W Y, Zheng K B, He L W, Huang W M. Chem. Soc. Rev., 2013, 42:622. |
| [11] | Tsien R Y, Harootunian A T. Cell Calcium, 1990, 11:93. |
| [12] | Chin J, Kim H J. Coord. Chem. Rev., 2018, 354:169. |
| [13] | Gao G B, Gong D J, Zhang M X, Sun T L. Acta Chimica Sin., 2016, 74:363. |
| [13] | 高冠斌, 龚德君, 张明曦, 孙涛垒. 化学学报, 2016, 74:363. |
| [14] | Chang X H, Zhang J, Wu L H, Peng Y K, Yang X Y, Li X L, Ma A J, Ma J C, Chen G Q. Micromachines (Basel)., 2019, 10(6):422. |
| [15] | Li M, Li Y, Wang X, Cui X, Wang T. Chinese Chem. Lett., 2019, 30:1682. |
| [16] | Guo Z Q, Park S, Yoon J, Shin I. Chem. Soc. Rev., 2014, 43:16. |
| [17] | Huang X, Fang Y, Li X, Xie Y X, Zhu W H. Dyes Pigments, 2011, 90:297. |
| [18] | Beija M, Afonso C A M, Martinho J M G. Chem. Soc. Rev., 2009, 38:2410. |
| [19] | Hara K, Sato T, Katoh R, Furube A, Ohga Y, Shinpo A, Suga S, Sayama K, Sugihara H, Arakawa H. J. Phys. Chem. B, 2003, 107:597. |
| [20] | Boens N, Leen V, Dehaen W. Chem. Soc. Rev., 2012, 41:1130. |
| [21] | Merkes J M, Lammers T, Kancherla R, Rueping M, Kiessling F, Banala S. Adv. Optical Mater., 2020, 8:1902115. |
| [22] | Ushiroda S, Ruzycki N, Lu Y, Spitler M T, Parkinson B A. J. Am. Chem. Soc., 2005, 127:5158. |
| [23] | Guo W, Zhang H X, Liu J. J. Shanxi Univ. Nat. Sci. Ed., 2017, 40:590. |
| [23] | 郭炜, 张洪星, 刘景. 山西大学学报(自然科学版), 2017, 40:590. |
| [24] | Koreiviene J. Methods. Mol. Biol., 2020, 1980:47. |
| [25] | Ge X L, Huang B, Zhang Z L, Liu X L, He M, Yu Z L, Hu B, Cui R, Liang X J, Pang D W. J. Mater. Chem. B, 2019, 7:5782. |
| [26] | Du M, Huo B L, Liu J M, Li M W, Fang L Q, Yang Y X. Progress in Chemistry, 2018, 30(6):809. |
| [26] | 杜曼, 霍宝龙, 霍宝龙, 刘杰民, 李梦文, 房乐秋, 杨运旭. 化学进展, 2018, 30(6):809. |
| [27] | Fu Y, Yang F Y, Zheng T C, Wu X L, Sun F Z, Chen L. Progress in Chemistry, 2015, 27(9):1213. 07b18a16-9241-45eb-8a0a-855f2ba73992 |
| [27] | 付杨, 颜范勇, 郑坦承, 母雪玲, 孙凤展, 陈莉. 化学进展, 2015, 27(9):1213. 07b18a16-9241-45eb-8a0a-855f2ba73992 |
| [28] | Singleton M R, Dillingham M S, Wigley D B. Annu. Rev. Biochem., 2007, 76:23. |
| [29] | Lv H, Yuan G, Zhang G B, Ren Z Q, He H P, Sun Q, Zhang X H, Wang S F. Dye. Pigment., 2020, 172:107658. |
| [30] | Xu Z H, Wang H W, Hou X F, Xu W L, Xiang T C, Wu C Z. Sensor Actuat. B: Chem., 2014, 201:469. |
| [31] | Li C M, Chen T, Ocsoy I, Zhu G Z, Yasun E, You M X, Wu C C, Zheng J, Song E Q, Huang C Z, Tan W H. Adv. Funct. Mater., 2014, 24:1772. |
| [32] | Park H M, Oh B N, Kim J H, Qiong W, Hwang I H, Jung K D, Kim C, Kim J. Tetrahedron Lett., 2011, 52:5581. 2711ed54-8415-484f-b88b-7729a7cd8999 |
| [33] | Ogasawara H, Grzybowski M, Hosokawa R, Sato Y, Taki M, Yamaguchi S. Chem. Commun., 2018, 54:299. |
| [34] | Shen B X, Zhu W, Zhi X, Qian Y. Talanta, 2020, 208:120461. |
| [35] | Mao C Y, Zuo F, Hou Y, Bu X H, Feng P Y. Angew. Chem. Int. Ed., 2014, 53:10485. |
| [36] | Paul B D, Snyder S H. Nat. Rev. Mol. Cell Biol., 2012, 13:499. |
| [37] | Al-Ansi N, Salah A, Adlat S, Qi B. Synth. Met., 2020, 264:116380. |
| [38] | Wang J P, Huang S Y, He Q Q, Bing H J, Chen X, Zhang X F, Tian X, Zhou J, Wilcke W, Wu Y H. Biol. Fertil. Soils, 2020, 56:281. |
| [39] | Jiang G Y, Zeng G J, Zhu W P, Li Y D, Dong X B, Zhang G X, Fan X L, Wang J G, Wu Y Q, Tang B Z. Chem. Commun., 2017, 53:4505. |
| [40] | Kozlowski H, Janicka-Klos A, Brasun J, Gaggelli E, Valensin D, Valensin G. Coord. Chem. Rev., 2009, 253:2665. |
| [41] | Gaeta A, Hider R C. Br. J. Pharmacol., 2005, 146:1041. |
| [42] | Panda S, Panda A, Zade S S. Coord. Chem. Rev., 2015, 300:86. |
| [43] | Yang Z L, Loh K Y, Chu Y T, Feng R P, Satyavolu N S R, Xiong M Y, Nakamata Huynh S M, Hwang K, Li L L, Xing H, Zhang X B, Chemla Y R, Gruebele M, Lu Y. J. Am. Chem. Soc., 2018, 140:17656. |
| [44] | Long L, Tan X, Luo S L, Shi C M. New J. Chem., 2017, 41:8899. |
| [45] | Zong L Y, Xie Y J, Li Q Q, Li Z. Sensor Actuat. B: Chem., 2017, 238:735. |
| [46] | Wang J L, Li W L, Long L P. Sensor. Actuat. B-Chem., 2017, 245:462. |
| [47] | Huang L Y, Yang Z, Zhou Z L, Li Y Q, Tang S P, Xiao W P, Hu M, Peng C, Chen Y X, Gu B, Li H T. Dye. Pigment., 2019, 163:118. |
| [48] | Yuan G, Lv H, Liu H, He H P, Sun Q, Zhang X H, wang S F. Dye. Pigment., 2020, 183:108674. |
| [49] | Wang Y, Hou X F, Li Z S, Liu C H, Hu S S, Li C M, Xu Z H, Wang Y. Dye. Pigment., 2020, 173:107951. |
| [50] | Guo R, Wang Q A, Lin W Y. J. Fluoresc., 2017, 27:1655. |
| [51] | Peng X, Wei X, Chen T Y. Spectrochimica Acta Part A: Mol. Biomol. Spectrosc., 2019, 208:349. |
| [52] | Li Z, Xu Y Q, Xu H D, Cui M Y, Liu T G, Ren X Y, Sun J F, Deng D W, Gu Y Q, Wang P. Spectrochimica Acta Part A: Mol. Biomol. Spectrosc., 2021, 244:118819. |
| [53] | Gu X F, Zhang X X, Liu Z, Cheng Y, Ma F L, Dai Y P, Xue T Z, Zheng Y, Qi Z J. J. Lumin., 2019, 207:613. |
| [54] | Hu Y, Zhao F, Hu S L, Dong Y Y, Li D Z, Su Z H. J. Photochem. Photobiol. A: Chem., 2017, 332:351. |
| [55] | Li Z S, Li L J, Sun T T, Liu L M, Xie Z G. Dye. Pigment., 2016, 128:165. |
| [56] | Chen Y H, Wei T W, Zhang Z J, Chen T T, Li J, Qiang J, Lv J, Wang F, Chen X Q. Ind. Eng. Chem. Res., 2017, 56:12267. |
| [57] | Zhang W X, Jin X X, Chen W, Jiang C H, Lu H F. Anal. Methods, 2019, 11:2396. |
| [58] | Zhang Y B, Yuan B F, Ma D G. Inorganica Chimica Acta, 2020, 508:119640. |
| [59] | Zhang X Y, Liu H, Ma Y Y, Qu W B, He H P, Zhang X H, Wang S F, Sun Q, Yu F B. Dye. Pigment., 2019, 171:107722. |
| [60] | Qi Y, Huang Y, Li B W, Zeng F, Wu S Z. Anal. Chem., 2018, 90:1014. |
| [61] | Cai S T, Liu C, Jiao X J, Zhao L C, Zeng X S. J. Mater. Chem. B, 2020, 8:2269. |
| [62] | Li J, Cui Y C, Bi C X, Feng S Q, Yu F Z, Yuan E, Xu S Z, Hu Z, Sun Q, Wei D G, Yoon J. Anal. Chem., 2019, 91:7360. |
| [63] | Wu C Y, Xie R H, Pang X, Li Y Q, Zhou Z L, Li H T. Spectrochimica Acta Part A: Mol. Biomol. Spectrosc., 2020, 243:118764. |
| [64] | Zhao X J, Li Y T, Jiang Y R, Yang B Q, Liu C, Liu Z H. Talanta, 2019, 197:326. |
| [65] | Li Q Y, Wang Z C, Zhao M, Hong Y P, Jin Q W, Yao S Y, Zheng C L, Quan Y Y, Ye X X, Huang Z S. Sensor Actuat. B: Chem., 2019, 298:126898. |
| [66] | Ismail I, Chen Z Y, Ji X R, Sun L, Yi L, Xi Z. Molecules, 2020, 25:437. |
| [67] | Xiong J, Xia L, Li L, Cui M, Gu Y, Wang P. Sensor. Actuat. B-Chem., 2019, 288:127. |
| [68] | Diao Q P, Guo H, Yang Z W, Luo W W, Li T C, Hou D Y. Spectrochimica Acta Part A: Mol. Biomol. Spectrosc., 2019, 223:117284. |
| [69] | Huang X, Li Z P, Liu Z X, Zeng C C, Hu L M. Dye. Pigment., 2019, 165:518. |
| [70] | Zhou Z, Wang F Y, Yang G C, Lu C F, Nie J Q, Chen Z X, Ren J, Sun Q, Zhao C C, Zhu W H. Anal. Chem., 2017, 89:11576. |
| [71] | Zhang W D, Liu F Y, Zhang C, Luo J G, Luo J, Yu W Y, Kong L Y. Anal. Chem., 2017, 89:12319. |
| [72] | Gu K Z, Liu Y J, Guo Z Q, Lian C, Yan C X, Shi P, Tian H, Zhu W H. ACS Appl. Mater. Interfaces, 2016, 8:26622. |
| [73] | Zhang J T, Li C, Dutta C, Fang M X, Zhang S W, Tiwari A, Werner T, Luo F T, Liu H Y. Anal. Chimica Acta, 2017, 968:97. |
| [74] | Li X Q, Pan Y T, Chen H, Duan Y K, Zhou S W, Wu W B, Wang S W, Liu B. Anal. Chem., 2020, 92:5772. |
| [75] | Wei X Z, Hao M J, Hu X X, Song Z L, Wang Y, Sun R H, Zhang J, Yan M, Ding B Y, Yu J H. Sensor. Actuat. B Chem., 2021, 326:128849. |
| [76] | Bruijn L I, Miller T M, Cleveland D W. Annu. Rev. Neurosci., 2004, 27:723. |
| [77] | Jung H S, Kwon P S, Lee J W, Kim J I, Hong C S, Kim J W, Yan S H, Lee J Y, Lee J H, Joo T, Kim J S. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131:2008. |
| [78] | Li P, Duan X, Chen Z Z, Liu Y, Xie T, Fang L B, Li X R, Yin M, Tang B. Chem. Commun., 2011, 47:7755. |
| [79] | Hurrell R, Egli I. Am. J. Clin. Nutr., 2010, 91:1461S. |
| [80] | Li R H. Journal of kaifeng institute of education, 2015, 35:282. |
| [80] | 李荣华. 开封教育学院学报, 2015, 35:282. |
| [81] | Sahoo, Crisponi. Molecules, 2019, 24:3267. |
| [82] | Bugaenko D I, Karchava A V, Yunusova Z A, Yurovskaya M A. Chem. Heterocycl. Compd., 2019, 55:483. |
| [83] | Zhang D N, Wang S F, Gomez M A, Wang Y, Jia Y F. Chemosphere, 2019, 237:124503. |
| [84] | Tiwari K, Mishra M, Singh V P. RSC Adv., 2013, 3:12124. |
| [85] | Han T, Feng X, Tong B, Shi J B, Chen L, Zhi J G, Dong Y P. Chem. Commun., 2012, 48:416. |
| [86] | Bao X F, Cao Q S, Xu Y Z, Gao Y X, Xu Y, Nie X M, Zhou B J, Pang T, Zhu J. Bioorg. Med. Chem., 2015, 23:694. |
| [87] | Gupta V, Jain A, Maheshwari G. Talanta, 2007, 72:1469. |
| [88] | Xu Z C, Kim G H, Han S J, Jou M J, Lee C, Shin I, Yoon J. Tetrahedron, 2009, 65:2307. |
| [89] | Provinciali M, Donnini A, Argentati K, di Stasio G, Bartozzi B, Bernardini G. Free. Radic. Biol. Med., 2002, 32:431. |
| [90] | Yan J, Fan L, Qin J C, Li C R, Yang Z Y. Tetrahedron Lett., 2016, 57:2910. |
| [91] | Xu Z C, Yoon J, Spring D R. Chem. Soc. Rev., 2010, 39:1996. |
| [92] | Yang M D, Zhang Y, Zhu W J, Wang H Z, Huang J, Cheng L H, Zhou H P, Wu J Y, Tian Y P. J. Mater. Chem. C, 2015, 3:1994. |
| [93] | Gu X F, Zhang X X, Liu Z, Cheng Y, Ma F L, Dai Y P, Xue T Z, Zheng Y, Qi Z J. J. Lumin., 2019, 207:613. |
| [94] | Yang X Z, Wei X R, Sun R, Xu Y J, Ge J F. Talanta, 2020, 209:120580. |
| [95] | Wang X, Zhao Q, Sun J, Lv J Z, Tang B. Progress in Chemistry, 2013, 25:179. |
| [95] | 王栩, 赵谦, 孙娟, 吕建政, 唐波. 化学进展, 2013, 25:179. |
| [96] | Yang X Z, Wei X R, Sun R, Xu Y J, Ge J F. Spectrochimica Acta Part A: Mol. Biomol. Spectrosc., 2020, 226:117582. |
| [97] | Abdulle A E, van Roon A M, Smit A J, Pasch A, Meurs M, Bootsma H, Bakker S J L, Said M Y, Fernandez B O, Feelisch M, Goor H, Mulder D J. Physiol. Rep., 2019, 7:e14017. |
| [98] | Xia S, Zhang Y B, Fang M X, Mikesell L, Steenwinkel T E, Wan S L, Phillips T, Luck R L, Werner T, Liu H Y. ChemBioChem, 2019, 20:1986. |
| [99] | Yin C X, Xiong K M, Huo F J, Salamanca J C, Strongin R M. Angew. Chem. Int. Ed., 2017, 56:13188. |
| [100] | Guo S H, Leng T H, Wang K, Shen Y J, Wang C Y. Spectrochimica Acta Part A: Mol. Biomol. Spectrosc., 2019, 223:117344. |
| [101] | Yang Y, Liu L, Zha J H, Yuan N Y. Spectrochimica Acta Part A: Mol. Biomol. Spectrosc., 2018, 204:799. |
| [102] | Zhu S S, Lin W Y, Yuan L. Anal. Methods, 2013, 5:3450. |
| [103] | Wei Y F, Wu M X, Wei X R, Sun R, Xu Y J, Ge J F. Talanta, 2020, 218:121164. |
| [104] | Lu Z L, Shi X M, Ma Y F, Fan W L, Lu Y N, Wang Z, Fan C H. Sensor Actuat. B: Chem., 2018, 258:42. |
| [105] | Sun L J, Chen Z J. Curr. Opin. Cell Biol., 2004, 16:339. |
| [106] | Lavu M, Bhushan S, Lefer D J. Clin. Sci., 2011, 120:219. |
| [107] | Skovgaard N, Gouliaev A, Aalling M, Simonsen U. Curr. Pharm. Biotechnol., 2011, 12:1385. |
| [108] | Martelli A, Testai L, Breschi M C, Blandizzi C, Virdis A, Taddei S, Calderone V. Med. Res. Rev., 2012, 32:1093. |
| [109] | Jin X L, Zhao S M, Wang T, Si L L, Liu Y G, Zhao C J, Zhou H W, Leng X, Zhang X H. Anal. Bioanal. Chem., 2019, 411:5985. |
| [110] | Wu M X, Sha X L, Wei X R, Sun R, Chen Y, Gao J. Anal. Chim. Acta, 2019, 1068:60. |
| [111] | Hong J X, Feng W Y, Feng G Q. Sensor Actuat. B: Chem., 2018, 262:837. |
| [112] | Luo W F, Xue H Y, Ma J J, Wang L, Liu W S. Anal. Chimica Acta, 2019, 1077:273. |
| [113] | Bokare A D, Choi W. J. Hazard. Mater., 2014, 275:121. |
| [114] | Chen X Q, Tian X Z, Shin I, Yoon J. Chem. Soc. Rev., 2011, 40:4783. |
| [115] | Bashan N, Kovsan J, Kachko I, Ovadia H, Rudich A. Physiol. Rev., 2009, 89:27. |
| [116] | Zhang R L, Zhao J, Han G M, Liu Z J, Liu C, Zhang C, Liu B H, Jiang C L, Liu R Y, Zhao T T, Han M Y, Zhang Z P. J. Am. Chem. Soc., 2016, 138:3769. |
| [117] | Li H D, Yao Q C, Fan J L, Du J J, Wang J Y, Peng X J. Biosens. Bioelectron., 2017, 94:536. |
| [118] | Feng F D, He F, An L L, Wang S, Li Y L, Zhu D B. Adv. Mater., 2008, 20:2959. |
| [119] | Tatikolov A S. J. Photochem. Photobiol. C: Photochem. Rev., 2012, 13:55. |
| [120] | Chai Y, Gao Y T, Xiong H W, Lv W, Yang G C, Lu C F, Nie J Q, Ma C, Chen Z X, Ren J, Wang F Y. Anal., 2019, 144:463. |
| [121] | Wang T L, Sun Q, Xiong H W, Ma C, Lu C F, Nie J Q, Yang G C, Chen Z X, Zhang Y X, Ren J, Wang F Y, Zhu W H. Sensor Actuat. B: Chem., 2020, 321:128631. |
| [122] | Lee H W, Heo C H, Sen D, Byun H O, Kwak I H, Yoon G, Kim H M. Anal. Chem., 2014, 86:10001. |
| [123] | Kamiya M, Asanuma D, Kuranaga E, Takeishi A, Sakabe M, Miura M, Nagano T, Urano Y. J. Am. Chem. Soc., 2011, 133:12960. |
| [124] | Yang X Z, Xu B, Shen L, Sun R, Xu Y J, Song Y L, Ge J F. Anal. Chem., 2020, 92:3517. |
国家自然科学基金项目(21807082)
中央引导地方科技发展资金(2020ZYYD040)
湖北省科技厅科学技术研究项目(2020BAB073)
湖北省教育厅科学技术研究项目(T201908)
湖北省教育厅科学技术研究项目(Q20171503)
湖北省教育厅教学研究项目(2017327)
/
| 〈 |
|
〉 |